Wynalazek niniejszy dotyczy apara¬ tów oddechowych, a w szczególnosci, lecz nie wylacznie, aparatów do ochrony przed gazami trujacemi, zastosowanie bowiem wynalazku do tych aparatów jest najwaz¬ niejsze.Wynalazek ma przedewszystkiem na celu wytworzenie aparatów oddechowych, które bylyby bardziej proste i skuteczne, niz aparaty znane.W aparatach wedlug wynalazku gazy, sluzace do oddychania, moga krazyc w obwodzie zamknietym przez urzadzenie do pochlaniania powietrza zepsutego (kwas weglowy i t. d.) i przez urzadzenie do rege¬ nerowania tego powietrza, zawierajace ma¬ se filtrujaca dla powietrza wydechowego, w której to masie moze krazyc plyn, za¬ wierajacy w roztworze lub w postaci za¬ wiesin substancje, pochlaniajaca szkodli¬ we skladniki w powietrzu.Oprócz tego glównego urzadzenia, wy¬ nalazek dotyczy szeregu innych urzadzen które stosuje sie najlepiej wraz z urza¬ dzeniem, omówionem wyzej.Poza tern wynalazek dotyczy sposobu uzycia tych urzadzen (w zastosowaniu do aparatów oddechowych przeciwgazowych) jak równiez przykladów zastosowania.Na rysunku przedstawiono dla przy¬ kladu aparat wedlug wynalazku.Fig. 1 i 2 przedstawiaja schematyczniew pfstroju aparat oddechowy wedlug .wynalazku w dwJóch róznych polozeniach oddechowych, a jni^inowicie podczas wde¬ chu i podczas wydechu. Fig. 3 przedstawia w przekroju szczegól aparatu w powiek¬ szeniu, fig. 4 jest widokiem perspektywicz¬ nym aparatu tegoz rodzaju wykonanego wedlug fig. 1 i 2, fig. 5 przedstawia schema¬ tyczny przekrój odmiany aparatu wedlug wynalazku.Aparat wedlug wynalazku zbudowany jest tak, zk ust* osfcfoy (Wzglednie osób) poslugujacej sie aparatem, moga byc po¬ laczone w odpowiedni sposób ze szczelna komora, najlepiej o zmiennej objetosci, aby komora ta mogla rozszerzac sie i zwezac podcz&S Wydechu wzglednie wdechu oraz aby powietrze wydechowe moglo byc prze¬ puszczane ^przez odpowiednie urzadzenia, które sluza do usuniecia z powietrza wy¬ dechowego szkodliwych gazów, a mianowi¬ cie kwasu weglowego, przyczem urzadze¬ nia te moga byc wykonane w dowtalny spo¬ sób, lecz najlepiej w postaci jednej lub kil¬ ku warstw materjalów chlonnych (wlókna lub opilki drzewne, sloma, wata i t. d.j, które to materjaly sa przesiakniete roztwo¬ rem, pochlaniajacym kwas weglowy, np. roztworem alkalicznym (najlepiej woda wapienna).Urzadzenie powyzsze jest wykonane tak, ze ilosc plynu, którym przesiaka ma¬ terjal chlonny, moze byc odnawiana stale lub dorywczo badz zapomoca urzadzen u- ruchomianych z zewnatrz lub od wewnatrz, badz tez, jak w rozpatrzonych nizej przy¬ kladach, samoczynnie, dzieki ruchowi ga¬ zów podczas wdechu i wydechu.Aparat oddechowy wedlug pierwszej odmiany, przedstawionej na fig* 1 — 4, sklada sie z dwóch czesci, stanowiacych tlok i korpus pompy, które moga wykony¬ wac przesuwy wzgledne w kierunkach od¬ wrotnych podczas wdechu i wydechu, przyczem przesuwy te wzglednie moga byc uzyte do uruchomiania pompki, utrzymuja¬ cej obieg plynu tak, aby materjal pochla¬ niajacy byl np. zwilzany pewna iloscia te¬ go ply^u przy kazdym oddechu.Obydwie te czesci wykonane sa np. w postaci dwóch naczyn cylindrycznych a i 6, WSUfcietych jedno w drugie, lecz zwróco¬ nych ku sobie tak, ze pomiedzy niemi po¬ wstaje komora o zmiennej objetosci, która to komore uszczelnia sie, np. zapomoca od- ksztalcalnego mieszka c, laczacego oby¬ dwie czesci, lub zapomoca uszczelki hy¬ draulicznej.Przekrój poprzeczny tych naczyn moze byc dowolny, np. moze byc wklesly tak, a- by osoba poslugujaca sie aparatem mogla zawiesic go sobie na brzuchu.W górnej czesci naczynia wewnetrznego b umieszczony jest materjal pochlaniajacy d, podtrzymywany np. zapomoca siatek e, przyczem plyn pochlaniajacy / znajduje sie w glebi naczynia zewnetrznego a, które moze byc zaopatrzone w razie potrzeby w otwory g, majace na celu zmniejszenie po¬ jemnosci wewnetrznej a wiec i objetosci plynu, przyczem aparat staje sie lzej¬ szy.Aparat posiada dwa przewody h, i, z których jeden doprowadza powietrze wy¬ dechowe, np. do górnej czesci aparatu tak, aby przeszlo ono przez filtr d, przez drugi zas przewód doprowadza sie powietrze do oddychania, pobierajac je z masy powie¬ trza oczyszczonego, zawartej w komorze, oddzielajacej plyn / od filtru, przyczem przewody powyzsze zaopatrzone sa w od¬ powiednie klapy hx i i1 i polaczone sa z rurka /", której wolny koniec umieszcza sie w ustach czlowieka, uzywajacego aparatu, przyczem nos w tym przypadku winien byc zatkany np. zamkniety zaciskiem.Pompa umieszczona jest np. w srddku aparatu i zbudowana tak, ze np, cylinder k i tlok / sa polaczone z denkami naczyn a i b i moga wspóldzialac dzieki zaworom al¬ bo kulkom, przyczem odplyw nastepuje przez cylinder 7^ znajdujacy sie nad tlo- — 2 —kiem i zaopatrzony w górnej czesci w ó- twory l0.Aparat dziala w sposób nastepujacy* W chwili wydechu (fig. 2) zepsute po¬ wietrze przechodzi najpierw przez filtr d, gdzie podlega oczyszczeniu poczem prze¬ plywa do srodkowej przestrzeni aparatu, wskutek czego cisnienie, które dazy do o- depchniecia od siebie dwóch narzadów, zostaje zwiekszone i powoduje ssanie pom¬ py k, L Podczas nastepnego wydechu powietrze zostaje wes&ane nazewnatrz tej przestrze¬ ni, dzieki czemu powstaje w niej niedo- preznosc, która dazy do zblizenia oby¬ dwóch narzadów ai-b, przyczem pompy k i / zaczynaja wówczas tloczyc przez cylin¬ der 71 plyn /, który zaczyna zwilzac górna czesc filtru d.Oczywiscie, mozna zastosowac urzadze¬ nie, umozliwiajace reczne uruchomienie na¬ rzadów a i b w takt ruchów oddechu, przez co mozna uniknac zmeczenia osoby, zaopa¬ trzonej w aparat.Mozna równiez zastosowac zawór n, który umozliwia usuwanie powietrza, jesli cisnienie wewnatrz aparatu nadmiernie wzrosnie.Wedlug innej odmiany, przedstawionej na fig, 5, masa filtrujaca d jak równiez plyn f znajdufa sie w dolnej czesci poje¬ dynczego naczynia a, które jest zaopatrzo¬ ne w elastyczna scianke odksztalcalna al tak, ze objetosc wewnetrzna tego narzadu moze wahac sie w takt wdechu i wydechu.Warstwa filtrujaca d podtrzymywana jest przez narzad w rodzaju dzwonu p, za¬ nurzonego w plynie / i opartego na siatce e, dla doprowadzania zas plynu do wne¬ trza dzwonu zaopatruje sie go w boczne otwory p0.Przewód doplywowy h powietrza wy¬ dechowego otwarty jeat pod siatka e tak, iz cisnienie powietrza, powstajace w chwili wydechu, dazy do wyparcia plynu, przesy¬ cajacego mase filtrujaca d, a wiec np. do wypchania plynu przez górny otwór srod¬ kowy g, skad plyn ten odplywa do piór¬ nika.Przewód wdechowy i doprowadzony jest do wlasciwej komory aparatu i po¬ dobnie jak w przypadku poprzednim w przewodach h i i znajduja sie klapy h± i er.Z powyzszego wynika, ze podobnie jak w przykladzie