Przedmiotem niniejszego wynalazku jest przeponowy miarkownik preznosci, umozli¬ wiajacy zwiekszanie preznosci czynnika ro¬ boczego, odplywajacego z miarkownika, przy zwiekszaniu ilosci tego czynnika. Za¬ mknieta przestrzen, znajdujaca sie pod przepona regulujaca, jest polaczona przy- tern z przestrzenia miarkownika, w której panuje zmniejszone juz cisnienie, zapomoca kanalu, w którego otworze odplywowym dziala ssanie, W jednym ze znanych przyrzadów te¬ go rodzaju otwór wylotowy wzmiankowa¬ nego kanalu znajduje sie w rozszerzonej czesci przestrzeni o niskiem cisnieniu wzglednie kanalu odplywowego; dzieki te¬ mu rozszerzeniu gazy moga plynac naokolo grzybka zaworu. Grzybek ten posiada ksztalt kulisty, tak iz strumien gazu otrzy¬ muje ksztalt stozka, natrafiajacego na scianke komory odplywowej w stosunkowo znacznem oddaleniu od otworu wylotowe- wo wzmiankowanego kanalu. Strumien ga¬ zów nie plynie jednak równomiernie i bez wirów wzdluz tego otworu, co dziala nieko¬ rzystnie na dokladnosc i równomiernosc miarkowania preznosci.W innej znanej postaci wykonania ta¬ kiego miarkownika koniec kanalu laczacego jest przylaczony po stronie odplywowej zaworu do dyszy, poza która kanal jest zwezony. Powstaje w ten sposób przyrzad strumienicowy lub rozpylacz, zapomoca któ¬ rego osiaga ,sie odpowiednie ssanie, dzieki przejsciowej przemianie preznosci w szyb¬ kosc. Poniewaz jednak przy takiej przemia¬ nie powstaja straty preznosci, przyrzady tego rodlzaju nie nadaja sie do zastosowa-nia przy malych preznosciach poczatko¬ wych, przy których strata preznosci powin¬ na byc bardzo mala.Wynalazek niniejszy omija powyzsze wady dzieki temu, ze w miarkowniku za¬ mknieta przestrzen, znajdujaca sie pod przepona regulujaca, jest polaczona z cze¬ scia przestrzeni niskiego cisnienia, posiada¬ jaca wieksza szerokosc i umozliwiajaca przeplyw gazów naokolo grzybka zaworu, zapomoca kanalu, na ktprego otwór wyloto¬ wy dziala ssanie. Wynalazek polega na ta- kiem wykonaniu grzybka i scianek oslony, o- taczajacej kanal odplywowy* iz gazy, prze¬ plywajace przez zawór i odplywajace z nie¬ go, plyna bez wirów wzdluz otworu wylo¬ towego wzmiankowanego kanalu.Koniec kanalu laczacego jest przylaczo¬ ny do dyszy lub tez do rowka, wykonanego w oslonie miarkownika. Najkorzystniej jest koniec ten umiescic w najszerszem miejscu kanalu (odplywowego miarkownika.W jednej z odmian miarkownika we¬ dlug wynalazku dysza jest umieszczona w. wydrazeniu oslony miarkownika, przecho- dzacem przez scianke oslony nawylot i po- laczonem z kanalem, prowadzacym do przestrzeni, znajdujacej sie pod przepona.Dzieki temu umozliwione jest dokladne na¬ stawianie dyszy miarkownika.W celu zwiekszenia równomiernosci ssania w otworze wylotowym kanalu lacza¬ cego, a wiec i dokladnosci miarkowania preznosci, odleglosc brzegu grzybka zawo¬ ru od jego siodelka jest wieksza na stronie, zwróconej ku dyszy, niz na stronie przeciw¬ leglej.Na rysunku uwidoczniono kilka przy¬ kladów wykonania wynalazku. Fig. 1 przedstawia w przekroju podluznym miar¬ kownik z dysza, umieszczona w otworze