Wynalazek niniejszy dotyczy samoczyn¬ nych i pólsamoczynnych central telefo¬ nicznych, przyczem w szczególnosci centra¬ li, w której zastosowana jest nieskompliko¬ wana lacznica wybierajaca o tanim i spraw¬ nie dzialajacym ukladzie.Centrala w mysl wynalazku znamien¬ na jest tern, ze polaczenia, jakie maja byc uskuteczniane, rozpadaja sie na dwa lub wiecej stopni i zostaja przeprowadzane w kazdym stopniu najpierw zapomoca lacz¬ nicy dodatkowej, która w dalszym ciagu opisu nazwano lacznica „okólna", przyczem po osiagnieciu polaczenia na danym stop¬ niu przez odnosna lacznice okólna laczni¬ ca ta przekazuje natychmiast polaczenie mównicze na bezposrednia droge mówni- cza poprzez lacznice, nazwana w dalszym ciagu opisu lacznica „mównicza".Te i inne cechy wynalazku wyjasnione sa w opisie ponizszym w zwiazku z zala¬ czonym rysunkiem, na którym fig. 1 przed¬ stawia schematycznie uklad trzech stopni laczenia i objasnia istote wynalazku, fig. 2 — 5 przedstawiaja jeden, a fig. 6 — 9 drugi przyklad zrealizowania wynalazku.Fig. 1 przedstawia mówniczy wybieracz grupowy SI, gdzie pod linja przerywana uwidoczniono lacznice pomocnicza czyli o- kólna BPI odpowiedniej grupy wybiera- czy grupowych, przyczem kontakty wyj¬ sciowe lacznicy okólnej sa polaczone wie-lokrotnie z kontaktami wyjsciowemi wy- bieraczy mdwniczych, fig. 2 — koncowy *wfbietacz ihówtntó^y «52, fig. 3 — dwa gru¬ powe uklady sygnalizacyjne RG1, RG2, wspólne dla grupy koncowych wybieraczy mówniczych S2, fig. 4 — lacznice okólna BP2 wspólna dla grupy koncowych wybie- raczy mówniczych, przyczem kontakty wyj¬ sciowe tych lacznic okólnych sa polaczone wielokrotnie z kontaktami wyjsciowemi koncowych wybieraczy mówniczych, fig. 5 — mówniczy wybieracz grupowy S3, gdzie pod linja przerywana uwidoczniono lacznice okólna BP3 wspólna dla grupy wybieraczy mówniczych, fig. 6 — koncowy wybieracz mówniczy S4, fig. 7 i 8 — laczni¬ ce okólna BP4 wspólna dla grupy konco¬ wych wybieraczy mówniczych.Wedlug fig. la wybieracze mównicze S19 S2 i FS sa podzielone w kazdym stopniu laczenia na grupy, przyczem równolegle do kazdej grupy sa wielokrotnie przylaczone odnosne lacznice okólne BPlf BP2 oraz FBP. Gdy abonent wzywajacy CP zdej¬ mie mikrotelefon, wtedy zostaje on zapo- moca wybieraczy wstepnych, a najlepiej zapomoca szukacza lub szukaczy zgloszen, polaczony z wybieraczem grupowym pierw¬ szego stopnia. W ten sposób zostaje wy¬ brany niezajety grupowy wybieracz mów¬ niczy S19 do którego nalezy wolna w tym czasie lacznica okólna BP±. Lacznica BPX zostaje tymczasowo przylaczona do wybie- racza Sx w celu wylaczenia pozostalych grupowych wybieraczy mówniczych w tej samej grupie. Lacznica okólna BP1 zostaje wówczas nastawiona odpowiednio do pierwszej nadanej cyfry numeru i wybiera w drugim stopniu laczenia, poprzez szere¬ gowy obwód próbny mówniczy, wybierak grupowy S2 oraz przynalezna don lacznice okólna BP2. W ten .sposób zostaje utworzo¬ ny obwód impulsów poprzez lacznice BPlf glówny przewód mówniczy i druga laczni¬ ce okólna BP2, która zostaje nastawiona odpowiednio do drugiej nadanej cyfry.Tymczasem lacznica BP1 przylacza wy¬ bieracz Sx do wybranego glównego przewo¬ du mówlniiczego i ustawia go w polozenie, odpowiadajace nadanej cyfrze numeru, przyczem gdy tylko wybieracz S-l jest na¬ stawiony, wtedy zostaje nan przekazane polaczenie z lacznicy BPlf pomimo ze wzy¬ wanie nie zostalo jeszcze ukonczone. Lacz¬ nica BP2 wybiera koncowy wybieracz mówniczy FS oraz przynalezna don lacz¬ nice okólna FBP. Zostaje wówczas utwo¬ rzony obwód impulsyjny, przebiegajacy poprzez wybieracz S1 (albo BPJ, glówny przewód mówniczy, lacznice BP2 i nastep¬ ny przewód mówniczy do koncowego wy- bieracza FBP, który odpowiada dziesiat¬ kom i jednostkom numeru zadanego abo¬ nenta WP. Tymczasem polaczenie mówni¬ cze zostaje przelaczone z lacznicy BP2 na lacznice S2 i wreszcie z lacznicy FBP na lacznice FS.Opisane bedzie najpierw zrealizowanie wynalazku wedlug fig. 1 — 4, z których fig. 3 nalezy umiescic pod fig. 2, a fig. 4— pod fig. 3, w celu otrzymania calkowitego ukladu obwodów.Gdy mówniczy wybieracz grupowy SI (fig. 1) zostanie zajety przez wybieracz wstepny dowolnego rodzaju, wtedy za¬ mkniety zostaje nastepujacy obwód pradu: uziemiony przewód próbny T, normalnie za¬ mkniety, kontakt 3 przekaznika H, cewki przekaznika K, sprezyny kontaktowe 7 przekaznika K, kontakt spoczynkowy 8 przekaznika 4, sprezyny kontaktowe 2 prze¬ kaznika 4, kontakt spoczynkowy 4 prze¬ kaznika 0, dolna cewka przekaznika P, baterja i ziemia. Jednoczesnie odgalezia sie nastepujacy obwód równolegly: kon¬ takt spoczynkowy 5 przekaznika P, kontakt spoczynkowy 2 przekaznika 3, górna cewka przekaznika P, baterja i ziemia. Przekaznik P wzbudza sie i na kotwicy 5 przerywa ob¬ wód swojej górnej niiskooporowej cewki w celu zmniejszenia potencjalu na zaciskach G, czyniac obwód kontrolny BPI zajetym — 2 —Wzgledem innych zgloszen w tej grupie, która odnosi sie do BPI. Przekaznik K wzbudza sie równiez i na kotwicy 3 prze¬ rywa obwód swojej dolnej cewki. Przekaz¬ nik K przedluza na kontaktach 1 — 2 prze¬ wód ujemny i dodatni do przekaznika 1 obwodu kontrolnego, biegnacego od baterji poprzez opornik, kontakt spoczynkowy 1 przekaznika 0, cewke przekaznika 1, kon¬ takty spoczynkowe 1 przekaznika 82 i przekaznika 81, kontakt roboczy 2 prze¬ kaznika K, przewód ujemny, petle abonen¬ ta, przewód dodatni, kontakt roboczy 1 przekaznika K, kontakty spoczynkowe 2 przekazników 81 i 82 i do ziemi. Przekaz¬ nik 1 wzbudza sie, zamykajac nastepujacy obwód przekaznika 4: ziemia, baterja, cewka przekaznika 4, kontakty robocze 1 przekaznika li 2 przekaznika P i do ziemi.Przekaznik 4 wzbudza sie i, przyciagajac swa kotwice 5, zamyka swój wlasny obwód, niezalezny od przekaznika P. Z chwila roz¬ poczecia wysylania impulsów, przekaznik 1 rozmagnesowalje sie przy koncu pierwsze¬ go impulsu pradu, tak iz zamkniety zosta¬ je nastepujacy obwód przekaznika Q: zie¬ mia, baterja, cewka przekaznika Q, kon¬ takty spoczynkowe 3 przekaznika R, kon¬ takty robocze 4 przekaznika Pil prze¬ kaznika 4, kontakty spoczynkowe 1 prze- kaznika 1, kontakt roboczy 5 przekaznika 4 i do ziemi. Dzidki zamknieciu tego obwodu wzbudza sie równiez przekaznik 3. Po wzbudzeniu sie przekaznika Q poczatkowy obwód przytrzymujacy przekaznika P, bie¬ gnacy przez kontakt 5 przekaznika P, kon¬ takt spoczynkowy 6 przekaznika Q, kon¬ takty spoczynkowe 3 przekaznika 5 i 4 przekaznika 3, kontakt roboczy 6 przekaz¬ nika 4 i do ziemi, zastapiony zostaje na kontakcie roboczym 6 przekaznika Q ob¬ wodem, przechodzacym przez kontakt ro¬ boczy 7 przekaznika P, kontakt spoczyn¬ kowy 3 przekaznika 1 i do ziemi. Po po- nownem wzbudzeniu sie przekaznika im- pulsyjnego 1 przy koncu impulsu przekaz¬ nik P rozmagnesowuje sie, lecz przekaznik 0 jest nadal utrzymywany w stanie wzbu¬ dzonym w poczatkowym obwodzie przy¬ trzymujacym, biegnacym teraz do uziemio¬ nego kontaktu roboczego 5 przekaznika 3.Drugi impuls pradu wywoluje wzbudzenie przekaznika R w nastepujacym obwodzie: ziemia, baterja, cewka przekaznika R, kon¬ takt roboczy 3 przekaznika Q, kontakt spoczynkowy 4 przekaznika P, kontakt ro¬ boczy 1 przekaznika 4, kontakt spoczynko¬ wy 1 przekaznika 1, który z koncem pierw¬ szego impulsu zostaje rozmagnesowany, kontakt roboczy 5 przekaznika 4 i do zie¬ mi. Przekaznik R zastepuje poczatkowy ob¬ wód przekaznika Q nastepujacym obwo¬ dem wtórnym: kontakty robocze 6 prze¬ kaznika R i-7 przekaznika Q, kontakt spo¬ czynkowy 3 przekaznika 1 i do ziemi. Gdy wiec przekaznik 1 znów wzbudza sie w koncu tego drugiego impulsu, wtedy prze¬ kaznik Q rozmagnesowuje sie. Trzeci im¬ puls pradu wywoluje ponownie wzbudzenie sie przekaznika P w obwodzie, biegnacym od baterji poprzez dolna cewke przekazni¬ ka P, kontakt roboczy 4 przekaznika R, kontakt spoczynkowy 3 przekaznika Q, kontakt spoczynkowy 4 przekaznika P, kontakt roboczy / przekaznika 4, kontakt spoczynkowy 1 przekaznika 1, kontakt ro¬ boczy 5 przekaznika 4 i do ziemi. Po wzbu¬ dzeniu sie przekaznika P jego obwód zo¬ staje zastapiony obwodem przechodzacym poprzez kontakt roboczy 4 przekaznika P i poprzez kontakt roboczy 3 przekaznika R. W koncu trzeciego impulsu przekaznik 1 przerywa obwód przekaznika R, który wtedy rozmagnesowuje sie. Dalsze