PL17933B3 - Transformator wysokiego napiecia, zwlaszcza pomiarowy transformatorek napieciowy. - Google Patents

Description

Najdluzszy czas trwania patentu do 4 czerwca 1947 r.W patencie Nr 16490 opisany jest trans¬ formator wysokiego napiecia, w szczegól¬ nosci pomiarowy transformatorek napiecio¬ wy, w którym uzwojenie pierwotne jest w taki sposób nawiniete i polaczone w jedno¬ litej cewce, wykonanej z materjalu izola¬ cyjnego, ze jego potencjal zwieksza sie od zewnatrz ku rdzeniowi, obejmujacemu to uzwojenie, przyczem poczatek ostatniej we¬ wnetrznej warstwy zwojowej przeprowa¬ dzony jest przez kryze cewy izolacyjnej.Wynalazek niniejszy polega na tern, ze konce poszczególnych warstw sa nawinie¬ te w taki sposób szczelnie na wewnetrznej stronie kryzy cewy izolacyjnej, ze kazda skladowa czesc powierzchni strony we¬ wnetrznej kolnierza otrzymuje potencjal ostatniego zwoju sasiednich warstw.Zmniejsza sie przez to w transformatorze wysokiego napiecia przepelzanie pierwot¬ nego napiecia wzglednie wyladowan slizgo¬ wych wzdluz wewnetrznej strony kryzy w kierunku zewnetrznie umieszczonego po¬ tencjalu ziemi wzglednie potencjalu powlo¬ ki. Umozliwia sie przez to takze odejmo¬ wanie kolnierza z cewy izolacyjnej naze- wnatrz odpowiednio do napiecia, zmniej¬ szajacego sie w stosunku do potencjalu powloki. Aby pierwszy wzglednie ostatni zwój kazdej warstwy przylegal nierucho-tno do wewnetrznej strony kryzy, poskok jest tak dobrany, ze zwoje kazdej naste- * pujacej*po sobie warstwy leza w zaglebie¬ niach zwojów warstwy poprzedzajacej.Przyklad wykonania wynalazku uwi¬ doczniony jest na zalaczonym rysunku.Fig. 1 przedstawia czesc cewy izolacyjnej; fig. 2 i 3 — dwie odmiany wykonania cewy izolacyjnej; fig. 4 i 5 — transformatory z uziemionym rdzeniem; fig. 6 — cewe izo¬ lacyjna z czescia wewnetrzna w ksztalcie rury w widoku perspektywicznym; fig. 7— przekrój skrzynki cewkowej wedlug glów¬ nego patentu; fig. 8 — uklad polaczen skrzynki wedlug fig. 7; fig. 9 — przekrój transformatora wysokiego napiecia wedlug glównego patentu z uwidocznieniem jedno¬ litej cewy izolacyjnej; fig. 10 — transfor¬ mator wysokiego napiecia wedlug fig. 9 w widoku zgóry; fig. 12 — widok zdolu trans¬ formatora wysokiego napiecia, który w przekroju wzdluz linji A — B uwidocznio¬ ny jest na fig. 11, widok natomiast zgóry transformatora wedlug fig. 11 odpowiada widokowi wedlug fig. 10. Fig. 13 i 14 przed¬ stawiaja odmiane wykonania transformato¬ ra wysokiego napiecia wedlug fig. 20 i 21 glównego patentu. Fig. 15 przedstawia w przekroju odmiane wykonania cewy izola¬ cyjnej wedlug niniejszego wynalazku, fig. 16 — widok boczny transformatora wzdluz linji przekroju A — A na fig. 15, fig. 17 — transformator wedlug fig. 15 w widoku zgóry, fig. 18 — polaczenie obydwóch po¬ lów plaszcza transformatora wedlug fig. 15. Fig. 19 — odmiane wykonania trans¬ formatora wysokiego napiecia wedlug fig. 15 — 17. Fig. 20 przedstawia przekrój transformatora wzdluz linji A — A na fig. 19, a fig. 21 — urzadzenie do regulowania chlodzenia transformatora. Fig. 22 i 23 przedstawiaja dwa przyklady wykonania plaszcza transformatora wysokiego napie¬ cia; fig. 24 — sposób kaskadowego pola¬ czenia dwóch transformatorów, wykona¬ nych wedlug wynalazku; fig. 25 — trans¬ formator wysokiego napiecia z dwukolum¬ nowym szkieletem zelaznym; fig. 26 — czesciowy przekrój tego transformatora; fig. 27 — sposób wykonania kanalów zbior¬ czych; fig. 28 — transformator wysokiego napiecia z cewami izolacyjnemi, umie- szczonemi w stosunku do siebie wspólsrod- kowo, fig. 29 — widok zgóry transforma¬ tora wedlug fig. 28, czesciowo w przekroju.Fig. 30 — przedstawia sposób umieszcze¬ nia blachy metalowej na cewie izolacyjnej, fig. 31 — cewe ze szczelina, przebiegajaca srubowo na jej trzonie; fig. 32 — widok górnej czesci cewy wedlug fig. 31 czescio¬ wo w przekroju; fig. 33 zas — przekrój wzdluz linji A — A na fig. 32.Cewa izolacyjna 11, przedstawiona na fig. 1, tylko czesciowo wykonana jest z ma- terjalu izolacyjnego. Sklada sie ona z cze¬ sci srodkowej 15 oraz z czesci kryzowej 16.Okladzina metalowa 20 czesci srodkowej 15 jest, jako pierwszy zwój, przylaczona do wysokiego napiecia. Ta metalowa czesc 20, jak to unaocznione jest na obok umieszczo¬ nym rysunku w wiekszej skali, laczy sie z prawym koncem pierwszej warstwy zwo¬ jowej 42, górna zas warstwa zwojowa 43, jak równiez zewnetrzny plaszcz 19 oraz zewnetrzna okladzina metalowa sa uzie¬ mione, wzglednie polaczone z potencjalem powloki metalowej. Kola zwojów poszcze¬ gólnych warstw 42 do 43 przylegaja szczel¬ nie do wewnetrznej strony kolnierza 16, wskutek czego kazdej czesci powierzchni strony wewnetrznej kolnierza odpowiada potencjal, latwy do obliczenia. Lin je sil, wytworzone przez ostatnie zwoje, przecho¬ dza w materjale izolacyjnym cewy w kie¬ runku zewnetrznej okladziny metalowej w sposób, przedstawiony na fig. 