PL184112B1 - Złącze rozłączne przewodów, zwłaszcza przewodów spawalniczych - Google Patents

Abstract

1. Złącze rozłączne przewodów, zwłaszcza przewodów spawalniczych, zawierające zespół gniazdowy z gniazdem wtykowym oraz zespół wtykowy z trzpieniem wtykowym, który to trzpień wtykowy ma nieprzelotowy rowek rozpoczynający się od czoła trzpienia usytuowany częściowo wzdłuż jego osi, a częściowo na obwodzie, przy czym w rowku tym umieszczona jest końcówka kształtowa czopa ryglującego, zamocowanego w poprzecznym otworze gniazda wtykowego, znamienne tym, że ma zespół regulacji przemieszczeń osiowych trzpienia wtykowego (12) w postaci czopa ryglującego (8), który jest zamocowany obrotowo i przesuwnie osiowo, a którego końcówka kształtowa (10) swoją powierzchnią boczną styka się z powierzchniami bocznymi rowka (13), przy czym oś obrotu czopa ryglującego (8) znajduje się w odległości (M) od czołowej powierzchni (17) gniazda wtykowego (6), która to odległość jest większa od odległości płaszczyzny symetrii wzdłużnej części obwodowej nieprzelotowego rowka (13) od czołowej powierzchni oporowej (14) zespołu wtykowego (12).

Description

Przedmiotem wynalazku jest rozłączne złącze przewodów, zwłaszcza przewodów spawalniczych.

Znane jest z polskiego opisu patentowego nr 138 445 złącze przewodów spawalniczych składające się z zespołu gniazdowego i zespołu wtykowego, w którym jeden z zespołów, gniazdowy lub wtykowy, stanowi luźny element pośredniczący, symetryczny względem płaszczyzny prostopadłej do osi wzdłużnej złącza. Drugi zespół składa się z dwóch identycznych tulei, których powierzchnie stykowe są negatywami powierzchni stykowych elementu pośredniczącego, przy czym styk uzyskiwany jest bezpośrednio na odizolowanej końcówce przewodu umieszczonej w tulei, między powierzchniami zespołu gniazdowego i wtykowego. Luźnym elementem pośredniczącym jest wtyk w postaci podwójnego stożka o wspólnej podstawie.

Rozwiązanie to nie zapewnia możliwości szybkiego łączenia i rozłączania przewodów.

Znane jest z polskiego opisu ochronnego wzoru użytkowego nr 39 199 złącze rozłączne przewodów spawalniczych, zawierające zespół wtykowy składający się z walcowego trzpienia wtykowego zakończonego z jednej strony płaską powierzchnią czołową, a z drugiej strony tulejową końcówką do zamocowania przewodu i zespół gniazda wtykowego składający się z gniazda o powierzchni walcowej zakończonego od wewnątrz powierzchnią stożkową, a z drugiej strony zakończonego tulejową końcówką do zamocowania przewodu. Po stronie przewodów spawalniczych, w ścianach końcówek zespołu wtykowego i zespołu gniazda wtykowego znajdują się otwory mocujące z wkrętami dociskowymi. Na walcowej powierzchni kontaktowej trzpienia wtykowego znajduje się wybranie biegnące od czoła trzpienia, wzdłuż jego osi i dalej przechodzące w obwodowy, nieprzelotowy rowek korzystnie w postaci linii spiralnej. W walcowej ściance gniazda wtykowego osadzony jest występ, poprzecznie do osi złącza, mający postać czopa ryglującego współpracującego z wybraniem osiowym i rowkiem obwodowym trzpienia wtykowego. Całość umieszczona jest w osłonach izolacyjnych.