impulsy wywoluja kolejne wzbudzenia sie przekaz¬ ników Q, R, P i t. d. Wzbudzony pod wplywem pierwszego impulsu pradu prze¬ kaznik 3 zamyka nastepujacy obwód elek¬ tromagnesu obrotowego RM: ziemia, ba¬ terja, cewka tego elektromagnesu, jego sprezyny mloteczkowe, kontakt roboczy 3 przekaznika 4, kontakty spoczynkowe: 2 — 3 —przekaznika 5, 1 przekaznika 72, 6 prze¬ kaznika 82, 1 przekaznika 71, 5 przekaz¬ nika 81, kontakty robocze 3 przekaznika P i przekaznika 3 i do ziemi. Po rozmagne¬ sowaniu sie przekaznika P obwód ten jest nadal zamkniety na kontaktach 2 przekaznika Q lub 2 przekaznika R, które to przekazniki sa w tym czasie wzbudzo¬ ne. Pierwsze kontakty dziesiatego szere¬ gu kontaktowego pierwszej grupy linij sa polaczone wielokrotnie z pierwszym kon¬ taktem takiegoz szeregu grupy 4-ejf 7-ej i 10-ej, przyczem, gdy przekaznik Q jest wzbudzony, kontakty te sa polaczone na kontakcie roboczym 1 tego przekaznika z uzwojeniem przekaznika 5 zapomoca kon¬ taktu spoczynkowego 8 przekaznika 81 i kontaktu spoczynkowego 9 przekaznika 82. W taki sam sposób pierwsze kontakty 2-ej, 5-ej i 8-ej grupy sa na kontakcie 1 przekaznika R oraz kontakty 3-ej, 6-ej i 9-ej grupy sa na kontakcie 1 przekazni¬ ka. 1 laczone z uzwojeniem przekazni¬ ka 5. Gdy lacznica dochodzi do kontaktu danego szeregu, polaczonego z przekazni¬ kiem 5, wtedy zamkniety zostaje naste¬ pujacy obwód wzbudzajacy przekaznika 5: ziemia, baterja, cewka przekaznika 5, kontakty spoczynkowe 9 przekaznika 82 i 8 przekaznika 81, kontakty robocze 1 odpowiednich przekazników P, Q lub R, kontakt danego szeregu kontaktowego, szczoteczka 10, kontakty spoczynkowe 1 przekaznika 72, 6 przekaznika 82 i 1 prze¬ kaznika 71, 5 przekaznika 81, kontakty robocze 3 przekaznika P, ewentualnie kon¬ takty robocze 2 przekaznikowi Q lub R, kontakt roboczy 4 przekaznika 4, szczo¬ teczka 9 i do uziemionego kontaktu tego dziesiatego szeregu kontaktowego. Wzbu¬ dzony przekaznik 5 przerywa wtedy na kontakcie 2 obwód elektromagnesu obro¬ towego RM, dzieki czemu lacznica zatrzy¬ muje sie, oczekujac nowego uruchomienia jej zapomoca dalszego impulsu pradu. Po¬ jemnosci poszczególnych grup kablowych mozna zmieniac w celu przystosowania ich do natezenia ruchu telefonicznego. Jezeli którakolwiek z tych grup ma bardzo duzo przewodów, wtedy nalezy powiekszyc u- fclad przekazników P, Q, R o jeden lub dwa takiez przekazniki; ma to na celu przyspieszenie lacznicy w przypadku, gdy¬ by ta opózniala sie wzgledem przyrzadu wyznaczajacego w takim stopniu, ze mo¬ globy to spowodowac nieprawidlowe prze¬ suwanie sie lacznicy, t. j. opóznienie sie jej o trzy grupy wzgledem wytarczowywa- nego numeru. Po przejsciu wiec wszyst¬ kich impulsów i po dojsciu lacznicy do pierwszego kontaktu zadanej grupy prze¬ kaznik 5 dziala w sposób juz wyjasniony.Dzieki wzbudzeniu sie przekaznika 5 i roz¬ magnesowaniu sie przekaznika 3 przy kon¬ cu serji impulsów, na kontakcie 5 prze¬ kaznika 3, jaik równiez na kontakcie 3 przekaznika 5 zostaje przerwany pier¬ wotny obwód przytrzymujacy przekaznika R. Wobec tego przekazniki P, Q \ R roz- magnesowuja sie. Przekaznik 2 wzbu¬ dza sie w nastepujacym obwodzie: ziemia, baterja, cewka przekaznika 2, kontakt spoczynkowy 2 przekaznika R, kontakt spo¬ czynkowy 2 przekaznika Q, kontakt spo¬ czynkowy 3 przekaznika P, kontakt robo¬ czy 4 przekaznika 4 i do uziemionego kon¬ taktu dziesiatego szeregu kontaktów 9.Obwód przekaznika 5 zostaje przerwany na kontaktach 1 rozmagnesowujacych sie przekazników P, Q lub R; jednoczesnie ob¬ wód elektromagnesu obrotowego RM za¬ myka sie teraz, jak nastepuje: ziemia, ba¬ terja, uzwojenie elektromagnesu RM, jego sprezyna mloteczkowa, kontakt roboczy 3 przekaznika 4, kontakty spoczynkowe: 2 przekaznika 5, 1 przekaznika 72, 6 prze¬ kaznika 82, 1 przekaznika 71, 5 przekazni¬ ka 81, kontakty robocze 5 przekaznika 2 i 9 przekaznika 4 i do ziemi. Zamkniete zostaja równiez obwody dwóch przekazni¬ ków próbujacych 71 i 72, przyczem prze¬ kaznik 72 posiada obwód: ziemia, kontakty — 4 —spoczynkowe: 9 przekaznika 81 i 3 -prze- kaznika 0, kontakt roboczy 3 przekaznika 2, cewka przekaznika 72, kontakt spo¬ czynkowy 3 przekaznika 82 i do szczo¬ teczki próbujacej 5; natomiast obwód prze¬ kaznika 71 jest: ziemia, kontakt spoczyn¬ kowy 2 przekaznika 0, kontakt roboczy 4 przekaznika 2, cewka przekaznika 71, kon¬ takty spoczynkowe 4 przekaznika 82 i 3 przekaznika 81 i do szczoteczki próbuja¬ cej 6. Gdy wszystkie kable sa zajete, wte¬ dy lacznica obraca sie skokami i wówczas na ostatnim kontakcie grupy zamyka na¬ stepujacy obwód przekaznika 5: ziemia, baterja, uzwojenie przekaznika 5, kontakty spoczynkowe 9 przekaznika 82 i 8 prze¬ kaznika 81, kontakt roboczy 2 przekazni¬ ka 2, kontakty szeregowe, szczoteczka 10 i do uziemionego kontaktu dziewiatego szeregu kontaktów, w sposób juz opisany.Jednoczesnie zamkniety zostaje nastepu¬ jacy obwód wzbudzajacy przekaznika 0: ziemia, baterja, cewka przekaznika 0, kon- taikt spoczynkowy 3 przekaznika 9, kon¬ takt roboczy 3 przekaznika 5, kontakt spo¬ czynkowy 4 przekaznika 3, kontakt robo¬ czy 6 przekaznika 4 i do ziemi. Przekaznik 0 jako dzialajacy z opóznieniem nie od- razu przerywa obwody przekazników pró¬ bujacych 71 i 72, pozostawiajac tym prze¬ kaznikom czas na ponowne wzbudzenie sie w przypadku, gdyby ostatnie kontakty by¬ ly wolne. Przekaznik 0 przylacza na swym kontakcie 1 poprzez przekaznik impulsyj- ny / zródlo sygnalu zajecia do przewodu ujemnego. Przekaznik 71 przerywa na swym kontakcie 1 obwód elektromagnesu obrotowego RM i jednoczesnie na tymze kontakcie zamyka obwód przekaznika 81, jak nastepuje: ziemia, baterja, uzwojenie przekaznika 81, kontakt roboczy przekaz¬ nika 71, kontakt spoczynkowy 5 przekaz¬ nika 81, kontakt roboczy 5 przekaznika 2, kontakt roboczy 9 przekaznika 4 i do zie¬ mi. Przekaznik 81 wlacza na kontakcie 5 swój wlasny obwód przytrzymujacy, nie¬ zalezny od kontaktu i przekaznika 71, na. kontakcie 3 przedluza ku praodówi prze¬ wód próbny i na kontakcie 9 przerywa obwód przekaznika 72. Na kontakcie 1 przewód ujemny, a na kontakcie 2 prze¬ wód dodatni zostaja przylaczone zapomo- ca przekaznika 81 do lacznicy nastepnej.Jednoczesnie na kontakcie 1 zostaje prze¬ rwany obwód przekaznika /. Obwód wzbu¬ dzajacy przekaznika 4 jest przelaczony, t. j. biegnie od ziemi i baterji poprzez cew¬ ke przekaznika 4, kontakty spoczynkowe 2 przekaznika lii przekaznika 5, kontak¬ ty robocze 6 przekaznika 3 i przekaznika 81 i do ziemi. Przekaznik 3 wzbudza sie w nastepujacym obwodzie pradu: ziemia, baterja, uzwojenie przekaznika 3, kontakt roboczy 1 przekaznika 4, kontakt spoczyn¬ kowy 1 przekaznika 1, kontakt roboczy 5 przekaznika 4 i do ziemi. Wzbudzony prze¬ kaznik 81 zamyka obwód elektromagnesu obrotowego R wybieracza SI, jak nastepu¬ je: ziemia, baterja, cewka elektromagnesu R, obrotowe sprezyny mloteczkowe, kon¬ takt roboczy 6 przekaznika K, kontakt spoczynkowy / przekaznika 5, kontakty robocze 6 przekaznika 3 i 4 przekaznika 81 i do ziemi. Zamkniety zostaje jedno¬ czesnie nastepujacy obwód przekaznika 5; ziemia, baterja, uzwojenie przekaznika 5, kontakt spoczynkowy 9 przekaznika 82, kontakty robocze 8 przekaznika 81 i 5 przekaznika K oraz do szczoteczki wy¬ znaczajacej M, przyczem gdy szczoteczka ta dotyka tego samego kabla, co i laczni¬ ca kontrolna, wtedy obwód zostaje prze¬ dluzony poprzez szczoteczke 7 i kontakt roboczy 7 przekaznika 81 do ziemi. Wzbu¬ dzony wtedy przekaznik 5 przerywa na kontakcie 1 obwód elektromagnesu R i zamyka obwód przekaznika H, przecho¬ dzacy przez kontakty robocze 4 przekazni¬ ka K. Przekaznik H wzbudza sie i na swych kontaktach 3 i 4 przylacza swoje uzwojenie do przewodu próbnego T oraz na kontaktach / i 2 dolacza przewód u- — 5 —jemny i dodatni do lacznicy nastepnej w celu umozliwienia zwolnienia lacznicy grupowej. Przekaznik 5 przerywa równiez obwód przekaznika 4, który rozmagneso- wuje sie i zamyka obwód powrotny, dzieki czemu elektromagnes RM powraca do swe¬ go polozenia wyjsciowego. Obwód ten ma przebieg nastepujacy: ziemia, baterja, e- lektromagnes RM, jego kotwica mlotecz¬ kowa, kontakt spoczynkowy 3 przekazni¬ ka 4, kontakt spoczynkowy 4 przekaznika 4, szczoteczka i uziemiony kontakt szere¬ gu 9. Jednoczesnie zamkniety zostaje ob¬ wód przekaznika 