Wynalazek niniejszy dotyczy samoczyn¬ nych i pólsamoczynnych central telefonicz¬ nych.Przedmiotem wynalazku jest centrala telefoniczna, w której wszystkie lacznice, znajdujace sie w przewodzie rozmowy, po¬ ruszaja sie tylko w jednym kierunku. Wy¬ nalazek ma równiez na celu zmniejszenie do minimum urzadzen, nalezacych do lacz¬ nic rozmów oraz umieszczenie mozliwie jak najwiecej urzadzen kontrolujacych w ob¬ wodach, wspólnych dla pewnej liczby lacz¬ nic rozmów.W takich centralach stosowany bywa za - zwyczaj mechanizm lacznikowy, wspólny dla grupy lacznic rozmów, przyczem kazda z tych lacznic moze byc pod kontrola tego mechanizmu przesuwana na zadana linje lub na grupe tych linij.W takich ukladach osiaga sie duze zao¬ szczedzenie potrzebnych urzadzen. Próbo¬ wano stosowac dwa sposoby roboczego la¬ czenia mechanizmu lacznikowego z wybie- raczem rozmów, przedluzajacym polacze¬ nia. Wedlug jednego z tych sposobów prze¬ wodniki biegna od mechanizmu lacznikowe¬ go do kazdej lacznicy rozmów grup, obslu giwanych przez ten mechanizm, przyczem kazda z tych lacznic jest wyposazona w przekaznik, który z chwila wzbudzenia sie laczy lacznice z mechanizmem laczniko¬ wym. Wedlug drugiego sposobu mechanizm lacznikowy jest polaczony z obwodem lacz¬ nicy rozmów za posrednictwem lacznicy wybierajacej.Wynalazek niniejszy jest opisany w za¬ stosowaniu do urzadzenia, wykonanego we¬ dlug tego drugiego sposobu, co jednak nieogranicza zastosowania wynalazku do cen- Jral, w których jest ftpsowany ten szczegól¬ ny sposóti laczenia * niechanizmu laczniko¬ wego z lacznica rozmów.Istota wynalazku jest uklad obwodów w telefonji automatycznej lub pólautomatycz¬ nej, w którym mechanizm kontrolny wspól¬ pracuje z szeregiem wybierajacych lacznic rozmów, znajdujacych sie na poszczegól¬ nych stopniach laczenia, przyczem uklad ten odznacza sie tern, ze mechanizm kon¬ trolny posiada urzadzenia, reagujace na im¬ puls pradu, sluzace do kontrolowania pra¬ cy odnosnej lacznicy przepustowej, której koncówki sa polaczone zapomoca przewo¬ dów przepustowych (z których kazdy jest wspólny dla pewnej liczby przepustowych lacznic wybierajacych) z mechanizmami kontrolnemi nastepnego stopnia laczenia, przyczem pierwszy mechanizm kontrolny posiada równiez urzadzenia lacznikowe do kontrolowania posuwania sie odnosnej wy - bierajacej lacznicy rozmów do szeregu kon¬ taktowego, polaczonego przewodami kablo- wemi z wybierajaca lacznica rozmów na na stepnym stopniu laczenia.Te i inne cechy wynalazku beda wyja¬ snione w toku ponizszego opisu przy rozpa¬ trywaniu rysunków, na których fig. 1 przed¬ stawia nienumerowe urzadzenie laczniko¬ we, skladajace sie z wybieracza wstepnego LF1 i wtórnego LF2 oraz z lacznicy roz¬ dzielczej D. Fig. 2 przedstawia obwód wy- bieraczy w pierwszym okresie laczenia nu¬ merowego. Pierwszy grupowy wybieracz rozmów jest uwidoczniony ponad linja prze¬ rywana, pod ta zas linja jest wskazany wspólny obwód kontrolny grupy lacznic wy¬ bierajacych^ Obwód kontrolny zawiera lacznice kontrolna Rl, lacznice przepusto¬ wa R2 oraz grupe przekazników, polaczo¬ nych z temi lacznicami} Lacznica kontrolna Rl jest zaopatrzona w szczoteczki, slizga¬ jace sie po szeregach kontaktów 2 — 8.Lacznica przepustowa R2 posiada szczo¬ teczki i kontakty C, Ml, M2, Tl, T2, —1, —2, +1, +2, N21 i N22. Pewne grupy kon¬ taktów lacznicy Rl sluza do wyznaczania linij z szeregu kontaktów lacznicy przepu¬ stowej R2, przyczem kontakty w szeregu 7 sa w tych polozeniach lacznicy laczone za¬ pomoca paseczków z koncówkami kontrol¬ nych szeregów kontaktów C lacznicy