Wynalazek niniejszy dotyczy przyrza¬ dów do wytwarzania impulsów pradu, sto¬ sowanych w ukladach telefonji automatycz¬ nej. Nadajnik wedlug wynalazku posiada tarcze impulsowa, uruchomiana recznie, która odstawiana jest do swego polozenia wyjsciowego zapomoca sprezyny. Tarcza jest sprzezona z kólkiem impulsowem, wy- twarzajacem impulsy pradu, i z regulato¬ rem szybkosci zapomoca dwóch sprzegiel wychwytowych, które dzialaja niezaleznie od siebie. Przedmiotem wynalazku jest na¬ dajnik impulsów, pracujacy mozliwie naj¬ ciszej.Istota wynalazku polega na tern, ze oby¬ dwa sprzegla wychwytowe sa osadzone na osobnym wale posrednim, który polaczony jest z walem tarczy impulsowej, np. zapo¬ moca kól zebatych, tak, ze wal posredni ob¬ raca sie z wieksza szybkoscia, niz wal tar¬ czy impulsowej. W najbardziej celowej po¬ staci wykonania wynalazku obiera sie taka przekladnie miedzy walem tarczy impulso¬ wej a walem posrednim, aby kólko impul¬ sowe, osadzone obrotowo na wale posred¬ nim, mialo tylko dwa zeby. W tym przypad¬ ku kólko impulsowe moze miec bardzo ma¬ la srednice, dzieki czemu osiaga sie bardzo maly moment obrotowy, który winien byc przeniesiony na to kólko zapomoca odno¬ snych sprzegiel wychwytowych, w celu po¬ konania tarcia miedzy kólkiem a zespolem sprezyn kontaktowych. Dzieki temu sprze¬ glo wychwytowe moze byc wykonane jakolekka i cicho pracujaca-konstrtikcja. To sa- czy ryglujacej 11, osadzonej na poprzeczce mo mozna powiedziec o sprzegle wychwy- 4, co bedzie wyjasnione blizej w dalszym towem, które laczy wal posredni z regula- ciagu opisu. Od przodu ruchomej tarczy im- torem szybkosci bezposrednio lub za po- pulsowej 1 jest umocowana nieruchoma scednictwem slimacznicy, tarcza z numerami 13 zapomoca sruby 12, Na rysunku przedstawiono przyklad wy- wkreconej do wewnetrznego gwintu sruby konania wynalazku. Fig. 1 przedstawia - 8, przyczem ta tarcza nieruchoma jest zao- nadajnik impulsów wedlug wynalazku[j wpatrzona w cyfry, umieszczone nawprost o- widoku ztylu po usunieciu tylnej scianki o- r,. tworów 14 na palce ruchomej tarczy 1. Do slopy, fig. 2 — przekrój osiowy nadajnika szkieletu 3 jest przymocowany oporek 14a impulsów, przedstawionego na fig. 1, fig. ,3 dla palca, ograniczajacy ruch tarczy impul- i 4 przedstawiaja kólko impulsowe w wido- sowej przy naciaganiu sprezyny.5. Ruch po- ku zboku i w przekroju osiowym; fig. 5 i 6— wrotny tarczy impulsowej jest ograniczany widok zprzodu i ztylu kojka impulsowego z zapomoca zderzaka (nieuwidocznionego na odnosnym narzadem ^wlaczajacym; fig. 7 rysunku), umocowanego ztylu tarczy nume- uwidocznia osiowy przekrój narzadu nape- rowej i uderzajacego o odpowiedni zderzak, dzajacego sprzegla wychwytowego kólka przymocowany do szkieletu 3. impulsowego, fig. 8 — widok tegoz narzadu Kólko zebate 15 jest osadzone tuz przy napednego ztylu, fig. 9 — przekrój osiowy szkielecie 3 na wale 2 i zazebia sie z mniej- slimacznicy regulatora szybkosci oraz na- szem kólkiem zebatem 16, osadzonem na rzadu, napedzajacego odnosne sprzegla wale posrednim 