0, biegnacy od ziemi i baterji poprzez cewke przekaznika Q, kontakt spoczynkowy 4 przekaznika 4, szczoteczke i do uziemionego kontaktu szeregu 9. Na kontaktach 4 przekaznika Q przerywa sie obwód próbujacy, zapobiega¬ jac wybraniu obwodu kontrolnego przed dojsciem lacznicy do jej polozenia wyj¬ sciowego. Przekaznik 72 zamyka obwód przekaznika 82, który laczy sie wtedy za posrednictwem linji Wywolujacej z dru¬ gim zespolem szczoteczkowym lacznicy okólnej, kontrolujac nastawienie wybiera- cza w sposób, podobny do opisanego w zwiazku z opisem przekaznika 81.Przekaznik 9 jest dwustopniowym prze¬ kaznikiem impulsyjnym. Z chwila pierw¬ szego przylaczenia uziemienia do przewo¬ du impulsyjnego TP, gdy przekaznik 4 jest wzbudzony, zostaje zamkniety naste¬ pujacy obwód przekaznika 9: uziemienie na przewodzie impulsyjnym TP, kontakt spoczynkowy 5 przekaznika 9, kontakt ro¬ boczy 7 przekaznika 4, dolna cewka prze¬ kaznika 9, baterja i uziemienie. Przekaz¬ nik 9 uruchomia niektóre sprezyny kon¬ taktowe, a miedzy innemi równiez kon¬ takt /. Po odlaczeniu uziemienia od prze¬ wodu impulsyjnego TP przekaznik 9 wzbu¬ dza sie calkowicie w obwodzie nastepuja¬ cym: uziemienie, kontakt spoczynkowy / przekaznika 3, kontakt roboczy 1 przekaz¬ nika 9, górna cewka przekaznika 9, kon¬ takt roboczy 7 przekaznika 4, dolna cew¬ ka przekaznika 9, baterja i uziemienie.Wszystkie kontakty przekaznika 9 sa wówczas uruchomione. Po powtórnem przy¬ laczeniu uziemienia do przewodu impuil- syjnego TP obwód przekaznika 0 zostaje zamkniety w sposób nastepujacy: uzie¬ mienie, przewód impulsyjny TP, kontakt roboczy 5 przekaznika 9, cewka przekaz¬ nika 0, baterja i uziemienie. Gdy obydwa przekazniki 9 i 0 sa wzbudzone, wtedy za¬ mkniety zostaje nastepujacy obwód robo¬ czy wybieracza Si: uziemienie, kontakty robocze przekaznika 0 i przekaznika 9, kontakt spoczynkowy 1 przekaznika 5, kontakt roboczy 6 przekaznika K, samo¬ czynny przerywacz mloteczkowy elektro¬ magnesu napedowego R, cewka elektroma¬ gnesu R, baterja i uziemienie. Jednocze¬ snie z tern na kontaktach roboczych 6 prze¬ kaznika 9 i 5 przekaznika 0 zostaje przy¬ gotowany obwód przekaznika 5, przy- czem do szczoteczki wyznaczajacej 8 do¬ prowadzony zostaje potencjal ziemi po¬ przez kontakty robocze 4 przekaznika 0 i 4 przekaznika 9. Po dojsciu wybiera¬ cza do polozenia, wyznaczonego zapo- moca lacznicy okólnej w jej poloze¬ niu wyjsciowem, przekaznik 5 wzbudza sie, przerywajac obwód napedowy wybie¬ racza Sv Zamkniety zostaje wtedy obwód przekaznika H, biegnacy od ziemi przez baterje, cewke przekaznika H, kontakty robocze 4 przekaznika K, 1 przekaznika 5, 2 przekazników 9 i 0 i do ziemi. Prze¬ kaznik H dolacza sie wtedy do przewodu uziemionego, polaczonego z kontaktem, stykajacym sie ze szczoteczka T, dzieki czemu obwód kontrolny BPI przerywa sie w sposób juz opisany.Po ukonczeniu rozmowy uziemienie zo¬ staje odlaczone od przewodu próbnego T, przyczem przekaznik H rozmagnesowuje sie i przekreca wybieracz Si do jego po¬ lozenia wyjsciowego. Gdy przekaznik H przyciagnie swoja kotwice 3, wtedy prze- — 6 —wód próbny, biegnacy od lacznic poprzed¬ nich, zostaje polaczony poprzez przekaz¬ nik K z obwodem próbnym, biegnacym od lacznicy kontrolnej. Gdy lacznica ta jest zajeta, wtedy zaczyna dzialac przekaznik 4, przerywajac na kontakcie 8 obwód próbny. Dzieki obnizeniu potencjalu prze¬ kazniki wlaczajace lacznic poprzednich nie Wskazuja juz zajetosci lacznicy kontrol¬ nej, gdyz przekaznik K, polaczony z lacz¬ nica kontrolna, przerwal zapomoca swych normalnie zamknietych kontaktów 7 ob¬ wód lacznicy kontrolnej i zastapil go ob¬ wodem, w który sa wlaczone kontakty ro¬ bocze 2 przekaznika 4, opornik wieloomo- wy i baterja. Opornik wieloomowy spro¬ wadza potencjal tego obwodu do potencja¬ lu ziemi w celu uniemozliwienia wybrania obwodu kontrolnego, przyczem jednak ten potencjal ziemi nie moze byc doprowa¬ dzony do przewodu próbnego wybieracza omawianego obwodu, poniewaz przekaznik K w tym czasie rozmagnesowuje sie, a kontakty 8 przekaznika 4 sa rozlaczone.Polaczenie moze byc przedluzone w takiz sam sposób za posrednictwem jedne¬ go lub wiecej stopni wybierania grupowe¬ go az do ostatniego stopnia.Przy rozpatrywaniu ostatniego okresu wybierania w zwiazku z fig. 2—4 nalezy zaznaczyc, ze obwód próbny biegnie od przewodu próbnego T przez jedna cewke przekaznika K lacznicy linjowej S2 (fig. 2), kontakty spoczynkowe: 3 przekaznika BP, /przekaznika HA (fig. 3), 2 prze¬ kaznika 4 (fig. 4), 2 i 3 przekaznika 0, cewke przekaznika P, do baterji i ziemi, przyczem od kontaktu 3 przekaznika Q odgalezia sie obwód: ten kontakt, kontakty spoczynkowe 5 i 3 przekaznika P, ma¬ ly opór omowy 3, do baterji i ziemi.Przekazniki K i P wzbudzaja sie, przy¬ czem przekaznik P odlacza na kon¬ takcie 5 tylko co wspomniany obwód rów¬ nolegly, zapobiegajac tern samem zajeciu lacznicy kontrolnej BP2 przez inny wy- bieracz; przekaznik zas K przedluza prze¬ wód ujemny do przekaznika AA (fig. 3) i baterji za posrednictwem swego kontak¬ tu roboczego 1. Przekaznik AA wzbudza sie w tym obwodzie, biegnacym od petli abonenta do ziemi poprzez wymieniony kontakt spoczynkowy 1 przekaznika BB, i na kontakcie 2 zamyka nastepujacy obwód przekaznika 4 (fig. 4): ziemia, baterja, cewka przekaznika 4, kontakt roboczy 2 przekaznika AA, kontakt spoczynkowy 2 przekaznika HA, kontakt roboczy / prze¬ kaznika P i do ziemi. Wzbudzony prze¬ kaznik 4 utrzymuje sie nadal na swym kontakcie 3 w stanie wzbudzonym nieza¬ leznie od przekaznika P.Z chwila rozpoczecia nadawania impul¬ sów pradu obwód przekaznika AA jest przerywany okresowo, przyczem zostaje zamkniety nastepujacy obwód przekazni¬ ków 0 i 3: uziemienie na roboczym kon¬ takcie 3 przekaznika 4, kontakt spoczynko¬ wy 2 przekaznika HA, kontakt spoczynko¬ wy 2 przekaznika AA, kontakt spoczynko¬ wy 2 przekaznika HB, kontakt spoczynko¬ wy 2 przekaznika AB, kontakt roboczy 1 przekaznika 4, cewka przekaznika 3, bate¬ rja i uziemienie, równolegle zas do cewki przekaznika 3 zostaje utworzony obwód, przebiegajacy poprzez kontakty spoczynko¬ we 3 przekaznika 7, kontakty spoczynko¬ we 3 przekaznika 7 i 1 przekaznika 2, kon¬ takt roboczy 2 przekaznika P, kontakt spo¬ czynkowy 2 przekaznika R, cewke prze¬ kaznika Q, baterje i do ziemi. Przekaznik Q przelacza, na swym kontakcie roboczym 3 obwód przekaznika P, jak nastepuje: kontakt roboczy 4 przekaznika P, kontakty spoczynkowe 8 przekaznika HA% 1 prze¬ kaznika AA, 1 przekaznika AB i do ziemi.Przekaznik Q wlacza na swym kontakcie 5 swój wlasny obwód, przytrzymujacy wzbu¬ dzenie: kontakt spoczynkowy 2 przekazni¬ ka R, kontakty robocze: 5 przekaznika 0, 5 przekaznika 3, 5 przekaznika 4 i do zie¬ mi. Po ponownem wzbudzeniu sie przekaz- — 7 —nika AA przy kpncu impulsu przekaznik P rozimagnesowuje sie, poniewaz jego ob- wq(J zostaje przerwany na kontakcie 1 przekaznika AA, lecz przekaznik Q dziala nadal. Drugi impuls pradu wzbudza prze¬ kaznik R wedlug obwodu, biegnacego od ziemi poprzez kontakt roboczy 3 przekaz¬ nika 4, kontakty spoczynkowe 2 przekazni¬ ka fiA, 2 przekaznika AA, 2 przekaznika PB, 2 przekaznika AB, kontakt roboczy 1 przekaznika 4, kontakt spoczynkowy 3 przekaznika 7, kontakt roboczy 1 przekaz¬ nika Q, kontakt 3 przekaznika P, uzwoje¬ nie przekaznika R, baterja i ziemia. Prze¬ kaznik R przelacza obwód wzbudzajacy przekaznika Q za posrednictwem kontaktu 2 przekaznika R i kontaktu H przekazni¬ ka Q na nastepny obwód wzbudzajacy, opi¬ sany w zwiazku z przekaznikiem P, wsku¬ tek czego przekaznik Q rozmagnesowuje sie, gdy przekaznik AA zaczyna dzialac przy koncu impulsu. Trzeci impuls wzbu¬ dza ponownie przekaznik P wedlug po¬ dobnego obwodu, biegnacego od ziemi po¬ przez kontakt roboczy 3 przekaznika 4, kontakty spoczynkowe: 2 przekaznika HA, 2 przekaznika AA, 2 przekaznika HB, 2 przekaznika AB, kontakt roboczy 1 prze¬ kaznika 4, kontakt spoczynkowy 3 prze¬ kaznika 7, kontakt roboczy 1 przekaznika R, kontakt spoczynkowy 3 przekaznika Q, cewke przekaznika P, baterje i do ziemi.Na kontakcie 3 przekaznika P przelacza sie obwód wzbudzajacy przekaznika R w taki sposób, iz przekaznik ten rozmagne¬ sowuje sie, gdy przekaznik impulsowy AA zacznie dzialac ponownie. Dalsze impulsy wywoluja ciagle i kolejne dzialania prze¬ kazników P, Q i