W istniejacych kondensatorach o po¬ jemnosci zmiennej pewne zalety konstruk¬ cyjne sa przewaznie okupione szeregiem wad i niedogodnosci. Tak np. wiekszosc kondensatorów posiada zbyt wielka po¬ jemnosc martwa, straty pojemnosciowe, zbyt raptowne wzrastanie pojemnosci, czestokroc bardzo zlozone urzadzenia do precyzyjnego regulowania pojemnosci kon¬ densatora i t. d. Nadto istniejace konden¬ satory zmienne wymagaja nieraz kosztow¬ nych maszyn i narzedzi, sluzacych do ich wykonywania.Budowa kondensatorów zmiennych we¬ dlug wynalazku ma na celu zmniejszenie ilosci czesci skladowych, umozliwienie po¬ slugiwania sie jedna skala przy dostraja¬ niu do siebie dwóch obwodów drgajacych, do których kondensatory zostaly wlaczone przy zredukowanej do minimum pojemno¬ sci martwej oraz przy stosunkowo niezlo- zonem urzadzeniu, sluzacem do regulowa¬ nia kondensatora. Przy zastosowaniu odpo¬ wiednich zmian w budowie jest równiez mozliwe wykonywanie kondensatorów zmiennych wedlug wynalazku z dielektry¬ kiem powietrznym, kwarcowym lub elek¬ trolitycznym.Na fig. 1 podany jest przyklad wyko¬ nania kondensatora o pojemnosci zmiennej wedlug wynalazku.W izolowanej ramie / sa umieszczoneczopy 5 walców 2 i L Powierzchnia walca 2 je^t metalowa nieizolowana, natomiast powierzchnia Wklca # fest izolowana pra¬ wie na calej swej dlugosci cienka warstwa odpowiedniego dielektryka 3.Walec 2 jest okrecony prawie na calej swej dlugosci gietkim przewodnikiem 6 w postaci linki, drutu lub tasmy. Jeden ko¬ niec tego przewodnika jest przymocowany na stale do walca 2, drugi ^- do powloki izolacyjnej 3 walca 4.Walce 2 i 4 moga byc sprzezone ze so¬ ba przy pomocy znanych urzadzen sprze¬ gajacych. W ten sposób walce moga obra¬ cac sie w jednym lub w drugim kierunku, Wedlug fig. 1 jest to rozwiazane w ten spo¬ sób, ze walce 2 i 4 posiadaja rowki 11, które opasuje razem linka 14, przeprowa¬ dzona przez krazki 12 i 13.Obracajac kólko 15, osadzone na wspól¬ nej osi 10 z krazkiem 13, obraca sie walce 2 i 4, wskutek czego gietki przewodnik 6 przewija sie z walca 2 na walec 4 lub od¬ wrotnie. Walce 2 i 4 posiadaja jednakowe srednice.Poniewaz walce 2 i 4 sa polaczone e- lektrycznie z przewodnikami 16 i 17 zapo¬ moca kontaktów 8 i sprezyn 9, przeto kon¬ ce tych przewodników moga byc przyla¬ czone do wlasciwych zacisków kondensa¬ tora.Wskutek obracania kólka 15 zmienia sie pojemnosc kondensatora. Jedna oklad¬ ke kondensatora bedzie stanowil wówczas walec 4, druga zas okladka, zmienna, be¬ dzie utworzona z warstwy przewodnika 6, nawijanego na izolacje 3.Pojemnosc kondensatora mozna odczy¬ tywac na skali 7, przed która przesuwa sie przewodnik 6, czyli ze zmienna okladka kondensatora moze sluzyc jednoczesnie jako wskazówka do okreslania jego po¬ jemnosci.Na fig. 2 przedstawiono zespól dwóch kondensatorów wedlug wynalazku. Kazda para walców, stanowiacych jeden konden¬ sator zmienny, jest zespolona z druga parA w ten sam sposób, jak w przykladzie we- dl\ig fig. 1, lub zapomoca innego znanego urzadzenia do nadawania ruchu obrotowe¬ go walcom. Urzadzenia te nie sa uwidocz¬ nione na rysunku. Miejsca krzyzowania