Wiadomo, ze wegiel otrzymuje sie przez dysocjacje tlenku wegla wedlug równania: 2CO = COtl + C w obecnosci katalizatora, np. tlenku zela¬ zowego (Fe203), w temperaturze okolo 425°, W ten sposób otrzymywany wegiel jest nadzwyczaj drobny i lekki.Celem niniejszego wynalazku jest prze- dewszystkiem zapewnienie dokladnego sty¬ ku gazu reagujacego z katalizatorem. Wy¬ nalazek dotyczy równiez ulatwionego spo¬ sobu rozkladu katalitycznego tlenku wegla, polegajacego na tern, ze strumien tlenku wegla unosi katalizator doprowadzany w postaci pylu, przyczem ta zawiesina pylu coraz bardziej wzbogaca sie w produkt reakcji katalitycznej, to znaczy zawiera coraz wiecej wegla, który jest równiez za¬ wieszony dzieki dzialaniu mieszadel me¬ chanicznych, a strumien igazowy porywa ze soba ku wylotowi produkty reakcji.Ilosc wjpirowfcdzanego rozpylonego ka¬ talizatora reguluje sie w tensposób, aby otrzymywany u j&ylotu uriadizenia wegiel zawieral pewna ilosc przereagowanego ka¬ talizatora, lip. zredukowanego zelaza w ra¬ zili gdy jako katalizator stosuje sie tlenek zelazowy.Wedlug odmiany wykonania wynalazku otrzymywany produkt Usuwa sie z urza¬ dzenia przy pomocy glównego strumienia gazu, który nie ulega dzialaniu mieszadel mechanicznych, oraz przy pomocy strumie¬ nia wtórnego mieszanego bezposrednio1 me¬ chanicznie, przyczem przez polaczenie obu tych strumieni gazu reguluje sie usuwanie otrzymywanych produktów z urzadzenia.Wedlug innej odmiany wykonania wy¬ nalazku wewnetrzne mieszadla mechanicz¬ ne dzialaja w ten sposób, ze z jednej stro¬ ny powoduja zawieszanie w obloku pylu produktów reakcji katalitycznej, a z dru¬ giej strony opózniaja usuwanie tych pro¬ duktów, powodujac stale unoszenie sie pro¬ duktów niezbednych do ciaglego biegu re¬ akcji.Nadto urzadzenie zaopatrzone jest w rozmaite srodki do regulowania temperatu¬ ry niezbednej do podtrzymywania biegu reakcji, zapomoca których doprowadza sie lub odprowadza cieplo reakcji egzotermicz¬ nej: 2 CO = C02 + C.Celem niniejszego wynalazku jest u- lepszenie wszelkich sposobów otrzymywa¬ nia wegla prztez katalityczny rozklad tlen¬ ku Wegla, a zawlaszcza wyzej wspomnia¬ nych sposobów, jak równiez sposobu opi¬ sanego w patencie Nr 19116.Wynalaizek usprawnia proces katali¬ tyczny i obniza koszty jego produkcji. We¬ dlug wynalazku strumien gazu bogatego w tlenek wegla styka sie z naturalnym tlen¬ kiem zelaza, otrzymywanym przez oczy- szczanie diroga fizyczna rudy darniowej.Doswiadczenia wykazaly, ze tego ro¬ dzaju katalizator jest bardzo czynny i tani.Jako katalizator stosowac mozna we¬ giel bogaty w zelazo, otrzymywany w po¬ przednim procesie katalitycznym otrzy¬ mywania wegla, przyczem katalizator ten wzbogaca sie w nastepnym procesie coraz bardziej w wegiel, przez co otrzymuje sie produkt o coraz mniejszej zawartosci ze¬ laza.Np., 10%-owa zawartosc zelaza w we- ghi mozna zmniejszyc do 1%. Niniejszy sposób jest zatem równiez sposobem zmniej¬ szania ilosci zelaza zawartego w otrzymy¬ wanym produkcie.Na rysunkach przedstawiono przyklad urzadzenia sluzacego do przeprowadzania wynalazku. Fig. 1 przedstawia schema¬ tycznie przekrój podluzny jednego z tych urzadzen; fig. 2 — przekrój odmiany wy¬ konania tego urzadzenia, a fig. 3 i 4 — przekrój podluzny i poprzeczny innej od¬ miany wykonania.Urzadzenie przedstawione na fig. 1 sklada sie z Walca 1, wytrzymujacego ci¬ snienie 25 atm, wykonanego z odpornego metalu, np. ze stopów niklbwo-chromo- wych.Na wale 2 wewnatrz pustym, w którym krazy chlodzaca go woda, umieszczone sa skrzydla 3 lub tym podobne mieszadlo, sluzace do poruszania powietrza w walcu, zwlaszcza do zbierania produktów osiada¬ jacych na scianach i mieszania ich z powie¬ trzem w postaci obloku.Obracajacy sie wolno wal 2 napedzany zapomoca kola pasowego 21 osadzony jest w lozyskach 51, 52 umieszczonych w po¬ krywach 41, 42 i chlodzonych, krazaca zim¬ na woda.Walec 1 ogrzewa sie do temperatury reakcji, t. j. okolo 425°.Reakcyjne gazy wprowadza sie do wal¬ ca 1 przez rure 6, w która wchodzi koniec rury 7 doprowadzajacej