R. Kazdy impuls powodu¬ je zamkniecie obwodu przekaznika 3 rów¬ nolegle z przekaznikami P, Q lub R. Po wzbudzeniu sie przekaznika 3 pod wply¬ wem pierwszego impulsu, zamkniety zosta¬ je nastepujacy obwód elektromagnesu ob- retowego /?Af (fig. 4): ziemia, baterja, cew¬ ka tego elektromagnesu, kontakty spoczyn¬ kowe 4 przekaznika 23 sprezyny mlotecz¬ kowe elektromagnesu RM, kontakty spo¬ czynkowe 2 przekaznika 7 i 2 przekazni¬ ka 5, kontakt roboczy 2 przekaznika 3 i do ziemi. Po wykonaniu przez elektromagnes swego pierwszego dzialania obwód tego elektromagnesu bedzie uniezalezniony od przekaznika 3, a mianowicie od szczotecz¬ ki i uziemionego kontaktu szeregu N. Na kontaktach 7 przekazników P, Q i R prze¬ dluzony zostaje obwód przekaznika 5 za posrednictwem kontaktu roboczego 9 prze¬ kaznika 4 do kontaktów wyznaczajacych szeregu C i jezeli szczoteczka styka sie z jednym z tych wyznaczonych kontaktów, wtedy obwód przekaznika 5 przedluzony zostaje do ziemi za posrednictwem kontak¬ tu 6 przekaznika 2 i kontaktu 6 przekazni¬ ka 7. Dzieki temu przekaznik 5 wzbudza sie i przerywa obwód stopniowo przesu¬ wajacego sie elektromagnesu RM. Z po¬ wyzszego wynika, ze lacznica nigdy nie wysuwa sie zbytnio poza polozenie, wy¬ znaczone przez przekazniki impulsyjne P, Q i R, przyczem szybkosc obrotowa laczni¬ cy jest tak dobrana w stosunku do maksy¬ malnej szybkosci nadawania impulsów, iz lacznica ta nie moze o tyle opóznic sie wzgledem szybkosci wyznaczania^ aby wskutek tego zostala zaangazowana w na¬ stepnym cyklu wyznaczajacym, co szkodzi¬ loby prawidlowemu dzialaniu lacznicy.Po wyznaczeniu pierwszej cyfry laczni¬ ca stoi na wyznaczonych kontaktach, a przekaznik 5 jest wzbudzony, przyczem, gdy przekaznik 3 rozmagnesowuje sie, wte¬ dy zamkniety zostaje obwód przekaznika 2, biegnacy od ziemi, baterji i cewki prze¬ kaznika 2 poprzez kontakt spoczynkowy 4 przekaznika 3, kontakt roboczy 2 przekaz¬ nika 5, szczoteczke i do uziemionego kon¬ taktu szeregu N. Po rozmagnesowaniu sie przekaznik 3 przerywa równiez na kontak¬ cie 5 obwód, wzbudzajacy jeden z prze¬ kazników P, Q lub R w koncu wyznaczania pierwszej cyfry. Jednoczesnie zamyka sie - a -obwód przekaznika P, biegnacy od ziemi, baterji i cewki przekaznika P przez kon¬ takty spoczynkowe: 3 przekaznika Q, 1 przekaznika P, 1 przekaznika 8, kontakt roboczy 1 przekaznika 5, kontakt spoczyn¬ kowy 5 przekaznika 3, 5 przekaznika 4 i do ziemi. Przekaznik 2 przerywa, jak juz bylo opisane, na kontakcie 6 obwód przekaznika 5, który wobec tego rozmagnesowuje sie.Czas, jakiego wymaga przekaznik 2 do wzbudzenia sie i przekaznik 5 do rozmagne¬ sowania sie, jest tak obliczony, aby przekaz¬ nik 5 rozmagnesowal sie calkowicie tylko po uruchomieniu przekaznika P i zamknal swój wlasny obwód przytrzymujacy, prze¬ chodzacy przez kontakt spoczynkowy 3 przekaznika Q i kontakt roboczy 5 przekaz¬ nika P. Gdy zas przekaznik 5 rozmagneso¬ wuje sie, wtedy obwód przytrzymujacy przekaznika P przechodzi przez kontakt 1 przekaznika 5, kontakt spoczynkowy 5 przekaznika 3, kontakt roboczy 5 przekaz¬ nika 4 i do ziemi. Niezaleznie od przekaz¬ nika 5 przekaznik 2 zamyka swój wlasny obwód, przechodzacy poprzez kontakt spo¬ czynkowy / przekaznika 7, kontakty robo¬ cze 2 przekaznika 2 i 3 przekaznika 4 i do ziemi. Gdy przekaznik AA rozmagnesuje sie pod wplywem drugiej serji impulsów, wtedy zamkniety zostaje obwód przekaz¬ nika 3, biegnacy od ziemi poprzez kontakt roboczy 3 przekaznika 4, kontakty spo¬ czynkowe: 2 przekaznika HA, 2 przekazni¬ ka AA, 2 przekaznika HB, 2 przekaznika AB, kontakt roboczy 1 przekaznika 4, cew¬ ke przekaznika 3, do baterji i ziemi. Wzbu¬ dzony przekaznik 3 zamyka obwód prze¬ kaznika Q, biegnacy od ziemi, baterji i cewki przekaznika Q poprzez kontakt spo¬ czynkowy 2 przekaznika R, kontakty ro¬ bocze: 2 przekaznika P, 1 przekaznika 2, 1 przekaznika 3 i do ziemi. Przekaznik 0 przelacza poczatkowy obwód wzbudzaja¬ cy przekaznika P na inny obwód wzbudza¬ jacy, uzalezniony od kontaktu 1 przekaz¬ nika, AA, przyczem w koncu pierwszego impulsu przekaznik P rozmagnesuje sie.Drugi impuls wzbudza przekaznik R w ob¬ wodzie juz opisanym, t. j. przechodzacym przez kontakt spoczynkowy 3 przekazni¬ ka 7, kontakt roboczy 1 przekaznika Q i kontakt spoczynkowy 3 przekaznika P, przyczem w koncu tego impulsu przekaznik 0 rozmagnesowuje sie* Trzeci impuls wzbudza przekaznik P w obwodzie juz opi¬ sanym, t. j. przechodzacym poprzez kon¬ takt roboczy 1 przekaznika R i kontakt spoczynkowy 3 przekaznika Q, przyczem podczas dzialania obu przekazników P i R zamkniety zostaje obwód elektromagnesu obrotowego RM, biegnacy poprzez kontak¬ ty robocze: 4 przekaznika 2, 5 przekaznika R, 6 przekaznika P i do ziemi; elektro¬ magnes RM obraca sie o jeden stopien na¬ przód. W koncu trzeciego impulsu prze¬ kaznik R rozmagnesowuje sie; przekaznik P wlacza swój, opisany juz, obwód przy¬ trzymujacy, a obwód przekaznika Q zo¬ staje ponownie zamkniety, i j. przechodzi przez kontakt spoczynkowy 2 przekaznika R, kontakty robocze 2 przekaznika P, 1 przekaznika 2, 1 przekaznika 3 i do ziemi, przyczem przekaznik 0 przerywa obwód przekaznika P. Czwarty impuls uruchomia ponownie przekaznik R i zwalnia ponow¬ nie przekaznik Q, a piaty impuls uruchomia przekazniki P i Q oraz zwalnia przekaznik R. Podczas kazdego wspólnego dzialania przekazników P i H wybieracz przesuwa sie o jeden stopien naprzód, z czego wyni¬ ka, ze wykonywa on jeden stopien jedy¬ nie tylko przy trzecim, piatym, siódmym i ósmym impulsie. Jezeli cyfra jednostek jest nieparzysta, to przekaznik Q pozosta¬ je nadal wzbudzony, przekaznik zas R po¬ zostaje wzbudzony, gdy nadana jest cyfra parzysta. Polozenia wzgledem tych dwóch przekazników wskazuja, która ze szczote¬ czek lacznicy kontrolnej nalezy próbowac.Szczoteczki próbujace Tl i T2 sa przyla¬ czane naprzemian podczas tarczowania cy¬ fry jednostek do przekaznika 6 i baterji za — 9 —posrednictwem kotwicy 6, przekaznika Q, kontaktów roboczych 5 przekaznika 2 i 6 przekaznika 3. Jezeli wybrana linja jest zajeta, wtedy przewód próbny otrzymuje potencjal ziemi i dzieki temu wzbudza sie przekaznik 6, który po rozmagnesowaniu sie przekaznika 3, 6 zamyka swój wla¬ sny obwód przytrzymujacy, przechodzacy przez kontakty spoczynkowe 6 przekazni¬ ka 3 i 4 przekaznika 7, kontakt roboczy 6 przekaznika 4, do szczoteczki i uziemione¬ go kontaktu szeregu N. Zamyka sie teraz obwód próbny P, B, X. (odgalezionej cen¬ trali prywatnej), który biegnie od ziemi poprzez kontakt roboczy 7 przekaznika 7, cewke przekaznika 8, kontakty spoczynko¬ we 1 przekaznika 0, 5 przekaznika 7, 7 przekaznika 3, kontakt roboczy 6 prze¬ kaznika 6, kontakt 8 przekaznika Q i do szczoteczki Xi lub X2, nalezacej do P. B.X. Jezeli wybrana linja jest pierwsza linja w grupie P. B. X., wtedy potencjal baterji pojawia sie na tym kontakcie, na którym, gdy pierwsza linja jest zajeta, wlacza sie przekaznik 8, zamykajacy nastepnie swój wlasny obwód przytrzymujacy, przebiega¬ jacy przez kontakty robocze 4 przekazni¬ ka 8 i 7 przekaznika 4, opór omowy, bate- rje i do ziemi. Przekaznik 8 zamyka po¬ nownie na swych kontaktach 2 i 3 obwód, napedzajacy elektromagnes RM, oraz za¬ myka obwód przekaznika 0. Na kontak¬ cie 1 przekaznika 0 za posrednictwem kon¬ taktu 5 przekaznika 8 laczy sie szczotecz¬ ka Xl lub X2, nalezaca do P. B. X. z prze¬ kaznikiem 5. Wybieracz przesuwa sie stopniowo az do chwili zamkniecia obwo¬ du przekaznika 5 wskutek uziemienia o- statniego kontaktu grupy P. B. X. Obwód próbny przekaznika 7 jest stale przygoto¬ wany podczas wspomnianego stopniowego przesuwania sie wybieracza. Gdy jednak nie zostanie znaleziona wolna linja, wte¬ dy przekaznik 5 zapobiega dalszemu dzia¬ laniu elektromagnesu RM i przerywa ob¬ wód zwalniajacego sie powoli przekazni¬ ka 0. Po rozmagnesowaniu sie tego prze¬ kaznika zamkniety zostaje nastepujacy ob¬ wód przekaznika GA: ziemia, kontakt spo¬ czynkowy 3 przekaznika 0, kontakt robo¬ czy / przekaznika 6, kontakt spoczynkowy 3 przekaznika AB (fig. 3), cewka prze¬ kaznika GA, baterja i ziemia. Przekaznik GA wzbudza sie i na kontakcie roboczym 2 laczy zródlo pradu dzwieku zajecia z przewodem ujemnym. Jednoczesnie na kontakcie 1 przekaznika GA zamyka sie obwód przekaznika HA, przechodzacy przez kontakt roboczy 