wy¬ lotowym kanalu laczacego; fig. 2 — miar- kownik, w którym kanal laczacy jest przy¬ laczony do rowka pierscieniowego, fig. 3— odmienny przyklad wykonania dyszy do miarkownika wedlug fig. 1, fig. 4 — miar- kownik, w którym dysza jest umieszczona w wydrazeniu, wywierconem prostopadle w sciance oslony i polaczonem z kanalem laczacym, a fig* 5 — miarkownik wedlug fig. 4 z mimosrodowo zawieszonym grzyb¬ kiem plaskim.Cyfra 1 oznacza komore doplywowa miarkownika, 2 — komore odplywowa, 3— grzybek zaworowy, 4 — jego siodelko, 5 — wrzeciono, laczace grzybek 3 z przepona regulujaca 6 i przepona robocza 7, (8 — ka¬ nal, laczacy komore 2 z komora 9, znajdu¬ jaca sie pod przepona 7, a cyfra 14 — kanal odplywowy miarkownika. Z przestrzeni 11, znajdujacej sie powyzej przepony 7, pro¬ wadzi nazewnatrz oslony kanal 12< zaopa¬ trzony w dysze, zamiast której mozna za¬ stosowac korek i zamknac ten kanal w ra¬ zie nieszczelnosci przepony 7. Poniewaz wielkosc roboczej powierzchni przepony 6 jest dobrana odpowiednio do wielkosci po¬ wierzchni roboczej grzybka 3, dzialanie miarkownika jest niezalezne od wartosci preznosci gazów w komorze /. Droga gazów jest oznaczona strzalkami.W przykladzie wykonania wedlug fig. 1 w dolnym koncu kanalu 8 umieszczona jest dysza 13, której wylot 10 znajduje sie w ta- kiem miejscu komory 2, iz gaz plynie w przyblizeniu równolegle do dyszy 13. Wraz ze zwiekszaniem sie ilosci przeplywajacego gazu zwieksza sie szybkosc przeplywu w komorze 2, a wiec i dzialanie ssania w wy¬ locie 10, co powoduje zmniejszenie sie prez¬ nosci gazu w kanale 8 w porównaniu z prez¬ noscia gazu w komorze 2. W tym przypad¬ ku preznosc w kanale 14 zwieksza sie wraz ze zwiekszaniem sie ilosci przeplywajacego gazu.Dysza 15, przedstawiona na fig. 3, posia¬ da w czesci, umieszczonej w kanale 8, ksztalt cylindra, a jej dolny wylot 16 roz¬ szerza sie ku zewnatrz, dzieki czemu zwiek¬ sza sie ssanie.Wylot 10 znajduje sie w najszerszej cze¬ sci komory odplywowej 2, przyczem scian- - 2 -ki tej komory sa uksztaltowane tak, iz pod¬ czas przeplywu gazów przez te komore nic powstaja wiry.Kanal 8 miarkownika, przedstawionego na fig. 2, przechodzi w pierscieniowy rowek 17, wykonany w sciance oslony, którego krawedz górna 18 wystaje nieco ku we¬ wnatrz poza jego krawedz dolna 19, co zwieksza ssafiie w kanale 8. Rowek 17 mo¬ ze byc wykonany równiez na pewnej tylko czesci obwodu scianki oslony. Mozna rów¬ niez zastosowac wieksza liczbe kanalów 8, a mianowicie wtedy, gdy scianki, otaczaja¬ ce przestrzen 2, sa uksztaltowane wedlug wynalazku tylko na jednej stronie. Po¬ niewaz w tym przypadku ilosci przeply¬ wajacego gazu sa niejednakowe, wiec i preznosc gazu zmienia sie. Zapobiega sie temu jednak, stosujac wieksza liczbe kana¬ lów 8, osiaga sie wiec podobne dzialanie, jak przy ukosnem ustawieniu grzybka wzgledem otworu wylotowego kanalu la¬ czacego 8.Jezeli os dyszy 13 lezy na osi kanalu 8 (fig. 1), to wprowadza sie ja do kanalu zgó- ry. Przy niedokladnem wydrazeniu kanalu 8 dysza nie moze byc ustawiona w odpo- wiedniem miejscu, co zmienia