katalizator.Katalizator znajduje sie w zbiorniku 9, zamykanym korkiem 10 i oddzielanym za¬ pomoca zaworu 11 od pozostalej czesci a- — 2 —paratury podczas napelniainia. Przenosnik slimakowy 20 przenosi katalizator az do wylotu 6. Kolo 81 zaklinowane na wale 2 napedza kolo 8, poruszajace srube bez kon¬ ca przenosnika 20.Gaz wchodzacy do walca 1 przez rure 6 porywa ze soba otrzymywany wegiel i opuszcza walec prziez rure 13.Pyrometr 14 sluzy do kontrolowania temperatury i ewentualnie do poruszania samoczynnego regulatora uruchomiajacego urzadzenia do ogrzewania lub chlodzenia.Manometr 15 sluzy do kontrolowania cisnienia gazów krazacych w urzadzeniu.Strumien tlenku wegla przeplywajacy przez rure 6 porywa katalizator, dopro¬ wadzany przez przenosnik slimakowy 20.Nastepnie tlenek wegla i katalizator wcho¬ dza jednoczesnie do walca 1, gdfcie miesza¬ ja sie i dokladnie stykaja pod dzialaniem obracajacych sie skrzydel 3 osadzonych srubowo na wale 2, dzieki czemu strumien gazu z zawieszonym w nim pylem wzboga¬ ca sie coraz bardziej w wegiel, przesuwa¬ jac sie w kierunku wylotu, gdzie uchodzi z walca przez rure 13.Czesc otrzymywanego Wegla osiada w miejscu 32, zapewnia stale unoszenie sie pylu oraz tworzy stale podltoze dla kata¬ lizatora.Stosunek ilosci katalizatora do ilosci tlenku wegla mozna latwo regulowac przez odpowiednie dobranie szybkosci1 obrotów przenosnika slimakowego 20 zapomoca do¬ stosowania przekladni kól 8 ii 81.W ten sposób u wylotu urzadzenia otrzy¬ muje sie wegiel z jaknajmniejsza iloscia zanieczyszczen, to znaczy z jaknajmniej¬ sza domieszka zelaza, o ile jako kataliza¬ tor stosowano Fe203.Odmiana wykonania wynalazku, przed¬ stawiona ma fig. 2, polega na tern, ze kolo 8 przenosnika slimakowego 20 napedza drugie kolo 81, zaklinowane na wale 21 miernika 12, który odmierza ilosc doprowa¬ dzanego gazu. W ten sposób reguluje sie samoczynnie ilosci doprowadzanych gazów i katalizatora.Wedlug zas odmiany wykonania przed¬ stawionej na fig. 3 i 4 produkty reakcji u- chodza przez dwa zaopatrzone w kurki wy¬ loty 131, 132, przyczem wylot 131 odpowia¬ da komorze l1, a wylot 132 komorze l2. Ko¬ more te oddziela od komory l1 przegroda 30, która moze byc dziurkowana, celem ulatwienia przeplywu strumienia gazu. Ko¬ more l2 oddziela sie od przestrzeni! dzia¬ lania skrzydel 3.Zapomoca kurków 1J1, 132 reguluje sie ilosc usuwanego produktu.Glówny kurek wylotowy 132 polaczony jest z komora spoczynkowa l2 oddzielona od wirów powstajacych wskutek dzialania skrzydel. Jesli jednak w miejscu 32 zbie¬ rze sie zbyt wiele wegla, wówczas przez odpowiednie nastawienie drugiego kurka 13^ wzgledem skrzydel usuwa sie jego nad¬ miar.Inina odmiana wynalazku polega na tern, ze uklad skrzydel 3 jest uzupelniony ukladem malych srubowo wygietych po¬ wierzchni 31 (stanowiacych czesci sruby), które sluza do przesuwania w kierunku strzalki 43 wegla 32 stanowiacego podloze katalizatora, to znaczy w kierunku prze¬ ciwnym do kierunku strumienia gazowe¬ go 34.Za kazdym razem, gdy skrzydla 31 przenikaja do masy 32, przesuwaja ja w kierunku strzalki 43 dzieki swej wygietej postaci.W ten sposób zapobiega sie dzialaniu strumienia 34, który usiluje porwac wegiel 32 w kierunku wylotu i przedwczesnie usu¬ nac katalizator :ze znajdujacej sie w walfeu warstwy 32, sluzacej za przenosnik reakcji.W urzadzeniu o danych wymiarach, przez odpowiednie reguilowamiie ilosci doprowa¬ dzanego gazu i szybkosci obrotu walu 2, u- zyskuje sie równowage, która umozliwia równomierne otrzymywanie produktu reak¬ cji. — 3 —W odmianie wykonania wynalazku ko¬ mora l2 jest otoczona jednym lub kilkoma plaszczami 33, przez które przeplywa para przegrzana w celu ogrzania urzadzenia do korzystnej dla reakcji temperatury (okolo 425°), przyczem plaszcze te stosuje sie równiez do przepuszczania pary przegrza¬ nej lub nasyconej, a nawet wody, celem utrzymania stalej temperatury okolo 425°.Reakcja 2 CO = C02 + C jest egzoter¬ miczna i, jesli urzadzenie otoczy sie pla¬ szczem 35, to mozna nawet regenerowac cieplo. PL