17, równoleglym do walu 2 wychwytowe, a fig. 10 — widok slimaczni- i umieszczonym w lozyskach szkieletu 3 po- cy ztylu; fig. 11 przedstawia wal posredni, przeczki 4. Konstrukcja walu posrednie- wreszcie fig. 12 i 13 przedstawiaja tarcze go jest widoczna z fig. 11. W czesci miedzy zapadkowe sprezyny odstawiajacej w prze- kolem zebatem 16 a poprzeczka 4 wspo- kroju osiowym oraz ztylu. mniany wal jest wytoczony schodkowato Wal 2 tarczy impulsowej / jest osadzo- tak, iz tworzy trzy cylindry 18, 19, 20 o ny obrotowo swym górnym koncem w szkie- róznych srednicach. Na cylindrze 19 jest lecie 3 nadajnika impulsów, a dolnym kon- osadzona obrotowo slimacznica 21, zaze- cem w poprzeczce 4, przymocowanej sru- biajaca sie ze slimakiem 22, osadzonym na bami do szkieletu. Wal 2 posiada wewnatrz wale zwyklego regulatora szybkosci. Re- wydrazenie, w którem jest umieszczona gulator szybkosci jest zaopatrzony w cie- sprezyna 5, przeznaczona do odstawiania Zarki 23, które pod wplywem sily odsrod- tarczy do jej polozenia wyjsciowego. Przed- kowej slizgaja sie z pewnem tarciem po nie- ni koniec wydrazonego walu 2 jest zaopa- ruchomym torze slizgowym 24. Srednica trzony w kolnierz stozkowy 7, wchodzacy piasty cylindrycznej 25 slimacznicy 21 w odpowiednia tulejke 6 i przechodzacy w równa jest srednicy cylindra 18, przyczem nagwintowana czesc cylindryczna 8, na któ- piasta przylega szczelnie do tego cylindra, ra jest nakrecona nakretka 9, sluzaca do Na cylinder 18 i piaste 25 nasunieta jest zamocowania tarczy 1 na wale oraz do urno- prawoskretna sprezyna srubowa 26. Cylin- cowania konca sprezyny odstawiajacej 5. der 18, piasta 25 i sprezyna srubowa 26 W tym celu kolnierz stozkowy 7, stanowia- tworza razem sprzeglo ryglujace regulato- cy leb sruby 8, jest zaopatrzony w rowek ra szybkosci. Obok slimacznicy 21 na naj- srednicowy 10, w który wchodzi zagiety we- wezszej, czesci 20 walu posredniego 17 jest wnetrzny koniec sprezyny 5. Zewnetrzny umocowana na stale tarcza 31 z piasta 30, koniec sprezyny jest przymocowany do tar- posiadajaca na obwodzie dwa wyciecia 32 — 2 —W ksztalcie wycinków kola. Na piascie 30 osadzone jest swobodnie kólko, wytwarza¬ jace impulsy pradowe- Kólko to sklada sie z piasty metalowej 33, zaopatrzonej w kol¬ nierz 34 i z przymocowanej do tego kolnie¬ rza tarczy 35 z materjalu izolacyjnego. Po obu stronach kólka impulsowego umieszczo¬ no dwie pierscieniowe sprezyny slizgowe 36, 37 przymocowane jednym koncem za- pomoca nitów 38 do kólka impulsowego 34, 35. Nawprost sprezyny 37 w poprzeczce 4 wykonano wyciecia 39 w ksztalcie wycin¬ ków kolowych. Tarcza 31, kólko impulsowe ze swemi sprezynami poslizgowemi 36 i 37 i wyciecia 39 w poprzeczce tworza sprzeglo zapadkowe kólka impulsowego.Do wytwarzania impulsów pradii elek¬ trycznego sluza dwie sprezynki kontaktowe 40, 41, które normalnie stykaja sie ze soba lecz zostaja odchylane od siebie, gdy zeby kólka impulsowego wchodza miedzy zagie¬ te konce tych sprezynek kontaktowych.Sprezynki kontaktowe przymocowane sa do poprzeczki 4. Do poprzeczki tej