1 linjami przerywanemi. Z tego wynika, ze koncowe zwoje warstw nie powoduja zadnych prze- ciwdzialan pola, lecz ze okladzina we¬ wnetrzna, utworzona przez zwoje koncowe, dziala jako powierzchnia, jak równiez i me¬ talowa okladzina na zewnetrznej stronie — 2 —kolnierza, poniewaz odleglosc miedzy zwo¬ jami koncowemi, wzglednie miedzy war¬ stwami jest mala-w stosunku do grubosci kolnierza. Dzieki pochyleniu kolnierza na jego stronie wewnetrznej, jak równiez wskutek malego pochylenia na zewnetrz¬ nej stronie tej kryzy, nieuwidocznionego na rysunku, ulatwiony zostaje bardzo wyrób cewy izolacyjnej, zwlaszcza przy zastoso¬ waniu lanej porcdany, przyczem przez to pochylenie umozliwia sie latwiejsze wyj¬ mowanie cewy z formy. Miedzy zewnetrz¬ nym uziemionym plaszczem 19 i ostatniem uzwojeniem warstwowem 43 moze byc przewidziane jeszcze wypelnienie piaskiem 45. Oprócz tego nalezy uwazac, aby wszyst¬ kie posrednie przestrzenie powietrzne mie¬ dzy zwojami a wewnetrzna strona kolnie¬ rza byly zajete przez maiterjal wypelniaja¬ cy, np. lakier. Powietrzne przestrzenie po¬ srednie zostaja zmniejszone zapomoca ulo¬ zenia uzwojenia wedlug wynalazku, ponie¬ waz wskutek pochylenia wewnetrznej stro¬ ny 44 kolnierza 16, zwoje koncowe, po¬ dobnie jak i przy nawijaniu przedzy, przy¬ ciskaja sie samoczynnie do wewnetrznej strony kolnierza, dzieki czemu otrzymuje sie nieruchome uzwojenie takze i pozosta¬ lych zwojów poszczególnych warstw. 0- statnie pozostalosci powietrza moga byc je¬ szcze usuniete, jezeli kazda nawinieta warstwe powlec suto lakierem i nastepnie cale cialo porcelanowe nasycic wraz z uzwojeniem w sposób znany dowolnego ro¬ dzaju lakierem.Pomiedzy obydwiema okladzinami me- talowemi cewy izolacyjnej istnieje jednak róznica potencjalów. Poniewaz przy zna¬ nych materjalach izolacyjnych odpornosc na przebicie nie zwieksza proporcjonalnie wraz z gruboscia i wytrzymalosc na prze¬ bicie przy przekroczeniu pewnej grubosci nie zwieksza sie znacznie, proponuje sie wedlug wynalazku jednolita cewa izolacyj¬ na oraz wyprowadzenie przewodów oslonic izolacja, dopasowana do ksztaltu cewy izo¬ lacyjnej. Cewa ta oraz izolator przepusto¬ wy sa zatem wytworzone na podobienstwo znanych wyprowadzen wielorurowych. U- mozliwia to uwiedokrotnianie napiecia po¬ szczególnego transformatora wedlug patenT tu glównego, wskutek czego do kaskadowe¬ go ukladu trzeba przechodzic dopiero przy odpowiednio wyzszych napieciach.Przedstawiona na fig. 2 cewa izolacyjna 11, wykonana wedlug patentu glównego, posiada izolator przepustowy 17, na który nasadzona jest czesc 46 drugiego ciala izo¬ lacyjnego z jego wydrazonem wyprowa¬ dzeniem 47. Druga czesc 48 dodatkowego ciala izolacyjnego posiada równiez kolnierz 16, lecz bez wyprowadzenia. Spojenie mie¬ dzy obydwiema czesciami 46 i 48 drugiego ciala izolacyjnego przebiega przytem pod ostrym katem, wskutek czego umozliwia sie duze zachodzenie na siebie czesci ruro¬ wych.Cewa izolacyjna wedlug fig. 3 wykona¬ na jest w ten sposób, ze rurowate czesci 46 i 48 drugiego ciala izolacyjnego nie stykaja sie z powierzchniami stozkowemi, jak na fig. 2, lecz przylegaja do siebie wzdluz ca¬ lej dlugosci cewy. Z powstajacych komór powietrznych trzeba usunac powietrze przy zestawianiu czesci rurowych i wypelnic te komory materjalem izolacyjnym.Mozna to uskutecznic takze i w trans¬ formatorze olejowym w ten sposób, ze kon¬ serwator oleju osadza sie mniej wiecej na takiej wysokosci, jak i wydrazony izolator 47, lub tez przy transformatorach powietrz¬ nych — przez wypelnienie odpowiednio uszczelnionych komór pustych srodkiem izolacyjnym plynnym lub twardniejacym po umieszczeniu. Aby móc w ostatnim przy¬ padku spoic ze soba te czesci oraz ich ze¬ wnetrzne powierzchnie móc wykonac we¬ dlug patentu glównego, ciala izolacyjne wsuwa sie jedno w drugie, przestrzenie zas miedzy niemi wypelnia sie specjalnym ki¬ tem o mozliwie jednakowej stalej dielek¬ trycznej. Zestawiona w ten sposób cewe, — 3 -zaleznie od wybranego materjalu izolacyj¬ nego, poddaje sie dzialaniu temperatury i cisnienia. Otrzymuje sie w ten sposób cewe izolacyjna, która nie posiada posrednich przestrzeni powietrznych i która moze byc metalizowana w ten sam sposób, co i jedno¬ lita cewa. Wytworzona w ten sposób cewe izolacyjna stosuje sie do wszystkich posta¬ ci wykonania, opisanych w glównym paten¬ cie.Podwojenie napiecia w transfomatorze bez powstawania wad, zachodzacych przy kaskadowym ukladzie polaczen (patrz fig. 20 glównego patentu), osiaga sie wedlug niniejszego wynalazku przez podzial umie¬ szczonego warstwami uzwojenia pierwotne¬ go na dwie wspólsrodkowo lezace jednolite cewy z materjalu izolacyjnego (fig. 4 i na¬ stepne). Warstwa obydwóch czesci uzwo¬ jenia, lezaca przytern kazdorazowo ze¬ wnetrznie, posiada wspólny potencjal po¬ wloki. Zapomoca tego wspólsrodkowego ukladu uzyskuje sie te zalete, ze rozprosze¬ nie odpowiednio