R2.Inne grupy kontaktów lacznicy Rl sluza do laczenia obwodu kontrolnego z jedna lacz¬ nica wybierajaca za posrednictwem szere¬ gów kontaktowych 2, 4, 5, 6 i 7. Przewod¬ niki przepustowe biegna od koncówek sze¬ regów kontaktowych —1, —2, +1, +2 lacz¬ nicy R2 do obwodów kontrolnych (podczas nastepnego okresu laczenia). Próbne prze¬ wody przepustowe biegna od koncówek sze¬ regów kontaktowych Tl, T2 do lacznic wy¬ bierajacych (podczas nastepnego okresu la¬ czenia). Koncówki szeregów kontaktowych Ml, M2 sa polaczone wielokrotnie z odpo wiedniemi koncówkami szeregów kontakto¬ wych M wszystkich lacznic wybierajacych, obslugiwanych przez obwód kontrolny, któ¬ ry we wskazanym nizej przypadku przyj¬ muje impuls, odpowiadajacy pierwszej cy¬ frze 6, co jest pozadane w pewnych przy¬ padkach, lecz nie bylo dotychczas uwazane za konieczne do zastosowania. Aby to osia¬ gnac, trzeba bylo jednak polaczyc paskami dwie grupy koncówek szeregu kontaktów 7 lacznicy Rl z koncówkami kontrolnego sze¬ regu kontaktów C. Pierwsza z tych grup u- zywa sie zazwyczaj do wyznaczania linji w szeregu kontaktowym C, jednak podczas wytarczowywania cyfry 6, która ma byc przyjeta, lacznica Rl przesuwa sie na po¬ czatek drugiej grupy koncówek bez wyzna¬ czania linji, a dopiero wskutek wytarczo¬ wywania dalszej cyfry wyznaczanie odby¬ wa sie za posrednictwem wybranej konców¬ ki drugiej grupy.Fig. 3 przedstawia obwód wybierajacy podczas drugiego okresu laczenia. Na figu¬ rze tej drugi wybieracz grupowy jest uwi¬ doczniony ponad linja przerywana, pod która jest wskazany obwód kontrolny, za- — 2 —wierajacy lacznice kontrolna Rl, zaopatrzo¬ na w szczoteczki iw szeregi kontaktowe /, 2, 4, 5, 6,7, 8 i 9, oraz lacznice przepusto¬ wa R2, wyposazona w szczoteczki i szeregi kontaitowe C, M2, Ml, T2, Tl, +2, +1, —2, —1 i N2. Szeregi kontaktowe tych lacz¬ nic sa urzadzone podobnie do szeregów lacznic Rl, R2 obwodu kontrolnego, wska¬ zanego na fig. 1, z wyjatkiem, ze nie przyj¬ muja cyfr.Fig. 4 przedstawia obwód wybierajacy w trzecim lub przedostatnim okresie lacze¬ nia. Na figurze tej przedostatni wybieracz grupowy znajduje sie ponad linja przery¬ wana, pod która jest wskazany obwód kon¬ trolny, zawierajacy lacznice kontrolna Rl, wyposazona w szczoteczki i w szeregi kon¬ taktowe 1, 2,4, 5,6, 7, 8, 9 i 10 oraz lacz¬ nice przepustowa R2, posiadajaca szczo¬ teczki i szeregi kontaktowe C, M2, Ml, OM, T2, Tl, —2, —1, N21 i N22. Podczas tego okresu laczenia obwody kontrolne sa pola¬ czone z pojedynczemi obwodami przepusto- wemi, gdy te juz osiagnely koncowy stan la¬ czenia. Szeregi kontaktowe lacznic Rl, R2 sa urzadzone podobnie, jak szeregi lacznic, podanych na fig. 1 i 2.Fig. 5 przedstawia koncowy obwód wy¬ bierajacy, przyczem wybieracz koncowy znajduje sie ponad linja przerywana, pod która jest wskazany obwód kontrolny, za¬ wierajacy lacznice kontrolna Rl, wyposa¬ zona w szczoteczki i w szeregi kontaktowe od 1 do 9, oraz lacznice przepustowa R2, posiadajaca szczoteczki i szeregi kontakto¬ we X2, Xl, M2 Ml, T2, Tl, C i N2. Kon¬ cówki szeregów kontaktowych 7, 8, 9 sluza w pewnych polozeniach lacznicy Rl do kontrolowania, koncówki zas szeregów kon¬ taktowych 1, 2, 3,4,5i9 sluza przy innych polozeniach tej lacznicy do laczenia obwo¬ du kontrolnego z poszczególnym wybiera - czem koncowym. Szeregi kontaktowe Xl, X2 lacznicy R2 sluza do wydzielania cen¬ tral prywatnych (P, B, X). Koncówki szere¬ gów kontaktowych Tl, T2 sa polaczone wie¬ lokrotnie z odpowiedniemi koncówkami sze¬ regów kontaktowych wybieracza H, kon¬ cówki zas szeregów kontaktowych