1 przekaznika AA.Przekaznik HA wzbudza sie i odlacza lacz¬ nice kontrolna BP2 od wybieracza konco¬ wego S2. Gdy lacznica kontrolna znalazla wolna linje, wtedy przekaznik 7 wzbudza sie w obwodzie, biegnacym przez kontakt 6 przekaznika 0, kontakt roboczy 5 prze¬ kaznika 2, kontakty spoczynkowe: 6 prze- kaznika 3, 2 przekaznika 0, 2 przekaznika 6, górna cewke przekaznika 7, kontakt 9 przekaznika 4 i do ziemi. Przekaznik 7 u- ziemia na kontakcie 6 przewód próbny w celu uczynienia go zajetym, na kontakcie 4 zamyka swój wlasny obwód przytrzy¬ mujacy, przechodzacy przez jego dolna cewke, na kontakcie 1 przerywa obwód przekaznika 2, na kontakcie 7 przerywa obwód przekaznika 8, na kontakcie 8 do¬ prowadza prad dzwonkowy do przewodu ujemnego za posrednictwem obwodu, bie¬ gnacego przez kontakty spoczynkowe 9 przekaznika HA i 2 przekaznika GA, kon¬ densator dzwonkowy, kontakt roboczy 1 przekaznika K i do przewodu ujemnego.Przekaznik 7 przylacza na kontakcie ro¬ boczym 7 uziemienie do szczoteczki wyzna¬ czajacej Wl lub W2, przyczem zamkniety zostaje obwód elektromagnesu R, nape¬ dzajacego wybieracz koncowy S2, biegnacy od ziemi, baterji i cewki elektromagnesu przez obrotowe sprezyny mloteczkowe e- lektromagnesu Rt kontakt roboczy 9 prze¬ kaznika K, kontakt spoczynkowy 4 prze¬ kaznika HA, kontakt spoczynkowy 3 prze- — 10 —kaznika 2, kontakt roboczy 2 przekaznika 7, kontakt spoczynkowy 2 przekaznika 5, szczoteczke i uziemiony kontakt szeregu N.Jezeli szczoteczka i wybieracz koncowy zatrzymaly sie na linji, wybranej przez lacznice kontrolna, wtedy uziemienie szczoteczki wyznaczajacej zostaje przenie¬ sione do przekaznika 5 za posrednictwem szczoteczki kontrolnej C, kontaktu robo¬ czego 8 przekaznika K, kontaktów spo¬ czynkowych 3 przekaznika HA i 5 prze¬ kaznika 8 oraz kontaktów roboczych 9 przekaznika 4. Przekaznik 5 wzbudza sie i zamyka nastepujacy obwód przekaznika HA: ziemia, baterja, cewka przekaznika HA, kontakt roboczy / przekaznika AA, kontakt spoczynkowy 8 przekaznika HA, kontakt roboczy 1 przekaznika 7, kontakt spoczynkowy 4 przekaznika 3, kontakt ro¬ boczy 2 przekaznika 5, szczoteczka i uzie¬ miony kontakt szeregu NI. Przekaznik HA zamyka na uziemionym kontakcie 8 swój wlasny dbwód przytrzymujacy oraz odla¬ cza wybieracz koncowy od kontroli dzieki przerwaniu obwodu przekaznika 4, który w nastepstwie rozmagnesowuje przekaznik 5. Zamkniety zostaje teraz obwód elektro¬ magnesu RM, biegnacy przez kontakt uzie¬ miony szeregu N, kontakty spoczynkowe 2 przekazników 5 i 7, kontakty mloteczko¬ we i spoczynkowe 4 przekaznika 2. Prze¬ kaznik 0 wzbudza sie równolegle na kon¬ takcie spoczynkowym 6 przekaznika 4 i na kontakcie 2 przerywa obwód próbny, t. j. podczas powrotu lacznicy kontrolnej do jej polozenia wyjsciowego. Przekaznik HA zamyka równiez obwód dzwonka, bie¬ gnacy od uziemionej cewki przekaznika FA dzwonkowego przez kontakt roboczy 10 przekaznika HA, kontakty spoczynko¬ we 4 przekaznika GA, i 2 przekaznika FA, kontakt roboczy 5 przekaznika K, do przewodu ujemnego i zpowrotem do prze¬ wodu dodatniego przez kontakt roboczy 6 przekaznika K, kontakt spoczynkowy 3 przekaznika GA, kontakt roboczy 7 prze¬ kaznika HA i do baterji dzwonkowej RR.Jezeli wywolany abonent odezwie sie, wtedy przekaznik FA dziala, zamykajac swc j wlasny obwód przytrzymujacy: kon¬ takty 3 przekaznika FA i 6 przekaznika HA i do ziemi Przekaznik FA zamyka obwód przekaznika B, biegnacy przez ba- terje i cewke przekaznika B, kontakty ro¬ bocze 2 przekaznika Kil przekaznika FA i do ziemi. Przekaznik B wzbudza prze¬ kaznik BB. Przekaznik BB rozmagneso¬ wuje przekaznik K i laczy przekazniki A i D odpowiednio z linja wywolujaca i linja wywolywana. Przekaznik A wzbudza sie wtedy i zamyka obwód przekaznika B, przekaznik D zas zamyka obwód mikrofo¬ nowy. Rozmagnesowanie sie przekaznika K wywoluje odlaczenie wybieracza S2 od grupy przekazników dzwonkowych RG1, przyczem przekazniki tej grupy powra¬ caja do polozenia normalnego. Przekazni¬ kiA i D powracaja w koncu rozmowy, t. j. po zawieszeniu sluchawek, do polozenia normalnego, po uplywie zas pewnego cza¬ su rozmagnesowuja sie równiez przekazni¬ ki B—BB. Jezeli aparat abonenta wywo¬ lanego nie zostal rozlaczony, wtedy po¬ wstaje obwód, biegnacy od ziemi przez kontakt spoczynkowy 2 przekaznika BB i kontakt roboczy 3 przekaznika Z), oraz zo¬ staje natychmiast wyslany sygnal po prze¬ wodzie alarmowym CSH. Obwód prze¬ kaznika B przeniesiony zostaje na kon¬ takty robocze / przekaznika A. Po rozma¬ gnesowaniu sie przekaznika BB w koncu rozmowy odlaczone zostaje uziemienie od przewodu próbnego na kontakcie 2 prze¬ kaznika B. Wywoluje to zwolnienie sie lacznic poprzednich, przyczem kontrolny dbwód próbujacy nie zostaje uzupelniony az do chwili zamkniecia sie kontaktów 3 przekaznika BB.Jezeli linja wywolywana jest linja o- sobista i zajeta, wtedy przekaznik 6 dzia¬ la, jak poprzednio, zwierajac sie z chwila ponownego rozmagnesowania sie przekaz- — 11 —nika 3. Przekaznik 8 nie jest wzbudzony, obwód zas przekaznika GA, opisany powy¬ zej, zostaje zaraz zamkniety. Przekaznik GA doprowadza prad zajecia do linji u- jemnej i zamyka obwód przekaznika HA9 który odlacza wtedy lacznice kontrolna.Jezeli linja zadana jest wolna, wtedy przekaznik 7 dziala, przyczem pozostale dzialania urzadzenia sa takie same, jak i wtedy, gdy wybrana zostala wolna linja, nalezaca do P. B. X (centrali prywatnej).Przekaznik 9 jest czasowym przekaz¬ nikiem impulsyjnym typu dwustopniowe¬ go. Jezeli uziemiony zostal najpierw prze¬ wodnik TP, wtedy przekaznik 9 uruchomia swoje lekkosprezynujace kontakty U a po usunieciu uziemienia przekaznik ten dzia¬ la calkowicie w obwodzie, biegnacym od baterji i górnej cewki przekaznika 9 przez kontakt roboczy 8 przekaznika 4, dolna cewke przekaznika 9, kontakt roboczy / przekaznika 9, kontakt spoczynkowy 8 przekaznika 3 i do ziemi. Po ponownem u- ziemieniu przewodnika TP przekaznik 6 dziala, przyczem wskutek jednoczesnego dzialania przekazników 6 i 9 zamkniety zostaje obwód elektromagnesu R wybiera- cza koncowego, biegnacy przez kontakty robocze 4 przekaznika 6 i 4 przekaznika 9, kontakty spoczynkowe 3 przekaznika 2 i 4 przekaznika HA oraz kontakt roboczy 9 przekaznika K. Na kontaktach 5 przekaz¬ ników 6 i 9 doprowadzony zostaje poten¬ cjal wyznaczajacy do kontaktu spoczynko¬ wego szeregu W2, a po dojsciu wybieracza koncowego do odpowiedniego polozenia przekaznik 5 zaczyna dzialac, zamykajac pkwpd przekaznika HA, biegnacy przez kontakty rpbocze 1 przekaznika AA i 3 przekazników 6 i 9, kontakt spoczynkowy 1 przekaznika 8, kontakty robocze 1 prze¬ kaznika 5 i 5 przekaznika 4. Przekaznik EA przerywa wtedy obwód napedowy; obwód kontrolny zostaje przerwany, a ob¬ wód mówniczy zostaje polaczony poprzez pbwpel wybieracza mówniczego w sposób juz opisany. Szczoteczka próbujaca wy¬ bieracza koncowego S2 dopóty utrzymuje w stanie zamknietym obwód alarmowy, bie^ gnacy poprzez przewód PG, dopóki lacz¬ nica znajduje sie w polozeniu, odpowia¬ dajacem przewodowi PG.Fig. 3 przedstawia dwie grupy prze¬ kazników dzwonkowych RGl i RG2, skla¬ dajacych sie z przekazników AA, FA, GA, HA i AB, BB, GB, HB, których opis, po¬ dany powyzej, dotyczy równiez dzialania grupy przekaznikowej RGl. Dzialanie od¬ powiedniej grupy przekaznikowej RG2 jest takie samo, z wyjatkiem wprowadze¬ nia pewnych zmian w przypadku, gdy pierwsza grupa przekaznikowa jest juz zaangazowana w chwili, gdy lacznica kon¬ trolna BP2 pracuje. Wybieracze koncowe, obslugiwane przez lacznice kontrolna, sa podzielone na dwie podgrupy, polaczone z dwiema grupami przekazników dzwon¬ kowych zapomoca przewodów T—Z i Tl— Zl. Podczas gdy jedna grupa przekazni¬ kowa, np. RGl, skladajaca sLe z przekaz¬ ników AA, FA, GA, HA, jest polaczona z danym wybieraczem koncowym i wydzwa¬ nia dana linje abonentowa, to lacznica kontrolna, po zwolnieniu jej w sposób opi¬ sany, moze byc uzyta wraz z wolnym wy¬ bieraczem koncowym innej podgrupy, po¬ laczonej zapomoca przewodów T1—Zx z grupa przekazników dzwonkowych RG2, a skladajacej sie z przekazników AB, FB, GB, HB. Obwód próbny przebiega po¬ przez przewód Tl i poprzez normalnie za¬ mkniete kontakty 1 przekaznika HB. Gru¬ pa przekaznikowa AB, FB, GB, HB (RG2) dziala zasadniczo tak samo, jako druga grupa