Znane jest i stosowane rozłączne złącze przewodów spawalniczych, zawierające zespół gniazdowy w postaci końcówki, w kształcie tulei, przedzielonej wewnątrz dnem na dwie części, w których - z jednej strony znajduje się gniazdo do zamocowania końcówki przewodu, zaś z drugiej strony znajduje się gniazdo wtykowe dla końcówki zespołu wtykowego. Przewód jest zamocowany w gnieździe przez zaciśnięcie wkrętem umieszczonym w nagwintowanym otworze wykonanym w ściance tulei, prostopadle do jej osi. Gniazdo wtykowe ma kształt okrągłego otworu, który od strony dna tulei zakończony jest obwodowym podtoczeniem w kształcie rowka nachylonego pod kątem do osi złącza, o zarysie prostokątnym w przekroju poprzecznym. W ściance tulei, wzdłuż jej osi wykonany jest rowek wzdłużny o zarysie prostokątnym w przekroju poprzecznym, który służy do wprowadzenia końcówki ryglującej zespołu wtykowego do rowka obwodowego. Zespół wtykowy zawiera z jednej strony tulejowe gniazdo do zamocowania końcówki przewodu, z nagwintowanym otworem pod wkręt zaciskający przewód, zaś z drugiej strony ma końcówkę wtykową. Końcówka wtykowa ma kształt okrągłego trzpienia, w którym, od strony wolnego końca wykonany jest przelotowy otwór, a w nim zamocowany jest na wcisk wypust ryglowy, wystający poza powierzchnię trzpienia. Odległość pomiędzy osią wypustu, a zewnętrzną, oporową ścianką tulejowego gniazda przewodu odpowiada odległości osi rowka obwodowego od czoła tulei zespołu gniazdowego. Trzpień zespołu wtykowego wprowadzony jest do gniazda wtykowego, a zamocowany na nim wypust ryglowy wchodzi przez rowek wpustowy do obwodowego rowka znajdującego się przy dnie tulei i przez obrót w prawo jest dociśnięty do oporu, to jest do styku z powierzchnią boczną rowka. Zewnętrzne powierzchnie tulei zespołu gniazdowego oraz tulei zespołu wtykowego mają w przekroju poprzecznym kształt sześciokąta foremnego, co umożliwia obrót tulei za pomocą klucza płaskiego. Trwałe zaciśnięcie (zaryglowanie) zespołu wtykowego w gnieździe uzyskuje się przez dociągnięcie do oporu, przez obrót kluczem płaskim, zewnętrznego sześciokąta końcówki zespołu wtykowego.

Po zamocowaniu złącza, na jego powierzchnię zewnętrzną zakłada się gumową obejmę izolacyjną. Czynności zamocowania, poluzowania lub dociśnięcia złącza wymagają uprzedniego zdjęcia obejmy, a także używania ciężkich i dużych kluczy płaskich, co jest niedogodne w eksploatacji złącz. Ponadto przy braku ostrożności użytkownika, występuje gwałtowne dobijanie złącza podczas połączenia końcówki wtykowej z gniazdem, co prowadzi do ścięcia wypustu ryglowego lub zniekształcenia jego powierzchni oporowej.

Złącze rozłączne przewodów, zwłaszcza przewodów spawalniczych, zawierające gniazdo wtykowe i zespół wtykowy z trzpieniem wtykowym, który ma nieprzelotowy rowek, biegnącym od czoła wzdłuż jego osi i częściowo wzdłuż obwodu, w którym to rowku umieszczona jest końcówka kształtowa czopa ryglującego, wyróżnia się tym, że ma zespół regulacji przemieszczeń osiowych trzpienia wtykowego w postaci czopa ryglującego, który jest zamocowany obrotowo i przesuwnie osiowo w poprzecznym otworze gniazda wtykowego, a którego końcówka kształtowa swoją powierzchnią boczną styka się z powierzchniami bocznymi rowka. Oś obrotu czopa ryglującego znajduje się w odległości M od czołowej powierzchni gniazda wtykowego, która to odległość jest większa od odległości L płaszczyzny symetrii wzdłużnej części obwodowej nieprzelotowego rowka od czołowej powierzchni oporowej zespołu wtykowego, korzystnie o 0,1-0,2 mm. Korzystnie, czop ryglujący jest zamocowany w otworze poprzecznym gniazda wtykowego połączeniem gwintowym, zaś nieprzelotowy rowek ma w przekroju poprzecznym kształt trapezu symetrycznego, korzystnie o kącie pochylenia

184 112 bocznych powierzchni 45°, przy czym końcówka kształtowa czopa ryglującego ma kształt stożka ściętego, którego tworząca ma kąt pochylenia zbliżony do kąta pochylenia powierzchni bocznych nieprzelotowego rowka, korzystnie 45°. Korzystnie, nieprzelotowy rowek, w przekroju poprzecznym, ma kształt prostokąta, przy czym końcówka kształtowa ma kształt walca usytuowanego mimośrodowo względem osi czopa ryglującego. Korzystnie, płaszczyzna symetrii wzdłużnej części obwodowej nieprzelotowego rowka jest prostopadła do osi wzdłużnej trzpienia wtykowego. Korzystnie, czop ryglujący ma na zewnętrznym końcu zabierak, korzystnie w postaci otworu wielokątnego.

