Wynalazek niniejszy dotyczy rozszcze¬ piania materjalów takich, jak oleje mine¬ ralne, substancje bitumiczne, smoly i d. t. na nizej wrzace lekkie produkty uzytkowe, jak benzyne samochodowa, nafte i pro¬ dukty podobne. Proces krakowania prze¬ prowadza sie w urzadzeniu, podobnem do opisanego w patencie angielskim Nr 266765 (patent polski Nr 9455). W patencie tym opisano sposób otrzymywania gazu z we¬ glowodorów cieklych przez wtryskiwanie o- leju weglowodorowego wraz z para wodna do retorty, w której mieszanina rozpreza sie i zostaje poddana dzialaniu odpowied¬ niej temperatury, przyczem zgazowanie zo¬ staje ulatwione dzieki zastosowaniu zmien¬ nego cisnienia. Urzadzenie jest wykonane ze stopu chromo-niklowego, w którym skladnikiem dominujacym jest nikiel.Patent angielski Nr 320619 opisuje spo¬ sób podobny, z ta róznica, ze powierzchnie metalowe urzadzenia, stykajace sie z ogrza¬ na mieszanina pary wodnej oraz par oleju, sa pokryte katalizatorem, zawierajacym krzemionke, krzemian sodowy, tlenek glinu i tlenek cynku. Wedlug tego sposobu otrzy¬ muje sie produkty, stanowiace mieszanine weglowodorów cieklych i wody, przyczem weglowodory te zawieraja: lekkie frakcje, które mozna stosowac jako paliwo do silni-ków olej smarowy i..substancje, zblizone do smoly.Wedlug niniejszego wynalazku po¬ wierzchnie metalowe urzadzenia lub wiek¬ szosc tych powierzchni,/ z któremi styka sie ogrzewana w retorcie mieszanina* sa= wykonane ze stopu chromo-niklowego* za? wiferajacego nieznaczne ilosci krzemu, cyn¬ ku, glinu i zelaza, np. ze stopu o nastepu¬ jacym skladzie: Nikiel Chrom Krzem Cynk Zelazo Glin 60% 36% m 2% m 3% Obecnosc innych metali, np. molibdenu lub tytanu, w ilosciach do 1% zwieksza dzialanie katalityczne stopu.Stosowanie wymienionych stopów czyni zbednem pokrywanie 'retorty lub innych czesci urzadzenia katalizatorem typu, r opi¬ sanego w patencie angielskim Nr 320619: Pare wodna i surowiec wtryskuje sie, do komory do mieszania pod cisnieniem nieco wyzszem od dwóch atmosfer, najko¬ rzystniej okolo trzech lub czterech atmo¬ sfer. Komora do mieszania, opisana w pa¬ tencie angielskim Nr 226676, daje najlepsze wyniki* Mieszanina parr oleju* u pary wodnej po rozprezeniu sie w komorze da mieszania przechodzi do komory ogrzewczej \ lub re¬ torty, Najkorzystniej} jest-,, gdy ta ostatnimi po¬ siada ksztalti przedstawiony w patencie angielskim Nr 266769.Niemozliwe;jeskokreslic, jakau jest.naj¬ korzystniejsza temperatura w retorcie* gdyz zalezy ona od rodzaju stosowanegosurowr ca i winna byc w kazdym poszczególnym przypadku okreslona zgóry. Mozna! jed¬ nakze zaznaczyc, ze najkorzystniejsza tem¬ peratury sa zawarte w granicach od 450°C do 950°C, przyczem winien nastepowac stopniowy spadek temperatury mieszaniny w miare przesuwania sie jej od otworu wejsciowegpdo otworu wyjsciowego retor¬ ty. Mozna np: czesc retorty wpoblizu otwo¬ ru wyjsciowego chronic od bezposredniego dzialania ciepla i ogrzewac jedynie przez przewodnictwo dq temperatury 350°C — 600°C.Ze wzgledu na