pierwszym plyn, przesyca¬ jacy mase filtrujaca d, odnawiany jest w sposób ciagly/ W obydwóch odmianach mozna wpro¬ wadzac w sposób ciagly lub dorywczy tlen dla wyrównania strat, powstajacych wsku¬ tek zuzycia powietrza w plucach, przyczem osiaga sie to albo zapomoca zbiornika z tle¬ nem plynnym lub gazowym, polaczonego z danym aparatem, albo tez zapomoca u- rzadzenia do wytwarzania tlenu, umie¬ szczonego badz nazewnatrz badz wewnatrz samego aparatu, jak przedstawiono na ry¬ sunku.Urzadzenie takie sklada sie np. z pu¬ szki r, w której znajduje sie cialo sluzace do wytwarzania tlenu, a wiec np. cialem takiem moze byc najlepiej nadtlenek sodu, który w obecnosci wody bedzie wytwarzal jednoczesnie tlen i lug sodowy tak, iz jed¬ noczesnie osiagnie sie odnawianie alkalicz¬ nego plynu /.Wode, potrzebna do reakcji z < nadtlen¬ kiem sodu, doprowadza sie w górnej czesci puszki r przez otwory r0, przyczem mala pompka s (fig. 4) umozliwia tloczenie wo- dy.Tlen i lug sodowy przechodza srodko¬ wym przewodem f (fig. 3), który doprowa¬ dzony jest do aparatu przez otwór dolny, dajacy si|e podczas nieuzywania aparatu zatknac korkiem u. Urzadzenie to mozna zaopatrzyc równiez w narzady, dlawiace przeplyw tlenu.W ten sposób niezawodne dzialanie a- paratu moze byc zapewnione na przeciag kilku godzin, poniewaz 100 gramów nad¬ tlenku sodu moze wytworzyc taka ilosc — * —tlenu, jaka jest potrzebna na przeciag jed¬ nej godziny.W porównaniu ze znanemi aparatami tegoz rodzaju, aparat wedlug wynalazku posiada liczne zalety, a mianowicie stanowi niezawodna ochrone przeciwko jakimkol- wielkbadz gazom trujacym, gdyz oddycha¬ nie odbywa sie w obwodzie zairiknietym, przyczem aparat ten jest stosunkowo nie¬ wielkich rozmiarów, a obsluga jest bardzo prosta. Inna wazna zaleta tego wynalazku jest moznosc utrzymywania odpowiedniego stopnia wilgotnosci i temperatury powie¬ trza oddechowego, a mianowicie w ten spo¬ sób, ze z jednej strony lug sodowy rozpu¬ szczony nie pochlania wody wydzielonej z pluc, jak to nastepuje w aparatach zna¬ nych, w których uzywa sie lugu sodowego lulb potasowego lub innego zwiazku w sta¬ nie stalym, z drugiej zas strony reakcja chemiczna, w której wywiazuje sie cieplo jest tylko wytwarzanie weglanów bez wy¬ twarzania wodzianów, a poza tern usuwa¬ nie nadmiernej ilosci ciepla zapewnione jest w sposób niezawodny dzieki krazeniu powietrza wzdluz scianek, stykajacych sie z powietrzem zewnetrznem. Do zalet zali¬ czyc nalezy równiez zastosowanie slabego roztworu tak, iz nie istnieje niebezpieczen¬ stwo w razie przedostania sie do pluc cza¬ stek plynu. Poza tern zaleta jest równiez moznosc dzialania aparatu w dowolnem polozeniu dzieki temu, ze przewód doply¬ wowy powietrza doprowadzony jest do srodka aparatu i nie moze nigdy zetknac sie z plynem (zreszta mozna jeszcze zastoso¬ wac klapy dla zwiekszenia w razie potrze¬ by bezpieczenstwa). Wreszcie zaleta apa¬ ratu jest jego stala gotowosc do uzytku w przeciwienstwie do aparatów znanych ze stalemi zwiazkami pochlaniajacemi, które po dzialaniu kilkuminutowem i nastepnie po przerwie kiljkudniowej wymagaja juz zmiany pochlaniaczy.Rozumie, sie, iz wynalazek nie ograni¬ cza sie wylacznie do rozpatrzonych szcze¬ gólowo przykladów zastosowania i wyko¬ nania wynalazku, lecz obejmuje równiez wszystkie mozliwe odmiany podanych przykladów. PL