W celu umozliwienia przetaczania ló¬ zek, nózki ich sa zaopatrzone w znane kól¬ ka. Lózka raz ustawione nie powinny sie poruszac na kólkach; jest to bardzo waz¬ ne w przypadku lózek, na których leza chorzy. W tym celu kazde kólko jest pola¬ czone z nózka tak, aby mozna bylo zapo¬ moca prostego ruchu dzwigni ustawic kól¬ ko w polozenie nieczynne. Mozna to osia¬ gnac rozmaitemi sposobami; na rysunku przedstawiono dwa przyklady wykonania wynalazku, przyczem fig. 1 przedstawia wi¬ dok zboku urzadzenia wedlug wynalazku w polozeniu czynnem, fig. 2 — to samo u- rzadzenie w polozeniu nieczynnem, a fig. 3 — widok zgóry; fig. 4 — inna odmiane w polozeniu nieczynnem, fig. 5 — to sa¬ mo urzadzenie w polozeniu czynnem, fig 6 — widok jego zgóry.W pierwszej odmianie wykonania we¬ dlug fig. 1 — 3 pedalowa dzwignia wyla¬ czajaca w postaci dzwigni katowej jest o- sadzona obrotowo na osi kólka i moze byc nastawiana w dwa rózne polozenia, zabez¬ pieczone zapomoca sprezyny zapadkowej.W pierwszem polozeniu nózka lózka jest podniesiona w stosunku do kólka tak, iz lózko mozna przetaczac, w drugiem zas polozeniu nózka jest opuszczona wzgledem kólka, dzieki czemu lózko stoi nieruchomo.Nózka 1 lózka jest zaopatrzona w tu¬ leje 2 w ksztalcie rurki, która w górnej czesci posiada znane szczeliny i moze byc przymocowana zapomoca pierscienia 3 ismby naciskowej 4. Aby zalozyc tuleje 2 na nózke /, nalezy zdjac najpierw stopke 5, zalozyc tuleje i ponownie zalozyc stopke.Na tulei 2 pod pierscieniem 3, który sluzy jednoczesnie jako tarcza oporowa, jest umieszczony obrotowy pierscien 6/ któ¬ ry moze opierac sie z dostatecznym luzem na wystajacym kolnierzu 7 tulei 2, gdy kól¬ ko jest w polozeniu nieczynnem (fig. 2).Pierscien 6 posiada z jednej strony stycz¬ ne ramie 8, które na koncu jest zaopatrzo¬ ne w dzwignie katowa o dwóch ramionach', krótkiem 10 i dlugiem 11, osadzona na czopie 9 i sluzaca do uruchomiania urza¬ dzenia. Dzwignia katowa jest poza tern o- sadzona obrotowo na osi 12 kólka 13.Krótsze ramie 10 posiada na koncu dwie plaskie powierzchnie 14 i 15, o które opie¬ ra sie sprezyna plaska 16, umocowana na górnej prostej powierzchni ramienia 8 za- pomoca sruby 17. Wolny koniec ramienia 8 jest rozwidlony i w tern rozwidleniu jest osadzone ramie 10 dzwigni. W glebi rozwi¬ dlenia znajduja sie dwie powierzchnie opo¬ rowe 18 i 19, ustawione wzgledem siebie pod katem rozwartym, o które opieraja sie tylne brzegi ramienia 10 w obydwóch po¬ lozeniach tak, iz ruch tego ramienia jest ograniczony. Do zabezpieczania obydwóch polozen sluzy sprezyna 16. Gdy urzadzenie po nacisnieciu pedalu 11 jest przestawia¬ ne z polozenia nieczynnego w polozenie czynne, dzwignia katowa podnosi zapomo- ca ramienia 8 i pierscienia 6 nózke 1. Pod¬ czas ruchu dzwigni katowej czop 9 prze¬ chodzi z polozenia nieczynnego, przedsta¬ wionego na fig. 2, poza pionowa os srodko¬ wa kola w polozenie czynne, przedstawio¬ ne na fig. 1. W czynnem polozeniu dzwi¬ gnia zostaje zabezpieczona sprezyna 16, która uniemozliwia jej odchylenie sie.W odmianie wedlug fig. 4 — 6 niema sprezyny, a polozenie czynne kólka jest zabezpieczane w inny sposób.Kólko 13 jest tak samo polaczone z nózka 1 zapomoca ramienia 8 i pierscienia 6. Ramie 8 jest rozwidlone, a kólko umie¬ szczone jest w tern rozwidleniu. Pierscien 6 przesuwa sie równiez pomiedzy dwoma kolnierzami, które w tern wykonaniu umie¬ szczone sa najlepiej ponizej wlasciwej nóz¬ ki 1 na jej przedluzeniu. W tym celu w dolny koniec nózki 1 wsunieta jest przecie¬ ta tuleja 20, która zapomoca stozkowatego klina 21 i sruby 22 zostaje zacisnieta na wewnetrznej sciance rurki nózki. Sruba 22 stanowiaca przedluzenie posiada trzpien 23, którego dolny koniec jest zakonczony szeroka stopa 24. Stopa 24 jest przymoco¬ wana do trzpienia 23 zapomoca sruby 25.Podczas wkrecania sruby 22 przez obrót trzpienia 23 stozek 21 wciska sie do roz¬ cietej tulei 20, przyczem mocno laczy trzpien 23 z nózka. Przypadkowemu roz¬ luznieniu trzpienia zapobiega srubka zaci¬ skowa 26, która zabezpiecza srube 22 przed obracaniem sie w tulei 20.Na trzpieniu 23 jest osadzona luzno tu¬ leja 2 z kolnierzem dolnym 7, kolnierz gór¬ ny zas stanowi dolna czesc tulei 20.Pierscien 6 obejmuje luzno tuleje 2.Pierscien z ramieniem 8 nie przesuwa sie w kierunku pionowym, lecz zato tuleja 2 moze poruszac sie wgóre i nadól razem z nózka wzgledem pierscienia 6. Podnoszenie odbywa sie zapomoca dzwigni katowej 27, 28 osadzonej obrotowo razem z osia 29 w ramieniu 8. Krótsze ramie 27 dzwigni ka¬ towej jest polaczone przegubowo z draz¬ kiem 30, który jest osadzony przegubowo w lozysku 31 w dolnym koncu tulei 2 albo w kolnierzu 7. Dluzsze ramie 28 dzwigni ka¬ towej sluzy do uruchomiania urzadzenia przez nacisniecie noga lub reka. Wychyla¬ jac ramie 28 z polozenia nieczynnego (fig. 4) w polozenie czynne (fig. 5 i 6), podnosi sie tuleje 2 zapomoca drazka 30, a tern sa¬ mem i cala nózke wzgledem pierscienia 6 tak, iz stopa 24 podnosi sie z ziemi. W po¬ lozeniu tern lózko mozna przetaczac na je¬ go czterech kólkach.W celu zabezpieczenia czynnego polo- — 2 —zenia drazek 30'wraz z górnym przegubem 32 drazka 27 przesuwa sie poza martwe polozenie na tyle, aby samorzutne odchyle¬ nie sie ramienia 28 wstecz bylo niemozliwe nawet przy wiekszych wstrzasach, spowo¬ dowanych nierównoscia powierzchni tocze¬ nia sie. Czynne polozenie dzwigni katowej i drazka 30 zabezpiecza zderzak 33, umo¬ cowany na ramieniu 8, o które opiera sie drazek 30. PL