Przy budowie kadlubów samolotowych o cylindrycznym, eliptycznym lub innym krzywym przekroju stosuje sie kratowni¬ ce, posiadajaca podluznice i zastrzaly, przyczem ksztalt zewnetrzny zostaje za¬ pewniony przez ksztaltowniki, nadajace kadlubowi zadane zaokraglone zarysy. Po¬ dluznice i zastrzaly kratownicy tworza wprawdzie wewnetrzna rame o odpowied¬ nio wygietych linjach, lecz ksztaltowniki zwiekszaja jednak ciezar calej konstrukcji oraz zajmuja zbyt duzo1 wewnetrznej prze¬ strzeni, która moglaby byc wykorzystana wewnatrz kadluba, zwlaszcza w samolo¬ tach pasazerskich lub sluzacych do prze¬ wozenia wojska.Przedmiotem niniej szego wynalazku jest kadlub samolotu, w którym unika sie strat cennej przestrzeni oraz uzyskuje o- szczednosc na ciezarze, spowodowanym przez ksztaltowniki.W tym celu zamiast zastrzalów pro¬ stych, zmniejszajacych wewnetrzna prze¬ strzen kadluba, stosuje sie w mysl niniej¬ szego 'wynalazku zastrzaly, których osie biegna wedlug linji geodetycznej lub sa równolegle do zarysów, jakie ma zachowac konstrukcja, przyczem stosuje sie podwójne lub przecinajace sie zastrzaly, zamocowa¬ ne w kazdym laczniku. Wygiecie poszcze¬ gólnego zastrzalu nazewnatrz powodowa¬ loby trudnosci, wskutek koncowego nateze-nia sciskajacego, usilujacego zwiekszyc luk tych zastrzalów oraz koncowego natezenia ciagnacego, usilujacego zmniejszyc ich luk.Zastosowanie zas zastrzalów wygietych na- zewnatrz i opierajacych sie tym koncowym natezeniom cisnacym i ciagnacym, zwiek¬ szyloby w znacznym stopniu ciezar tych zastrzalów. Nalezy jednak zauwazyc, ze przy rozmieszczeniu zastrzalów w mysl wynalazku pod dzialaniem wszyst¬ kich sil skrecajacych i scinajacych, jakim poddany jest szkielet kadluba, sily cisnace w jednym zastrzale, usi¬ lujace zwiekszyc wygiecie, równaja sie silom ciagnacym w przeciwleglym zastrza¬ le, usilujacym zmniejszyc lub wyprosto¬ wac luk, tak ze przez przymocowanie do siebie przeciwleglych zastrzalów w punkcie ich przeciecia sie w kazdym laczniku powo¬ duje, ze sily, usilujace zwiekszyc luk jedne¬ go z zastrzalów, zostaja 'zrównowazone przez sily, usilujace zmniejszyc lub wy¬ prostowac liik drugiego zastrzalu. Wspo¬ mniany punkt przeciecia stanowi zatem punkt zamocowania kazdego zastrzalu, przyczem drugi koniec kazdego zastrzalu jest przymocowany w jego punkcie prze* ciecia z podluznicami. Kat, zakreslony przez plaszczyzne oskulacyjna linji geo- detycznej zostaje w ten sposób w kazdym laczniku przepolowiony, wskutek czego po¬ wstaje odpowiednie zmniejszenie momentu zginajacego w kazdej czesci kazdego za¬ strzalu.Istota niniejszego wynalazku polega na tenl, ze kazdy zastrzal otrzymuje znaczna grubosc w kierunku promieniowym w po¬ równaniu z jego szerokoscia, tak ze wla¬ sciwa jego sztywnosc w kierunku promie¬ niowym jest bardzo znaczna przez skiero¬ wywanie sil normalnie na powierzchnie oskulacyjna.Zastrzaly posiada ja na jkorzystniej przekrój poprzeczny w ksztalcie litery U, którego boczne powierzchnie sa równole¬ gle wzgledem zadanej powierzchni, W ten sposób wygiete zastrzaly sa tylko nieco ciezsze od prostych zastrzalów, a wspo¬ mniane uprzednio ksztaltowniki staja sie zbyteczne, W