Ml, M2 sa polaczone wielokrotnie z odpowiedniemi koncówkami szeregów kontaktowych wy¬ bieracza M.Fig. 6 przedstawia schemat ogólnego u- kladu typowej centrali wedlug wynalazku.Lacznice wybierajace skladaja sie ze stupunktowych, jednokierunkowych, stop¬ niujacych lacznic typu specjalnego, posia¬ dajacych dwa zespoly szczoteczek, przesu¬ nietych wzgledem siebie o kat 180°, czyli ze kazda z tych szczoteczek moze przesu¬ wac sie podczas jednego calkowitego ob¬ rotu walka lacznicy po luku, skladajacym sie z piecdziesieciu kontaktów.Lacznice Rl sa piecdziesieciopunkto- wemi stopniowemi lacznicami jednokierun- kowemi, których kontakty sa polaczone paskami w ten sposób, iz podczas jednego calkowitego obrotu lacznicy zostaje wyko- wana maksymalna liczba laczen.Lacznice R2 sa stupunktowemi jedno- kierunkowemi lacznicami stopniowemi, po- siadajacemi dwa zespoly szczoteczek, mo¬ gacych przesuwac sie jednoczesnie po od¬ powiednich poziomach szeregów kontak¬ towych.Stosownie do zwyczaju, przyjetego o- gólnie przy rysowaniu obwodów ukladów telefonicznych, kontakty przekazników oznaczono na rysunkach literami z doda¬ niem odpowiedniej cyfry: tak np. kontak¬ ty Cl, C2, C3 naleza do przekaznika C, a cyfry, dodane do litery, oznaczajacej dany przekaznik (jak np. przy przekazniku C3), oznaczaja liczbe kontaktów, posiadanych przez ten przekaznik. Kontakty przekazni¬ ków sa rozmieszczone w miare moznosci w porzadku numerowym od lewej ku prawej stronie kazdej figury rysunku.Litery, oznaczajace poszczególne lacz¬ nice oznaczaja równiez elektromagnes, ob¬ racajacy stopniowo te lacznice.Ogólny, krótki opis dzialania niniejszejcentrali podany jest najpierw w zwiazku z fig, 6.Abonent wywolujacy S zostaje pola¬ czony za posrednictwem obwodu linjowe- go LC (zawierajacego przekazniki linjowy i wylaczajacy abonenta) oraz pierwszego i drugiego wybieracza linjowego LF1, LF2, kontrolowanych przez rozdzielacz D, z pierwszym wolnym wybieraczem grupo¬ wym S, polaczonym z wolnem urzadze¬ niem kontrolnem C. Podczas wytarczowy- wania pierwszej cyfry numeru, lacznica kontrolna Rl wyznacza zadana grupe nu¬ merów w szeregu kontaktowym lacznicy przepustowej R2. Ta ostatnia lacznica za¬ czyna natychmiast obracac sie. Dalsze im¬ pulsy, pochodzace z tarczy numerowej a- bonenta, po przybyciu do lacznicy przepu¬ stowej R2, przedostaja sie przy odpowied- niem polozeniu tej lacznicy do drugiego wolnego wybieracza grupowego SI, który jest polaczony z wolnem urzadzeniem kon¬ trolnem Cl, przyczem jednoczesnie laczni¬ ca Rl sziika pierwszego wybieracza grupo¬ wego S, który ma zastapic lacznice prze¬ pustowa R2. Wybieracz grupowy S zostaje polaczony nastepnie z kablem, wybranym przez lacznice R2. Impulsy od drugiej cy¬ fry numeru przechodza w miedzyczasie przez lacznice R2 do urzadzenia kontrol¬ nego Cl (podczas drugiego okresu lacze¬ nia), które to urzadzenie dziala tak samo, jak urzadzenie wybierajace podczas pierw¬ szego okresu laczenia. Podczas pierwszego okresu laczenia, urzadzenie kontrolne C zostaje zwolnione, t. j. z chwila, gdy urza¬ dzenie kontrolne Cl zostaje polaczone podczas okresu drugiego z okreslona lacz¬ nica wybierajaca SI za posrednictwem szczoteczek lacznicy Rl. Lacznica SI sty¬ ka sie wiec z kablem, wybranym przez lacznice R2, przyczem ta ostatnia jest po¬ laczona teraz z urzadzeniem kontrol¬ nem Cl. W taki sam sposób polacze¬ nie zostaje przedluzone za posrednic¬ twem wybieracza trzeciej grupy S2, (w celu uskutecznienia koncowego O- kresu wybierania bedac teraz pod kon¬ trola urzadzenia kontrolnego C2. Pod¬ czas