jej dzialanie ssawcze, nie osiaga sie wiec pozadanego przebiegu miarkowania preznosci. Wobec tego korzystniejsze jest umieszczenie dyszy w wydrazeniu, wywierconem nawylot w sciance oslony prostopadle do niej, przy- czem kanal 8 powinien byc prostopadly do tego wydrazenia.Ten przyklad wykonania jest przed¬ stawiony na fig. 4. Dysza 21 jest wsrubowa- na w ^wydrazenie 20, prostopadle do scianki oslony i prowadzace nazewnatrz. Kaiial dy¬ szy jest zakonczony szczelina 22, oslonieta skrzydelkiem 23, które posiada ukosna po¬ wierzchnie, pochylona odpowiednio do kie¬ runku przeplywu gazów.Wydrazenie 24, sluzace do umieszczania klucza przy wsrubowywaniu dyszy, jest pro¬ stopadle lub równolegle do kierunku szcze¬ liny 22, dzieki czemu przy wsrubowywaniu dyszy kazdemu polozeniu wydrazenia 24 odpowiada pewne polozenie szczeliny 22. W ten sposób mozna nadac równiez skrzydelku 23 odpowiednie polozenie wzgledem wrze¬ ciona 5. W tym celu powierzchnia 25, do której przylega glówka sruby 26, zostaje obrobiona tak, aby znajdowala sie ona w pewnej zgóry okreslonej odleglosci od osi wrzeciona 5, dlugosc zas dyszy 21 jest sta¬ la. Umozliwia to regulowanie odleglosci, na która nalezy wsrubowac dysze, liczac od powierzchni 25. Ewentualne odchylenie rzeczywistego polozenia powierzchni uko¬ snej skrzydelka 23 od jej polozenia normal¬ nego odpowiada polowie skoku gwintu. Od¬ chylenie takie jest dopuszczalne.Dokladnosc regulowania zalezy od rów¬ nomiernosci przeplywu gazów. Próby wyka¬ zaly, iz w celu zwiekszenia równomiernosci ssania w otworze wylotowym kanalu lacza¬ cego odleglosc brzegu grzybka zaworu od jego siodelka na stronie, zwróconej ku dy¬ szy, powinna byc wieksza niz na stronie przeciwleglej. Miarkowniki tego rodzaju sa dokladniejsze, niz miarkowniki, w których grzybek jest stale prostopadly do wrzecio¬ na.Ukosne ustawianie sie grzybka mozna o- siagnac w sposób rozmaity. W jednej z bar¬ dzo dogodnych w uzyciu odmian wykonania miejsce polaczenia grzybka 3 z wrzecionem 5 jest przesuniete nieco wbok wzgledem po¬ dluznej osi wrzeciona i srodka grzybka, tak iz w otwartym miarkowniku grzybek usta¬ wia sie pochylo.Ten przyklad wykonania jest uwidocz¬ niony na fig. 5. Na dolnej powierzchni wrze¬ ciona 5 i" na górnej powierzchni grzybka 3 umieszczone sa uszka 27, 28 w pewnej odle¬ glosci od podluznej osi wrzeciona wzglednie srodka grzybka. Uszka 27, 28 sa polaczone ze soba i umieszczone wzgledem osi wrze¬ ciona i srodka grzybka mimosrodowo, tak iz w otwartym miarkowniku odleglosc brze¬ gu grzybka 3 od jego siodelka na stronie, - 3 —zwróconej ku dyszy, jest wieksza niz na stronie przeciwleglej. Poniewaz mimosro- dowosc uszek jest jednakowa, wiec w za¬ mknietym miarkowniku srodek grzybka 3 bedzie znajdowal sie na przedluzeniu osi wrzeciona 5. Dzieki takiemu polaczeniu grzybka z wrzecionem przy zmniejszaniu sie ilosci gazów, przeplywajacych przez zawór, grzybek obraca sie do góry, dzieki czemu w zamknietym miarkowniku bedzie on przylegal szczelnie do siodelka.Ukosne ustawianie sie grzybka mozna osiagnac równiez w inny sposób. PL