jakosc otrzymywanych produktów zalecacie usuwanie siarki z su¬ rowca, przyczem mozna to uskuteczniac w dowolny znany sposób. Mozna np. suro¬ wiec, przed? wtryskiwaniem go do komory do mieszania, przepuscic w stanie pary* po¬ nad tlenkiem zelaza lub zwiazkiem podob¬ nym albo tez, w przypadku surowca plyn¬ nego, mozna go ogrzewac z tlfenkiem zela¬ za. Wreszcie tlenek zelaza albo inny zwia¬ zek, sluzacy do usuwania siarki, mozna wtryskiwac wraz z mieszanina do retorty.Stwierdzono, ze wdmuchiwanie do re¬ torty tlenku zelaza, zawierajacego tlenek tytanu i ewentualnie siarczek zelaza, daje doskonale wyniki, nietylko pod* wzgledem odsiarczania. Subtelnie rozdrobniona sub¬ stancja, wdmuchiwana do retorty, prze¬ chodzi przez nia i moze byc oddzielona od par zapomoca odkurzacza, umieszczonego przed skraplaczem. Po oczyszczeniu i od- powedniem: wysuszeniu mozna substancje teuiyó; powtórnie*, a * nawet tfckie; powtórne uzycie daje:czesta? lepsze wyniki. Jest rze¬ cza jasna, ze to polepszenie wyniku, spo¬ wodowane ponowiem wprowadzaniem» u- zywanej juz substancji, zczasem, to jesi przy, wielokrotnem jej uzyciu, zanika. W tymi przypadku nalezy substancje te oczy scic lub zastapic ja swieza, Krakowanie: sposobem wedlug wynar lazku mozna prowadzic, w atmosferze gazu.Najkorzystniej, jest stosowac gaz, wytwa¬ rzajacy sie: w samym procesie i uchodzacy z aparatów do skraplania produktów, reakr cji. Rozcienczanie gazami masy; reakcyjnej — 2 —powoduje zwiekszenie wydajnosci weglo¬ wodorów cieklych.Przyklad. 455 litrów smoly, skladaja¬ cej sie z mieszaniny weglowodorów alifa¬ tycznych, nieznacznej ilosci weglowodorów aromatycznych, okolo 40% kwasów smo¬ lowych i innych domieszek, np. zasad i tym podobnych zwiazków, wtryskuje sie po u- przedniem ogrzaniu do temperatury okolo 200°C poprzez komore do mieszania do jednej lub kilku retort, do których dopro¬ wadza sie jednoczesnie przegrzana pare wodna. Na 455 litrów smoly doprowadza sie 69 kg pary. Temperatura w retorcie wy¬ nosi okolo 850° C w czesci dolnej i srodko¬ wej i okolo 600°C w czesci górnej.Pary produktów, wyplywajacych z re¬ torty wraz z para wodna, prowadzi sie do odpowiednich skraplaczy i aparatów frak¬ cjonujacych, w których najpierw oddziela sie ciezsze frakcje, np. wrzace powyzej temp. 230°C. Lzejsze frakcje i para wodna kondensuja sie w dalszych aparatach. Ciez¬ sze frakcje olejowe mozna skierowac do ponownej obróbki.Z 455 litrów smoly otrzymuje sie okolo 182 litrów frakcji lekkiej, która pó oczy¬ szczeniu mozna stosowac jako benzyne sa¬ mochodowa pierwszego gatunku, i okolo 227 litrów frakcji ciezkiej, która w calosci lub tez czesciowo nadaje sie do ponownej prze¬ róbki. Straty w ilosci okolo 10% ^sa powo¬ dowane tworzeniem sie w czasie procesu gazów.Jezeli chce sie pracowac w atmosferze gazu trwalego, otrzymywanego w czasie procesu, to mozna go ponownie wprowa¬ dzic do aparatury zapomoca pompy, pra¬ cujacej pod odpowiedniem cisnieniem, przyczem gazy wplywaja do komór do mie¬ szania przez specjalne otwory. PL