Wstrzasy i drgania, jakie mimo stoso¬ wania sprezystych wkladek wystepuja pod¬ czas pracy w narzedziach udarowych, na¬ pedzanych silnikiem elektrycznym, prze¬ nosza sie równiez na wirnik silnika, wyko¬ nywany w ukladzie trójfazowym, czesto¬ kroc jako wirnik zwarty. W wirniku, pobu- 4zosym do drgan w kierunku osiowym, masy pierscieni zwierajacych dzialaja na sztaby wirnika ze znaczna sila rozciagaja¬ ca. Poniewaz sztaby te wykonywane sa za¬ zwyczaj z miedzi, zatem wobec niskiej gra¬ nicy plynnosci miedzi, szkielet pakietowy rozluznia sie.Na fig. 1 przedstawiono normalny wir¬ nik zwarty, ^tworzony ze sztab iniedzia- jiych 14 i jier^cieni uwierajacych 15 oraz szkieletu pakietowego 11, który jest scia¬ gniety zapomoca tulej 13, nasunietych po obydwóch stronach wirnika na wal 12, i o- pierajacych sie z jednej strony o blachy czolowe szkieletu pakietowego, a z drugiej strony o pierscien wewnetrzny lozyska kul¬ kowego walu silnika. Ustrój taki zapewnia coprawda niezmienne polozenie szkieletu pakietowego, ale pierscienie zwierajace, u- mocowane tylko zapomoca sztab wirnika, posiadaja swobode drgan, dzialajac szko¬ dliwie na sztaby 14 wirnika.Stosownie do wynalazku zapobiega sie tej niedogodnosci przez odmienny ustrój wirnika, zapobiegajacy rozciaganiu sztab 14. W tym celu z obydwóch stron czolo¬ wych szkieletu pakietowego osadza siemocne tarcze dociskowe, opierajace sie o pierscienie zwierajace; tarcze sa docisniete do tych pierscieni w odpowiedni sposób, np. zapomoca sruby, nakreconej na wal wirnika. Tym sposobem zapobiega sie drga¬ niom pierscieni zwierajacych, mogacym wywolac rozciaganie sztab 14 wirnika.Ten sam wynik osiagnac mozna w inny sposób, a mianowicie pierscienie zwieraja¬ ce moga byc wykonane jako sztywne tar¬ cze, siegajace az do walu, gdzie umocowa¬ ne sa np. zapomoca tulej rozporowych.Szkodliwe wydluzenia sztab wirnika pod wplywem drgan pierscieni zwierajacych moga byc usuniete równiez, jezeli zastoso¬ wac do wyrobu sztab wirnika zamiast pre¬ tów miedzianych o niskiej granicy plynno¬ sci a znacznej rozciagliwosci — tworzywo o malej rozciagliwosci a wysokiej granicy plynnosci. Warunkom tym odpowiadaja szczególnie twarde sztaby ciagnione lub ^od¬ lewane ze stopów miedzi, glinu lub innych odpowiednich metali. Pierscienie zwieraja¬ ce wykonanie z glinu lub jego stopów sa lekkie dzieki niewielkiemu ciezarowi wla¬ sciwemu tworzywa, co zmniejsza w du¬ zym stopniu oddzialywanie bezwladnosci tych pierscieni.Przyklad wykonania wynalazku przed¬ stawiony jest na fig. 2. Szkielet pakietowy 21 wirnika sciagniety jest mocnemi tarcza¬ mi 22. Z jednej strony wirnika tarcza doci¬ skowa 22 opiera sie o kolnierz na wale 23, z drugiej zas strony — o tuleje rozporowa 24, która zkolei opiera sie o wewnetrzny pierscien lozyska kulkowego 28. W celu utrzymania dokladnej dlugosci szkieletu pakietowego 21 w kierunku osiowym, pier¬ scienie 25 sa obrobione na powierzchni o- parcia