zmniejsza sie, nie stosuje sie uzwojenia pomocniczego, niezbedny zas staje sie tylko plaszcz, czyli oslona.Fig. 4 i 5 przedstawiaja transformatory, w których rdzen jest uziemiony.Wedlug fig. 4 uzwojenie wtórne 14 jest nawiniete na uziemionym rdzeniu 13, oby¬ dwie zas wspólsrodkowo do siebie umie¬ szczone jednolite ciala izolacyjne 11 i lla sa utrzymywane zapomoca samego rdzenia lub tez przy pomocy osobnych urzadzen, wzglednie oslon. Obydwie czesci uzwojenia pierwotnego 12 i 12a sa nawiniete, jak w transformatorze wedlug glównego patentu.Rdzen, zewnetrzna powloka metalowa oraz plaszcz 19, posiadajace potencjal ziemi, tworza wspólny potencjal kazdej naze- wnatrz lezacej warstwy obydwóch czesci uzwojenia pierwotnego. Natomiast warstwa uzwojenia tych obydwóch czesci, lezaca kazdorazowo wewnetrznie, jest przylaczo¬ na do zacisków zapomoca wyprowadzen 17 i 17a. Poniewaz srodek uzwojenia pierwot¬ nego jest uziemiony, miedzy zaciskami pa¬ nuje podwójna róznica napiecia niz w sto¬ sunku do ziemi.Fig. 5 przedstawia przyklad, w którym uzwojenie wtórne 14 moze byc takze po¬ dzielone i umieszczone kazdorazowo na ze¬ wnetrznej warstwie obydwóch czesci 12 i 12a uzwojenia pierwotnego. Oddzielenie od siebie obydwóch uzwojen o znacznej róznicy napiec odbywa sie zapomoca izolu¬ jacych wkladek 50. W tym przypadku uzwojenie pierwotne zabezpieczone zostaje od mechanicznych uszkodzen takze i zapo¬ moca uzwojenia wtórnego. Przez rozmie¬ szczenie odpowiednie uzwojen, przynalez¬ nych do tych obydwóch cial izolacyjnych, zmniejsza sie znacznie rozproszenie trans¬ formatora.Aby tak wykonany transformator wyso¬ kiego napiecia móc uzywac w prosty sposób jako transformator z zaczepami, wzglednie jako transformator stopniowy, np. jako da¬ jacy sie przelaczac transformatorek pomia¬ rowy lub jako dlawik o zmiennej indukcyj- nosci, kolnierz cewy izolacyjnej przedziu¬ rawiony jest wedlug wynalazku w taki spo¬ sób na wysokosci odprowadzonych warstw uzwojenia, ze napiecia sa wyprowadzone nazewnatrz kolnierza. Zapomoca takiego wykonania otrzymuje sie samoczynnie, ze w cewie izolacyjnej, np. walcowej, punkty przejsc, jezeli sa one rozmieszczone na ob¬ wodzie, daja obraz kolowy, lezacy mimo- srodowo wzgledem srodkowej osi cewy izo¬ lacyjnej.Fig. 6 przedstawia widok perspekty¬ wiczny cewy izolacyjnej 11 z rurowata cze¬ scia wewnetrzna 15 i kolnierzami 16. Gór¬ ny kolnierz jest wedlug wynalazku prze¬ dziurawiony na wysokosci poszczególnych, lub tez wszystkich warstw, wskutek czego przejscia 63 moga byc rozpoznawane zgóry.Na fig. 7 przedstawiony jest przekrój cewy izolacyjnej wedlug glównego paten¬ tu, przyczem na kolnierzu 16 cewy izola¬ cyjnej przewidziane sa czesci kontaktowe — 4 —64, polaczone z koncami warstw uzwojenia, wyprowadzonemi przez przejscia 63. Po¬ szczególne czesci kontaktowe sa umieszczo¬ ne miedzy wzniesieniami 65 na kolnierzu i sa od siebie izolowane zapomoca scianek posrednich. Po powierzchniach czesci kon¬ taktowych 64 slizgaja sie dwie szczotki 66, 67, do których doprowadza sie napiecie, wzglednie od których napiecie jest odbie¬ rane. Osie dbroiu korb 66, 67 przedstawio¬ ne sa zapomoca izolatorów 68, 69, umie¬ szczonych na rdzeniu 13. Szczotki 66, 67 moga byc takze zastapione przez wtyczki lub inne znane urzadzenia do odbioru pra¬ du.Fig. 8 przedstawia widok ukladu wedlug fig. 7 z uwidocznionem uzwojeniem pier- wotnem 12. Na podstawie fig. 8 mozna stwierdzic, ze odprowadzone wlewo war¬ stwy uzwojenia przylaczone sa do kontak¬ tów, lezacych w lewej polowie drogi kon¬ taktowej, a zaczepy z prawej strony przy¬ laczone sa do kontaktów odbioru pradu, lezacych po stronie prawej. Rdzen 13 znaj¬ duje sie przytem miedzy czesciami kontak- towemi, oznaczonemi cyframi / i 2, wsku¬ tek czego lezy on w miejscu najmniejszej róftiicy potencjalów. Potencjaly zwieksza¬ ja sie Wskutek tego szczególnego naprze- mian odbywajacego sie wyprowadzenia za¬ czepów dó drogi kontaktowej tak, ze mie¬ dzy kazdemi dwoma sasiedniemi kontakta¬ mi znajdlije sie niewielkie tylko napiecie.W ten sposób osiaga sie, ze najwieksze po¬ tencjaly istnieja na tej stronie cewy izola¬ cyjnej, która odwrócona jest od rdzenia, przyczem potencjaly zmniejiszaja sie obu¬ stronnie stopniowo do potencjalu powloki metalowej.Zewnetrzna warstwa uzwojenia zabez¬ pieczona jest przytem zapomoca otaczaja¬ cego ja plaszcza, zaopatrzonego w szczeli¬ ne, który moze jednoczesnie posiadac kry¬ ze zamocowujaca.Aby okapturzyc przy tern wykonaniu w sposób najprostszy cialo izolacyjne wraz z jego izolatorem przepustowym, plaszcz, o- taczajacy zewnetrzna warstwe zwojów, i kolnierz cewy izolacyjnej sa podzielone wedlug wynalazku wzdluz osi zelaznego rdzenia i izolatora przepustowego, przy¬ czem os izolatora moze byc prostopadla do osi rdzenia zelaznego. W ostatnim przypad¬ ku, np. przy zastosowaniu tylko jednego izolatora przepustowego, na jednej stronie transformatora