AA, FA, GA, HA (RGl), której dzialanie opisano poprzednio. Jeze¬ li jest uzyta grupa przekazników dzwon¬ kowych AA, FA, GA, HA (RGl) w tym czasie, gdy uzyta jest równiez druga gru¬ pa przekazników dzwonkowych, wtedy u- ziemienie, doprowadzane w sposób prze¬ rywany do kotwicy 1 przekaznika AB, za- - 12 —stapione zostaje uziemieniem na kotwicy 1 przekaznika GB lut) kotwicy 8 przekazni¬ ka HB. Gdy zas jest uzyta grupa przekaz¬ ników dzwonkowych AB, FB, GB, HB (RG2) oraz druga wolna grupa, wtedy u- ziemienie przeniesione zostaje na kotwice I przekaznika AA i na normalnie zamknie¬ ty kontakt 8 przekaznika AA; jednak, gdy grupa AA, FA, GA, RA (RG1) jest jednoczesnie równiez uzyta, wtedy uzie¬ mienie to przeniesione zostaje na kotwice II przekaznika HA.Grupe przekaznikowa mozna zastoso¬ wac w podobny sposób do kontrolowania doprowadzania pradu dzwieku zajecia do linij wywolujacych.W zwiazku z rozpatrywaniem zreali¬ zowania wynalazku, podanego na fig. 5— 8, nalezy fig. 8 umiescic po prawej stronie fig. 7, a fig. 7 pod fig. 6, w celu otrzyma¬ nia jednolitego ukladu obwodów.Wolny wybieracz w obwodzie wybiera- cza grupowego, uwidocznionego na fig. 5, wybierany jest dzieki dolaczeniu poten¬ cjalu baterji do przewodu próbnego. Gdy wiec taki wybieracz S3 zostanie wlaczony w obwód wybieracza wstepnego dowolnego i znanego typu, wtedy zamkniety zostaje obwód przekaznika K, biegnacy przez prze¬ wód próbny, kontakt spoczynkowy 2 prze¬ kaznika H i cewke przekaznika K i rów¬ nolegle do tego przez kontakt spoczynko¬ wy 3 przekaznika K i jego uzwojenie bifi- larne, kontakty spoczynkowe 4 przekazni¬ ka K i 7 przekaznika 4, kontakt 6 prze¬ kaznika 4, kontakt spoczynkowy 3 prze¬ kaznika 9 i do baterji. Przekaznik K dzia¬ la wtedy i na kontaktach 1 i 2 zamyka ob¬ wód, biegnacy od ziemi przez baterje i cew¬ ke przekaznika 1, kontakty spoczynkowe 4 przekaznika 82 i 4 przekaznika 81, kontakt roboczy 2 przekaznika K, przewód ujem¬ ny, petle abonenta, przewód dodatni, kon¬ takt roboczy 1 przekaznika K, kontakty spoczynkowe 1 przekaznika 81 i 1 prze¬ kaznika 82 i do ziemi. Przekaznik 4 wzbu¬ dza sie w tym obwodzie, a ze jest typu przekaznika zwalniajacego sie powoli, wiec dziala równiez i po otwarciu jego kontak¬ tów zapomoca przekaznika /podczas wy¬ sylania impulsów. Podczas pierwszego im¬ pulsu zamkniety zostaje obwód przekazni¬ ka 3, biegnacy przez kontakt roboczy / przekaznika 4 i kontakt spoczynkowy 2 przekaznika 1. Po ponownem wzbudzeniu sie przekaznika 1 w koncu pierwszego im¬ pulsu zamkniety zostaje obwód elektroma¬ gnesu obrotowego R lacznicy przepusto¬ wej BP3, biegnacy od ziemi, baterji i cew¬ ki elektromagnesu przez sprezyny mlo¬ teczkowe, kontakt spoczynkowy 4 prze¬ kaznika 2, szczoteczke i pierwszy kontakt grupy 1, kontakty robocze 4 przekaznika 1 i 4 przekaznika 3, kontakty spoczynkowe 2 przekaznika 9, 6 przekaznika 82, 3 prze¬ kaznika 81, 1 przekaznika 5, kontakt ro¬ boczy 2 przekaznika 4 i do ziemi. Elektro¬ magnes R, przerywajac swój wlasny ob¬ wód, przesuwa szczoteczki o jeden stopien naprzód, to jest do drugiego polozenia, w którem zamkniety zostaje obwód, przecho¬ dzacy przez kontakt 4 przekaznika 1, pod¬ czas gdy przekaznik impulsyjny rozma- gnesowuje sie na poczatku drugiego im¬ pulsu. Lacznica przesuwa sie wiec na kon¬ takt 3, przyczem obwód elektromagnesu jest wtedy niezalezny od kontaktu 4 prze¬ kaznika 1, tak ze lacznica przesuwa sie dalej do kontaktu 4, polaczonego wielo¬ krotnie z kontaktem 3, dzieki czemu zamy¬ ka sie ponownie obwód elektromagnesu, co znów wywoluje przesuniecie sie lacznicy na kontakt 5.W polozeniu 5 obwód elektromagnesu jest znów uzalezniony od kontaktu 4 prze¬ kaznika 1 i, gdy przekaznik ten wzbudza sie ponownie w koncu drugiego impulsu, wtedy obwód elektromagnesu równiez zo¬ staje ponownie zamkniety i lacznica prze¬ suwa sie na kontakt 6. W polozeniu 6 ob¬ wód elektromagnesu jest juz przerwany, przyczem pozostaje w tym stanie az do — 13 —chwili ponownego rozmagnesowania sie przekaznika impulsyjnego. Po nadaniu trzeciego impulsu pradu szczoteczki posu¬ waja sie w sposób, podobny do juz opisane¬ go w zwiazku z dziewiatym kontaktem.W koncu trzeciego impulsu lacznica prze¬ suwa sie o jeden stopien naprzód, t. j. na kontakt 10, W ten sposób lacznica reje¬ struje liczbe impulsów, otrzymanych przez przekaznik impulsyjny 1. Jezeli wyjscia wybieracza pragnie sie podzielic na 10 jednakowych grup, wtedy polozenie lacz¬ nicy w koncu wysylania impulsów bedzie jednem z polozen 2, 6, 10, 14, 18 i t. d., od powiednio do wytarczowanej cyfry. Jezeli zas lacznica znajduje sie w jednem z po¬ lozen 5, 9, 13, 17 i t. d„ gdy petla abonenta jest przerwana na kontakcie, odpowiada¬ jacym dalszej cyfrze, wtedy przekaznik impulsyjny 1 utrzymywany jest w stanie wzbudzonym w obwodzie, biegnacym od ziemi, baterji i cewki przekaznika / przez kontakt spoczynkowy 3 przekaznika 3, o- pór bezindukcyjny, kontakt roboczy 3 prze¬ kaznika /, sprezyny mloteczkowe i elek¬ tromagnes, kontakt spoczynkowy 4 prze¬ kaznika 2, szczoteczke i kontakt szerego¬ wy, kontakt roboczy 4 przekaznika 1, kon¬ takt 4 przekaznika 3 i do ziemi. W obwo¬ dzie tym przekaznik / utrzymywany jest w stanie wzbudzonym, t. j. do chwili o- twarcia sie sprezyn mloteczkowych elek¬ tromagnesu, co nastepuje, gdy elektroma¬ gnes ten ma przesunac sie do polozenia nastepnego, w którem jego obwód zostaje ponownie zamkniety z chwila rozmagne¬ sowania sie przekaznika /. Dzieki temu u- niezaleznia sie stopniujace dzialanie lacz¬ nicy od czasu trwania okresu istnienia i zaniku kazdego impulsu pradu. Oporniki bezindukcyjne, wtracone miedzy kontakt 3 przekaznika 3 i kontakt 3 przekaznika /, zapobiegaja wzbudzeniu sie elektromagne¬ su R w obwodzie petli abonenta. Po przej¬ sciu ostatniego impulsu pradu przekaznik 3 ro*maguesowuje sie i zamyka obwód, biegnacy przez ziemie, baterje i cewke przekaznika 2, kontakty spoczynkowe 3 przekaznika 5 i 6 przekaznika 3, kontakt roboczy 8 przekaznika 4 i do ziemi. Prze¬ kaznik 2 zamyka obwód elektromagnesu R, biegnacy przez ten elektromagnes i jego sprezyny mloteczkowe, kontakt roboczy 4 przekaznika 2, szczoteczke i do uziemione¬ go kontaktu szeregu N. Lacznica stale przesuwa sie stopniowo naprzód w ciagu calego czasu, gdy przekaznik 5 jest wzbu¬ dzony w obwodzie, biegnacym od ziemi, ba¬ terji i cewki przekaznika 5 przez kontakt spoczynkowy 6 przekaznika 9, kontakt 2 przekaznika 6, kontakt i szczoteczke sze¬ regu D, kontakt spoczynkowy 5 przekaz¬ nika 3 i do ziemi. Przekaznik 5 przerywa juz opisany obwód przekaznika 2, który zkolei przerywa obwód elektromagnesu R.Numery, umieszczone na rysunku pod kontaktami szeregu D, oznaczaja poloze¬ nia szczoteczek po ukonczeniu tarczowa- nia róznych cyfr, a numery, umieszczone nad temi kontaktami, oznaczaja poczatek kazdej grupy wyjsciowej. Kontaktami, na których wylacza sie naped lacznicy, sa pierwsze kontakty w kazdej grupie wyj¬ sciowej, przyczem podczas wytarczowy- wania jednej z cyfr 6, 7, 8 lub 9 laczni¬ ca, przed dojsciem do pierwszego kontak¬ tu w grupie zadanej, musi przejsc po kon¬ taktach jakiejs innej grupy. W tym celu kontakty grup 1, 2, 3, 4, 6, 8, 0 i grup 5, 7, 9 sa polaczone ze soba wielokrotnie i moga byc laczone z przekaznikiem 5 na kotwi¬ cach i kontaktach przekaznika 6, wlacza¬ nego sekcjami odpowiednio do kontaktu, na który przesunieta zostala lacznica za- pomoca impulsów- Jezeli jest wytarczo- wywana jedna z cyfr 1, 2, 3, 4, 6, 8 lub 0, wtedy przekaznik 6 pozostaje rozmagneso¬ wany, natomiast po ukonczeniu tarczowa- nia tej cyfry lacznica moze przesunac sie na poczatkowy kontakt odpowiedniej gru¬ py, nie spotykajac przytem zadnego kon¬ taktu zatrzymujacego innej grupy, polaczo- — 14 -nej z przekaznikiem zatrzymujacym 5. W przypadku jednak wytarczowywania jed¬ nej z cyfr 5, 7 lub 9 zamkniety zostaje ob¬ wód przekaznika 6, biegnacy przez kontak¬ ty spoczynkowe: / przekaznika 6, 6 prze¬ kaznika 2, 9 przekaznika 8/, 9 przekazni¬ ka 82, ten kontakt szeregowy, na którym zatrzymala sie lacznica podczas wytarczo- wywania cyfr 5, 7 lub 9, sizczoteczke D i kontakt spoczynkowy 5 przekaznika 3.Przekaznik 6 wlacza na swym kontakcie 1 swój wlasny obwód przytrzymujacy i na kontakcie 2 przenosi obwód przekazni¬ ka 5 z kontaktów zatrzymujacych grup 1, 2, 