Wynalazek dotyczy sposobu destylacji pod zmniejszeniem cisnieniem.Wedlug dotychczas znanych sposobów takiej destylacji nie mozna stosowac zbyt niskiego cisnienia, gdyz z jednej strony o- perujac wielkiemi objetosciami par i gazów, nalezaloby wraz ze wzrostem prózni apa¬ rature oraz polaczenia rurowe wydatnie zwiekszac, z drugiej strony z powodu mniej¬ szej gestosci par pod zmniejszonem cisnie¬ niem nalezaloby, ze wzgledu na wydajnosc destylacji, znacznie zwiekszyc ich szyb¬ kosc przeplywu.W stosowanych obecnie sposobach de¬ stylacji szybkosc przebiegu procesu desty¬ lacji zalezy od róznicy cisnien, uwarunko¬ wanej róznica temperatur surowca i desty¬ latu oraz od temperatury, w jakiej odbywa sie destylacja.Wynalazek dotyczy sposobu destylacji pod zmniejszonem cisnieniem, w którym szybkosc przeplywu par pomiedzy po¬ wierzchnia odparowujaca i powierzchnia skraplajaca uzalezniona jest od sredniej szybkosci ruchu ich czasteczek. Jesli zapo¬ biegnie sie hamowaniu destylacji, wskutek niedosc szybkiej dyfuzji w surowcu; np. przez korzystne nadanie surowcowi ruchu wirowego lub tez przez odparowywanie go w postaci cienkich i ruchomych warstw, wówczas szybkosc destylacji zalezy jedy¬ nie od szybkosci molekularnej.Podczas destylacji urn sie do czynienia z czasteczkami, które w wariuikach desty¬ lacji ulegaja skropleniu oraz takiemi, które sie aiie skraplaja; dla uproszczenia opisu czasteczki te beda ponizej okreslane, jako „czasteczki parM i „czasteczki gazów".Destylacja przebiega tylko wówczas do¬ brze, skoro szybkosc przeplywu czasteczek gazów odpowiada szybkosci przeplywu cza¬ steczek par. W mysl wynalazku, czasteczki gazów w aparaturze' destylacyjnej zostaja przewaznie przesuwane przez czasteczki par, poruszajace sie, jak wyzej wymienio¬ no, z szybkoscia mokkularna. *~ Znane sa juz sposoby destylacji pod zmniejszonem cisnieniem z szybkoscia mo¬ lekularna lub zblizona do niej. Tak np. w patencie angielskim Nr 303078 opisano spo¬ sób destylacji, w którym destylowany ma- terjal odparowuje sie w zamknietenL naczy¬ niu w wysokiej prózni, przyczem pary skrapla sie na powierzchniach skraplaja¬ cych, umieszczonych w tern samem naczy¬ niu w taki sposób wzgledem powierzchni od¬ parowujacych, ze droga, jaka przebiegaja czasteczki par pomiedzy wymienionemi po¬ wierzchniami, odpowiada sredniej dlugosci swobodnej drogi czasteczek w danych wa¬ runkach, dzieki czemu pary odparowywa¬ nego materjalu destyluja z szybkoscia mo¬ lekularna. Strumien czasteczek odparowy¬ wanego materjalu kieruje sie wedlug tego sposobu przy pomocy zaslony lub podob¬ nego urzadzenia w kierunku pompy próz¬ niowej tale, ze dzialaniu tej pompy dopo¬ maga dzialanie czasteczek gazu, usuwa¬ nych przez pompe i porywajacych cza¬ steczki par.Wedlug wynalazku destylowany mate- rjal odparowuje sie równiez w zamknietem naczyniu w prózni i pary skrapla na po¬ wierzchniach skraplajacych, znajdujacych sie w tern samem naczyniu, powierzchnie skraplajace sa jednakze tak rozmieszczo¬ ne wzgledem powierzchni odparowujacych, ze droga, jaka czasteczki odparowywanego materjalu przebywaja pomiedzy po¬ wierzchniami w kierunku, w jakim dziala pompa prózniowa, jest zawsze wieksza niz w kierunku przeciwnym, przyczem odleglo¬ sci powierzchni sa rzedu sredniej wolnej drogi czasteczek w danych warunkach.Wskutek tego powstaje (jak to bedzie opisano ponizej) strumien czasteczek par, który w kierunku ku pompie prózniowej przesuwa czasteczki gazów wzdluz drogi dluzszej, niz w kierunku przeciwnym. W re¬ zultacie, bez pomocy specjalnych prze¬ gród, stanowiacych zawsze pewien opór, u- zyskuje sie^przy zachowaniu pelnej szyb¬ kosci molekularnej czasteczek par, prawie taka sama szybkosc czasteczek gazów przy usuwaniu ich.Prócz tego wykryto, ze tego rodzaju du¬ za szybkosc destylacji uzyskuje sie tylko wówczas, gdy destylowany materjal odpa¬ rowuje sie w cienkich warstewkach lub, gdy cieczy podczas odparowywania nadaje sie ruch wirowy. Dotyczy to oczywiscie tylko mieszanin, gdyz przy materjalach jedno¬ rodnych dyfuzja nie wchodzi w gre.Ponizej opisano jedna z postaci urza¬ dzenia do przeprowadzania sposobu we¬ dlug wynalazku, w której zastosowano pio¬ nowe powierzchnie odparowujace i skrap¬ lajace w postaci plaskich plyt. Urzadzenie moze miec równiez i inna postac i nie jest ograniczone ani pionowem polozeniem po¬ wierzchni, ani ich okreslonym ksztaltem.Urzadzenie musi spelniac tylko jeden zasadniczy warunek, a mianowicie, naczy¬ nie, w którem mozna wytwarzac próznie, winno zawierac powierzchnie odparowuja¬ ce i skraplajace, umieszczone w taki sposób wzgledem siebie, by odleglosc, jaka cza¬ steczka odparowanego materjalu przeply¬ wa pomiedzy temi powierzchniami w kie¬ runku dzialania pompy prózniowej, byla zawsze wieksza, niz w kierunku przeciw¬ nym, przyczem odleglosci powierzchni mu¬ sza odpowiadac sredniej dlugosci drogi swobodnego ruchu czasteczki w danych wa-runkach fizycznych. Poza tem powierzch¬ nie odparowujace i skraplajace musza byc tak urzadzone, aby zarówno destylowany materjal mozna bylo dogodnie doprowa¬ dzac i odparowywac najkorzystniej w cien¬ kich warstwach, jak tez, aby destylat latwo bylo odprowadzac, przyczem gazy na swej drodze ku pompie prózniowej nie powinny napotykac zadnych przeszkód.Na zalaczonym rysunku przedstawiono schematycznie postac wykonania urzadze¬ nia do przeprowadzania sposobu wedlug wynalazku. Naczynie a polaczone jest z pompa prózniowa, która rura 6 ewakuuje naczynie. Naczynie to zawiera zimne plyty c i cieplejsze plyty d. Skoro odparowywa¬ ny materjal doprowadza sie na powierzch¬ nie, np. plyty dlf wówczas po obu jej stro¬ nach powstaja czasteczki par i gazów. Cza¬ steczki par po tej stronie, gdzie sie znajduje plyta c1$ skraplaja sie na jej powierzchni, a poniewaz odleglosc pomiedzy plytami dx i cx odpowiada dlugosci sredniej swobodnej drogi czasteczek, destylacja odbywa sie z szybkoscia molekularna. Poniewaz destylo¬ wany materjal plynie bardzo cienka war¬ stwa po plycie c/lf nie wystepuje przy paro¬ waniu hamujace dzialanie dyfuzji.Czasteczki gazów, wywiazujace sie rów¬ niez po obu stronach plyty c/lf plyna, pod wplywem znacznie wiekszej ilosci paruja¬ cych czasteczek par, ku zimnym plytom cx i c3. Czasteczki te pomiedzy cx i dx moga uchodzic tylko na boki, a nastepnie dostaja sie do strumienia plynacego ku c2, równole¬ glego do strumienia czasteczek pomiedzy c/x i c3. Te ostatnie czasteczki moga ucho¬ dzic równiez tylko wbok strumieniem skie¬ rowanym ku c4. W ten sposób prawie wszystkie czasteczki gazów, znajdujace sie w naczyniu destylacyjnem, przeplywaja w kierunku ku pompie. Wszystkie czasteczki, wywiazujace sie na plycie cflf biegna, prze¬ ciwdzialajac pompie prózniowej, tylko na drodze od d± do c19 podczas gdy na drodze od dx do c3, dluzszej kilkakrotnie od po¬ przedniej, biegna one zgodnie z dzialaniem pompy. W wyniku tego czasteczki gazów zostaja szybko usuniete z naczynia, co po¬ zwala na utrzymanie wysokiej prózni i pro¬ wadzenie destylacji z szybkoscia moleku¬ larna. PL