PL194458B1 - Wieloskładnikowy mosiądz - Google Patents

Wieloskładnikowy mosiądz

Info

Publication number
PL194458B1
PL194458B1 PL348438A PL34843801A PL194458B1 PL 194458 B1 PL194458 B1 PL 194458B1 PL 348438 A PL348438 A PL 348438A PL 34843801 A PL34843801 A PL 34843801A PL 194458 B1 PL194458 B1 PL 194458B1
Authority
PL
Poland
Prior art keywords
alloy
zinc
content
weight
copper
Prior art date
Application number
PL348438A
Other languages
English (en)
Other versions
PL348438A1 (en
Inventor
Kazimierz Joszt
Zbigniew Śmieszek
Witold Malec
Original Assignee
Inst Metali Niezelaznych
Kazimierz Joszt
Witold Malec
Smieszek Zbigniew
Priority date (The priority date is an assumption and is not a legal conclusion. Google has not performed a legal analysis and makes no representation as to the accuracy of the date listed.)
Filing date
Publication date
Application filed by Inst Metali Niezelaznych, Kazimierz Joszt, Witold Malec, Smieszek Zbigniew filed Critical Inst Metali Niezelaznych
Priority to PL348438A priority Critical patent/PL194458B1/pl
Publication of PL348438A1 publication Critical patent/PL348438A1/xx
Publication of PL194458B1 publication Critical patent/PL194458B1/pl

Links

Landscapes

  • Adornments (AREA)
  • Eyeglasses (AREA)

Abstract

1. Wieloskladnikowy mosiadz zawierajacy miedz, cynk, mangan, cyne, znamienny tym, ze za- wiera dodatkowo aluminium i arsen, przy czym wagowa zawartosc sumy cynku i manganu wynosi nie wiecej niz 35%, miedzi nie wiecej niz 75%, zas suma cyny, aluminium i arsenu nie przekracza 7%. PL PL PL