wysokiego napiecia naste¬ puje podzial zewnetrznej oslony na trzy czesci; podzial ten pozwala na proste okap- turzenie calego transformatora. Polówki plaszcza W miejscu podzialu sluza jedno¬ czesnie do sciskania blach rdzenia.Fig. 9 przedstawia przekrój transfor¬ matora wysokiego napiecia wedlug glówne¬ go patentu z widokiem jednolitej cewy izo¬ lacyjnej 11 i znajdujacego sie na niej uzwo¬ jenia 12 oraz z uwidocznionym izolatorem przepustowym 17. Fig. 10 przedstawia transformator wysokiego napiecia wedlug fig. 9 w widoku zgóry.Plaszcz 19, który otacza jednolita cewe izolacyjna ze znajdujacym sie w niej uzwo¬ jeniem 12 i dolna czesc izolatora 17 jest podzielony wraz z kolnierzem 32 na trzy czesci 70, 71 i 72. Spoina 73 czesci 70 bie¬ gnie w kierunku blach rdzenia 13, spoina zas 74 miedzy czesciami 71, 72 lezy do nich prostopadle, a wiec na linji srodkowej izo¬ latora przepustowego 17, przecietego na fig. 10 wzdluz plaszczyzny A — A wedlug fig. 9. Czesc plaszczowa 19, otaczajaca uzwojenie, przedstawiona jest na fig. 10 li¬ njami kreskoiwanemi i zachodzi na miejsce polaczenia czesci 71 i 72. Odpowiednio wy¬ konane w miejscu spojenia 73 czesci 70, 71, 72, wzglednie plaszcz 19 sluza do sci¬ skania blach rdzenia zapomoca sworzni sru¬ bowych 75, podczas gdy obydwie czesci 71 i 72, otaczajace izolator przepustowy 17, sa polaczone zapomoca sworzni srubowych 76. Plaszcz 19 moze byc przytem wykona¬ ny w swej dolnej czesci jako noga 77 trans* formatora. Na przeciwleglej do izolatora — 5 —przepustowego 17 polowie plaszcza, miano¬ wicie na czesci 70, umieszczona jest skrzyn¬ ka 78 z zaciskami przylaczen napiecia wtór¬ nego.Dzieki takiemu okapturzeniu transfor¬ matora wysokiego napiecia, zbudowanego wedlug patentu glównego, osiaga sie te za¬ lete, ze mozna z powodzeniem wypelniac transformator wysokiego napiecia piaskiem lub ciecza izolacyjna, poniewaz we wszyst¬ kich miejscach okapturzenia jest zapewnio¬ ne uszczelnienie przy skrecaniu trzech cze¬ sci 70, 71, 72.Rdzen 13 wystaje nazewnatrz na tyle z cewy izolacyjnej, ze rozwijajace sie w niej cieplo moze byc bezposrednio udzielane o- toczeniu. Stad uzyskuje sie zalete, ze dzie¬ ki przerwie zapomoca rdzenia z blach ze¬ laznych plaszcz nie tworzy przy tern wy¬ konaniu zwoju krótkozwartego, a wiec nie wymaga izolowanej spoiny.Ta sama zasada okapturzenia przed¬ stawiona jest na fig. 11 i 12, przyczem fig. 12 unaocznia transformator wysokiego na¬ piecia w widoku zidolu wzdluz linji przekro¬ ju A — B wedlug fig. 11. Widok zgóry transformatora wedlug fig. 11 odpowiada widokowi wedlug fig. 10.Przy proponowanem wyzej wykonaniu wedlug fig. 11 transformator wysokiego na¬ piecia podtrzymywany jest zapomoca pod¬ pór 54 i 55. A wiec na stronie dolnej, w przeciwienstwie do strony górnej, znajdu¬ je sie nie jeden, lecz dwa izolatory prze¬ pustowe 60 i 61. Wskutek tego istnieje po¬ dzial plaszcza 19 nie na trzy, lecz na cztery czesci, gdyz polowa 70 plaszcza (fig. 9 i 10) podzielona jest takze na dwie czesci 79 i 80; tutaj wiec plaszcz podzielony jest takze zapomoca osi rdzenia zelaznego, oraz za¬ pomoca osi izolatorów przepustowych, pro¬ stopadlej do osi rdzenia.Na fig. 13 i 14 przedstawiony jest wreszcie transformator wysokiego napiecia w wykonaniu wedlug fig. 20 i 21 patentu glównego z plaszczem 81 i 82, podzielonym tylko na dwie czesci. Plaszcz podzielony jest tutaj tylko wzdluz osi rdzenia zelaz¬ nego 40, poniewaz osie izolatorów przepu¬ stowych 17 umieszczone sa w taki sposób, ze os rdzenia zelaznego 40 i osie izolatorów 17 leza w jednej plaszczyznie. W tym ukla¬ dzie cewy izolacyjne 11 wykonane sa jed¬ nakowo i osadzone sa w taki sposób na dwukolumnowym rdzeniu zelaznym 40, ze wyprowadzenia 17 leza na przeciwleglych stronach. Uzwojenie pomocnicze 83, ozna¬ czone przy pomocy linji, umieszczone we¬ dlug fig. 21 patentu glównego pomiedzy cewami izolacyjnemi, lezy tutaj bezposred¬ nio na rdzeniu zelaznym 40. Dzieki takie¬ mu wykonaniu otrzymuje sie te zalete, ze powstaja dwie rówme polowy plaszczowe 81 i 82. Transformator wysokiego napiecia moze byc uzywany, badz jako stojacy na izolatorze wsporczym 84, badz tez jako wi¬ szacy na izolatorze wiszacym 85, oznaczo¬ nym linjami kreskowanemu.Celem odprowadzania ciepla, jakie daje wykonane w taki sposób uzwojenie trans¬ formatora wysokiego napiecia, plaszcz, wzglednie przewodzace wkladki w cewie izolacyjnej do odbioru srodka chlodzacego wykonane sa wedlug wynalazku z podwój- nemi sciankami (fig. 15). Uzyskuje sie przy tym transformatorze nieizolowanym te za¬ lete, ze plyn do ochladzania plaszcza nie¬ koniecznie musi byc izolujacy, poniewaz w tym przypadku plaszcz posiada poten¬ cjal ziemi.W cewie 11 wedlug fig. 15 znajduje sie nawfriiete warstwami uzwojenie pierwotne 12, na srodkowej zas kolumnie szkieletu zelaznego 13 — uzwojenie wtórne 14. Do kolnierza 16 cewy izolacyjnej i do ze¬ wnetrznej warstwy