tego okresu koncowego, lacznica Rl wybranego urzadzenia kontrolnego C3, dziala, pod wplywem impulsów, odpowia¬ dajacych cyfrom dziesiatkowym i jednost¬ kowym, wyznaczajac zadana linje SH w szeregu kontaktowym lacznicy R2. Po po¬ laczeniu zadanej linji z lacznica R2, lacz¬ nica Rl laczy urzadzenie kontrolne C3 z wybranym wybieraczem koncowym, wsku¬ tek czego w obwodzie kontrolnym C3 jest próbowany stan linji zadanej. Jezeli linja ta jest zajeta, wtedy zostaje przeslany sy¬ gnal zajecia, gdy zas jest ona wolna, wte¬ dy wybieracz S3 laczy sie z nia i wskutek tego wzdluz linji tej zostaje przeslany prad sygnalizacyjny do wzywanego abo¬ nenta. Po polaczeniu przez lacznice Rl u- rzadzenia kontrolnego C3 z wybieraczem koncowym S3, urzadzenie kontrolne C2 zostaje zwolnione, co powoduje równiez zwolnienie urzadzenia kontrolnego C3.Wyslane zostaje teraz wywolanie w sposób, opisany szczególowo w zwiazku z fig. 1 — 5, Linja abonenta konczy sie w centrali (fig. 1) na szeregach kontaktów wybiera¬ czy wstepnych, np. LF1, oraz na szeregach kontaktów lacznic, obslugujacych inne centrale, nieuwidocznionych na rysunku.Linje abonentowe sa podzielone na grupy, z których kazda moze skladac sie z tylu linij, ile jest zespolów kontaktowych w szeregach kontaktów wybieraczy LF1, t. j. np. ze stu linij, przyczem kazda grupa li¬ nij posiada odpowiednia liczbe wybiera¬ czy, potrzebnych do obslugiwania ruchu te¬ lefonicznego, nadchodzacego z tej grupy, Kazda grupa linji abonentowych posiada wspólny przekaznik rozruchowy GA.Wybieracze wtórne LF2 sa polaczone z pierwsza grupa wybieraczy i podzielone na grupy o takiej pojemnosci, aby mogly sprostac ruchowi telefonicznemu, skiero- _ 4 _wanemu do nich. Kazda z tych grup wy- bieraczy wtórnych wyszukuje poszczegól¬ ne wybieracze wstepne w kazdej z grup wstepnych. Z kazda grupa wybieraczy wtórnych jest polaczona lacznica kontrol¬ na D, wybierajaca wstepnie wtórny wolny wybieracz, skojarzony z wolnym wybiera- czem pierwszej grupy, który jest znów po¬ laczony z wolnym równiez obwodem kon¬ trolnym. Liczba przydzielajacych lacznic D jest wiec równa liczbie grup wybiera¬ czy wtórnych i liczbie wybieraczy wstep¬ nych w kazdej grupie.Podczas przesylania przez abonenta sygnalu wywolawczego, przekaznik SA, wspólny danej grupie abonentów, wyzna¬ cza wszystkie wybieracze wstepne LF1, obslugujace te grupe oraz uruchomia ze¬ spól wybieraczy wtórnych LF2, wybra¬ nych uprzednio przez lacznice D. Wybie¬ racze wtórne LF2 szukaja do chwili, gdy dwa z nich wyznacza wybieracze wstepne LF1, które zaczynaja wtedy szukac do chwili, gdy jeden z nich znajdzie linje wy¬ wolujaca.Przyjmuje sie, np., ze do rozpoczecia polaczenia telefonicznego jest wymagane dwanascie wybieraczy wstepnych w kaz¬ dej grupie, wobec czego musi byc 12 lacz¬ nic kontrolnych i 12 grup wybieraczy wtórnych. Pierwsza grupa tych wybiera¬ czy posiada dostep do pierwszych wybie¬ raczy wstepnych w kazdej ich grupie, dru¬ ga zas grupa wybieraczy wtórnych posiada dostep do drugich wybieraczy wstepnych w kazdej ich grupie i t. d., az do dwuna¬ stej grupy wybieraczy wtórnych, posiada¬ jacej dostep do dwunastego wybieracza wstepnego w kazdej grupie wybieraczy wstepnych. Wyznaczenie w tern urzadze¬ niu drogi powrotnej wywolan od pierwsze¬ go wybieracza do linji wywolujacej jest wiec bardzo proste, poniewaz ustawienie wybieracza wtórnego wskazuje grupe po¬ czatkowa, wylacznik zas grupy wtórnej wskazuje lacznice poczatkowa, uzyta w tej grupie wstepnej. Ustawienie lacznicy poczatkowej wskazuje linje abonentowa, z która zostal polaczony