Description

Opis wynalazku
Przedmiotem wynalazku jest ekologiczny wieloskładnikowy mosiądz o kolorze srebrnym, zawierający w swoim składzie miedź, cynk, mangan, aluminium, cynę i arsen, odznaczający się dobrymi własnościami wytrzymałościowymi i plastycznymi oraz bardzo dobrą odpornością na korozję, szczególnie w środowisku ludzkiego potu.
Wśród znanych tworzyw na wyroby takie jak sztuczna biżuteria, monety i inne wyroby mające w trakcie użytkowania długotrwały kontakt z ludzką skórą (oprawki okularów, zegarki i bransoletki na rękę, kolczyki, sztućce itp.) ze względu na wysokie własności wytrzymałościowe, możliwość łatwego kształtowania na zimno i dobrą odporność na korozję, wyróżniają się wśród stopów miedzi dwie grupy gatunków, a mianowicie:
- dwu i wieloskładnikowe stopy miedź-nikiel,
- stopy miedź-nikiel-cynk.
W pierwszej grupie stopów, przeznaczonych prawie wyłącznie na monety o kolorze srebrnym, stosowany jest głównie stop miedź-nikiel CuNi25 z domieszkami cynku, aluminium, krzemu i manganu, w ilościach nie przekraczających 0,5% każda (K. A.Yushchenko, R. I. Morozova, Yu. W. Kakhovsky - Corrosion-resistant materials for coin production. Physico-Chemical Mechanics of Materials. Special Issue nr 1.2000r. Problems of corrosion and corrosion protection of materials).
Stop taki, według polskiej normy PN-EN 1652:1999, zawiera wagowo: 24-26% niklu, reszta miedź i dopuszczalne zanieczyszczenia w ilości do 0,05% węgla, do 0,1% kobaltu, do 0,3% żelaza, do 0,5% manganu, do 0,02% ołowiu, do 0,05% siarki, do 0,03% cyny, do 0,05% cynku, do 0,1% innych poza wymienionymi.
Stop ten po przeróbce plastycznej posiada minimalną wytrzymałość na rozciąganie 290 MPa i maksymalną umowną granicę plastyczności Rp0,2 (wartość orientacyjna) 100 MPa, lub też twardość mieści się w granicach 70-100 HV.
Dobre własności mechaniczne tego stopu w zestawieniu z umiarkowaną lejnością, dużą skłonnością do kruchości oraz słabą odpornością na korozję ogólną i naprężeniową w zetknięciu z ludzkim potem powodują, że stop ten nie spełnia wszystkich warunków jego użytkowania. W zetknięciu z ludzkim potem ze stopu jest wyługowywany nikiel w postaci kationów Ni(II), które po wniknięciu do skóry wywołują odczyn alergiczny w miejscu kontaktu. Jest to tym bardziej niebezpieczne, im dłuższy jest czas kontaktu wyrobów z tego stopu z ludzką skórą.
W drugiej grupie stopów przeznaczonych na sztuczną biżuterię, sztućce, koperty i bransoletki zegarków o kolorze srebrnym, głównie jest stosowany stop miedź-nikiel-cynk CuNi18Zn27 według polskiej normy PN-EN 1652:1999, zawierający wagowo: 53,0-56% miedzi, 17-19,0% niklu, reszta cynk, przy dopuszczalnych zanieczyszczeniach do 0,3% żelaza, do 0,5% manganu, do 0,03% ołowiu, do 0,03% cyny. Stop ten jest produkowany w różnych stanach umocnienia, obejmujących następujące zakresy własności: wytrzymałość na rozciąganie 390-800 MPa lub twardość Vickersa 90-250.
Umiarkowana technologiczność tego stopu przy odlewaniu, zła podatność do przeróbki plastycznej na gorąco, silny wpływ mikroporowatości odlewu na podatność do przeróbki plastycznej na zimno i własności gotowego wyrobu, a przede wszystkim fakt selektywnego wyługowywania niklu w zetknięciu z ludzkim potem w postaci jonów Ni(II), będących silnym alergenem powodują, że stop ten nie spełnia wielu warunków jego użytkowania.
Znany jest także skład chemiczny stopu o kolorze srebrnym, zarejestrowanego w Unified Numbering System pod numerem 66900. Zawiera on wagowo: 62,5-64,5% miedzi, 11,5-12,5% manganu, reszta (około 25%) cynk, przy dopuszczalnych zanieczyszczeniach: do 0,25% żelaza, do 0,05% ołowiu i do 0,05% innych poza wymienionymi. Nie zostały opublikowane własności tego stopu, jest on jednak, co wynika ze składu chemicznego, stopem dwufazowym, a więc charakteryzuje się znacznie obniżoną odpornością korozyjną w stosunku do stopów jednofazowych, szczególnie na korozję selektywną, w tym także międzykrystaliczną.
Wobec rosnących wymagań w stosunku do odporności korozyjnej zarówno ogólnej, selektywnej i naprężeniowej, ale przede wszystkim korozji selektywnej, powodującej wyługowywanie niklu w kontakcie z ludzkim potem w postaci jonów Ni(II) stanowiących uznany alergen, podane stopy nie odznaczają się optymalnymi własnościami użytkowymi.
Istotą wynalazku jest opracowanie składu ekologicznego stopu, nie zawierającego niklu, w postaci wieloskładnikowego mosiądzu zawierającego miedź, cynk, mangan, aluminium, cynę i arsen, umożliwiającego wykorzystanie możliwie najtańszych surowców wsadowych.
PL 194 458 B1
Mosiądz według wynalazku charakteryzuje się tym, że oprócz miedzi, cynku, manganu i cyny zawiera dodatkowo aluminium i arsen z tym, że sumaryczna ilość cynku i manganu nie przekracza 35%, wagowa zawartość miedzi nie przekracza 75%, natomiast suma zawartości cyny, aluminium i arsenu nie przekracza 7%.
Korzystnie, wagowa zawartość cynku stanowi 18-25% zawartości miedzi, a wagowa zawartość manganu stanowi 80-120% zawartości cynku.
Korzystnie także, suma wagowej zawartości aluminium i arsenu w stopie nie przekracza 2,5% a wagowa zawartość arsenu wynosi 3-10% zawartości aluminium z tym, że wagowa zawartość arsenu w stopie nie powinna być mniejsza od 0,04%.
Stop ten może być produkowany znanymi sposobami zarówno przez topienie i odlewanie statyczne szczególnie w postaci gotowych odlewów w formach piaskowych i metalowych jak również przez odlewanie statyczne szczególnie w postaci gotowych odlewów w formach piaskowych i metalowych jak również przez odlewanie ciągłe w postaci pasów, prętów i drutów stanowiących półwyroby do dalszej przeróbki plastycznej na zimno oraz obróbki cieplnej.
Skład stopu według wynalazku zapewnia uzyskanie dobrej technologiczności stopu w zabiegach ciągłego odlewania i przeróbki plastycznej na zimno, co umożliwia zwiększenie uzysku, otrzymanie dobrych własności wytrzymałościowych i plastycznych, jednofazowej struktury w temperaturze otoczenia, gwarantującej dobrą odporność korozyjną, charakteryzującą się zmniejszeniem masowej szybkości korozji do około 1/3 szybkości korozji stopu CuNi18Zn27 w sztucznym pocie.
Do uzyskania optymalnego zespołu własności użytkowych, różnych w zależności od postaci końcowego wyrobu (odlew, wyrób przerobiony plastycznie) i jego przeznaczenia, dobiera się wagowe zawartości składników stopu. Stop według wynalazku najkorzystniej zawiera wagowo: 14-17% cynku,
12-18% manganu, 0,8-2% aluminium, 0,03-0,15% arsenu, do 4% cyny, resztę stanowi miedź.
Poniżej podano przykłady stopu według wynalazku.
Przykład 1
W elektrycznym piecu indukcyjnym topi się stop, zawierający wagowo 14% cynku, 14% manganu, 3,5% cyny, 1,2% aluminium, 0,08% arsenu, reszta miedź i zanieczyszczenia. Z stopu odlewa się gotowe odlewy, które na próbkach przylanych wykazują następujące własności:
wytrzymałość na rozciąganie Rm = 340 MPa umowna granica plastyczności Rp0,2 = 132 MPa wydłużenie względne A = 40% przewężenie względne Z = 40%
Przykład 2
W elektrycznym piecu indukcyjnym topi się stop zawierający wagowo: 16% cynku, 15% manganu, 1% aluminium, cyny 0,03%, 0,04% arsenu, reszta miedź i zanieczyszczenia. Z stopu odlewa się w sposób ciągły płaskowniki, które następnie poddaje się wyżarzaniu ujednorodniającemu w temperaturze 600°C i walcowaniu na zimno, z sumarycznymi gniotami nie przekraczającymi 80%. W zależności od końcowego stanu umocnienia uzyskuje się własności w zakresie:
wytrzymałość na rozciąganie Rm = 300-800 MPa umowna granica plastyczności Rp0,2 = 170-650 MPa wydłużenie względne A = 30-4% twardość Vickersa HV = 120-260.

