Wynalazek dotyczy elektrycznych ukla¬ dów wzmacniajacych, stosowanych w urza¬ dzeniach radjoodbiorczych lub nadaw¬ czych, w aparatach telewizyjnych, w tele¬ grafji obrazowej i w urzadzeniach podob¬ nych i ma na celu podanie srodka do zwiek¬ szenia selektywnosci tych ukladów. W tym celu zastosowano sprzezenie wsteczne przy pomocy przewodów, których dlugosc elek¬ tryczna jest równa calkowitej wielokrot¬ nosci dlugosci wzmacnianych polówek fal drgan.Stosowanie tego rodzaju przewodów bylo juz dawniej proponowane. Poniewaz przy zmianach czestotliwosci zmienia sie faza energji, przenoszonej wskutek sprze¬ zenia wstecznego, przeto przy dostatecznie dlugim przewodzie sprzegajacym mozna osiagnac bardzo duza selektywnosc gene¬ ratora lub wzmacniacza. Zastosowane prze¬ wody moga byc aperjodyczne lub tez moga na nich powstawac fale stojace. Trzeba jednakze zawsze dbac o to, azeby sprzeze¬ nie wsteczne odbywalo sie tylko poprzez przewody i nie mialo miejsca oprócz tego jeszcze poprzez wewnetrzna pojemnosc laimp lub poprzez pojemnosc innych czesci skladowych aparatu.Wynalazek, stanowiacy ulepszenie opi¬ sanego sposobu, polega na tem, ze w kilkustopniach ukladu odbiorczego lub nadaw¬ czego sprzezenie wsteczne jest uskutecz¬ niane poprzez dlugi przewód. We wzmac¬ niajacym ukladzie polaczen wedlug wyna¬ lazku najlepiej jest sprzezenie wsteczne w róznych stopniach uskuteczniac przy po¬ mocy przewodów o niejednakowej dlugo¬ sci elektrycznej, wówczas bowiem osiaga sie dalsze jeszcze zwiekszenie selektywno¬ sci.Przy sprzezeniu wstecznem poprzez przewody o jednakowej dlugosci moze po¬ wstawac jeszcze i ta niedogodnosc, ze nie- tylko zostaje wzmacniana maksymalnie o- kreslona czestotliwosc pozadana, lecz moze byc takze wzmacnianych kilka czestotli¬ wosci, dla których uklad posiada duza o- strosc. Niedogodnosc te usuwa sie obecnie dzieki zastosowaniu sprzezenia wsteczne¬ go poprzez przewody o róznej dlugosci e- lektrycznej.Zasada wynalazku jest blizej wyjasnio¬ na przy pomocy rysunku, na którym przed¬ stawiono tytulem przykladu kilka jego po¬ staci wykonania.Fig. 1 przedstawia uklad radjoodbior- czy, w którym zastosowano dwukrotne wzmacnianie wielkiej czestotliwosci. Drga¬ nia wielkiej czestotliwosci, odbierane w antenie 2, zostaja doprowadzane do ob¬ wodu strojonego 4, lezacego w obwodzie wejsciowym lampy 6. Przy pomocy stro¬ jonych obwodów 8 i 10 wzmocniona e- nergja jest doprowadzana do lampy 12.W obwodzie wyjsciowym tej lampy znaj¬ duje sie obwód strojony 14, który jest sprzezony z obwodem strojonym 16, leza¬ cym w obwodzie wejsciowym detektora 18.Drgania, wychodzace z wyjsciowego obwo¬ du detektora, zostaja wzmacniane we wzmacniaczu malej czestotliwosci 20 — 22 i doprowadzane do glosnika 24. W pierw¬ szych stopniach tego wzmacniacza zastoso¬ wano lampy ekranowe, wskutek czego o- siaga sie znaczne zmniejszenie sie pojem¬ nosci miedzy anoda a siatka sterujaca. W przypadku nieuzywania lamp ekranowych mozna zastosowac urzadzenie wyrównywa- jace.Jezeli kazdy z obwodów jest nastrojo¬ ny na czestotliwosc /, wówczas charaktery¬ styke wzmocnienia ukladu bez stosowania dlugich przewodów do sprzezenia wstecz¬ nego mozna przedstawic w postaci krzy¬ wej 26, uwidocznionej na fig. 2. Jest jed¬ nak rzecza pozadana, aby wzmacniane by¬ lo tylko bardzo waskie pasmo