Przez wkręcanie głębiej czopa regulacyjnego uzyskuje się nacisk końcówki stożkowej lub mimośrodowej czopa na ścianki rowka i w konsekwencji przesunięcie osiowe trzpienia wtykowego w głąb gniazda wtykowego. Niewielka różnica wymiarów M i L powoduje, że w każdym przypadku czołowa powierzchnia gniazda wtykowego zostanie dociśnięta do oporu, czołowej powierzchni zespołu wtykowego. Ponadto wskutek przemieszczenia osiowego czop ryglujący wywiera nacisk na trzpień wtykowy, powodując dociśnięcie jego powierzchni do powierzchni cylindrycznej gniazda wtykowego, a tym samym zwiększenie powierzchni kontaktowych złącza. Rezystancja złącza według wynalazku, przy takich samych gabarytach jak złącze tradycyjne jest niższa, wynika to ze zwiększenia powierzchni kontaktowej złącza i siły docisku. Rozwiązanie według wynalazku pozwala na szybkie i pewne zaryglowanie złącza, co umożliwia szybkie łączenie i rozłączanie przewodów elektrycznych. Obsługa złącza jest prosta i wygodna, przy użyciu lekkich kluczy imbusowych, bez potrzeby przykładania dużych sił, co ma znaczenie również dla żywotności złącza. Parametry elektryczne złącza są optymalne, zabezpieczenie przed przebiciem elektrycznym jest niezawodne, gdyż osłona izolacyjna nie musi być zdejmowana każdorazowo przy łączeniu lub rozłączaniu złącza.

Złącze według wynalazku objaśnione jest bliżej w przykładzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia kompletne złącze spawalnicze w przekroju wzdłużnym w płaszczyźnie A-A oznaczonej na fig. 2, przy czym fragment zespołu wtykowego z trzpieniem wtykowym oraz czop ryglujący przedstawione są w widoku, fig. 2 przedstawia środkowy fragment złącza w widoku z góry, fig. 3 przedstawia fragment zespołu wtykowego z trzpieniem wtykowym w widoku z frontu, fig. 4 przedstawia fragment zespołu gniazdowego złącza z gniazdem wtykowym, w przekroju wzdłużnym, fig. 5 przedstawia trzpień wtykowy w przekroju poprzecznym w płaszczyźnie B-B oznaczonej na fig. 3, fig. 6 przedstawia ten sam trzpień wtykowy w przekroju poprzecznym w płaszczyźnie C-C oznaczonej na fig. 3, fig. 7 przedstawia fragment środkowy odmiany konstrukcyjnej złącza w przekroju wzdłużnym w płaszczyźnie A-A na fig. 2, przy czym trzpień wtykowy oraz czop ryglujący przedstawiony jest w widoku, fig. 8 przedstawia odmianę konstrukcyjną trzpienia wtykowego w widoku z frontu, fig. 9 przedstawia odmianę konstrukcyjną czopa ryglującego osadzonego w przelotowym otworze gniazda wtykowego, w przekroju wzdłużnym, fig. 10 przedstawia trzpień wtykowy w przekroju poprzecznym w płaszczyźnie D-D oznaczonej na fig. 8, fig. 11 przedstawia trzpień wtykowy w przekroju poprzecznym w płaszczyźnie E-E oznaczonej na fig. 8.