uzwojenia pierwotne¬ go 12 przylega plaszcz 19, który zkolei oto¬ czony jest znowu innym plaszczem 86. Po¬ miedzy obydwoma plaszczami 19 i 86 prze¬ plywa plyn chlodzacy, który, skierowany przez nasade rurowa 87 na prawa strone, przeplywa przez wydrazony sworzen 75, — 6 —laczacy puste przestrzenie obydwóch po¬ lów plaszczowych 70 i 71 i z lewej strony zostaje znowu odprowadzony przez nasa¬ de rurowa 88. Lewa polowa plaszcza jest wskutek istnienia izolatora przepustowego 11 podzielona na cwiartki 71 i 72, które w miejscu wzajemnego przylegania 74 sa po¬ laczone ze soba szczelnie na gaz, wzgled¬ nie na ciecz. W celu wlasciwego skierowa¬ nia plynu chlodzacego, podnoszacego sie z prawej strony transformatora a sciekajace¬ go nadól z lewej strony, moga byc przewi¬ dziane jeszcze zdberka 89 na plaszczu 19, przylegajacym do uzwojenia.Fig. 16 przedstawia widok boczny fig. 15 wzdluz linji przekroju A — A. Na za¬ sadzie tego widoku mozna stwierdzic, ze wydrazony sworzen 75 umieszczony jest na scietych rogach szkieletu zelaznego 13, roz¬ dzielajacego obydwie polowy plaszcza. Wy¬ drazony sworzen 75 sluzy przytem jedno¬ czesnie do polaczenia i zacisniecia oby¬ dwóch polów plaszcza i blach rdzenia ze¬ laznego, lezacego miedzy temi polowami.; Fig, 17 przedstawia widok transforma¬ tora wedlug fig. 15.Wedlug odmiany wykonania, przedsta¬ wionej na fig. 18, polaczenie obydwóch po¬ lów* plaszcza 70, wzglednie 71, 72 uskutecz¬ nia sie zapomoca osobnego przewodu ruro¬ wego 90. Jako plyn chlodzacy moze byc zastosowana ciecz przewodzaca lub izola¬ cyjna albo gaz np. powietrze tloczone.Fig. 19 przedstawia znowu transforma¬ tor wysokiego napiecia w wykonaniu we¬ dlug fig. 15 — 17 z ta jedynie róznica, ze przewidziane na plaszczu 19 zeberka 91 umieszczone sa prostopadle do osi zelaz¬ nego rdzenia w taki sposób, ze zachodzi zygzakowate prowadzenie plynu chlodza¬ cego (w obie strony naprzemian), jak to przedstawia fig. 20, na której uwidoczniony jest przekrój wzdluz linji A — A na fig. 19 jednej polowy 70 plaszcza. Rury 87 i 88 przylaczone sa w tym przypadku do in¬ stalacji, zawierajacej pompe 93, która ssie. ciecz przewodzaca lub izolacyjna ze zbior¬ nika 92 i nastepnie przetlacza ja przez za¬ wory 94 i 95 do plaszcza. Po przeplywie przez plaszcz ciecz ta jest znowu tloczona zpowrotem do zbiornika 92 przez rure 88* Aby regulowanie cieczy chlodzacejf prze¬ plywajacej poprzez równolegle wlaczone zawory 94, 95 uzaleznic od warunków elek¬ trycznych, jeden zawór '95 jest rozrzadza¬ ny w zaleznosci od napiecia, drugi zas 94 w zaleznosci od pradu obciazenia chlodzo¬ nego transformatora. Zasada tego regulo¬ wania przedstawiona jest na fig, 21. Jezeli napiecia niema, to zawór 95 jest calkowicie zamkniety; otwiera sie on dopiero wtedy, gdy transformator znajduje sie pod napie¬ ciem, jak to przedstawiono na fig. 24. Dru¬ gi zawór 94 zwieksza swój przekrój wraz ze wzrostem obciazenia, wskutek czego przez urzadzenie zaworowe moze przeply¬ nac duza ilosc cieczy chlodzacej. W podob¬ ny sposób moze odbywac sie rozrzad plynu chlodzacego przy pomocy urzadzenia, uza¬ leznionego od temperatury.Fig. 22 i 23 przedstawiaja przyklad wy¬ konania wynalazku, wedlug których plaszcz 86, przedstawiony na powyzej opi¬ sanych figurach, utworzony jest przy pomo¬ cy sciany (budynku, np. sciany szczytowej 96.W przypadku, przedstawionym na fig. 22, gaz chlodzacy, np. powietrze tloczone, jest wdmuchiwany pod transformator wy¬ sokiego napiecia w sposób znany, wskutek czego gaz chlodzacy plynie miedzy pla¬ szczami 19 i 96 oraz zeberkami 89 (miejsce zeberek wskazane na fig. 22 i 23) i tern sa¬ mem odprowadza cieplo. W sposób analo¬ giczny w tym samym szybie moze byc wbu¬ dowane kilka odizolowanych transforma¬ torów, umieszczonych jeden na drugim we¬ dlug wartosci napiecia.Wedlug fig. 23 transformator zawieszo¬ ny jest pod sufitem zapomoca kryzy meta¬ lowej zamocowujacej 32, przymocowanej do plaszcza 19 ze swemi zeberkami chlo- — 7 —dzacemi 89, sluzacemi jednoczesnie jako usztywnienie. Plyn chlodzacy jest dopro¬ wadzany znowu do plaszcza w ksztalcie na¬ czynia 96, gdzie podnosi sie miedzy zeber¬ kami do góry, zbiera sie nastepnie w kanale 97 powyzej kryzy zamocowujacej 32, a stamtad jest odprowadzany przewodem ru¬ rowym 98.Na fig. 24 przedstawione sa dwa trans¬ formatory, wykonane wedlug wynalazku, które wlaczone sa kaskadowo i mieszcza sie jeden nad drugim, przyczem puste komory miedzy plaszczami 19 i 86, przenaczone na strumien chlodzacy, sa wlaczone równole¬ gle do siebie. Plyn chlodzacy jest dopro¬ wadzany w tym przypadku zapomoca weza chlodniczego 99, znajdujacego sie w zbior¬ niku 92. W tym przypadku plyn chlodzacy jest izolacyjny oraz przewody rurowe 100 musza byc wykonane z materjalu izolacyj¬ nego. Pozadane jest wlaczenie filtru do przewodów rurowych. Sprezanie powietrza, stosowanego w pewnych przypadkach jako izolacyjny srodek