pierwszy wybie- racz.Opisany teraz bedzie bardziej szcze¬ gólowo przebieg wywolania.Po przeslaniu sygnalu wywolawczego w petli abonenta wywolujacego, zostaje wzbudzony przekaznik linjowy L, wska¬ zujacy lacznicom koncowym, ze linja jest zajeta. Przekaznik ten, za posrednictwem obu uzwojen przekaznika KA i kontaktów L2, nadaje odpowiedni potencjal szczo¬ teczkom próbujacym H, slizgajacym sie po kontaktach wybieraczy poczatkowych LF1.Przekaznik L zamyka równiez obwód wspólnego przekaznika grupowego SA, który zkolei zamyka obwód przekaznika rozruchowego J wszystkich wolnych lacz¬ nic rozdzielczych D, zawierajacy uziemie¬ nie i uzwojenie przekazników SA2, HA2 oraz FI, KI oraz nadaje potencjal (za po¬ srednictwem cewek przekaznika HA i kontaktów SAl), kontaktowi wyznaczaja¬ cemu C, nalezacemu do wszystkich wybie¬ raczy wstepnych LF1, obslugujacych te grupe linjowa, do której nalezy linja wy¬ wolujaca.Przekaznik J kazdej lacznicy rozdziel¬ czej D uzupelnia obwód jak nastepuje: ziemia, kontakt spoczynkowy B2, kontakt roboczy J3, cewka przekaznika H, szczo¬ teczka rozdzielcza Dt, przewód T, kontak¬ ty spoczynkowe HS2 (fig. 2), B2, PI, Ql, E10, szczoteczki lacznic Rl i R2 w ich po¬ lozeniach normalnych, kontakty B7 i do baterji uziemionej.Wzbudzony przekaznik H zamyka na kontakcie Hs obwód, przechodzacy przez: kontakty El, F8, Ki, H3 i przez szczotecz¬ ke F2 elektromagnesu F2, przesuwajacego skokami wlasciwy wtórny wybieracz LF2.Jednoczesnie na kontakcie HI zostaje przygotowany obwód przekaznika próbu¬ jacego E, przebiegajacy przez: kontakty HI, K5, uzwojenie przekaznika E, szczo- — 5 —teczke F2T lacznicy rozdzielczej D i szczoteczke C wybieracza wtórnego LF2.Z elektromagnesem F2 jest polaczony za posrednictwem szczoteczki SQ2 konden¬ sator, sluzacy do gaszenia iskier elek¬ trycznych, mogacych powstac przy wla¬ czaniu lub wylaczaniu tego elektroma¬ gnesu.Wybieracz wtórny LF2 przesuwa sie skokami do chwili dojscia do wyznaczone¬ go wybieracza poczatkowego LF1. Gdy to nastapi, wtedy wzbudza sie przekaznik E w obwodzie, przebiegajacym przez uzie¬ mienie, kontakty HE2, E2, uzwojenie F i baterje, przyczem przekaznik E przerywa na swych kontaktach El obwód elektroma¬ gnesu napedowego F2 i zamyka na kontak¬ tach E2 obwód przekaznika F, przebiega¬ jacy przez uziemienie, kontakty HE2, E2, uzwojenie przekaznika F i baterje. Prze¬ kaznik F zwiera sie na kontaktach F4 i przygotowuje za posrednictwem kontaktów F9, J2 obwód przekaznika próbujace¬ go B.Przekaznik HA nie wzbudza sie w pola¬ czeniu szeregowem z przekaznikiem poje¬ dynczym E, lecz gdy wybieracz wtórny, kontrolowany przez inna lacznice rozdziel- cza, polaczy sie równiez z wyznaczonym wybieraczem wstepnym, wtedy dwa prze¬ kazniki E beda polaczone ze soba równole¬ gle, wskutek czego przekaznik HA wzbudza sie i przerywa na kontaktach HA1 obwód, biegnacy przez jego bezindukcyjne uzwoje¬ nie i baterje do kontaktów wyznaczajacych, zapobiegajac wskutek tego dzialaniu in¬ nych przekazników E.Gdy wybieracz wstepny jest zajety w chwili zetkniecia sie z jego kontaktami szczotek wybieracza wtórnego, wtedy prze¬ kaznik HE wzbudza sie wedlug obwodu, przebiegajacego przez: kontakty K6, H2, szczoteczki lacznicy rozdzielczej MN, szczo¬ teczka i kontakt wielokrotny L wybieracza wtórnego LF2 (kontakt L i szczoteczka wy¬ bieracza wtórnego sa juz polaczone z wy¬ bieraczem wstepnym), kontakty robocze KS1 i HS1 przekazników wylaczajacych KS lub HS (fig. 2) wybieracza grupowego wlasciwego ogniwa wybieracza wtórnego i przez uziemiony przewód przytrzymujacy H. Wzbudzony