Przedmiotem niniejszego wynalazku jest urzadzenie do oznaczania polozenia stat¬ ków powietrznych, a zwlaszcza samolotów, skladajace sie z przyrzadu sluchowego, za¬ opatrzonego w jeden lub wiecej nadajni¬ ków do celowania na odleglosc, w lornetke lub lunete, zaopatrzona w jeden lub kilka odbiorników i jeden lub kilka nadajników do celowania na odleglosc oraz projektor, zaopatrzony w jeden lub kilka odbiorników do celowania na odleglosc.Przyrzad sluchowy, lornetka lub llineta i projektor sa od siebie niezalezne. Naogól kazdy z nich posiada dwa nadajniki i dwa odbiorniki doi celowania na odleglosc, przy- czem kazdy z nich odpowiada jednej ze spólrzednych (polozenie i azymut, wyso¬ kosc i rzut), które winny byc odmierzone.Przyrzad sluchowy, lornetka lub lune¬ ta, projektory oraz nadajniki i odbiorniki do celowania na odleglosc moga byc do¬ wolnego znanego rodzaju.Wskazywania, wysylane zapomoca na¬ dajników, zostaja odtworzone przy pomo¬ cy odbiorników, a ich obsluga winna w zna¬ ny sposób jedynie utrzymywac zgodnie dwie wskazówki lub igly w celu dokladne¬ go dzialania przyrzadów do celowania na odleglosc. To przekazywanie sygnalów od nadajników do odbiorników moze odbywac sie elektrycznie, albo tez mechanicznie w znany sposób.Nadajniki i odbiorniki do cedowania na odleglosc sa polaczone wzajemnie w ten sposób, ze mozn&^w^znaczac polozeaaie sa¬ molotu (statku powietrznego) w n^cy, prze¬ noszac z przyrzadu sluchowego (który go slyszy) do lornetki lub lunety (które nie sa widziane) i do projektora spólrzedne, otrzy¬ mane przez nadsluchiwanie. Lornetke lub lunete i projektor nastawia sie w kierunku wskazan przyrzadu sluchowego.Z chwila gdy samolot znajduje sie w polu widzenia karneltki Lub lunety, wówczas nastawia sie ja odpowiednio w poszukiwa¬ nym kierunku i przekazuje spólrzedae, które sa przesylane do projektora w jaki¬ kolwiek sposób. Tenostatni porusza sie od¬ tad zgodnie ze spólrzednemi, przekazane- mi zapomoca lornetki lub lunety az do cza¬ su, kiedy bedzie mozna odslonic smuge pro¬ mieni projektora i oswietlic niemi samolot.Mozna zastosowac wszelkie sposoby do nastawiania projektora, lornetki lub lune¬ ty w poszukiwaniu kierunku.Aby odbiorniki projektora przyjmowa¬ ly od tej chwili sygnaly nadajników lornet¬ ki lub lunety, a nie nadajników przyrzadu sluchowego, mozna zastosowac wszelkie znane sposoby.Na rysunku uwidoczniono schematycz¬ nie dwa przyklady wykonania wynalazku.Fig. 1 przedstawia schemat urzadzenia do wyznaczania polozenia w pierwszej chwili, kiedy poszukiwania przeprowadza sie zapomoca przyrzadu sluchowego; fig. 2 — schemat sygnalizacji pomiedzy po- szczególnemi przyrzadami; fig. 3 — widok podobny do przedstawionego na fig- 1 w czasie, kiedy poszukiwania przeprowadza sie zapomoca lornetki lub lunety; fig. 4 — odmiane schematu sygnalizacji miedzy po- szczególnemi przyrzadami.Na fig* 1—3 sa umieszczone przyrzad sluchowy A dowolnego rodzaju (np. zao¬ patrzony w znane urzadzenia do przemia¬ ny spólrzednyeh oraz d© wprowadzania po¬ prawek), lornetka B lub lunela oraz pro¬ jektor C. Te trzy przyrzady (nieprzedsta- wione na rysunku) moga byc umieszczone na wiekszej lub mniejszej odleglosci od siebie i slróa do celowania na odleglosc.Przyrzad