chlodzacy, uskutecznia sie zapomoca sprezarki 102 lub tez powie¬ trze sprezone otrzymuje sie zapomoca prze¬ wodu, polaczonego ze specjalna instalacja.Na fig. 25 przedstawiony jest transfor¬ mator wysokiego napiecia o dwukolumno¬ wym szkielecie zelaznym 13, na którego rdzeniach osadzone sa polowy uzwojenia pierwotnego, wykonane wedlug patentu glównego, przyczem kazda taka polowa miesci sie w oddzielnych cewach izolacyj¬ nych. Srodek pierwotnego uzwojenia jest polaczony przytem ze szkieletem zelaznym.Szkielet ten jest podparty zapomoca izola¬ tora wsporczego 84 lub zawieszony zapo¬ moca izolatorów wiszacych, narysowanych linjami przerywanemi. W danym przypad¬ ku plaszcz sklada sie dla kazdego systemu z dwóch polów 81 i 82. W miejscu spoje¬ nia, biegnacern równolegle do osi szkieletu zelaznego, polowy plaszczów polaczone sa ze soba szczelnie na gaz lub ciecz, jak to uwidocznia fig. 26. Izolacyjny plyn chlo¬ dzacy jest doprowadzany poprzez nasady rurowe 87, 88, wykonane z materjalu izo¬ lacyjnego, do komór, utworzonych miedzy plaszczami 19 i 86. Podobnie, jak i na fig. 23, przewidziane sa kanaly zbiorcze 97, przedstawione na fig. 27, które sluza do zapobiegania zatrzymywania sie plynu chlo¬ dzacego na górnej srodkowej wydrazonej czesci komory.Fig. 28 przedstawia transformator wy¬ sokiego napiecia, w którym cewy izolacyj¬ ne umieszczone sa Wzgledem siebie wspól- srodkowo naokolo rdzenia transformatora.Metalowe wkladki 20, wedlug patentu Nr 16490, o najwiekszym potencjale wytwo¬ rzone sa równiez jako czesci wydrazone, zaopatrzone w izolujaca szczeline rozdzie¬ lajaca. Plyn chlodzacy, jak to unaocznia fig. 28, jest doprowadzany przez izolatory przepustowe 17 do cew izolacyjnych lub jest wyprowadzany przez te izolatory.Przewody doprowadzajace i odprowa¬ dzajace 103, 104 plyn chlodzacy do tych czesci wydrazonych winny byc, podobnie jak i plyn chlodzacy, cialem izolacyjnem.Srodkowa powierzchnia cewy izolacyj¬ nej, która obejmowana jest przez wewnetrz¬ na ostatnia warstwe uzwojenia, wykonana jedt w ten sposób, ze jest dobrym przewod¬ nikiem elektrycznym i laczy sie z najwyz¬ szym potencjalem, czyli z poczatkiem we¬ wnetrznej ostatniej warstwy uzwojenia pierwotnego.To metalizowanie srodkowej czesci win¬ no zapobiegac powstawaniu powietrznych komór posrednich miedzy materjalem izo¬ lacyjnym a pierwsza warstwa uzwojenia pierwotnego i nastepnie winno miec na ce¬ lu nadanie calej powierzchni jednakowego potencjalu, mianowicie potencjalu najwiek¬ szego, oraz utworzenie okladziny konden¬ satora w stosunku do pozostalych warstw uzwojenia pierwotnego. Pierwsza warstwa uzwojenia pierwotnego otacza to metalizo¬ wanie.Wedlug wynalazku pierwsza wewnetrz- — 8 —na ostatnia warstwa uzwojenia pierwotne¬ go tworzy sie zapomoca zaopatrzonej w szczeline blachy przewodzacej, obejmuja¬ cej srodkowa czesc cewy izolacyjnej- Ta¬ kie wykonanie wewnetrznej ostatniej war¬ stwy uzwojenia pierwotnego, oprócz zalety prostoty, pozwala jeszcze na zwiekszenie przelkroju wejsciowych zwojów.Wedlug fig- 30 naokolo metalizowanej czesci srodkowej 15 cewy izolacyjnej 11 naklada sie blache metalowa 124, posiada¬ jaca w postaci rozwinietej ksztalt równole- globoku. Koniec 118 tej blachy wchodzi do przedstawionego na fig. 30 i 33 czworokat¬ nego otworu 119 przy obróceniu rozwinietej blachy o kat 90°, Nastepnie Wache 124 na¬ wija sie na czesc srodkowa 15, wskutek czego, jak to uwidocznia fig. 31, na srodko¬ wej czesci 15 ciala izolacyjnego powstaje szczelina o przebiegu linji srubowej. Dzie¬ ki nadaniu blasze ksztaltu równolegloboku osiaga sie te zalete, ze blacha przylega do¬ skonale do czesci srodkowej 15. Do drugie¬ go konca blachy 124 przylacza sie poczatek 120 uzwojenia pierwotnego do nawiniecia warstwami na blasze.Jezeli izolator przepustowy 17 tworzy z jednolita cewa izolacyjna 11 jedna calosc, to nalezy koniec 118 plaszcza blaszanego 124 oblac w komorze 121 izolatora 17 rozto¬ pionym metalem, np. olowiem, wskutek cze¬ go koniec 118 zostaje przymocowany do izolatora. Na powierzchnie wylanego meta¬ lu 122 naklada sie sprezyne 123, która u- mieszczona jest np. na koncu bezpiecznika topikowego 27, umieszczonego w izolato¬ rze. , . • Fig. 33 przedstawia widok zdolu prze¬ kroju wzdluz linji A — A na. fig. 32. PL

Claims (3)

1. Zastrzezenia patentowe. 1. Transformator wysokiego napiecia wedlug patentu Nr 16490, zwlaszcza po¬ miarowy transformatorek napieciowy, w którym uzwojenie wysokiego napiecia jest w taki sposób warstwami nawiniete w ce- wie z materjalu izolacyjnego, ze potencjal uzwojenia tego zwieksza sie w kierunku rdzenia od zewnetrznego potencjalu poczat¬ kowego (ziemia), znamienny tern, ze we¬ wnetrzna strona kolnierza cewy izolacyj¬ nej jest pochyla i poszczególne warstwy zwojów sa tak szczelnie nawiniete na tej pochylej /stronie kolnierza, iz kazda czesc tej strony otrzymuje w przyblizeniu poten¬ cjal przyleglego zwoju.