przekaznik HE przerywa na kontaktach HE2 obwód przekaznika F i zamyka obwód elektromagnesu stopniuja¬ cego F2, który to obwód jest niezalezny od przekaznika E, wskutek czego wybieracz wtórny znów posuwa sie naprzód. Wolny wybieracz wstepny moze byc uzyty nawet wtedy, gdy zatrzymal sie na linji zajetej, poniewaz w tym przypadku linja wielokrot¬ na L me jest uziemiona.Wybieracze wtórne przesuwaja sie na¬ dal do chwili, gdy dwa z nich znajda wy¬ bieracze wstepne tej grupy, do której na- lezy.abonentwywolujacy.Wzbudzony przekaznik HA przerywa na kontaktach HA2 obwód rozruchowy przekazników J poszczególnych lacznic rozdzielczych, lecz w tymze czasie prze¬ kazniki J, nalezace do lacznic rozdziel¬ czych, polaczonych z wybieraczami wtórne- mi, które wyszukaly juz wyznaczone wy¬ bieracze wstepne, zwieraja sie za posred¬ nictwem kontaktów K1 i FI.Wzbudzony przekaznikF uzupelnia rów¬ niez obwód elektromagnesu stopniujacego FI wybieracza wstepnego LF1, który to obwód przebiega przez: kontakty BI, F2, szczoteczke rozdzielacza FI i szczoteczke wybieracza R. Do elektromagnesu F2 za posrednictwem kontaktów F7 i szczoteczek SQ1, SQ zostaje przylaczony teraz wspólny kondensator, gaszacy iskre. Po polaczeniu sie wybieracza wstepnego z linja wywolu¬ jaca, zostaje wzbudzony przekaznik B wedlug obwodu, przebiegajacego przez: kontakty F4, lewe uzwojenie przekaznika B, szczoteczke FIT lacznicy rozdzielczej D, szczoteczki H wybieraczy wtórnego i wstep¬ nego, oraz przez uzwojenie przekaznika KA abonenta wywolujacego.Przekaznik B zwiera, sie na kontaktach — 6 —F5, BI i przerywa na kontaktach B2 obwód przekaznika H. Przekaznik B przerywa równiez na kontaktach BI obwód elektro¬ magnesu stopniujacego FI, a na kontaktach BI, F6 zamyka obwód, przekaznika K.Wzbudzony przekaznik K przerywa na kontaktach KI obwód przekaznika J, dalej na kontaktach K5 przerywa obwód prze¬ kaznika E, a na kontakcie KIO zamyka ob¬ wód przekaznika KS (fig. 2) (za posrednic¬ twem: kontaktów B2, KIO, szczoteczki SW i przewodnika K). Przekaznik KS zwiera sie wtedy na kontaktach KS5. Przekaznik F rozmagnesowuje sie teraz ponownie i prze¬ rywa na kontaktach F5 obwód przekaznika B. Po rozmagnesowaniu sie przekaznika F, nastepuje zwarcie przekaznika K na kon¬ taktach K3, Hi, dzieki przedwstepnemu o- twarciu sie kontaktów F6. Przekaznik KS laczy petlice abonenta z przekaznikiem im- pulsyjnym AA (fig. 2), znajdujacym sie w obwodzie kontrolnym.Na kontaktach HI, F3, K2 uzupelnia sie teraz obwód, biegnacy od ziemi przez kon¬ takty przerywacza i przez elektromagnes D lacznicy rozdzielczej, obracajacej sie i wyszukujacej wolne, wtórne ogniwo, t j. takie, którego wybieracz i obwód kontrolny sa równiez wolne. Gdy to nastapi, przekaz¬ nik H wzbudza sie wedlug obwodu, przebie- gajacego przez: kontakty B2, K9, szczotecz¬ ke Dt i przewód próbujacy Ti przerywa na kontaktach HI obwód stopniujacego elek¬ tromagnesu oraz przerywa obwód przekaz¬ nika K, który przerywa zkolei obwód prze¬ kaznika H.Gdyby lacznica rozdzielcza polaczyla sie z wolnem ogniwem wstepnem, które zo¬ stalo juz poprzednio wybrane przez inna lacznice rozdzielcza, to wtedy przekaznik HE wzbudzalby sie wedlug obwodu, prze¬ biegajacego przez: kontakty K6, szczotecz¬ ke CAf, kontakt wielokrotny, szczoteczke Cm drugiego rozdzielacza, kontakt K4 i do ziemi. Przekaznik K i elektromagnes D o- trzymuja dzieki temu inne uziemienie z in¬ nego obwodu, przebiegajacego przez kon¬ takty K4, HE1, wskutek czego lacznica roz¬ dzielcza posuwa sie nadal skokami, wbrew chwilowemu dzialaniu przekaznika HI.Jezeli tylko jeden wyznaczony wybie¬ racz wstepny jest wolny, to oczywiscie w granicach jego zasiegu znajduje sie szuka¬ na linja wywolujaca. Mozliwe jest równiez wlaczenie linji wywolujacej zapomoca wy- bieracza wstepnego, zanim rozpocznie wy¬ szukiwac drugi wybieracz.Obwód wybieracza oraz jego obwód kontrolny jest próbowany, jak juz bylo po¬ wiedziane, za posrednictwem obwodu, prze¬ biegajacego przez: przewód T, kontakty HS2 (fig. 2), B2, PI, Ql, E10, szczoteczke i kontakt normalny szeregu kontaktowego 7 lacznicy /?