3, 4, 6, 8 i 10 na kontakty zatrzymujace grup 5, 7 i 9 w taki sposób, iz podczas wy- tarczowywania jednej z tych cyfr lacznica moze nadal przesuwac sie ku poczatkowi zadanej grupy, nie napotykajac kontaktu zatrzymujacego innej grupy, polaczonej z przekaznikiem 5. Przekaznik 2 jest prze¬ kaznikiem, dzialajacym powoli, mianowicie dlatego, aby przekaznik 6 mial czas na wzbudzenie sie, zanim jeszcze lacznica zacznie przesuwac sie stopniowo, bezpo¬ srednio po ukonczeniu wysylania impul¬ sów. Przekaznik 2 przerywa nastepnie ob¬ wód przekaznika 6 w taki sposób, iz do¬ póki przekaznik 2 jest wzbudzony przez obwód, biegnacy przez jego wlasny kon¬ takt /, kontakt spoczynkowy 4 przekazni¬ ka 9 i 6 przekaznika 6, kontakt roboczy 8 przekaznika 4 i do ziemi, dopóty przekaz¬ nik ten nie dziala podczas stopniowego przesuwania sie szczoteczki D, przecho¬ dzacej przez koncówke, wywolujaca nor¬ malnie dzialanie przekaznika 6.Podczas dzialania przekaznika 5 prze¬ kaznik 2 rozmagnesowuje sie (jak juz bylo powiedziane) i zamkniety zostaje obwód przekaznika 9, biegnacy od ziemi, baterji i cewki przekaznika 9 przez kontakt spo¬ czynkowy 5 przekaznika 2, kontakt robo¬ czy 3 przekaznika 5, kontakt spoczynkowy 6 przekaznika 3, kontakt roboczy 8 prze¬ kaznika 4 i do ziemi. Przekaznik 9 zamy¬ ka obwód elektromagnesu R, jak nastepu¬ je: ziemia, baterja, uzwojenie elektroma¬ gnesu R, jego sprezyny mloteczkowe, kon- takt spoczynkowy 2 przekaznika 5, kon¬ takty spoczynkowe 1 przekaznika 72 i 1 przekaznika 71, kontakt roboczy 2 prze¬ kaznika 9, kontakty spoczynkowe: 6 prze¬ kaznika 82, 3 przekaznika 81, 1 przekazni¬ ka 5, kontakt roboczy 2 przekaznika 4 i do ziemi. Jednoczesnie przygotowany zostaje obwód próbujacy, biegnacy od ziemi przez kontakt spoczynkowy 1 przekaznika 3, cewke przekaznika 71, kontakty spoczyn¬ kowe 2 przekaznika 2, 5 przekaznika 82 i 7 przekaznika 81, szczoteczke Tl i kon¬ takt szeregowy, przewód próbny i do na¬ stepnego wybieracza grupowego lub wy¬ bieracza koncowego. Podobnie obwód przekaznika 72 zamkniety zostaje zapomo- ca szczoteczki T2. Jezeli nastepny wybie- racz S4 jest wolny, wtedy przekaznik 71 lub 72 wzbudza sie i na kontakcie 1 prze¬ rywa, obwód elektromagnesu R oraz jed¬ noczesnie na kontakcie roboczym 1 zamy¬ ka obwód przekaznika pomocniczego 81 lub 82. Przekaznik pomocniczy przylacza na swych kontaktach swoje uzwojenie do uziemionego kontaktu 2 przekaznika 4.Przekaznik pomocniczy uziemia równiez na kontakcie 7 przewód próbny, przerywa na kontakcie 5 obwód przekaznika próbujace¬ go, wlacza na kontakcie 4 linje ujemna, wlacza na kontakcie 1 linje dodatnia i la¬ czy na kontakcie 9 za posrednictwem kon¬ taktów roboczych 7 i 8 przekaznika K ob¬ wód przekaznika 5 ze szczoteczka M2 lub Ml lacznicy wybierajacej S3.Na kontakcie 3 przekaznika 81 (lub kontakcie 6 przekaznika 82) przylacza sie uziemienie za posrednictwem kontaktu ro¬ boczego 5 przekaznika K do przerywacza i elektromagnesu Rl wybieracza S3, który przesuwa sie wtedy stopniowo, t. j. do chwili zatrzymania sie szczoteczek Ml lub M2 wybieracza na kontakcie szeregowym, odpowiadajacym kontaktowi, na którym — 15 —zatrzymala sie lacznica kontrolna BP3, przyczem ten kontakt szeregowy jest po¬ laczony z uziemionym kontaktem 6 prze¬ kaznika 81 lub z kontaktem 3 przekaznika 82 za posrednictwem szczoteczki N. Prze¬ kaznik 5 wzbudza sie wtedy, zamykajac obwód, biegnacy od ziemi przez kontakt roboczy 8 przekaznika 4, kontakt spoczyn¬ kowy 6 przekaznika 3, kontakt roboczy 3 przekaznika 5, kontakty robocze 5 prze¬ kaznika 9, 8 przekaznika 81 lub 82, 6 prze¬ kaznika L i do przekaznika H, który wzbu¬ dza sie wtedy, laczac przewody ujemny, dodatni i próbny z ta szczoteczka, na któ¬ rej zatrzymala sie lacznica. Podczas dzia¬ lania przekaznika 81 lub 82 przerwany zostaje obwód przekaznika 1, który zwal¬ nia sie wtedy, jednak obwód przekaznika 4 jest nadal zalaczony i przebiega przez kontakt spoczynkowy 1 przekaznika 1, kontakt roboczy 3 przekaznika 81 (lub 6 przekaznika 52), kontakt spoczynkowy 1 przekaznika 5, kontakt roboczy 2 przekaz¬ nika 4 i do ziemi. Po wzbudzeniu sie prze¬ kaznika 5 powyzszy obwód zostaje prze¬ rwany, a przekaznik 5 rozmagnesowany, wskutek czego rozmagnesowane zostaja na¬ stepnie przekazniki 81 lub 82,9 i 5 oraz za¬ mkniety obwód lacznicy okólnej BP3.Szczoteczki dodatnie, szczoteczka u- jemna i sizczoteczka próbujaca T wybiera- cza skladaja sie z polaczonych elektrycz¬ nie par szczoteczek, przyczem szczoteczki kazdej pary sa ustawione wzgledem siebie pod katem 180° i przesuwaja sie po róz¬ nych szeregach kontaktów podczas jedne¬ go calkowitego obrotu lacznicy. Szczotecz¬ ki wyznaczajace Ml, M2 sa równiez prze¬ suniete wzgledem siebie pod katem 180°, lecz sa izolowane od siebie elektrycznie i przesuwaja sie po jednym szeregu kon¬ taktów wyznaczajacych podczas jednego calkowitego obrotu. Odpowiednia szczo¬ teczka wyznaczajaca jest wlaczana w ob¬ wód, przebiegajacy poprzez odpowiedni przekaznik wlaczajacy 81 lub 82 lacznicy przepustowej, jak to bylo opisane poprzed¬ nio. Dzieki temu urzadzeniu szczoteczek wybieracz 83 moze posiadac o jeden szereg kontaktów mniej, a lacznica przepustowa BP3 mniej o jedna szczoteczke wyznacza¬ jaca.Jezeli wszystkie wyjscia zadanej gru¬ py sa zajete, wtedy zamkniety zostaje ob¬ wód przekaznika 5 (t. j. wtedy, gdy szczo¬ teczki lacznicy przepustowej dochodza do ostatniego zespolu koncówek w grupie), który to obwód biegnie od ziemi, baterji i cewki przekaznika 5 przez kontakt robo¬ czy 6 przekaznika 9, kontakty spoczynko¬ we 9 przekaznika 81 i 9 przekaznika 82, kontakt roboczy 7 przekaznika 9, kontakt i szczoteczke szeregu D, kontakt spoczyn¬ kowy 5 przekaznika 3 i do ziemi. Co sie tyczy ostatniej koncówki piatej grupy, to obwód ten nie przechodzi przez kontakt 7 przekaznika 9, lecz bezposrednio (ponie¬ waz polozenie to jest osiagane, gdy wytar- czowywana jest cyfra 7), co wywoluje wzbudzenie sie przekaznika 6. Przekaznik 5, wzbudzony w obwodzie, biegnacymi od jednej z ostatnich koncówek W grupieWyj¬ sciowej, zamyka obwód przekaznika 2, biegnacy od ziemi, baterji i cewki 2 przez kontakty spoczynkowe 8 przekaznika 82 i 8 przekaznika 81, kontakty robocze 5 przekaznika 9 i 3 przekaznika 5, kontakt spoczynkowy 6 przekaznika 3, kontakt ro¬ boczy 8 przekaznika 4 i do ziemi. Na kon¬ takcie 2 przekaznika 5 przerwany zostaje obwód elektromagnesu R, i przy zamknie¬ ciu kontaktów przekaznika 2 i kontaktu 1 przekaznika 9 odprowadzony zostaje prad dzwieku zajecia do linji ujemnej.Poniewaz ilosc stopni, wykonywanych przez wybieracz S3, przed jego dojsciem do kontaktów, odpowiadajacych kontak¬ tom, wybranym przez lacznice kontrolna BP39 jest zmienna, wiec mozliwe jest, iz nastepna cyfra jest tarczowana jeszcze przed znalezieniem wybieracza. Podczas tego okresu obwód impulsyjny, biegnacy — 16 —od nastepnej lacznicy kontrolnej, skiero¬ wany zostaje poprzez kontakty szeregowe i szczoteczki lacznicy kontrolnej BP3, która wlacza wtedy swój wybieracz S3, oraz poprzez kontakt przekaznika K do petli abonenta. W razie wzbudzenia sie przekaznika H na czas trwania jednego impulsu czesc kazdej galezi petli abonenta zostaje zdwojona az do chwili rozmagne¬ sowania sie przekaznika 4 obwodu kon¬ trolnego BP3, tak iz nastepuje jednocze¬ snie rozmagnesowanie sie przekaznika 81 lub 82, a tern samem przerwanie polacze¬ nia czasowego.Polaczenie moze byc w taki sam spo¬ sób przedluzone poprzez jeden lub kilka dalszych stopni wybierania grupowego az do ostatniego stopnia wybierania.Przechodzac obecnie do koncowego o- kresu wybierania w zwiazku z rozpatrywa¬ niem fig. 6—8f nalezy zauwazyc, ze wy¬ bieracz koncowy S4 zostaje wlaczony na zajecie za posrednictwem obwodu, biegna¬ cego przez przewód próbny T, cewke przekaznika K i równolegle do tego przez kontakt spoczynkowy 4 przekaznika K, uzwojenie bifilarne przekaznika K, kon¬ takty spoczynkowe przekaznika BB, kon¬ takty spoczynkowe 2 przekaznika 4 i 1 przekaznika W, opornik bezindukcyjny i do baterji. Przekaznik K dziala wtedy, zamy¬ kajac nastepujacy obwód przekaznika 1 (fig. 7): ziemia, baterja, opornik zabezpie¬ czajacy, kontakt spoczynkowy 2 przekaz¬ nika 6, cewka przekaznika /, kontakt ro¬ boczy 1 przekaznika K (fig. 6), linja ujem¬ na, petla abonenta, linja