najkorzystniejszej postaci wykonania rama z kratownicy, na której ma byc zbu¬ dowany kadlub, wykonana jest z podluznie rurowych, zlozonych z oddzielnych przesel, z których kazde zawiera rure okreslonej dlugosci, zakonczona nasuwanemi laczni¬ kami, które sluza do laczenia z przylegle- mi lacznikami sasiedniego przesla oraz do zamocowania zastrzalów do podtrzymywa¬ nia rur w kazdem przesle. Zastrzaly te sa wygiete odpowiednio do zaokraglonego ksztaltu kadluba, a w kazdym laczniku kazdego zastrzalu krzyzuja sie i wzajemnie sie przecinaja oraz sa silnie ze soba pola¬ czone w punkcie przeciecia.Przez laczenie ze soba przesel, zastrzal przechodzacy przez lacznik jednego prze¬ sla staje sie przedluzeniem podobnego za¬ strzalu, krzyzujacego sie z przyleglym przekatnym lacznikiem sasiedniego prze¬ sla. Wobec zas tego, ze czesci te ulozone sa wedlug linji geodetycznej, przez to ciagnac sie od przesla do przesla tworza cia¬ gla krzywa, biegnaca od jednego do drugiego konca kadluba, W podobny spo¬ sób drugi zastrzal w pierwszem przesle la¬ czy sie z odpowiednim zastrzalem w przy- leglem przesle i biegnie wedlug wygiecia linji geodetycznej z przeciwnej strony do pierwszej linji geodetycznej od jednego do drugiego konca kadluba.Próbowano juz budowac szkielety ka¬ dlubów samolotów, skladajace sie z cia¬ glych podluznie, wokolo których sa umie¬ szczone dwa szeregi spiralnie zwinietych listw, które krzyzuja sie na podluznicach, do których sa przymocowane, W konstruk¬ cji tej jednak podluznice nie byly sciagnie¬ te przez zastrzaly, które krzyzuja sie mie¬ dzy podluznicami, a laty posiadaja gru¬ bosc w kierunku promieniowym znacznie mniejsza, niz szerokosc i wskutek tego kon- - 2 -strukcja ta, gdyby byla utrzymana w za¬ danych granicach ciezaru, nie nadawalaby sie zupelnie do obciazen zginajacych i skre¬ cajacych, jakim poddane sa szkielety ka¬ dlubów i tym podobne.Na rysunku przedstawiono przyklad wykonania wynalazku.Fig, 1 przedstawia widok boczny tylne¬ go konca szkieletu kadluba, w którym uwi¬ doczniono podluznice tworzace przesla o- raz zastrzaly, przyczem dla jasnosci ry¬ sunku pominieto listwy, kadlub zas samolo¬ tu zaznaczono linjami przerywanemi, fig, 2 — widok boczny jednego przesla i cze¬ sci przyleglych przesel w powiekszonej po- dzialce, w celu uwidocznienia konstrukcji podluznie rurowych, zastrzalów i listew, przyczem podluznice przesel sa równole¬ gle, a nie zbiezne, jak w wykonaniu wedlug fig. 1, fig. 3 *— poprzeczny przekrój przez szkielet kadluba wzdluz linji 3—3 na fig. 2, fig. 4 i 5 — w powiekszonej podzialce szczególowe widoki polaczen zastrzalów.Szkielet kadluba sklada sie z czterech rurowych podluznie, z których na rysunku uwidoczniono tylko dwie, oznaczone litera¬ mi przesla A, B, C, D i E i sa zaopatrzone na kazdym koncu przesla w laczniki wzmac¬ niajace (nieuwidooznione na rysunku), za- pomoca których podluznice jednego prze¬ sla sa przymocowane do odpowiednich po¬ dluznie przyleglego, sasiedniego przesla.Kazde orzeslo zawiera cztery zlacza, a mianowicie dwa boczne, jedno górne i jed¬ no dolne. W kazdem z tych zlacz sa umie¬ szczone zastrzaly c, c1, c2, c3. W uwidocz¬ nionej konstrukcji w kazdem zlaczu jest u- mieszezony jeden zespól tych zastrzalów, które powtarzaja sie w* pozostalem bocznem zlaczu oraz w zlaczu górnem i dolnem. Za¬ strzaly sa wygiete nazewnatrz i sa silnie polaczone ze soba w punkcie przeciecia lacznikami posrednieraii d z rurowemi po- dluznicami zapomoca laczników konco¬ wych e.Powyzsza konstrukcje szkieletu kadlu¬ ba przedstawiono dokladniej na fig, 2 ¦— 5, gdzie zastrzaly c, c1 i przylegle im zastrza¬ ly c2, c3 sa podzielane aa dwie oddzielne pary polaczone lacznikiem d. Kazda polo¬ wa kazdego z zastrzalów c, c1, c2, c?.posia¬ da przekrój poprzeczny w ksztalcie litery U, przyczem bok kazdej polowy zastrzalu posiada na jednym koncu przedluzenie c4, które, jak widac na fig, 4, jest zgiete pod pewnym katem tak, ze przylega do plytki d1, umieszczonej miedzy dwiema plytkami zewnetrznemi d2, tf3 w ksztalcie gwiazdy, które przylegaja do obydwóch boków za¬ strzalów, przyczem plytki d1, d2, ds tworza przecinajace sie zlacze posrednie, oznaczo¬ ne ogólnikowo na fig. 1 litera <&tPrzedluze¬ nia c4 na przyleglych polowach zastrzalów c i c2 polaczone sa ze soba zwyklym nitem rf4, podczas gdy konce par zastrzalów sa równiez przymocowane do plytek d2, d? nitami J5. Brzeg drugiego konca kazdej z tych par zastrzalów jest sciety i zagiety do wewnatrz, tworzac czesc c5 (fig. 5), która czesciowo przylega do zewnetrznej strony podluznicy rurowej er, do której jest przy¬ mocowana nitem c8. Konce par zastrzalów zachodza po jednym z kazdej strony po¬ dluznicy rurowej i przymocowane sa do koncowych laczników e, zamocowanych na tej podluznicy.Wedlug innej postaci wykonania jeden zastrzal moze byc ciagly, podczas gdy tyl¬ ko krzyzujacy sie z nim zastrzal sklada sie z dwóch polówek. Laczniki koncowe sa wy¬ konane jak na fig. 5 i posiadaja przekrój w ksztalcie litery U oraz dwie plytki e1, e2, sluzace jako plyty lacznikowe po obu stro¬ nach rury podluznicy. Konce czterech za¬ strzalów c, c1, c2, c3, sa przymocowane do plyt lacznikowych nitami e3, podczas gdy plyty te sa przynitowane nitami e4 do ru¬ rowych podluznie, z których wszystkie czte¬ ry, oznaczone literami a, a1, a2, er8, sa uwi¬ docznione na fig. 3. Srodek e5 koncowych laczników posiada otwór e*, zapomoca któ- — 3 —rego laczniki sa osadzone na osiowym kol¬ nierzu e7 plyty h, sluzacej do polaczenia ze soba rur.Do zbudowanego w ten sposób szkieletu, w celu unikniecia stebnowania tkaniny, przytwierdzone sa z zewnatrz listwy / (fig. 2 i 3), umieszczone równolegle do rurowej podluznicy a, tak ze dookola tych listw mozna przymocowac w jakikolwiek odpo¬ wiedni sposób powloke tkaninowa g (za¬ znaczona na fig. 1 i 2 linjami przerywane- mi). Mozna równiez przytwierdzic podobne listwy f1 wewnatrz w ten sposób wykona¬ nego kadluba, biegnace równiez równole¬ gle do rurowych podluznie, do których to listw mozna przymocowac odpowiedni materjal, tworzacy scianki wewnetrzne.Chociaz w opisanej wyzej konstrukcji zastosowano rurowe podluznice i zastrzaly o przekroju w ksztalcie litery U, jednakze mozna wykonac podluznice i zastrzaly o innym przekroju poprzecznym, np. w po¬ staci pretów o przekroju prostokatnym. PL