sie ze soba przewodników 6 i 21 nad skala 7, zaopatrzona w szereg podzialek lub w krat¬ kowana podzialke milimetrowa, umozli¬ wiaja nastawianie pojemnosci kondensato¬ rów na pozadane wartosci, W celu unikniecia zwarc przewodników 6 i 21 w punktach ich skrzyzowania, skala 7 moze byc wykonana z przezroczystego dielektryka, bedac umieszczona w prze¬ strzeni P (rzut boczny) miedzy przewodni¬ kami 6 i 21. W tym samym celu krzyzujace sie ze soba przewodniki 6 i 21 moga byc przepuszczone przez dwie zlaczone ze so¬ ba nakrzyz tulejki izolujace, zaopatrzone w miejscu skrzyzowania we wskazówke, majaca na celu ulatwienie ustawiania kondensatorów na pozadana pojemnosc.Na fig. 3 przedstawiono odmiane kon¬ densatora zmiennego z nawijana okladka wedlug wynalazku. W tym przypadku po¬ lowa dlugosci walca 3 jest wykonana z izo¬ latora, polowa zas z metalowego cylindra 2, pokrytego cienka warstwa izolacji. Ta ostatnia polowa jest polaczona zapomoca sprezyny 9 z przewodnikiem 16. Drugi za¬ cisk kondensatora stanowi przewodnik 17, dolaczony do drazka 26, kontaktujacego z rolkami 23 wózka 24, z któremi styka sie przewodnik 6.Wskutek obracania kólka 15 przewija sie gietki przewodnik 6, przyczem jego war¬ stwa, owinieta na walcu 3 bedzie przesuwa¬ la sie w te lub w inna strone wzdluz osi walca 2. Gdy wszystkie zwoje przewodni¬ ka 6 znajda sie na cylindrze 2, wówczas kondensator bedzie posiadal pojemnosc maksymalna. Rama 1 kondensatora jest odizolowana. Strzalka 25, przymocowana do wózka 24, umozliwia odczytywanie po¬ jemnosci kondensatora na skali 7. — 2 —Na fig. 4 przedstawiono trzeci przy¬ klad wykonania kondensatorów o pojem¬ nosci zmiennej wedlug wynalazku.Okladki kondensatora stanowia w tym przypadku arkusiki falji metalowej 28 i 31, rozpostartej i umocowanej na powierzchni pasa z materjalu izolacyjnego (np. z jedwa¬ biu, tkaniny impregnowanej lub z celulo¬ idu). W ten sposób wykonany pas opasuje walce 2, wykonane z materjalu izolacyjne¬ go. Rolki 30 utrzymuja powierzchnie pasa w nalezytej od siebie odleglosci.W celu zmniejszenia wibracji pasa 27, miedzy jego okladkami 28 i 31 moze byc dodatkowo umieszczona plytka, wykonana z materjalu izolacyjnego. Okladki konden¬ satora sa polaczone z przewodnikami 16 i 17 za posrednictwem walków 29, wykona¬ nych z materjalu przewodzacego i zapomo- ca sprezyn 9. Walki 30 i rama 1 sa wyko¬ nane z materjalu izolacyjnego.Wskutek obracania kólka 15 zmienia sie wzajemne polozenie oklkddt, a przeto i pojemnosc kondensatora. Wskazania ska¬ li 7, umocowanej na powierzchni pasa 27, wzgledem nitki E — F umozliwiaja odczy¬ tywanie pojemnosci kondensatora.Odwlok 32 okladki 31, jak równiez od¬ wlok 33 okladki 28 uskuteczniaja polacze¬ nia z biegunami kondensatora 16 i 17 przy maksymalnej jego pojemnosci.Zmieniajac odpowiednio ksztalty okla¬ dek 28 i 31, mozna tak wykonac kondensa¬ tory, aby ich pojemnosc zmieniala sie pro¬ porcjonalnie do czestotliwosci. Ten sam skutek mozna osiagnac w kondensatorach, przedstawionych na fig. 1, 2 i 3, przez sto¬ sowanie warstw izolacyjnych 3, 4 i 19 o niejednakowej grubosci na calej ich dlugo¬ sci. PL