Złącze rozłączne przewodów składa się z zespołu gniazdowego 1, którego korpus ma kształt walca zakończonego z jednej strony końcówką tulejową 2, której nieprzelotowy otwór stanowi gniazdo 3, w którym umieszczony jest koniec przewodu elektrycznego (nie uwidoczniony na rysunku). Z drugiej strony czołowej korpusu znajduje się cylindryczne gniazdo wtykowe 6 zakończone od wewnątrz dnem z wewnętrzną powierzchnią stożkową 6a. W ściance końcówki tulejowej 2 znajduje się nagwintowany, przelotowy otwór 4 o osi prostopadłej do jej osi wzdłużnej. W otworze tym jest umieszczona śruba 5, która ma od strony zewnętrznej sześciokątny otwór zabierakowy 5a pod klucz imbusowy. Śruba 5 służy do zaciśnięcia końca przewodu umieszczonego w gnieździe 3. Gniazdo wtykowe 6 jest współosiowe z końcówką tulejową 2. W ściance gniazda wtykowego 6 znajduje się nagwintowany otwór poprzeczny 7 o osi prostopadłej do osi wzdłużnej gniazda. W otworze tym umieszczony jest czop ryglujący 8 mający postać śruby, która od strony wewnętrznej złącza ma końcówkę kształtową 10, w kształcie stożka ściętego, o tworzącej pochylonej pod kątem 45°, a od strony zewnętrznej złącza, ma zabierak 9 w postaci sześciokątnego otworu pod klucz imbusowy. Czop ryglujący 8 ma możliwość obrotu wokół własnej osi i przemieszczeń wzdłuż swojej osi. Oś obrotu czopa

18-1112 ryglującego 8 znajduje się w odległości M od powierzchni czołowej 17 gniazda wtykowego 6 (która to odległość jest odpowiednio dobierana do położenia płaszczyzny osiowej wzdłużnej części obwodowej nieprzelotowego rowka na trzpieniu wtykowym zespołu wtykowego). Zespół wtykowy wykonany jest z jednego kawałka materiału i składa się z końcówki tulejowej 11 zakończonej grubym dnem, połączonym ze współosiowym trzpieniem wtykowym 12. Końcówka tulejowa 11 ma kształt tulei o przekroju okrągłym, której wewnętrzny nieprzelotowy otwór stanowi gniazdo 3, w którym zaciśnięty jest śrubą 5 koniec przewodu elektrycznego (nie uwidoczniony na rysunku). Śruba 5 jest umieszczona w przelotowym otworze poprzecznym 4, wykonanym w ściance końcówki tulejowej 11 i ma otwór zabierakowy 5a pod klucz imbusowy. Dno końcówki tulejowej 11 ma na zewnątrz czołową powierzchnię oporową 14 prostopadłą do osi trzpienia wtykowego 12. Trzpień wtykowy 12 w przekroju poprzecznym jest okrągły, a jego czołowa powierzchnia 12a jest stożkowa. Na powierzchni zewnętrznej trzpienia wtykowego 12 wykonany jest nieprzelotowy rowek 13, biegnący od czoła trzpienia wzdłuż jego osi, który, patrząc od czoła trzpienia, jest skręcony w prawo pod kątem zbliżonym do prostego i ma zarys trapezu symetrycznego w przekroju poprzecznym, o kącie nachylenia ścian bocznych 45°. Płaszczyzna symetrii wzdłużnej części obwodowej rowka jest w przybliżeniu prostopadła do osi trzpienia wtykowego 12 i znajduje się w odległości L od czołowej powierzchni oporowej 14 zespołu wtykowego. Czop ryglujący 8, zamocowany jest obrotowo, na gwint, w otworze poprzecznym 7 gniazda wtykowego i ma możliwość przemieszczeń osiowych tak, że w połączeniu z końcówką kształtową 10, której powierzchnia przylega do ścian bocznych nieprzelotowego rowka 13, tworzy zespół regulacji przemieszczeń osiowych trzpienia wtykowego 12, umożliwiający regulację luzu poosiowego złącza i dociśnięcie jego powierzchni oporowych, powierzchni czołowej gniazda wtykowego do powierzchni oporowej zespołu wtykowego. Odległość M jest większa od odległości L o 0,1-0,2 mm tak, że po wsunięciu trzpienia wtykowego 12 w gniazdo wtykowe 6 i wkręceniu czopa ryglującego 8 w nagwintowany otwór poprzeczny 7, przez niewielki obrót czopa ryglującego 8 stożkowa końcówka kształtowa 10 przez nacisk na powierzchnię boczną, nieprzelotowego rowka 13 powoduje przemieszczenie osiowe trzpienia wtykowego w głąb gniazda i dociśnięcie do oporu powierzchni czołowej 17 gniazda wtykowego do powierzchni oporowej 14 zespołu wtykowego, to jest zaryglowanie złącza. Rezystancja złącza według wynalazku, przy takich samych gabarytach jak złącze tradycyjne, jest nieco niższa, wynika to ze zwiększenia powierzchni kontaktowej i siły docisku. Na zewnętrznych powierzchniach zespołu gniazdowego oraz zespołu wtykowego osadzone są osłony izolacyjne 15 zaopatrzone w przelotowe otwory 16 o osiach prostopadłych do osi złącza, umożliwiające dostęp klucza imbusowego do otworów zabierakowych złącza.

