Znane maszyny do pisania pod wielu wzgledami dalekie sa od doskonalosci, U- derzenia klawiszów sa zbyt ciezkie, twarde, a mechanizm zapadkowy jest zbyt skompli¬ kowany i wskutek tego nadmiernie wrazli¬ wy, tak iz znane maszyny do pisania wy¬ magaja czestych napraw, a wiec utrzyma¬ nie ich jest dosc kosztowne.Wynalazek niniejszy ma na celu takie ulepszenie maszyn do pisania, które pole¬ ga przedewszystkiem na usunieciu przy¬ czyn wad znanych maszyn, oraz na takiem uproszczeniu mechanizmu, które obok zmniejszenia kosztów fabrykacji umozliwia osiagniecie bardziej zwartej oraz lzejszej budowy. Poza tern maszyny wedlug wyna¬ lazku sa bardziej trwale od maszyn zna¬ nych.Maszyna, wyposazona w wymienione ulepszenia, wyróznia sie tak krótkiem i miekkiem uderzeniem nawet bez zastoso¬ wania dodatkowego napedu, ze piszacy na tej maszynie moze znacznie dluzej praco¬ wac bez przerwy, nie obawiajac sie zmecze¬ nia. W maszynie tej bowiem usunieto mie¬ dzy innemi równiez wszystkie sprezyny, które w dotychczasowych mechanizmach drazkowych lub zapadkowych byly nie¬ odzowne.Dzieki uproszczeniom wedlug wynalaz-ku, osiaga sie równiez zmniejszenie mozli¬ wosci*uszkodzen przez nieumiejetna obslu¬ ge, gdyz wobec *pt" na staje sie mocniejsza i wytrzymalsza, a wiec mniej wrazliwa na niekorzystne wa¬ runki pracy.Wymienione zalety maszyny do pisania wedlug wynalazku osiaga sie przede- wszystkiem wskutek zastosowania mecha¬ nizmu zapadkowego karetki, który jest sprzezony z palakiem zapomoca sprzegiel- ka tak, ze oprócz zwalniania karetki, palak uskutecznia równiez cofanie dzwigni czcion¬ kowej, która odbila wlasnie litere.Mechanizm zapadkowy, na który dziala sprezyna odciagowa karetki, jest zaopatrzo¬ ny w podwójne zazebienia w postaci kól ze¬ batych lub zebatek. W pierwszym przypad¬ ku wience zebate tworza miedzy soba zyg¬ zakowaty rowek, wzglednie szczeline w ksztalcie zygzaka, w której prowadzone jest sprzegielko, polaczone z palakiem w ten sposób, ze zapomoca sprzegielka jeden z tych wienców wstrzymuje mechanizm za¬ padkowy, a drugi — po kazdem uderzeniu czcionki cofa palak w polozenie wyjsciowe, przyczem cofa sie równiez dzwignia czcion¬ kowa oraz dzwignia klawiszowa, które bra¬ ly udzial w odbijaniu litery- Dzieki temu dzwignie oraz palak moga obyc sie bez spre¬ zyn. Jesli stosuje sie zebatki, to zapadki za¬ padaja naprzemian do tych zebatek tak, ze jedna zapadka zwalnia karetke, a druga cofa palak i inne narzady do polozenia wyj¬ sciowego.Na rysunku przedstawiono schematycz¬ nie dwie odmiany wykonania wynalazku* przyczem fig. 1 i 2 przedstawiaja urzadze¬ nie z kolami zebatemi, a fig. 3 i 4 — z ze¬ batkami, fig. 5 przedstawia szczegól kon¬ strukcyjny.W pierwszej odmianie wykonania wy¬ nalazku mechanizm zapadkowy posiada kólko zapadkowe $, zaopatrzone w dwa wspólsrodkowe wience zebate e, e1, umie¬ szczone w takiej wzajemnej odleglosci, ze miedzy niemi powstaje zygzakowata szcze¬ lina e°, w której prowadzone jest zapomo¬ ca