/, kontakt normalny i szczotecz¬ ke szeregu kontaktowego C lacznicy R2, B7 i przez opór zabezpieczajacy do baterji, oznaczajacy, ze obwód wybieracza nie jest w uzyciu. Gdy obwód wybieracza zostaje zajety, wtedy potencjal uziemienia, dopro¬ wadzony do przewodu T poprzez kontakt B2 (fig. 1) zmniejszy potencjal we wspól¬ nym punkcie HS2 i B2, wskutek czego ob¬ wód kontrolny wykaze stan zajecia. Po do¬ konaniu polaczenia (poprzez obwód wybie¬ rajacy przedwstepnie), z abonentem wy¬ wolujacym, przewód K zostaje uziemiony, wskutek czego wzbudza sie przekaznik KS.W nastepstwie wzbudza sie przekaznik A wedlug obwodu: baterja, jedno uzwojenie przekaznika A, kontakty H3, KS2, prze¬ wód ujemny, przewód dodatni, kontakty KS3, H5 petli abonenta, drugie uzwojeniu przekaznika A i do ziemi. Przekaznik A zamyka na kontakcie A2 obwód przekazni¬ ka B, wskutek czego przekaznik ten prze¬ rywa na kontakcie B2 obwód próbny i za¬ myka obwód, zwierajacy przekaznik KS i przebiegajacy przez kontakty B3 i KS5.Na kontakcie B7 przerywa sie obwód, bie¬ gnacy do baterji i wzbudzajacy przekaznik M. Przekaznik A rozmagnesowuje sie po pierwszym impulsie, jednak prze-kaznik B, jako dzialajacy z opóznie¬ niem, jest nadal namagnesowany. Prze¬ kaznik ten zamyka obwód elektroma¬ gnesu Rl, przebiegajacy przez: kontakty E4, B5, cewke przekaznika CA1 i do ziemi.Przy koncu impulsu przekaznik A dziala ponownie, a lacznica Rl przesuwa sie do polozenia 2, wskutek czego obwód przekaz¬ nika Af zostaje przerwany. Przekaznik ten rozmagnesowuje sie, powodujac zamkniecie obwodu elektromagnesu R2, przebiegajace¬ go przez: kontakty H8, sprezyny przerywa¬ cza Ml, szczoteczke i kontakt normalny szeregu kontaktów N21 lacznicy R2, kon¬ takty C2, Ql, PI, B3 i do ziemi. Lacznica R2 przesuwa sie wtedy o jeden stopien na¬ przód, a dalej przesuwa sie skokami pod wplywem obwodu, przebiegajacego przez jej wlasne sprezyny przerywajace, kontak¬ ty nienormalne szeregu N21 i do uziemione¬ go kontaktu E6. Ten ruch odbywa sie do chwili ponownego wzbudzenia sie przekaz¬ nika Af. Lacznica Rl kazdorazowo, po o- trzymaniu impulsu z tarczy abonenta, prze¬ suwa sie o jeden stopien naprzód, przyczem polaczenie paskowe pomiedzy szeregami kontaktowemi 7 i C jest tak urzadzone, iz obwód przekaznika H ma moznosc zamknie¬ cia sie bez wzgledu na to czy lacznica R2 dochodzi, czy tez nie dochodzi do poczatku grupy kontaktów, odpowiadajacej grupie, na której zatrzymala sie lacznica Rl. Po ukonczeniu tarczowania danej cyfry, prze¬ kaznik C po pewnym czasie zwalnia sie a, wskutek dojscia lacznicy R2 do polozenia, oznaczonego przez szereg kontaktowy 7, przekaznik Af wzbudza sie ponownie wedlug opisanego poprzednio obwodu, zamykajac obwód przekaznika E, biegnacy od baterji przez: cewke przekaznika E, kontakty G4, W6, Cl, W4, M2, szczoteczke i nienormalne kontakty szeregu N21, kontakty E6 i do ziemi. Przekaznik E przyciaga wtedy swoja lekko sprezynujaca kotwiczke E9 i na kon¬ takcie B3 uziemia swoje drugie uzwojenie.Na kontakcie E10 przerywa sie obwód prze¬ kaznika Af, który