Wszystkie nawierzchnie bitumiczne, tak smolowe jak i asfaltowe, ukladane na gora¬ co lub na zimno, t j. bez podgrzewania ma- terjalu, a zatem np. nawierzchnie, wykona¬ ne wedlug patentu polskiego Nr 13119, wy¬ magaja, zwlaszcza gdy ukladane sa póznem latem lub jesienia, warstwy uszczelniajacej, chroniacej nawierzchnie te przed przenika¬ niem wody do wnetrza.Nawierzchnie takie nawet w tym przy¬ padku, gdy ich uklad mineralny jest zesta¬ wiony wedlug zasady jak najmniejszej prózni, t. j. gdy zawieraja one ziarna ka¬ mienne poszczególnej wielkosci w takiej ilo¬ sc^ iz kazda pusta przestrzen miedzy wiek- szemi ziarnami moze byc wypelniona ziar¬ nami mniejszemi az do najdrobniejszego mialu, posiadaja mimo dokladnego uwalo¬ wania duzo pustych przestrzeni.Pod wplywem walowania tylko cienka kilkomilimetrowa wierzchnia warstwa na¬ wierzchni ulega silniejszemu sprasowaniu; glebiej jednak dzialanie walca jest coraz slabsze, co zwlaszcza wyraznie wystepuje przy ukladaniu nawierzchni tak zwanych zimnych. Dzieje sie to z jednej strony z po¬ wodu duzego tarcia miedzy ziarnami kamie¬ nia powleczonego zimnym bitumem, a wieco stosunkowo duzej przyczepnosci, z dru¬ giej strony z powodu tego, ze wierzch¬ nia warstwa szybko podlega sprasowaniu pod wplywem walowania, a nastepnie roz¬ klada cisnienie walca na wieksza powierzch¬ nie, wskutek czego jego nacisk w glebszych warstwach jest znacznie slabszy. To jest tez powodem, ze nawet najdluzsze i pod wplywem ciezkiego walca walowanie nie moze nalezycie stloczyc masy mineralnej powleczonej bitumem, zwlaszcza przy ukla¬ daniu jej na zimno. Dopiero obciazenie ru¬ chem po dluzszym okresie czasu, nawet kil- komiesiecznym, stlacza nawierzchnie taka ostatecznie. Zanim to nastapi, nawierzchnia bitumiczna narazona jest na ewentualne przenikanie wody, zwlaszcza jezeli cienka kilkomilimetrowa wierzchnia warstwa stlo¬ czona walowaniem ulegnie podziurawieniu przez ostre podkowy. Niebezpieczenstwo to jest z natury rzeczy tern wieksze, im póz¬ niejsza pora, a wiec blizej zimy nawierzch¬ nia zostala ulozona.Dla ochrony uklada sie na taka na¬ wierzchnie warstwe uszczelniajaca. Dotych¬ czas wykonywano taka warstwe uszczelnia¬ jaca w ten sposób, ze po ostatecznem zawa¬ lo waniu nawierzchni, a czesto dopiero w ja¬ kis czas po otwarciu ruchu, nawierzchnie dokladnie oczyszczano i skrapiano goracym bitumem, asfaltem lub smola, rozpuszczona w lekkich destylatach ropy naftowej lub wegla kamiennego, albo tez wodna emulsja bitumiczna. Sposób ten jednak ma wady i nie daje pewnego wyniku. Wskutek bo¬ wiem walowania nawierzchnia ulega za¬ nieczyszczeniu przez wtlaczanie pylu u- licznego w bitum, którego to zanieczy¬ szczenia usunac juz nie mozna; poza tern wierzchnia warstwa, jak wyzej wspo¬ mniano, zostaje stloczona silnie, wsku¬ tek czego bitum, którym skrapia sie na¬ wierzchnie po uwalowaniu, celem jej u- szczelnienia, nie moze dostatecznie zlaczyc sie z nawierzchnia. Ma to miejsce zwla¬ szcza wtedy, jezeli do tego celu uzywa sie bitumu asfaltowego, który ma mniejsza od bitumu smolowego zdolnosc przenikania w pory nawierzchni. Jest to powodem, ze war¬ stwa uszczelniajaca, nie polaczywszy sie z reszta nawierzchni, czesto odprysku je i ule¬ ga szybkiemu zniszczeniu. Jezeli nawet do czasu zniszczenia tej warstwy ochronnej nawierzchnia zostanie stloczona i stanie sie odporna na dzialanie wody, to jednak szyb¬ kie zniszczenie tej warstwy ochronnej jest strata materjalu, który w razie dobrego zla¬ czenia sie z nawierzchnia tworzylby z nia jedna calosc.Wedlug wyaalazku zwieksza sie ilosc bitumu w górnej warstwie nawierzchni, przez co staje sie ona zupelnie szczelna, w sposób nastepujacy.Mase mineralna, powleczona bitumem w sposób znany, rozposciera sie, jak do¬ tychczas, na podlozu, a po sprofilowaniu przed uwalowaniem skrapia sie lekko gora¬ cym bitumem, ogrzanym do temperatury 150 — 180°C (zaleznie od jego temperatu¬ ry topliwosci), lub bitumem zimnym, t. j. roztworem bitumu w lekkich destylatach, czyli latwo sie ulatniajacych, t. j. ropy naf¬ towej lub wegla kamiennego, zuzywajac od 0,2 do 0,4 kg na 1 m2 nawierzchni, a nastep¬ nie posypuje sie cienka warstwa takiej sa¬ mej