Dotychczasowe samoloty srubowe z jed¬ na smiga nosna, z poziomo obracajacemi sie skrzydlami, uruchomiana zapomoca sil¬ nika, posiadaja te wade, ze obracajacy sie wal uruchomianej zapomoca silnika smigi, wywiera na samolot przeciwny moment obrotu, który dazy do obracania samolotu w kierunku odwrotnym do kierunku obrotu tej smigi. W celu wyrównania tych momen¬ tów obrotowych stosowano np. dwie wspól¬ osiowe smigi, które byly uruchomiane w kierunkach przeciwnych.Wynalazek niniejszy dotyczy samolotu, zaopatrzonego przynajmniej w jedna smige nosna, z poziomo swobodnie obracajacemi sie skrzydlami i polega glównie na tern, ze smiga nosna jest zaopatrzona w wahliwe skrzydla. Poniewaz w tym przypadku pia¬ sta smigi jest osadzona obrotowo na wale, powstaje minimalny moment, usilujacy obracac samolot w kierunku przeciwnym do obrotu smigi nosnej.Na rysunku przedstawiono przyklad wykonania samolotu wedlug wynalazku.Fig. 1 przedstawia widok zboku oraz cze¬ sciowy przekrój samolotu z dwiema smiga- mi nosnemi, osadzonemi wspólosiowo jedna nad druga; fig. 2 — widok zgóry na samo¬ lot wedlug fig. 1; fig. 3 — przekrój przez wal, piaste i pierscien lozyskowy smigi no-snej, a fig. 4 — drazek korbowy do wpra¬ wiania powierzchni nosnej sniig w ruch wa¬ hadlowy.W wykonaniu wedlug fig. 1 — 3 samolot jest zaopatrzony w dwie wspólosiowe smi- gi nosne, z których kazda jest wyposazona w cztery powierzchnie nosne, w postaci skrzydel A1, A2, A3 i A4, przyczem skrzy¬ dla te sa osadzone wahliwie w obrebie pewnego kata na wydrazonych walach B1, B2, B* i B4. Waly sa umocowane koncami w wydrazeniach C1 piast C. Piasta kazdej smigi nosnej jest luzno osadzona na slupie zapomoca lozyska umocowanego swym we¬ wnetrznym pierscieniem na pochwie suwa¬ kowej Z)1, wzglednie D2. Pochwy suwako¬ we D1 i D2 sa osadzone przesuwnie na slu¬ pie E, wzgledem którego obracaja sie smi¬ gi nosne. Do wnetrza slupa E sa wpuszczo¬ ne przez dwie przeciwlegle szczeliny wy¬ stepy pochwy suwakowej D1 (fig. 3), które sa polaczone czopem, a na tym ostatnim jest osadzony leb korbowodu K. Urzadze¬ nie napedowe do wprawiania w ruch wa¬ hadlowy skrzydel obydwu smig jest jedna¬ kowe z ta tylko róznica, ze z kazdym wy¬ stepem pochwy dolnej smigi jest polaczo¬ ny jeden korbowód L1, wzglednie Z,2. Slup E jest osadzony dolnym koncem w kadlu¬ bie F samolotu, zaopatrzonym w mecha¬ nizm napedowy, uruchomiany zapomoca silnika G. Litery H oznaczaja kola toczne podwozia samolotu. Mechanizm napedowy sklada sie z silnika G, przekladni reduk¬ cyjnej J oraz z wykorbionego walu z trze¬ ma korbami, przestawionemi wzgledem sie¬ bie o kat 180°. Srodkowa korba napedza korbowód K, który wewnatrz slupa uru¬ chomia górna pochwe suwakowa D. Oby¬ dwie pozostale korby napedzaja korbowody Ll i L2, poruszajac^ dolna pochwe suwako¬ wa D2. W ten sposób obydwie pochwy su¬ wakowe D1 i D2 otrzymuja przeciwbiezne ruchy postepowo-zwrotne na slupie E, to znaczy, gdy jedna pochwa suwakowa, np.D1, przesuwa sie wgóre, druga—D2 prze¬ suwa sie wdól i odwrotnie. Kazde ze skrzy¬ del A1, A2, A3 i A4 posiada.po stronie zwróconej ku piastom w srodkowej czesci profilu krazek Af, który przy obrocie skrzy¬ dla wokolo osi slupa E przylega u góry do powierzchni pierscienia krzywiznowego N, otaczajacego slup E, przyczem ten pier¬ scien moze byc polaczony na stale z odno¬ sna pochwa suwakowa D1.Na fig. 3 jedno ze skrzydel A jest uwi¬ docznione w polozeniu, gdy pochwa suwa¬ kowa D1 przesuwa sie wdól. Skrzydlo A obraca sie wokolo osi wydrazonego walu B wgóre, az krazek M zetknie sie z pierscie¬ niem krzywiznowym N. W tern krancowem polozeniu skrzydlo A posiada, w odniesie¬ niu do plaszcjzylziny obrotu, ujemny kat na¬ tarcia i tworzy sile wznoszaca 1 i sile po- pedowa 2, przyczem ta ostatnia wprawia