Po uprzedniem przygotowaniu skór w slabych rozczynach garbników, zostaja one przy szybkiem garbowaniu poddane zwykle w bebnach wirujacych dzialaniu zgeszczo- nych garbników. Sposób ten niekorzystnie odbija sie na jakosci skóry, a stosowany bywa dla zaoszczedzenia czasu. Gatunko¬ wo lepsze wyniki osiaga sie dawniejszym, powolniejszym procesem, który polega na zanurzaniu skór przez pewien okres czasu kolejno w rozmaitych naczyniach, zawie¬ rajacych stopniowo coraz silniejsze rozczy- ny garbników, wzglednie na doprowadza¬ niu do jednej kadzi swiezego, coraz silniej¬ szego rozczynu. Dla zaoszczedzenia czasu przy tym sposobie próbowano ogrzewac rozczyny garbnikowe w kadziach przy jed- noczesnem ich mieszaniu, do czego koniecz¬ ne byly kosztowne urzadzenia. Proces gar¬ bowania daje sie przyspieszyc prostym, wygodnym i tanim sposobem w mysl niniej¬ szego wynalazku przy pomocy umieszczo¬ nego zboku kadzi przenosnego przyrzadu, który rozczyn garbnikowy miesza i jedno¬ czesnie ogrzewa. Przyrzad ten ma ksztalt stojacej rury z otworem wpustowym u do¬ lu i otworem wypustowym u góry, znajdu¬ jacym sie bezposrednio pod poziomem cie¬ czy, wewnatrz której miesci sie grzejnik w postaci np. rurowej spirali. Na górnym koncu rury umocowany jest silnik elek¬ tryczny lub inne urzadzenie napedowe do smigla, które powoduje przeplyw cieczy przez rure ku górze. Jednoczesnie rozczyngarbnikowy ogrzewa sie stopniowo przez przeplyw wzdluz'grzejnika, przyczem zmia¬ na stezenid rozczynu odbywa sie przez do¬ lewanie ekstraktów do rury, skad zostaja one równomiernie rozprowadzone po kadzi, bez jakiegokolwiek przerywania procesu garbowania.Na rysunku przedstawiono przyklado¬ wo forme wykonania tego ogrzewajacego mieszadla, przyczem fig. 1 wyobraza przy¬ rzad w widoku zboku i w czesciowym prze¬ kroju, i fig. 2 — widok zgóry.Przyrzad sklada sie z podluznej rury 1, wykonanej najlepiej z blachy miedzianej lub aluminjowej, zanurzonej pionowo przy jednej ze scianek kadzi, np. w ten sposób, ze dolny koniec rury spoczywa wprost na dnie kadzi, jak to zaznaczono na rysunku.Na górnym koncu rury umieszczony jest w przesuwnej oprawie silnik elektryczny 2.W uwidocznionym przykladzie wykonania przesuwna oprawa silnika sklada sie z pre¬ tów 3, umocowanych srubami przesuwnie w pierscieniach 4, 5, umieszczonych na kon¬ cu rury, wzglednie na kadlubie silnika. W srodku rury 1 znajduje sie wal 8 osadzo¬ ny w górnem lozysku kulkowem 6 i dolnem lozysku 7; wal ten jest wykonany najle¬ piej z mosiadzu. Wal 8 laczy sie za posred¬ nictwem elastycznego sprzegla, np. gumo¬ wej tulejki 9, z walem 10 silnika. Na dol¬ nym koncu walu 8 umocowane jest smiglo 11. Rura 1 ma na dole otwór wpustowy 12, zas na górze — otwór wypustowy 13, któ¬ re to otwory sa wzgledem siebie prostopa¬ dle odchylone, jak to widac na fig. 1. Obra¬ cajac sie, smiglo ssie przez otwór 12 roz- czyn garbnikowy, przepycha go rura do wypustu 13 i wywoluje stalA cyrkulacje cie¬ czy w naczyniu. Podczas przeplywu cieczy garbnikowej przez rure 1 zostaje ona o- grzana znajdujacym sie wewnatrz grzejni¬ kiem. W wykonaniu wedlug fig. 1 grzejnik ten utworzony jest z rury miedzianej, two¬ rzacej spirale 14, która u góry, za posred¬ nictwem regulujacego zaworu 15, polaczo¬ na jest np. wezem 16 z rurociagiem paro¬ wym o ile moznosci o Wysokiem cisnieniu.Dolny koniec spirali grzejnikowej polaczo¬ ny jest dla odprowadzania