tarcz dociskowych 22. W ten sposób szkielet pakietowy 21 razem z pierscienia¬ mi zwierajacemi 25 polaczony jest sztywno z walem 26. Uniemozliwia to powstawanie drgan pierscieni zwierajacych, a tern sa¬ mem i rozciaganie sztab wirnika 27. Dzie¬ ki tulei rozporowej 24 mozna docisnac tar¬ cze dociskowa 22 do pierscienia zwieraja¬ cego 25 równiez zapomoca sruby lub w in¬ ny odpowiedni sposób.Inna pdniiana wykonania wynalazku przedstawiona jest na fig. 3.Pierscienie zwierajace 31 wykonane sa w ksztalcie tarcz, siegajacych do walu 32 i wykonanych z mozliwie lekkiego i sztyw¬ nego tworzywa, np. z glinu lub jego sto¬ pów; tarcze te sa odlane wzglednie ciagnio¬ ne na zimno. Drgania tarcz zwierajacych 31 sa uniemozliwione dzieki tulejom roz¬ porowym 34, opartym o pierscienie we¬ wnetrzne lozysk1 kulkowych 33. Tuleje roz¬ porowe ustalaja polozenie szkieletu pakie¬ towego.Jesli do wyrobu sztab wirnika stosuje sie tworzywo o wysokiej granicy plynno¬ sci i niewielkiej rozciagliwosci, jak np. glin lany, to wirnik zwarty moze byc wy¬ konany wedlug fig. 1. Specjalne zabezpie¬ czenia, przedstawione na fig. 2 i 3, nie sa wówczas konieczne, gdyz sztaby wirnika sa tak sztywne, ze nie rozciagaja sie pod wplywem normalnych drgan pierscieni zwierajacych, zwlaszcza gdy i te pierscie¬ nie wykonane sa z glinu.Bardzo cdowy jest ustrój, w którym pewna liczba sztab wirnika jest wykonana z tworzywa o wielkiej wytrzymalosci, a in¬ ne sztaby wykonane sa z tworzywa o du¬ zej przewodnosci, przyczem najlepiej jest rozmiescic te sztaby naprzemian. Mozna równiez zewnetrzny rzad sztab wykonac z tworzywa o wielkiej przewodnosci, a dru¬ gi rzad sztab, spólsrodkowy z pierwszym, wykonac z tworzywa o duzej wytrzymalo¬ sci tak, aby na wirniku powstaly dwa uzwojenia klatkowe. Sztaby o duzej wy¬ trzymalosci moga byc uzyte jednoczesnie do sciskania blach wirnika i w /tym celu moga zazebiac sie koncami lub byc znito- wane z pierscieniami rozporowemi, umie- szczonemi na czolowych stronach wirnika.Tym sposobem tuleje rozporowe miedzy plytami docifckowemi a pierscieniami tocz- — 2 —nemi lozysk silnika staja sie zbednie, a u- strój wirnika staje sie prostszy i tanszy.Do wyrobu jednej czesci sztab wirnika mozna zastosowac np. stopy miedziane, zelazne lub stopy lekkich metali o duzej wytrzymalosci. Natomiast pozostala czesc sztab wirnika, o duzej przewodnosci elek¬ trycznej, wykonywa sie np. z czystej mie¬ dzi lub innego podobnego materjalu; nie¬ wielka wytrzymalosc tej czesci sztab na ciagnienie zostaje wyrównywana przez druga czesc sztab wirnika.Wirnik zwarty wedlug wynalazku na¬ daje sie nietylko do napedu elektrycznych narzedzi udarowych, lecz równiez w tych wszystkich przypadkach, gdzie silnik pod¬ dany jest silnym wstrzajsom w kierunku o- si, np. w napedzie sprezarek tlokowych, dmuchaw i t. d. Równiez i w tych przypad¬ kach wynalazek zapewnia znaczne zwiek¬ szenie pewnosci ruchu oraz dluzszy zywot silnika. PL