smige w staly jednokierunkowy obrót wo¬ kolo osi slupa E.Wielkosc sil 1 i 2 jest zalezna, od kran¬ cowych katowych polozen skrzydla A. Ten ujemny krancowy kat natarcia przyjmuje dla wszystkich skrzydel jednakowa wiel¬ kosc, jednakze zaleznie od nachylenia pier¬ scienia krzywiznowego N otrzymuje dla dwóch przeciwleglych skrzydel wielkosci rózne. Przez przestawianie wiec pierscienia krzywiznowego N mozna kierowac samolo¬ tem. W tym celu pierscien krzywiznowy N jest polaczony z pochwa suwakowa D w trzech miejscach zapomoca wsporników o zmiennej dlugosci. Dlugosc tych wsporni¬ ków moze byc zmieniana z siedzenia pilo¬ ta zapomoca mechanicznych, pneumatycz¬ nych, hydraulicznych lub elektrycznych u- rzadzen sterowniczych (nieuwidocznionych na rysunku).Skrócajac lub przedluzajac w jednako¬ wym stopniu trzy wsporniki jednoczesnie, przestawia sie pierscien krzywiznowy N równolegle do pochwy suwakowej D. Przy odsunieciu pierscienia Af od pochwy D kat wahania skrzydel A zostaje powiekszony, a przy dosunieciu — zmniejszony. Gdy te — 2 —trzy wsporniki O zostana przedluzone nie¬ jednakowo, pierscien krzywiznowy N zosta¬ je nastawiony skosnie do osi pochwy su¬ wakowej D. Skrzydla smigi maja wówczas rózne wychylenia, wskutek czego kat, pod którym dziala prad wiatru, oraz dzialanie nosne poszczególnych skrzydel jest rózne.Slup E, a z nim samolot, bedzie sie prze¬ chylal w tym kierunku wibok, gdzie powsta¬ je najmniejsza sila nosna. To skosne polo¬ zenie samolotu powoduje lot w kierunku poziomym, którego sila i kierunek zalezny jest od nastawienia pierscienia krzywizno¬ wego N przez pilota i moze byc, zaleznie od polozenia pierscienia krzywiznowego N, uzyty do lotu w kierunku poziomym lub do zahamowania wykonywanego poziomego lo¬ tu samolotu.Gdy pochwy suwakowe D1, D2, a wraz z niemi skrzydla A1, A2, A3, A4 zostaja z wzrastajaca szybkoscia przesuwane w dól, osiaga sie wiekszy skutek dzialania skrzy¬ del, a wiec wieksza ich nosnosc. Tego ro¬ dzaju ruchy mozna osiagnac np. zapomoca przedstawionego na fig. 4 ukladu drazków.W ukladzie tym na wale silnika lub na wa¬ le pomocniczym g jest osadzone ramie kor¬ bowe if-, które zapomoca czopa g2 jest po¬ laczone ze szczelina gs dzwigni wahliwej g5, osadzonej na czopie g4, przyczem przed¬ ni koniec tej dzwigni jest polaczony czo¬ pem P z korbowodem K pochw suwakowych Z). Kierunek obrotu ramienia g1 jest tak okreslony, ze przy przesuwie wdól dhzwigni g5 ramie g!1 zakresla wewnetrzny mniejszy luk, wlskutek czego przesuw wdól odbywa sie predzej, niz przesuw wgóre.Wiekszy skutek dzialania wahniec skrzydel prizy przesuwie wdól mozna osia¬ gnac takze zapomoca innych znanych prze¬ kladni. Gdy na jednym slupie sa osadzone trzy smigi, których pochwy suwakowe zo¬ staja przesuwane Wgóre i wdól zapomoca korb lub mimosrodów przestawionych o kat 120° wzgledem siebie, wówczas w kazdej chwili tylko jedna z trzech smig jest prze¬ suwana wdól. W kazdej chwili wystepuje wiec sila wznoszaca.Mozna takze osadzic z dwóch stron ka¬ dluba samolotu po d\vie wspólosiowe, przeciwbieznie uruchomiane sruby.Samolot w wykonaniu wedlug niniejsze¬ go wynalazku mozna wyposazyc w silnik i? (fig. 1 i 2) do napedu smigi V o osi pozio¬ mej, w celu osiagniecia szybszego ruchu po¬ ziomego niz ten, który osiaga sie tylko przez skosne nastawienie pierscienia N (fig. 1— 3). Ten silnik pomocniczy moze byc wraz ze smiga V osadzony w lozysku S wahli- wie i przestawiony nieco w plaszczyznie poziomej i pionowej zapomoca recznych drazków T. To urzadzenie tworzy dodat¬ kowe sterowanie, które umozliwia predsze zmiany polozenia samolotu w kierunku pionowym i poziomym.Przesuw wgóre i wdól pochw suwa¬ kowych, polaczonych ze smigami mozna osiagnac takze zapomoca napedu pneuma¬ tycznego lub hydraulicznego. PL