2. Transformator wysokiego napiecia wedlug zastrz. 1, znamienny temr ze gru¬ bosc kolnierza cewy izolacyjnej zmniejsza sie ku zewnatrz odpowiednio do potencja¬ lów, zmniejszajacych sie wzgledem poten¬ cjalu powloki metalowej.

3. Transformator wysokiego napiecia wedlug zastrz. 1 i 2, znamienny tern, ze po¬ chylenie wewnetrznej strony kolnierza jest obliczone w taki sposób, ze przy nawijaniu drut nastepujacej, kazdorazowo warstwy lezy w zaglebieniu miedzy zwojem warstwy poprzedzajacej a kolnierzem, 4. Transformator wysokiego napiecia wedlug zastrz, 1 — 3, znamienny tem, ze jednolita cewa izolacyjna jest otoczona plaszczem i posiada izolator przepustowy, skladajacy sie z dwu lub kilku rur spól- srodkowych. 5. Transformator wysokiego napiecia wedlug zastrz. 4, znamienny tern, ze naj¬ grubsza rura izolacyjna izolatora przepu¬ stowego podzielona jest w srodku cewy na dwie czesci. 6. Transformator wysokiego napiecia wedlug zastrz. 5, znamienny tern, ze obie czesci rury izolatora przepustowego, wsu¬ niete do cewy izolacyjnej, zachodza na sie¬ bie, niekiedy na calej osiowej dlugosci tej cewy. 7. Transformator wysokiego napiecia wedlug zastrz. 4 — 6, znamienny tern, ze komory posrednie miedzy cewa izolacyjna i plaszczem wypelnione sa ciecza izolacyj¬ na.S. Transformator wysokiego napiecia wedlug zastrz. 4 — 7, znamienny tern, ze w celu mechanicznego i elektrycznego po¬ laczenia rur izolacyjnych z jednolita cewa jest zastosowany kit o mozliwie jednakowej stalej dielektrycznej. 9. Transformator wysokiego napiecia wedlug zastrz. 1 — 8, znamienny tern, ze jego uzwojenie pierwotne, warstwami na¬ winiete, jest podzielone na dwie jednolite cewy izolacyjne, spólsrodkowo do siebie u- mieszczone (fig. 4), 10. Transformator wysokiego napiecia wedlug zastrz. 9, znamienny tern, ze we¬ wnetrzne ostatnie warstwy uzwojenia po¬ siadaja wzgledem ziemi napiecie o tej sa¬ mej wartosci liczbowej, lecz o róznych zna¬ kach. 11. Transformator wysokiego napiecia wedlug zastrz. 9 i 10, znamienny tem, ze uzwojenie wtórne jest podzielone i nawinie¬ te na obydwóch zewnetrznych ostatnich warstwach uzwojenia pierwotnego (fig. 5). 12. Transformator wysokiego napiecia Wedlug zastrz. 1 — 11, lecz z zaczepami, znamienny tem, ze kolnierz cewy izolacyj¬ nej posiada otwory do wyprowadzanych warstw uzwojenia, których zaciski znajdu¬ ja sie nazewnatrz kolnierza, aby umozli¬ wic uzytkowanie poszczególnych napiec (fig. 6). 13. Transformator wysokiego napiecia wedlug zastrz. 12, znamienny tem, ze otwo¬ ry rozmieszczone sa na obwodzie kolnierza cewy izolacyjnej. 14. Transformator wysokiego napiecia wedlug zastrz. 12 i 13, znamienny tem, ze otwory sa umieszczone w taki sposób, iz po prawej i lewej stronie otworu zaczepy o najwyzszym potencjale sa rozmieszczone naprzemian odpowiednio do zmniejszania sie napiecia. 15. Transformator wysokiego napiecia wedlug zastrz. 12 — 14, znamienny tem, ze zaczepy, lezace najblizej potencjalu ziemi wzglednie potencjalu powloki, umieszczo¬ ne sa miedzy przedluzeniem plaszczyzn rdzenia transformatora (fig. 8). 16. Transformator wysokiego napiecia wedlug zastrz. 12 — 15, znamienny tem, ze zaczepy do napiec uzytkowych umieszczo¬ ne sa na stronie zewnetrznej wkleslej kol¬ nierza. 17. Transformator wysokiego napiecia wedlug zastrz. 1 — 16, znamienny tem, ze plaszcz, obejmujacy zewnetrzna ostatnia warstwe uzwojenia i kolnierz cewy izola¬ cyjnej, jest podzielony zasadniczo dwu¬ krotnie na osiach: rdzenia zelaznego i izo¬ latora przepustowego (fig. 10). 18. Transformator wysokiego napiecia wedlug zastrz. 17, znamienny tem, ze po¬ lowy plaszcza w miejscu ich styku sluza do zaciskania blach rdzenia. 19. Transformator wysokiego napiecia wedlug zastrz. 17 i 18, znamienny tem, ze przy wykonaniu polowy plaszcza z dwóch czesci miejsca polaczenia obydwóch cwiar¬ tek wzajemnie zachodza na siebie. 20. Transformator wysokiego napiecia wedlug zastrz. 17 — 19, znamienny tem, ze na polowie strony plaszcza, lezacej naprze¬ ciw izolatora przepustowego, umieszczona jest skrzynka zaciskowa do przylaczen na¬ piecia wtórnego, która z kryza metalowa do wbudowywania wzglednie z kryza za- mocowujaca metalowego kolnierza tworzy jedna calosc. 