masy bitumicznej, z jakiej sklada sie nawierzchnia, albo tez drobnym grysikiem kamiennym. Po uskutecznieniu tego waluje sie nawierzchnie w zwykly sposób.Jezeli drogowa nawierzchnia bitumicz¬ na zajmuje taka powierzchnie, ze skropie¬ nie jej bitumem jest niemozliwe bez wcho¬ dzenia na nia, mozna nawierzchnie taka lekko uwalowac recznym walcem, ale tylko tak, by utrzymala ciezar czlowieka, stojace¬ go na podlozonych deskach.Przy tym sposobie bitum z latwoscia wnika w otwarte pory górnej warstwy na¬ wierzchni, czyniac ja zupelnie odporna na przenikanie wody. Dzieki nadmiarowi bitu¬ mu w tej wierzchniej warstwie przesuwanie ziarn kamiennych jest ulatwione, wskutek — 2. —nj& s.tlaesa sie daleka latwiej i ilebicti QQ est $z^z€^lwi^ korzystne dla aawierzclmi Wtomicsflyck,* uklada&ych aa 4cw^ Ponter was i^admiar bitumu snaiduj# sie tylko, w cienkiej warstwie wie&?dNM$h nawierzch¬ nia taka ni* jte&t tak pia^tycsaa i podatna zwtas*cza w dnte&oeac** jak nawwracbjoia wykonana z masy bitumicznej, która w ca-- losci posiada nadmiar bitumu. Jest to rów- niez wasna zaleta sposobu wedlug wyna¬ lazku.Analogiczny wyoik mozna uzyska- rów- nie? w sposób, bedacy odmiana wynalazku, a, p^egaiacy równiez, aa zwiekszeniu ilosci bitumu w wierzchniej warstwie nawierzch¬ ni bitumicznej. Wedlug tej odmiany rozpo¬ sciera sie mase bitumiczna kamienna, przy¬ gotowana w znany sposób, na podlozu i pro¬ filuje, jednak tylko do grubosci mniej wie¬ cej o 1 cm nizej od grubosci, która na¬ wierzchnia ma miec ostatecznie. Grubosc tej warstwy uzupelnia sie przez nalozenie na nia warstwy okolo 1 cm grubosci mieszani¬ ny kamiennej, sporzadzonej w sposób zna¬ ny, jednak posiadajacej nadmiar bitumu, potrzebny do zupelnego zaklejenia pustych miejsc tej górnej warstwy.Przyklad wykonania. Jezeli mieszanina bitumiczno-kamienna zawiera normalnie o- kolo 10% bitumu na ogólna wage, a na zwiekszenie ilosci bitumu w górnej war¬ stwie dla uzyskania szczelnosci zuzyloby sie wedlug poprzednio opisanego sposobu 0,3 kg bitumu na 1 m2, to wedlug odmiany sposobu dla uzyskania takiego samego nad¬ miaru bitumu w górnej warstwie rozpostar¬ tej masy bitumicznej trzeba procentowo podniesc w niej odpowiednio ilosc bitumu.Jezeli ciezar gatunkowy 1 m3 masy bitu¬ micznej wynosi 1000 kg, to w tej górnej warstwie nalezy podniesc dodatek bitumu do 13%, aby uzyskac taki sam nadmiar bi¬ tumu, jak przy skropieniu ilosci 0,3 kg bi¬ tumu na 1 m2 wedlug poprzedniego sposo¬ bu.Sposób, uwczeUUuia iwwier^hoi, b^cUf- cy przedmioAemb niniejszego wynalazku, nie da sie jednak zawsze wykonac. W dnie go¬ race, zwlaszcza jezeli nakladana na¬ wierzchnia drogpwa ma duza powierzchnie i znajduje sia w miejscu sloneczasm. i od- slonietem, Luk jesK ziarna kamienne w uar wierachni,, ukladanej m gpcaco, sa okragle* gladkie i latwo, prze&uwajne* uwalowanie nawierzchni dla utrzymania ciezaru rohot- nika musi byc silniejsze, co, utrudnia, potem wiwkaws bitumu w pory nawierzchni. W miejscach polozonych blizej zabudowan, q- grodów* a zatem przedewszystkiem przy u- kladaniu chodników z: masy Wtwaicznei, wymagajacej walowania, moga przy wyko¬ naniu uszczelnienia wyzej podanym sposo¬ bem ulec zawalaniu rozpylonym bitumem sciany domów, a takze rosliny.Wedlug niniejszego wynalazku mozna uzyskac szczelnosc nawierzchni ukladanej w stanie zimnym lub goracym takze i we¬ dlug dalszej odmiany sposobu, szczególnie odpowiedniej zwlaszcza w wymienionych ostatnio przypadkach. Wedlug tej drugiej odmiany mase bitumiczna rozsciela sie, profiluje i waluje w zwykly znany sposób, nastepnie zas zapomoca miekkich szczotek lub szmat zwilza sie nawierzchnie plynem, latwo rozpuszczajacym asfalt lub smole.Odpowiednie do tego celu sa np. destylaty ropy naftowej o ciezarze gatunkowym od 0,750 do 0,950 lub analogiczne destylaty wegla kamiennego. Plyn ten rozpuszcza asfalt lub smole, znajdujace sie w górnych ziarnach nawierzchni drogowej; rozczyn ten wypelnia wierzchnie pory nawierzchni, u- szczelniajac ja. W kilkanascie minut po zwilzeniu posypuje sie nawierzchnie pylem kamiennym, który ostatecznie wypelnia po¬ ry i nie dopuszcza przyczepiania sie bitumu do podeszew przechodniów i kól pojazdów. PL