W innej odmianie złącza nieprzelotowy rowek 13 trzpienia wtykowego 12 ma zarys prostokątny w przekroju poprzecznym, zaś czop ryglujący 8 w postaci śruby, ma współpracującą z rowkiem końcówkę kształtową 10 w kształcie walca, usytuowaną względem niego mimośrodowo. Odległość L płaszczyzny symetrii wzdłużnej części obwodowej nieprzelotowego rowka 13 od czołowej powierzchni oporowej 14 jest mniejsza od odległości M, to jest odległości osi obrotu czopa ryglującego 8 od powierzchni czołowej 17 gniazda wtykowego, przez co uzyskuje się regulację luzów poosiowych i docisk powierzchni oporowych złącza.

184 112

M , 6

Fig 4 g-8

C-C

Fig 5

184 112

Α-Α

Fig. '7 // /2 13

Fig 8

12α θ 9 fo Q &οι.

Rg.9

D-O E-F

Fg 10

Fg 11

Ft,q 1

Departament Wydawnictw UP RP Nakład 50 egz.

Cena 2,00 zł.

Claims (6)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Złącze rozłączne przewodów, zwłaszcza przewodów spawalniczych, zawierające zespół gniazdowy z gniazdem wtykowym oraz zespół wtykowy z trzpieniem wtykowym, który to trzpień wtykowy ma nieprzelotowy rowek rozpoczynający się od czoła trzpienia usytuowany częściowo wzdłuż jego osi, a częściowo na obwodzie, przy czym w rowku tym umieszczona jest końcówka kształtowa czopa ryglującego, zamocowanego w poprzecznym otworze gniazda wtykowego, znamienne tym, że ma zespół regulacji przemieszczeń osiowych trzpienia wtykowego (12) w postaci czopa ryglującego (8), który jest zamocowany obrotowo i przesuwnie osiowo, a którego końcówka kształtowa (10) swoją powierzchnią boczną styka się z powierzchniami bocznymi rowka (13), przy czym oś obrotu czopa ryglującego (8) znajduje się w odległości (M) od czołowej powierzchni (17) gniazda wtykowego (6), która to odległość jest większa od odległości płaszczyzny symetrii wzdłużnej części obwodowej nieprzelotowego rowka (13) od czołowej powierzchni oporowej (14) zespołu wtykowego (12).
2. 2. Złącze według zastrz. 1, znamienne tym, że czop ryglujący (8) jest zamocowany połączeniem gwintowym, zaś rowek (13) ma w przekroju poprzecznym kształt trapezu symetrycznego, korzystnie o kącie pochylenia bocznych powierzchni 45°, przy czym końcówka kształtowa (10) czopa ryglującego (8) ma kształt stożka ściętego, którego tworząca ma kąt pochylenia zbliżony do kąta pochylenia powierzchni bocznych nieprzelotowego rowka (13), korzystnie 45°.
3. 3. Złącze według 1, znamienne tym, że czop ryglujący (8) jest zamocowany połączeniem gwintowym, zaś nieprzelotowy rowek (13) w przekroju poprzecznym ma kształt prostokąta, przy czym końcówka kształtowa (10) ma kształt walca usytuowanego mimośrodowo względem osi tego czopa.
4. 4. Złącze według zastrz. 1 albo 2, albo 3, znamienne tym, że płaszczyzna symetrii wzdłużnej części obwodowej nieprzelotowego rowka (13) jest prostopadła do osi wzdłużnej trzpienia wtykowego (12).
5. 5. Złącze według 1, znamienne tym, że odległość (M) jest większa od odległości (L) o 0,1-0,2 mm.
6. 6. Złącze według zastrz. 1 albo 2, albo 3, znamienne tym, że czop ryglujący (8) ma na zewnętrznym końcu zabierak (9), korzystnie w postaci otworu wielokątnego.