skroplin z rura 17. Zawór 15 moze dzialac samoczynnie przy pomocy regulatora cieplnego, który znaj¬ duje sie pod wplywem temperatury ogrza¬ nej cieczy i jest umieszczony w wypuscie 13.Regulator ten dziala w sposób znany, a wplywa on w ten sposób na doplyw swiezej pary do grzejnika 14, ze temperatura prze¬ plywajacej przez wypust 13 cieczy utrzy¬ mana zostaje prawie stale na jednakowej wysokosci, a zwlaszcza nigdy nie przekra¬ cza maksymalnej wysokosci, nawet w tym przypadku, gdyby silnik przestal dzialac.W ten sposób praca przyrzadu nie wymaga stalego nadzoru. W zakladach, gdzie dla innych urzadzen garbarskich istnieje stala obsluga, moze takze przyrzad wedlug wy¬ nalazku posiadac reczna regulacje za¬ woru.Przy tanim pradzie zamiast wspomnia¬ nej rurowej spirali mozna zastosowac grzejnik elektryczny. Waznem jest, aby przeplywajaca przez rure ciecz otaczala grzejnik wokolo i aby posiadala znaczna szybkosc przeplywu. W ten sposób nietyl- ko powieksza sie szybkosc rozprowadzenia ciepla w cieczy, ale takze unika sie miejsco¬ wego przegrzania cieczy i tworzenia osadu na powierzchni grzejnej Zaznaczyc nalezy, ze rozczyn garbnikowy jest bardzo wraz¬ liwy na przegrzanie, które mu szkodzi; po¬ za tern zawiera on nie rozpuszczone, tylko rozmiekczone czasteczki, które w razie o- sadzenia na grzejniku nietylko ograniczy¬ lyby jego zdolnosc przewodzenia ciepla, ale takze latwo moglyby sie spalic, powodujac takie pogorszenie jakosci cieczy garbniko¬ wej, ze znajdujace sie w naczyniu pod jej dzialaniem skóry zostalyby zepsute. W uwidocznionym na rysunku przyrzadzie, smiglo powoduje obrotowy bieg pradu przeplywajacej w rurze cieczy, który przy zetknieciu sie z rurowa spirala nabiera ru- — 2 —/ chu srubowego podtózas drogi ku górze, dzieki czemu zwieksza sie jeszcze bardziej jego wydajnosc grzejna.Dla tych celów, a zwlaszcza dla ochro¬ ny grzejnika przed osadem, umieszczony jest wewnatrz spirali rurowej 14 wokolo walu 8 smigla plaszcz miedziany 19, dzie¬ ki któremu zmniejszono przestrzen dla przeplywu i ograniczono ja do waskiego, pierscieniowego tunelu miedzy rura 1 a plaszczem 19, zwiekszajac tern samem szybkosc ruchu cieczy i zmuszajac ja do bezposredniego zetkniecia ze spirala grzej¬ nikowa.Opisany przyrzad jest lekki, daje sie latwo przenosic i umocowywac w zbiorniku, wzglednie kadzi. Wydajnosc jego jest tak wielka, ze przy zastosowaniu silnika mocy 1/3 k. m. i powierzchni ogrzewalnej 0.5 do 1 m2, powoduje on dostateczna cyrkulacje i ogrzanie rozczynu garbnikowego w naczy¬ niu o zawartosci 30 do 50 m3.Dla latwiejszego dostosowania dlugosci aparatu do rozmaitych warunków mozna dolna Czesc la rury 1 odejmowac i wymie¬ niac; w ten sposób przez dodanie do kazde¬ go aparatu kilku koncówek nadaje sie on do rozmaitego rozmiaru kadzi.Przymocowanie dolnej koncówki la do rury 1 mozna uskutecznic w znany sposób przy pomocy laczacego kolnierza 20.Doprowadzanie ekstraktów garbniko¬ wych i ewentualnie srodków chemicznych, dla utrzymania lub zmiany skladu i mocy cieczy garbnikowej podczas garbowania odbywa sie w rurze 1, przyczem domieszki te zostaja szybko rozpuszczone i równo¬ miernie rozprowadzone. W ten sposób bez stosowania kosztownych urzadzen mozna garbowac w zwyklych kadziach, stosujac ciagla cyrkulacje i ogrzewanie plynu bez koniecznosci usuwania skór i cieczy z na¬ czynia w pewnych odstepach czasu, jak to zwykle dotad czyniono. PL