krazka c sprzegielko a, uruchomiajace palak &, sluzacy do zwalniania karetki i co¬ fania dzwigni czcionkowych w polozenie wyjsciowe.Piasta / kólka s polaczona jest z osia ko¬ la zebatego g zapomoca drobnego zazebienia zapadkowego, tak ze podczas jalowego su¬ wu karetki w prawo, kólko g, zazebiajace sie z zebatka karetki h, nie obraca kólka s, lecz przy suwie karetki w lewo kólko g obraca piaste / i kólko zapadkowe s. Litera h1 oznacza, ciegno, laczace karetke ze spre¬ zyna odciagowa. Krazek c sprzegielka a, zapadajacy do szczeliny e°, jest podparty zboku drazkiem d (lub prowadzony w kie¬ runku swego ruchu) tak, iz krazek ten mo¬ ze poruszac sie tylko w kierunku promie¬ niowym wzgledem osi kólka s. Sprzegielko a jest osadzone w znanym palaku b o ksztalcie wycinka kola, przyczem w polo¬ zeniu spoczynkowem palak ten opiera sie o luk dzwigni czcionkowych, a w niektórych maszynach sluzy równoczesnie jako miej¬ sce osadzenia tych dzwigni czcionkowych.Gdy dzwignie klawiszowe i czcionkowe /, i zajmuja polozenie wyjsciowe, to czopy wzglednie krazki c sprzegielka a spoczywa¬ ja we wrebie, wzglednie opieraja sie o po¬ wierzchnie zewnetrzne zebów e, wobec cze¬ go sprzegielko to utrzymuje kólko zapad¬ kowe s w odpowiedniem polozeniu kato- wem.Jesli klawisz / za posrednictwem dzwi¬ gni f1 uderzy dzwignie czcionkowa i, wów¬ czas kciuk i1 popchnie w znany sposób pa¬ lak 6, przyczem krazek sprzegajacy c zosta¬ je docisniety zapomoca sprzegielka a do ze¬ ba e1, a w tern polozeniu krazek ten zapada do wrebu zeba e1, przyczem sila ciagnienia sprezyny na ciegno h1 przesuwa kólko za¬ padkowe o dlugosc jednej podzialki w kie¬ runku strzalki. Zab &1 dosuwa przytem kra¬ zek sprzegajacy c do powierzchni oporowej nastepnego zeba e, a poniewaz ten ruch — 2 —kólka zapadkowego odbywa sie bardzo szybko, zatem krazek ten zostaje wlasciwie odrzucony zebem & tir powierzchnie opo¬ rowa nastepnego zeba e, wobec czego sprze- gielko a odrzuca palak b tak szybko wtyl, ze palak ten uderza o kciuk i1 dzwigni czcionkowej i, a temsamem dzwignie y1, / powracaja szybko do polozenia pierwotne¬ go, gdzie zostaja zatrzymane sprezystym podkladem (na rysunku nieuwidocznio- nym). W polozeniu-tern kólko s jest ryglo¬ wane krazkiem c az do nastepnego uderze¬ nia klawisza.Poniewaz ruch krazka c jest ograniczo¬ ny szerokoscia rowka e°, zatem zastosowa¬ nie specjalnego urzadzenia nastawczego do mechanizmu zapadkowego staje sie zbedne.W odmianie wykonania wedlug fig. 3 i 4 wience zebate e, e1 zastapione sa zebatka, posiadajaca przeciwne sobie uzebienia h°. h2, przyczem zebatki te zastepuja równo¬ czesnie pednie zebata g h wedlug pierw¬ szej odmiany. Sprzegielko a, laczace w pierwszej odmianie mechanizm zapadkowy z palakiem podsuwajacym, jest zastapione w drugiej odmianie zapadka sprzeglowa a1, prowadzona miedzy trzpienkami k, przy¬ czem zapadka ta wspóldziala z uzebieniem h°. Zapadka jest sprzezona zapomoca dwu- ramiennej dzwigni d° z druga zapadka