Wynalazek dotyczy skrzynki biegów po¬ jazdów mechanicznych, zwlaszcza ciagó¬ wek, zaopatrzonej w kilka walków z kólka¬ mi zmianowemi, z których jeden walek jest sprzezony z walem silnika lub innym walem napednym, stanowiac jego przedluzenie.Celem wynalazku jest osiagniecie zabezpie¬ czenia w ten sposób osadzonego sprzegane¬ go walu zapomoca prostych srodków.Walki przekladni zmianowej wraz z kólkami sa wedlug wynalazku osadzone we wspólnem jarzmie lozyskowem, opieraja- cem sie lapami, których os jest równolegla do osi sprzeganego walu, na odpowiednio uksztaltowanych wspornikach oslony.Przez takie urzadzenie zabezpieczone je$t dokladne srodkowe ustawienie walu sprzeganego wzgledem walu napednego, dzieki czemu unika sie zacierania sprzega¬ nych walów w lozyskach i ich zagrzewania sie. Skrzynka biegów wedlug wynalazku ma te zalete, ze jarzmo lozyskowe wraz z osadzonemi w niem walami i kólkami moze byc jako calosc latwo wyjete z oslony przez odpowiedni otwór w scianie oslony.Rysunek przedstawia przyklad wyko¬ nania przedmiotu wynalazku. Fig. 1 przed¬ stawia skrzynke biegów w pionowym prze¬ kroju podluznym; fig. 2 — w przekroju po¬ przecznym wedlug linji II—//, oznaczonej na fig. 1; a fig. 3 — czesc jarzma w prze¬ kroju poprzecznym wedlug linji ///—///, oznaczonej na fig. 1.Tylna czesc oslony'/ silnika jest pola-czona z oslona 2 skrzynki biegów, której £yjna czescnie jeet uwidoczniona na ry- silftfete Lic^ba 3 o3bacza kolo rozruchowe silnika, a 4 — glówne sprzeglo cierne. Za- pomoca stalego sprzegla kolnierzowego 5 polaczona jest jedna polówka sprzegla cier¬ nego z walem 6 skrzynki biegów, który sta¬ nowi przedluzenie walu silnika. Na walku 6 znajduja sie dwa przesuwne kólka zmia¬ nowe 7 i 8, uwidocznione na rysunku w po¬ lozeniu, odpowiadajacem biegowi jalowe¬ mu. Kólka te moga byc polaczone zapomo- ca przyrzadu, nieuwidocznionego na rysun¬ ku, z jednem z kólek zmianowych 9 lub 10, osadzonych na walku 11. Walek 11 jest polaczony z kolami ciagówki zapomoca przekladni 12.Walki 6 i 11 z kólkami zebatemi 7, 8 i 9, 10 sa osadzone w jednolitem jarzmie lo- zyskowem 13. To jarzmo lozyskowe sklada sie z dwóch pionowych plyt 131, 132, zao¬ patrzonych w lozyskach dla walków 6 i 11 i polaczonych u góry poprzeczka 133, która ma przekrój pólokragly (fig. 2). Jarzmo jest w celu ulatwienia zakladania bardzo waskie. Górna poprzeczka 133 wystaje z obu stron za plyty 131, 132, tworzac lapy 14, nieco szersze niz poprzeczka 133 i pól¬ koliste. Lapy te, obrobione na wewnetrznej powierzchni, tworza cylindryczne po¬ wierzchnie lozyskowe, wspólsrodkowe z o- sia walu 6, wzglednie z osia jego lozysk.Lapami 14 wspiera sie jarzmo 13 na od¬ powiednich wspornikach 15, wystepujacych z oslony 2 skrzynki, do których jest ono przymocowane srubami 18. Powierzchnie przylegania wsporników 15 odpowiadaja powierzchniom lap jarzma. Srodkowe usta¬ wienie oslony 2 wzgledem oslony 1 silnika jest zabezpieczone zapomoca pierscieniowej nasady 17. Wsporniki 15 maja przekrój pólokragly (fig. 3) i sa zaopatrzone w po¬ przeczne scianki 16, wystajace z górnej scianki oslony 2 wdól po kazdej stronie o- tworu lub wyciecia w tej sciance, przyczem otwór ten ma ksztalt i rozmiar, pozwalaja¬ cy na wyjecie jarzma 13 wraz z walkami i kólkami wzglednie wygodne ponowne jego zalozenie. Wspomniany otwór jest zamknie¬ ty nakrywa 21.Do prowadzenia jarzma 13 przy zakla¬ daniu w oslonie 2, aby zajelo wlasciwe po¬ lozenie, sluza czopy prowadnicze 19, umie¬ szczone w dolnej sciance oslony 2, którym odpowiadaja otwory 20 w jarzmie. Czopy prowadnicze moga byc równie dobrze umo¬ cowane w jarzmie, a otwory wykonane w o- slonie.Przy wkladaniu jarzma razem z wal¬ kami i kólkami do oslony, wprowadza sie je przez górny otwór, az czopy 19 wsuna sie w otwory prowadnicze 20, a lapy po¬ przeczki 133 osiada na wspornikach 15, po- czem jarzmo zostaje przymocowane sruba¬ mi 18, a walek 6 — polaczony zapomoca sprzegla 5 z walem napednym. Przy roz¬ bieraniu skrzynki biegowej postepuje sie naodwrót.Wynalazek moze byc oczywiscie zasto¬ sowany do skrzynek biegów róznego rodza¬ ju, w których wal napedny sprzegany jest z podluznie skierowanym walem posrednim.Liczba kólek zmianowych i ich walków w jarzmie lozyskowem oraz ksztalt jarzma moze byc rózny odpowiednio do warunków.Zamiast cylindrycznych powierzchni opar¬ cia mozna zastosowac inne powierzchnie, np. stozkowe, o podwójnym stozku lub ku¬ liste, musza one jedynie byc wykonane wspólosiowo do sprzeganego walu. PL