jest przy¬ mocowany równiez jeszcze inny zespól sprezyn kontaktowych, skladajacy sie ze sztywnej sprezyny kontaktowej 43 i z dwóch miekkich sprezyn 44 i 45, a sluzacy do za¬ mykania obwodu po uruchomieniu tarczy impulsowej oraz do przerywania tegoz ob¬ wodu zanim tarcza ta osiagnie swe polozenie wyjsciowe. W tym celu sprezyna kontakto¬ wa 45 jest zaopatrzona w kostke izolacyjna 46, która normalnie styka sie z bocznym wystepem 47 kólka zebatego 15, umocowa¬ nego na wale 2 tarczy impulsowej.Urzadzenie wedlug wynalazku dziala w sposób nastepujacy.Podczas naciagania sprezyny 5 zapomo- ca tarczy impulsowej wal posredni 17 obraca sie, jezeli patrzec zprzodu, w kie¬ runku przeciwnym do kierunku ruchu wskazówek zegara. Gdy regulator szyb¬ kosci zostanie przytrzymany dzieki tar¬ ciu lub w inny sposób, wówczas oczy¬ wiscie sprezyna prawoskretna 26 roz¬ luzni sie o tyle, ze miedzy ta sprezyna a czesciami sprzegla 18 i 25 nastapi poslizg.Podczas obracania sie walu posredniego 17 w kierunku przeciwnym do kierunku, ru¬ chu wskazówek zegara kólko impulsowe podaza narazie za tym walem dzieki tarciu miedzy wolnym koncem sprezyny 36 a tar¬ cza 31, przyczem ruch ten trwa dopóty, do¬ póki wolny koniec innej sprezyny slizgowej 37 nie wpadnie do wyciecia 39 w poprzecz¬ ce 4 tak, iz zatrzyma sie na tej poprzeczce, wstrzymujac obrót kólka impulsowego, wskutek czego przy dalszem obracaniu sie walu posredniego tarcza 31 bedzie slizgala sie z niewielkiem tarciem po sprezynie sli¬ zgowej 36.Podczas ruchu wstecznego tarczy im¬ pulsowej wal posredni 17 obraca $ie w kie¬ runku ruchu wskazówek zegara (patrzac zprzodu). Srubowa sprezyna prawoskretna 26 dazy wówczas do skrecenia sie, obejmu¬ jac silnie odnosne czesci sprzegla tak, iz zo¬ staje wlaczony regulator szybkosci, który reguluje ruch walu posredniego. Tarcza 31 slizga sie poczatkowo z pewnem tarciem po swobodnym koncu sprezyny 36, dopóki sprezyna ta nie wpadnie do wyciecia 32, po¬ wodujac zazebienie sie tej tarczy z kólkiem impulsowem, wskutek czego kólko to zaczy¬ na obracac sie, gdyz jest sprzezone teraz z walem posrednim 17. Jednoczesnie sprezy¬ na slizgowa 37 bedzie slizgala sie z nie- znacznem tarciem po poprzeczce 4.W czasie obracania sie kólka impulso¬ wego sa nadawane w zwykly sposób impul¬ sy pradowe, a mianowicie przy kazdem wej¬ sciu zeba kólka impulsowego miedzy wygie¬ te konce sprezyn kontaktowych, zostaje przerwany styk miedzy sprezynkami kon* taktowemi 40 i 41.Jak wynika z powyzszego, dzieki umie¬ szczeniu obydwóch sprzegiel wychwyto¬ wych na jednym szybko obracajacym sie wale posrednim sprzegla te moga byc wy¬ konane w postaci bardzo lekkiej konstruk¬ cji. Co sie tyczy sprzegla kólka impulsowe- — 3 —go, to oczywiscie mozna brac w rachube tyl¬ ko takie sprzegla, które posiadaja okreslo¬ ne polozenie sprzegania. Wobec tego, ze wlasciwe narzady sprzegajace stanowia miekkie sprezyny, ruch mechanizmu odby¬ wa sie bezdzwiecznie nawet w okresach biegu jalowego. Niewielkie wymiary sprze¬ gla zarówno w kierunku osiowym, jak i pro¬ mieniowym otrzymuje