sluchowy A posiada dwa na¬ dajniki a-L i a2 dowolnego rodzaju (np. przelaczniki), przyczem kazdy z nich slu¬ zy do przesylania na odleglosc sygnalów, odpowiadajacych jednej ze spólrzednyeh: polozenia i azymutu, wysokosci i rzutu np, samolotu nadsluchiwanego.Kazdy z tych nadajników uruchomia na odleglosc dwa podobne odbiorniki b19 b\ i b2, 6'2, odpowiednio umieszczone na pro¬ jektorze C i na lornetce lub lunecie B. Na projektorze C znajduja sie dwa odbiorniki 6-l i 62, a na lornetce lub lunecie B dwa od¬ biorniki b\ i 6'2, uruchomiane zapomoca dwóch nadajników ax i a2 przyrzadu slu¬ chowego A (fig. 1).Do przesylania na odleglosc sygnalów od nadajników aa i a2 do odbiorników b1 i b2 oraz b\ i b\ mozna stosowac wszelkie uklady elektryczne lub mechaniczne (prze¬ sylanie na odleglosc).Lornetka lub luneta B posiada dwa na¬ dajniki €x i c2, z których kazdy sluzy do przesylania na odleglosc zapomoca ukla¬ dów elektrycznych lub mechanicznych jed¬ nej ze spólrzednyeh: polozenia i azymutu, wysokosci i rzutu, widzianego samolotu.Kazdy z nadajników uruchomia na odle¬ glosc odbiornik d1 i d2, umieszczony na projektorze C Projektor ten sklada sie z czterech odbiorników, z których dwa od¬ biorniki b\ i b'2 uruchomiane sa zapomoca przyrzadu sluchowego, a dwa odbiorniki d1 i d2 przy pomocy lornetki lub lunety.Gdy obserwator przy lornetce lub lune¬ cie B, który dotychczas postepowal wedlug wskazówek, przesylanych z nadajników a1 i ^ do odbiorników 6X i b2, zauwazy samo¬ lot, wówczas uprzedza o tern obsluge pro¬ jektora C zapomoca swietlnego sygnalu, np. czerwonej Lampy e* której obwód zasi¬ lania zamyka przy pomocy przerywacza / — 2 —(ffe- * Stosowanie projektora C, które pdfcy* walo sie dotychczas wedlug wskazówek, przesylanych z nadajników ,*ia i tf2 do od- btonaikftw ^ i 6'2, odbywa sie obecnie we¬ dlug wfikazówek, przesylanych z nadajni¬ ków €1 i ct do odbiorników d1 i d2 (fig. 3).Obwód czerwonej lampy sygnalowej e moze byc przedluzony (fig. 2) az do przy¬ rzadu sluchowego A, gdzie mozna ustawic druga lampe sygnalowa g, dzieki czemu ob¬ serwator przy lornetce lub lunecie B moze jednoczesnie uprzedzac przyrzad sluchowy A i projektor C. Wówczas obsluga przy¬ rzadu sluchowego A przestaje nasluchi¬ wac obserwowany samolot i przenosi swa uwage na inne bardziej oddalone samoloty.Mozna równiez stosowac i inne rozmie¬ szczenie (fig. 4). Obwód lamp h oraz i, oswietlajacych tarcze wskaznikowa odbior¬ ników b\ i 6'2 oraz d1 i d2f umieszczonych na projektorze C, mozna zamykac i otwie¬ rac zapomoca przerywacza / lornetki lub lunety B. Skoro obserwator przy lornetce lub lunecie B chce obrac kierunek poszuki¬ wania, wylacza przerywaczem / obwód lampy h, oswietlajacej tarcze odbiorników b\ i b'2 i zamyka jednoczesnie obwód lam¬ py i, oswietlajacej tarcze odbiorników d1 i d2, przyczem uprzedza równiez obsluge przyrzadu sluchowego A, zamykajac za¬ pomoca przerywacza k zasilajacy obwód lampy g. Dzieki powyzszemu przejscie od pierwszego do drugiego okresu poszukiwan odbywa sie bez trudnosci i bez zadnych po¬ mylek ze strony obslugujacych projektor, którzy widza jedynie oswietlone tarcze od¬ biorników d1 i d2, tarcze bowiem odbiorni¬ ków b\ i b\ pozostaja nieoswietlone. PL