czestotliwo¬ sci, np. pasmo w. W celu osiagniecia tego stosuje sie dlugie przewody 28 i 30, które sprzegaja obwody wyjsciowe z obwodami wejsciowemi jednej lampy lub kilku lamp wzmacniajacych. W ukladzie, przedstawio¬ nym na fig. 1, zastosowano przewody ape- rjodyczne. Przewód 28 jest sprzezony z ob¬ wodem wyjsciowym lampy 6 poprzez duzy kondensator 32. Do konca przewodu 28 jest przylaczony uziemiony opornik 34, którego opornosc równa jest opornosci fa¬ lowej przewodu 28. Kondensator 32 od¬ gradza anodowe napiecie pradu stalego od siatki lampy 6, jego zas wielkosc jest do¬ brana tak, aby kondensator ten stanowil nieznaczna opornosc wzgledem drgan wiel¬ kiej czestotliwosci.Ten sam rezultat mozna osiagnac za- pomoca indukcyjnego sprzezenia przewo¬ du z obwodem wyjsciowym, co zastosowa¬ no do przewodu 30, sprzezonego zapomo¬ ga cewki 35 z obwodem strojonym 14. Wo- góle sprzezenie przewodów z wejsciowym obwodem lampy moze byc zarówno induk¬ cyjne, jak i pojemnosciowe lub tez bezpo¬ srednie. Najkorzystniej jest zastosowac sprzezenie, podane na rysunku przy lam¬ pie 6.Charakterystyka wzmocnienia ukladu polaczen, zawierajacego lampe 6, sprzezo¬ na wstecznie zapomoca przewodu 28, przedstawiona jest na fig. 2 w postaci krzywej 36, której maksymum odpowiada czestotliwosci, przy których dlugosc prze¬ wodu równa jest dlugosci calkowitej liczby — 2 —polówek fali. Przy ukladzie polaczen we¬ dlug fig. 1 wielkosc przenoszonej wstecznie energji mozna regulowac przesuwaniem kontaktów slizgowych cewek obwodu wej¬ sciowego i wyjsciowego. Jezeli w ukladzie polaczen zastosowany bedzie tylko jeden dlugi przewód, wówczas krzywa selektyw¬ nosci moznaby przedstawic w postaci krzy¬ wej 38, uwidocznionej na fig. 2, natomiast w przypadku zastosowania przewodu w drugim stopniu krzywa selektywnosci zy¬ ska na. swej ostrosci, przechodzac w krzy¬ wa, oznaczona liczba 40 na fig. 2.Z charakterystyki wedlug figury 2 moz¬ na wywnioskowac, ze dosc duze wzmocnie¬ nie otrzymuje sie takze i przy czestotliwo¬ sciach /' i /", co nie jest pozadane. W celu usuniecia tej niedogodnosci, przewody 28 i 30 (fig. 1) otrzymuja rózne dlugosci elek¬ tryczne. Jezeli np. dlugosc przewodu 30 wynosi polowe dlugosci elektrycznej prze¬ wodu 28 i jezeli przewód ten jest zastoso¬ wany tylko w strojonym wzmacniaczu we¬ dlug fig. 1, wówczas uzyskuje sie krzywa selektywnosci 42, przedstawiona na fig. 3.Krzywe 26 i 36, przedstawione na fig. 3, po¬ siadaja to samo znaczenie, jakie posiadaja krzywe wedlug fig. 2. Jezeli w ukladzie po¬ laczen wedlug fig. 1 zastosowano przewo¬ dy 28 i 30 o niejednakowej dlugosci, wów¬ czas charakterystyke wypadkowa mozna przedstawic w postaci linji 44. Linja ta wy¬ kazuje tylko jedno maksymum, wskutek czego przepuszcza pasmo czestotliwosci, odpowiadajace zakresowi w.Jest rzecza zrozumiala, ze przy zasto¬ sowaniu trzeciego stopnia wzmacniajacego, zaopatrzonego w opisane sprzezenie wsteczne, zawierajace trzeci przewód do sprzezenia wstecznego, który jest nieco krótszy od. dwukrotnej dlugosci najdluz¬ szego z zastosowanych przewodów, osiaga sie krzywa, przy której jest przepuszczane jeszcze wezsze pasmo czestotliwosci. Przy prawidlowym doborze uzytych przewodów mozna osiagnac minimalne sprzezenie wsteczne lub maksymalne przeciwsprzeze- nie przy czestotliwosciach, lezacych po