a°, wspóldzialajaca z uzebieniem h2 i dociskana zapomoca sprezyny Z1 do trzpienka L W po¬ lozeniu spoczynkowem zapadka o° zapada pomiedzy zeby h2, powstrzymujac tym spo¬ sobem karetke, odciagana ciegnem h1. Za¬ padka d1, sprzezona z palakiem 6, jest do- sunieta do zeba h°. Jesli w chwili uderzenia dzwigni czcionkowej, kciuk tej dzwigni po¬ pchnie wtyl palak b, a wiec równiez zapad¬ ke d1, wówczas zapadka ta wpada mie¬ dzy zeby, a zapadka a°, dzieki dzwi¬ gni d°, zostaje wysunieta z pomie¬ dzy tych zebów tak, iz karetka moze swobodnie przesunac sie o szerokosc jednej litery. Zab h° odsuwa przylegajaca don zapadke d1, wobec czego palak b razem z dzwigniami i, z1, / powraca do polozenia wyjsciowego, przyczem zapadka a1 zazebia sie z nastepnym zebem h2, hamujac w ten sposób karetke.Poniewaz zaden z narzadów a, 6, c, i, j1, j nie Jest obciazony sprezyna, a uderze¬ niu klawisza równiez nie przeciwdziala zadna sprezyna, zatem zwolnienie mecha¬ nizmu nie zalezy od okreslonej dlugosci suwu, wzglednie glebokosci uderzenia kla¬ wisza tak, iz, jesli glebokosc uderzenia kla¬ wisza wyniesie tylko ulamek glebokosci, niezbednej w urzadzeniach znanych, to jed¬ nak powstaja nieznaczne sily odsrodkowe odpowiedniej dzwigni czcionkowej, co wy¬ starcza do zwolnienia mechanizmu.Nowy uklad umozliwia zatem pisanie ze znaczna szybkoscia bez obawy, ze kon¬ cówki kolejno uruchomianych dzwigni czcionkowych beda o siebie uderzaly, jak to sie czestokroc zdarza przy szybkiem pi¬ sania na znanych maszynach. Oprócz tego pewnosc dzialania maszyny nie zalezy w zadnym razie od nieodpowiedniej pracy poszczególnych czesci.O ile palak 6 jest osadzony na wspor¬ nikach, podtrzymujacych luk, oraz jezeli konce dzwigni czcionkowej i, o które zacze¬ pia sie diwigpia posrednia f1, sa proste (nie wygiete haczykowato) a dzwignia j1 opiera sie swobodnie na tych prostych kon¬ cach, to po obluznieniu narzadów przytrzy¬ mujacych mozna luk latwo wyjac z ma¬ szyny razem z wszystkiemi dzwigniami czcionkowemi. Taka drobna zmiana daje te korzysc, ze jesli wspomniana prosta po¬ wierzchnie dzwigni czcionkowej stanowi klinowa powierzchnia i° (fig. 5), na której opiera sie dzwignia p-, wówczas dzwignia czcionkowa zostaje wyrzucona ze zwiek¬ szona szybkoscia nawet przy slabem ude¬ rzeniu dzwigni klawiszowej /.Latwe wyjmowanie zespolu dzwigni czcionkowej daje moznosc latwej i szyb¬ kiej wymiany zespolu czcionek, (np. zespo¬ lu niemieckiego na inny), przyczem wsta- — 3 —wia sie do maszyny gotowy zespól czcio¬ nek, co mozna latwo wykonac samemu bez pomocy specjalisty.Nowy uklad umozliwia duza oszczed¬ nosc na czasie fabrykacji, na robociznie i placy, gdyz zespoly czcionkowe wraz ze wszystkiemi czcionkami moga byc seryjnie wytwarzane w komplecie, oddzielnie od maszyny, poczem wystarczy je wlozyc ja¬ ko calosc do gotowej maszyny, a wiec ina¬ czej niz w maszynach znanych, w których poszczególne dzwignie czcionkowe naleza¬ lo wmontowywac oddzielnie do gotowej maszyny. PL