Claims (6)

  1. Zastrzeżenia patentowe
    1. Wieloskładnikowy mosiądz zawierający miedź, cynk, mangan, cynę, znamienny tym, że zawiera dodatkowo aluminium i arsen, przy czym wagowa zawartość sumy cynku i manganu wynosi nie więcej niż 35%, miedzi nie więcej niż 75%, zaś suma cyny, aluminium i arsenu nie przekracza 7%.
  2. 2. Stop według zastrzeżenia 1, znamienny tym, że wagowa zawartość cynku stanowi wagowo 18-25% zawartości miedzi.
  3. 3. Stop według zastrzeżenia 1, znamienny tym, że wagowa zawartość manganu stanowi 80-120% zawartości cynku.
  4. 4. Stop według zastrzeżenia 1, znamienny tym, że suma wagowej zawartości aluminium i arsenu nie przekracza 2,5%.
    PL 194 458 B1
  5. 5. Stop według zastrzeżenia 1, znamienny tym, że wagowa zawartość arsenu wynosi 3-10% zawartości aluminium.
  6. 6. Stop według zastrzeżenia 1, znamienny tym, że wagowa zawartość arsenu nie jest mniejsza od 0,04%.
PL348438A 2001-07-02 2001-07-02 Wieloskładnikowy mosiądz PL194458B1 (pl)

Priority Applications (1)

Application Number Priority Date Filing Date Title
PL348438A PL194458B1 (pl) 2001-07-02 2001-07-02 Wieloskładnikowy mosiądz

Applications Claiming Priority (1)

Application Number Priority Date Filing Date Title
PL348438A PL194458B1 (pl) 2001-07-02 2001-07-02 Wieloskładnikowy mosiądz

Publications (2)

Publication Number Publication Date
PL348438A1 PL348438A1 (en) 2003-01-13
PL194458B1 true PL194458B1 (pl) 2007-06-29

Family

ID=20079070

Family Applications (1)

Application Number Title Priority Date Filing Date
PL348438A PL194458B1 (pl) 2001-07-02 2001-07-02 Wieloskładnikowy mosiądz

Country Status (1)

Country Link
PL (1) PL194458B1 (pl)

Also Published As

Publication number Publication date
PL348438A1 (en) 2003-01-13

Similar Documents

Publication Publication Date Title
US7410546B2 (en) Platinum alloy and method of production thereof
WO1997037049A1 (fr) Alliage de titane a haute resistance, produits issus de cet alliage et procede de fabrication
US20240344179A1 (en) Palladium-based alloy
WO2004097056A2 (en) Anti-tarnish silver alloy
JPH01177327A (ja) 銀白色を呈する快削性銅基合金
EP0532929B1 (de) Legierung, insbesondere zur Verwendung zur Herstellung von Schmuck, Brillengestellen etc.
GB1562870A (en) Copper alloys
EP1913168B1 (en) Platinum alloy and method of production thereof
du Toit et al. The development of a novel gold alloy with 995 fineness and increased hardness
PL194458B1 (pl) Wieloskładnikowy mosiądz
JP2886818B2 (ja) 装飾用の銅合金の製造方法
CN102816949A (zh) 一种铜镍19金属丝及其制备方法
WO2007014576A1 (en) Platinum alloy and method of production thereof
EP0685564B1 (en) Copper-zinc-manganese alloy for the production of articles coming into direct and prolonged contact with the human skin
US20080298997A1 (en) Platinum Alloy and Method of Production Thereof
RU2356971C2 (ru) Платиновый сплав и способ его изготовления
CN116024454B (zh) 具有可加工性和切削性的铜合金材料的制备方法及由此制备的铜合金材料
JPH11124644A (ja) ニッケルフリー白色銅合金
HK1262971B (en) Palladium-based alloy
HK1262971A1 (en) Palladium-based alloy
HK1121502A (en) Platinium alloy and method of production thereof
HK1117202B (en) Platinum alloy and method of production thereof
HK1225082A1 (zh) 基於钯的合金
KR20000056141A (ko) 은합금조성물

Legal Events

Date Code Title Description
LAPS Decisions on the lapse of the protection rights

Effective date: 20040702