dodatnia, kontakt spoczynkowy 1 przekaznika BB i do ziemi.Przekaznik / wzbudza sie i zamyka obwód przekaznika 4. Przekaznik 1 rozmagneso- wuje sie przy pierwszym impulsie, zamy¬ kajac przytem obwód elektromagnesu R2 lacznicy BP4, biegnacy od ziemi i baterji przez cewke elektromagnesu R2, sprezyny mloteczkowe, szczoteczke i pierwszy kon¬ takt szeregowy lacznicy, kontakt spoczyn¬ kowy 1 przekaznika 1, kontakty spoczyn¬ kowe 2 przekaznika 5 i 4 przekaznika 7, kontakt roboczy 4 przekaznika 4 i do zie¬ mi. Przy polozeniu 2 kontakt szeregowy zostaje uziemiony, wskutek czego szczo¬ teczki przesuwaja sie do polozenia 3, a nastepnie do polozenia 4. W chwili po¬ nownego wzbudzania sie przekaznika 1 (przy koncu impulsu pradu) obwód elek¬ tromagnesu zostaje ponownie zamkniety na przednim kontakcie 1 przekaznika /, a lacznica przesuwa sie do polozenia 5. W tern polozeniu obwód elektromagnesu uza¬ leznia sie od kontaktów spoczynkowych przekaznika 1 i jezeli nastepuje dalszy impuls, to lacznica przesuwa sie do polo¬ zenia 9 i t. d., to znaczy wskutek wysylania nowych impulsów lacznica zatrzymuje sie w polozeniach 1, 5, 9, 13, 16, 20 i L d., w zaleznosci od wytarczowywanej cyfry.Jezeli wytarczowano cyfre 1, 3 lub 7, wtedy uziemienie przeniesione zostaje po¬ przez kontakt roboczy 4 przekaznika 4, kontakty spoczynkowe 4 przekaznika 7 i 2 przekaznika 5, szczoteczke i kontakt sze¬ regu D, kontakt spoczynkowy 6 przekazni¬ ka W, do górnej cewkT przekaznika Y, któ¬ ry wzbudza sie wtedy. Jezeli zas wytar¬ czowano cyfre 5 lub 9, wtedy to samo u- ziemienie przeniesione zostaje poprzez kontakt spoczynkowy 5 przekaznika W, dolna cewke przekaznika Y, polaczona sze¬ regowo z dolna cewka przekaznika 2, do baterji. Po wytarczowaniu wiec cyfry nie¬ parzystej przekaznik Y wzbudza sie i wy¬ biera odpowiednie zespoly szczoteczkowe.Po rozmagnesowaniu sie w koncu impulsu powoli dzialajacego przekaznika 3 za¬ mkniety zostaje obwód przekaznika W, biegnacy od ziemi, baterji i cewki przekaz¬ nika W przez kontakt spoczynkowy 1 przekaznika 3, kontakt roboczy 5 prze¬ kaznika 4 do szczoteczki i kontaktu uzie¬ mionego szeregu N. Przekaznik W wlacza na swym kontakcie 3 swój wlasny obwód przytrzymujacy. Zatem, jezeli wytarczo- — 17 —wana zostaje cyfra 5 lub 9, to przekaznik 2 wzbudza sie; jezeli natomiast wytarczo- wac cyfre 6 lub 0, to wtedy przekaznik ten wzbudza sie w obwodzie, przechodzacym przez jego górna cewke i przez kontakt spoczynkowy 2 przekaznika W. Obwód ten zostaje zamkniety przed rozmagnesowa¬ niem sie przekaznika 3, wobec czego prze¬ kaznik 2 zamyka swój obwód, biegnacy przez kontakt roboczy 3 przekaznika 2, kontakt spoczynkowy 3 przekaznika 3 i do ziemi. Przekaznik 2 zamyka na kontak¬ cie 6 inny obwód wzbudzajacy przekazni¬ ka W. Poniewaz przekaznik Y oddzielil juz numery parzyste od nieparzystych, wiec grupy linij abonentowych maja swo¬ je odpowiedniki tylko w pieciu kontak¬ tach, na których zatrzymuje sie lacznica, a mianowicie w polozeniach 2, 12, 22, 32 i 42, odpowiadajacych poczatkowi grup 9 i 0, 1 i 2, 3 i 4, 5 i 6, 7 i 8. Lacznica prze¬ suwa sie naprzód do jednego z tych polo¬ zen i z chwila wzbudzenia sie przekaznika W zamkniety zostaje obwód, biegnacy od ziemi, baterji i elektromagnesu R2 przez jego sprezyny mloteczkowe, kontakt robo¬ czy 8 przekaznika W, kontakty spoczynko¬ we 2 przekaznika 5, 4 przekaznika 7, kon¬ takt roboczy 4 przekaznika 4 i do ziemi.Jezeli zostaly wytarczowane cyfry 5, 6, 9 lub 0, wtedy przekaznik 2 odlacza prze¬ kaznik zatrzymujacy 5 od koncówek 22 i 42 i laczy go z koncówkami 2 i 32. Dzieki powyzszemu lacznica moze przejsc po od¬ powiednich kontaktach grupy, przyczem ten przesuw musi sie odbyc przed dojsciem lacznicy do grupy kontaktów, odpowiada¬ jacych grupie, zarejestrowanej przez lacz¬ nice. Obwód wzbudzajacy przekaznika Y jest nastepujacy: ziemia, baterja, kontakt roboczy 2 przekaznika Y, kontakt spoczyn¬ kowy 3 przekaznika 3 i do ziemi. W cza¬ sie przeplywu impulsów, wyrazajacych o- statnia cyfre, t. j. cyfre jednostek, elektro¬ magnes R2 zostaje wlaczony w nastepuja¬ cy obwód pradu: ziemia, baterja, uzwoje¬ nie elektromagnesu, kontakt roboczy 4 przekaznika W, kontakt roboczy 5 prze¬ kaznika 4, kontakt spoczynkowy 2 prze¬ kaznika 1 i do ziemi. Wobec powyzszego lacznica przesuwa sie o tyle skoków, ile wyslano impulsów pradów odpowiednio do danej cyfry jednostek. Pod wplywem pierwszego impulsu wzbudza sie przekaz¬ nik 3, który rozmagnesowuje przekaznik 2, jezeli ten byl czynny. Przekaznik 6 próbu¬ je koncówki linij abonentowych za po¬ srednictwem kontaktów 2 przekaznika 3, kontaktów 3 przekaznika Y i szczoteczki próbujacej Tl lub T2. Jezeli przekaznik 6 jest w stanie wzbudzonym w czasie, gdy przekaznik 3 rozmagnesowuje sie przy kon¬ cu impulsów odpowiadajacych cyfrom jed¬ nostek, wtedy nastepuje jego uziemienie za posrednictwem obwodu, biegnacego przez kontakt spoczynkowy 2 przekaznika 3, kontakty robocze 3 przekaznika 6 i 4 prze¬ kaznika 4 i do ziemi. Na kontakcie 2 prze¬ kaznika 6 doprowadzony jest prad dzwie¬ ku zajecia do obwodu abonenta za po¬ srednictwem przekaznika linjowego. Jeze¬ li linja wywolywana jest wolna w czasie, gdy przekaznik 3 rozmagnesowuje sie, wtedy zamkniety zostaje obwód przekaz¬ nika 7, biegnacy od ziemi przez kontakt spoczynkowy 1 przekaznika 6, górna cew¬ ke przekaznika 7, kontakt spoczynkowy 2 przekaznika 3, kontakt 3 przekaznika Y i do szczoteczki próbujacej Tl lub T2. Prze¬ kaznik 7 wzbudza sie wtedy w polaczeniu szeregowem z przekaznikiem wylaczaja¬ cym i uziemia sie na kontakcie roboczym 4 przekaznika 4 za posrednictwem swej dolnej cewki i kontaktów 3 przekaznika 7.Na kontakcie 4 przekaznika 7 doprowa¬ dzone jest uziemienie do szczoteczki wy¬ znaczajacej Ml lub M2 za posrednictwem kontaktów 1 przekaznika Y, przyczem za- pomoca kontaktu 3 przekaznika 7 przyla¬ cza sie uziemienie do cewki elektromagne¬ su obrotowego R wybieracza S4; uziemie¬ nie to przechodzi przez kontakt 1 prze- — 18 -kaznika 5, kontakt roboczy 7 przekaznika K i sprezyny mloteczkowe. Podczas prze¬ suwania przez wybieracz koncowy S4 swych szczoteczek do polozenia, odpowia¬ dajacego polozeniu lacznicy kontrolnej, za¬ mkniety zostaje obwód przekaznika 5, bie¬ gnacy od ziemi i baterji przez cewke prze¬ kaznika 5, kontakt roboczy 8 przekaznika 2, szczoteczke kontrolna C i kontakt sze¬ regowy wybieracza koncowego, szczoteczke wyznaczajaca Ml lub M2 lacznicy kon¬ trolnej, kontakt 1 przekaznika Y, kontakt roboczy 4 przekaznika 7 i do uziemionego kontaktu roboczego 4 przekaznika 4. Prze¬ kaznik 5 przerywa obwód, napedzajacy wybieracz koncowy S4, i zamyka obwód przekaznika 2, przechodzacy przez kontakt roboczy 2 przekaznika W. Przekaznik 2 zamyka obwód, biegnacy od przewodnika dzwonkowego przez kontakty robocze 1 przekaznika 2 i 1 przekaznika 7, kontakt spoczynkowy 1 przekaznika F, kontakt roboczy 6 przekaznika K, linje dodatnia, aparat abonenta wywolywanego, linje u- jemna, kontakt roboczy 5 przekaznika K, kontakt spoczynkowy 2 przekaznika F, kontakty robocze 2 przekaznika 2 i 2 prze¬ kaznika 7, górna cewke przekaznika dzwonkowego F i do zródla pradu dzwon¬ kowego. Kondensator, wlaczony miedzy cewke przekaznika 1 i kontakt 2 przekaz¬ nika 7, umozliwia przeslanie tylko sklado¬ wego zmiennego pradu dzwonkowego do abonenta wywolujacego. Gdy abonent wy¬ wolywany odpowiada, wtedy przekaznik F wzbudza sie, zamykajac swój wlasny ob¬ wód przytrzymujacy. Przekaznik F zamy¬ ka równiez obwód przekaznika B, biegnacy przez kontakt roboczy 2 przekaznika K, wskutek czego przekaznik B wzbudza prze¬ kaznik BB, który przerywa wtedy obwód przekaznika K. Przekaznik K przerywa wówczas obwód przekaznika 1, który zwal¬ nia lacznice kontrolna, czyli lacznica ta powraca do swego polozenia wyjsciowego.Przekaznik BB zamyka obwód przekazni¬ ka A, przechodzacy przez petle abonenta wywolujacego oraz zamyka obwód prze¬ kaznika D, przechodzacy przez petle abo¬ nenta wywolywanego, przyczem dzieki wlaczeniu przekaznika A uzyskuje sie przylaczenie biegunów baterji w petli abo¬ nenta wywolujacego. Przdkaznik B uza¬ leznia sie nastepnie od kontaktów robo¬ czych przekaznika A, wobec czego pozo¬ staje w stanie czynnym po rozmagnesowa¬ niu sie przekaznika K. Przekaznik B uzie¬ mia przewód próbny z obu jego konców. PL