sie dzieki wykonaniu narzadów sprzegajacych w postaci pierscie¬ niowych sprezyn plaskich, których wolne konce moga posuwac sie w kierunku osio¬ wym. Poniewaz sprzeglo wychwytowe regu¬ latora szybkosci nie wymaga oczywiscie o- -kreslónejgo polozenia sprzegania, zatem sprzeglo to, wykonane w postaci sprezyny srubowej, pracuje zupelnie cicho. W zna¬ nych ukladach do wytwarzania impulsów pradu, wykonanych w sposób podany w o pisie, sprzegla wychwytowe sa najczest¬ szym powodem halasliwej pracy mechani¬ zmu. Urzadzenie wedlug wynalazku pracuje zupelnie cicho w porównaniu ze znanemi konstrukcjami.Wspomniana wyzej tarcza ryglujaca 11 sprezyny odstawiajacej 5 jest przedstawio¬ na bardziej szczególowo na fig. 12 i 13. Tar¬ cza ryglujaca jest zaopatrzona w dwa sred¬ nicowo przeciwlegle sobie wystepy bagne¬ towe 50, zapomoca których tarcza zatrzy¬ muje sie, opierajac sie o poprzeczke 4, dzie¬ ki sile skrecajacej sprezyny odstawiajacej 5. Koniec zewnetrzny tej sprezyny, wygiety w ksztalcie uszka, zazebia sie z jednym z narzadów klowych 51, wchodzacych do beb¬ na sprezyny i rozmieszczonych na tarczy ryglujacej dookola jej srodka. Zapomoca tarczy ryglujacej 11 mozna oczywiscie la¬ two regulowac naprezenie sprezyny, a mia¬ nowicie obracajac tarcze w jednym lub w drugim kierunku po zwolnieniu wystepów bagnetowych. Chcac dokladniej wyregulo¬ wac naprezenie sprezyny, nalezy zdjac u- szko sprezyny z jednego narzadu klowego 51 i zaczepic je o kiel sasiedni.Dokladne doregulowanie sprezyny 5 po wbudowaniu nadajnika impulsów w dany aparat telefoniczny mozna przeprowadzic równiez, obracajac w jednym lub w drugim kierunku srube 8, o która zahacza przedni koniec tej sprezyny. W tym przypadku na¬ lezy postepowac w sposób nastepujacy.Przedewszystkiem nalezy zdjac tarcze, cy¬ frowa 13 po odkreceniu sruby 12. Nastepnie na nakretke 9 naklada sie klucz sztorcowy, wykonany z prostej rurki, poczem w rurke te wstawia sie dluga srube, która wkreca sie w wewnetrzny gwint sruby 8. Po roz¬ luznieniu nakretki 9, zapomoca klucza rur¬ kowego sruba 8 moze byc obrócona w jed¬ nym lub w drugim kierunku o dowolny kat zapomoca wspomnianej dlugiej sruby. Pd nastawieniu sruby 8 w zadane polozenie do¬ kreca sie zpowrotem nakretke 9, usuwa sie dluga srube i zaklada sie na miejsce tarcze cyfrowa 13, przymocowywujac ja sruba 12.Dalsze ulepszenie urzadzenia wedlug wynalazku polega na specjalnem przymo¬ cowaniu poprzeczki 4 do szkieletu 3. Jeden koniec poprzeczki jest przymocowany do szkieletu zapomoca dwóch srub 52, któ¬ re jednoczesnie sluza do przymocowa¬ nia opornika 14a. Drugi koniec po¬ przeczki jest przymocowany zapomoca sru¬ by 53, wkreconej w tern miejscu szkie¬ letu, które znajduje sie nieco blizej wa¬ lu tarczy impulsowej, anizeli najbardziej zblizone brzegi otworów 14. Dzieki takiemu rozmieszczeniu srub podczas pokrecania tarczy zapobiega sie skaleczeniu palca o wystajace ze szkieletu konce srub lacza¬ cych.Do ochrony poszczególnych czesci tar¬ czy numerowej sluzy oslona 54, przymoco¬ wana do szkieletu zapomoca srub 55. PL