obu stronach pozadanego pasma czestotliwosci.Fig- 6 przedstawia przyklad zastosowa¬ nia przedmiotu wynalazku do wzmacniacza przeciwsobnego, w którym lampy 50 i 52 posiadaja wspólny obwód wejsciowy 54 o- raz wspólny obwód wyjsciowy 56. Obwody sa sprzezone ze soba zapomoca dlugich przewodów 58 i 60. Dlugosc przewodów 58 i 60 moze byc rózna, wielkosc zas sprzeze¬ nia wstecznego moze byc regulowana przez zmienianie sprzeznosci z obwodem wejscio¬ wym i wyjsciowym.Na fig. 4 jest przedstawiony odbiornik o nakladajacych sie drganiach posredniej czestotliwosci, w którym liczba 64 oznaczo¬ no lampe wzmacniajaca wielkiej czesto¬ tliwosci, której obwód wejsciowy 66 jfest sprzezony z antena, obwód zas wyjsciowy 68 jest sprzezony z pierwsza lampa detek¬ cyjna 70. Energja posredniej czestotliwo¬ sci jest doprowadzana do wzmacniacza wielostopniowego 74, którego stopnie sa zaopatrzone najkorzystniej w przewody o róznych dlugosciach. W ukladzie tym ist¬ nieje jeszcze drugi detektor 76, dalej wzmacniacz malej czestotliwosci 78 oraz glosnik 80. Dlugosci przewodów 82, 84 i 86 moga byc bardzo dokladnie nastawione raz na zawsze. Miejscowy generator 72 jest najkorzystniej wykonac takze ze sprzeze¬ niem wstecznem przy pomocy dlugiego przewodu. Przewód ten jest w tym przy¬ padku zwiniety w cewke i otoczony ekra¬ nem 92, którego polozenie moze byc zmie¬ niane, np. zapomoca przekladni slimako¬ wej 94. Obracajac galke 96, nastawia sie jednoczesnie na pozadana wartosc zarów¬ no polozenie ekranu 92, jak i polozenie kondensatorów 66 i 68 oraz kondensato¬ rów 100 i 102. Opornik 4, umieszczony na koncu, moze byc wykonany jako opornik zmienny. Dzieki prawidlowemu doborowi ksztaltu ekranu 92 w stosunku do konden¬ satorów 66 i 68 mozna osiagnac to, ze cze- — 3 —stotliwosc posrednia nie bedzie zmieniala sie. Mozna równiez wzmacniacz wielkiej czestotliwosci zaopatrzyc w sprzezenia wsteczne, uskuteczniane przy pomocy prze¬ wodów o dlugosci takiej, aby wskutek tego mozna bylo uzyskac jeszcze wieksza o- strosc krzywej selektywnosci/ Na fig* 5 jest przedstawiony srodek, przy pomocy którego zmiany dlugosci elek¬ trycznej przewodu moga byc osiagane w sposób prostolinijny. Wejsciowy i wyjscio¬ wy obwód laim/py 106 sa przytem sprzezone ze soba poprzez przewód 90, którego dlu¬ gosc moze byc nastawiana przy pomocy kontaktów 108 izolowanych podpórek 110, dajacych przesuwac sie przy pomocy ze¬ batki. Kontakty 108 sa polaczone poprzez sprezynujace paski kontaktowe 118 z pro¬ wadnicami 120, wskutek czego dlugosc cewki moze byc regulowana.Na fig. 7 przedstawiono uklad polaczen generatora, w którym lampy 130, 132, 134 i 136 sa polaczone ze soba kaskadowo. Stro¬ jone obwody 138, 140, 142 i 144 tych lamp sa sprzezone z obwodami wejsciowemi przy pomocy dlugich przewodów 146— 152.Przewody te moga posiadac w razie zycze¬ nia rózne dlugosci. Oprócz wymienionych przewodów jest zastosowany jeszcze prze¬ wód 154, sluzacy do sprzegania obwodu wyjsciowego ostatniej lampy z obwodem wejsciowym pierwszej lampy. Wskutek te¬ go zwieksza sie jeszcze bardziej ostrosc krzywej selektywnosci.Aczkolwiek we wszystkich przedsta¬ wionych na rysunku przykladach wykona¬ nia przedmiotu wynalazku zastosowano przewody aperjodyczne, to jednakze rów¬ nie dobrze mozna uzyc przewodów, na któ¬ rych powstaja fale stojace. PL