21. Transformator wysokiego napiecia wedlug zastrz. 1 — 20, znamienny tem, ze plaszcz wzglednie przewodzace wkladki w cewie izolacyjnej sa wykonane jako dwu- scienne, w celu wprowadzenia plynu chlo¬ dzacego. 22. Transformator wysokiego napiecia wedlug zastrz. 21, znamienny tem, ze scian¬ ka plaszcza, lezaca najblizej uzwojenia, za¬ opatrzona jest w zeberka (fig. 17). 23. Transformator wysokiego napiecia wedlug zastrz. 21 i 22, znamienny tem, ze zeberka sa umieszczone w taki sposób pro¬ stopadle do osi zelaznego rdzenia, iz pow- - 10 —staje zygzakowate krazenie plynu chlodza¬ cego (fig, 20). 24. Transformator wysokiego napiecia wedlug zastrz. 22 i 23, znamienny tern, ze sciana budynku stanowi nazewnatrz lezaca scianke plaszcza. 25. Transformator wysokiego napiecia wedlug zastrz. 21 — 24, znamienny tern, ze oddzielone rdzeniem komory wydrazone plaszcza, podzielonego na dwie polowy, sa ze soba polaczone zapomoca wydrazonych sworzni (fig. 15 i 19). 26. Transformator wysokiego napiecia wedlug zastrz. 21 — 25, znamienny tern, ze wydrazone sworznie sluza jednoczesnie do sciagania obydwóch polów plaszcza i umie¬ szczonego miedzy niemi rdzenia zelaznego. 27. Transformator wysokiego napiecia wedlug zastrz. 21 — 26, znamienny tern, ze wydrazone komory dwóch kaskadowo po¬ laczonych transformatorów sa równolegle polaczone (fig. 24). 28. Transformator wysokiego napiecia wedlug zastrz, 21 — 27, znamienny tern, ze przy izolowanem ustawieniu transformato¬ ra przewody, doprowadzajace i odprowa¬ dzajace plyn chlodzacy, przeprowadzone sa przez izolator wsporczy (fig. 25). 29. Transformator wysokiego napiecia wedlug zastrz. 21 — 28, znamienny tern, ze plyn, chlodzacy metalowe wkladki, wyko¬ nane jako ciala wydrazone, krazy przez izo¬ latory przepustowe cewy izolacyjnej (fig. 28). 30. Transformator wysokiego napiecia wedlug zastrz. 21 — 29, znamienny tern, ze doprowadzanie plynu chlodzacego jest za¬ lezne od obciazenia transformatora. 31. Transformator wysokiego napiecia wedlug zastrz. 21 — 29, znamienny tern, ze doprowadzanie plynu chlodzacego jest roz¬ rzadzane zapomoca zmian temperatury transformatora. 32. Transformator wysokiego napiecia wedlug zastrz. 21 — 30, znamienny tern, ze w przewodzie do plynu chlodzacego sa wlaczone w ukladzie równoleglym dwa za¬ wory, z których jeden otwiera sie calkowi¬ cie, gdy transformator jest pod napieciem, drugi zas otwiera sie tylko w zaleznosci od pradu obciazenia transformatora (fig. 21). 33. Transformator wysokiego napiecia wedlug zastrz. 1 — 32, znamienny tern, ze wewnetrzna ostatnia warstwa uzwojenia pierwotnego jest utworzona zapomoca zao¬ patrzonej w szczeline blachy przewodzacej, ulozonej naokolo srodkowej czesci cewy izolacyjnej. 34. Transformator wysokiego napiecia wedlug zastrz. 33, znamienny tern, ze bla¬ cha przed umieszczeniem na cewie izolacyj¬ nej posiada ksztalt równolegloboku. 35. Transformator wysokiego napiecia wedlug zastrz. 33 i 34, znamienny tern, ze poczatek blachy, przeprowadzonej przez kolnierz, jest przymocowany zapomoca za¬ lania metalem do izolatora wsporczego, tworzacego jedna calosc z kolnierzem cewy izolacyjnej (fig. 30). * 36. Transformator wysokiego napiecia wedlug zastrz. 33 — 35, znamienny tern, ze na powierzchni metalu wewnatrz izolatora wsporczego umieszczona jest sprezyna do przylaczania. Koch & Sterzel Aktiengesel lschaft. Zastepca: M. Skrzypkowski, rzecznik patentowy.Do opisu patentowego Nr 17933. Ark. 1. n3.i 19 ^---mm&lmkDo opisu patentowego Nr 17933. Ark. 2.Do opisu patentowego Nr 17933. Ark. 3.Do opisu patentowego Nr 17933. Ark. 4,Do opisu patentowego Nr 17933. Ark. 5. f Fig.9 »-s V////////////7/7/// Fig.iO 75Do opisu patentowego Nr 17933. Ark. 6. ^777^^^^777777777777777^^^7^Do opisu patentowego Nr 17933. Ark. 7. s//////////////}.Do opisu patentowego Nr 17933. Ark. 8, 9Do opisu patentowego Nr 17933. Ark. 9. $W/AWAy/AV/W/sW/Ay/MDo opisu patentowego Nr 17933. Ark. 10.Do opisu patentowego Nr 17933. Ark. 11. &/w//&/Ay/ADo opisu patentowego Nr 17933. Ark. 12.Do opisu patentowego Nr 17933. Ark. 13. .m ta* f0#Do opisu patentowego Nr 17933. Ark. 14. fy.3Q t)rn!: L. Rapnslawskie^o i Ski, Warszawa. PL