zwalnia sie i na kontak¬ cie B3 zamyka obwód wzbudzajacy laczni¬ cy R2, przebiegajacy przez: kontakt Ml, szczoteczke i nienormalne kontakty szeregu N21, kontakty E5, Ql, PI i do ziemi. Na kontaktach E12 i E13 zamykaja sie obwody próbne odpowiednich przekazników P i Q, przyczem jeden lub oba te przekazniki dzia¬ laja tylko wtedy, gdy kontakty wyjsciowe, na których spoczywaja szczoteczki, sa wol¬ ne. Jezeli dziala tylko przekaznik P, wtedy obwód wzbudzajacy lacznicy zostaje prze¬ rwany na kontakcie PI, a na kontakcie P2 zamyka sie obwód przekaznika H. Przekaz¬ nik ten przyciaga swoja kotwiczke H6 i u- ziemia sie na kontakcie B3. Gdy natomiast przekaznik Q jest wzbudzony, wówczas obwód wzbudzajacy lacznicy zostaje prze¬ rwany na kontakcie Ql, a na kontakcie Q2 — zamkniety obwód przekaznika J, który, wlacza na kontakcie Jl obwód prze¬ kaznika H; przekaznik ten wzbudza sie. Na kontakcie H6 tworzy sie obwód, zwierajacy oba przekazniki H i J. Jezeli wszystkie kon¬ takty wyjsciowe grupy sa zajete, wtedy lacznica U2 przesuwa sie ewentualnie na ostatnie kontakty w grupie i wówczas za¬ mkniety zostaje obwód przekaznika Af, przechodzacy przez: kontakty H10, B8. szczoteczke i kontakt szeregu C, kontakty Eli, Ql, PI, B3 i do ziemi. Przekaznik M przerywa na kontakcie Ml obwód wzbu¬ dzajacy lacznicy R2 i zamyka na kontakcie M2 obwód przekaznika G, przechodzacy przez kontakt E8. Poniewaz przekaznik G dziala z opóznieniem, przeto nie jest wzbu¬ dzony podczas okresu dzialania obu prze¬ kazników E i M i nie wzbudza sie w czasie poczatkowego dzialania pierwszego z tych przekazników. Na ostatnich jednak kontak¬ tach grupy zostaje utrzymany obwód prze¬ kaznika G, który to przekaznik wzbudza sie teraz i na kontakcie Gl laczy przewód BT, (po tym przewodzie jest przeslany sygnal zajetosci linji) z przewodem abonenta wy¬ wolujacego. — 8 —Podczas dzialania przekaznika E zo¬ staje zamkniety obwód lacznicy Rl, prze¬ chodzacy przez: kontakty E3, sprezyny przerywacza, kontakt Tl i do ziemi, wsku¬ tek czego lacznica Rl posuwa sie skokami dalej. Przesuw ten odbywa sie podczas dzialania przekaznika T, wzbudzonego we¬ dlug obwodu, przechodzacego przez bate- fje, uzwojenie przekaznika T, szczoteczke i kontakt szeregu 2 wybieracza Rl, kontak¬ ty KS5, B2 i do uziemienia B3. Ta lacznica kontrolna i jej wzbudzony przekaznik K, maja dostep tylko do jednego wybieracza grupowego. Podczas dzialania obu przekaz¬ ników T i H, wskutek znalezienia przez lacznice R2 wolnego wyjscia w zadanej grupie i znalezienia przez lacznice Rl wy¬ bieracza, który, jak przyjeto, uzupelnia wywolanie, zostaje zamkniety obwód elek¬ tromagnesu wybieracza S, przebiegajacy przez kontakt szeregowy, szczoteczke lacz¬ nicy i przez kontakty Rl, M3, H9 i T2.Jednoczesnie uziemienie zostaje doprowa¬ dzone za posrednictwem kontaktu T3, szczo¬ teczki i kontaktu szeregowego 7 do szczo¬ teczki wyszukujacej 7. Gdy szczoteczki wy¬ bieracza zatrzymaly sie na kontakcie wyj¬ sciowym, odpowiadajacym kontaktowi wyj¬ sciowemu, na którym zatrzymala sie laczni¬ ca R2, wtedy uziemienie, znajdujace sie na szczoteczce Af zostaje doprowadzone za posrednictwem szczoteczki kontrolnej Ml htb M2, J4 lub J5 i kontaktu Hll do prze¬ kaznika Af. Przekaznik szczoteczki M prze¬ rywa na kontakcie M3 obwód elektromagne¬ su wybieracza S i zamyka obwód przekazni¬ ka G, przebiegajacy przez kontakty E8, Af2, nienormalny kontakt szeregu N21, kontakty E5, Ql, PI i do uziemionego przewodu próbnego. Wzbudzony przekaznik G zamy¬ ka obwód przekaznika HS, przebiegajacy przez kontakt szeregowy, szczoteczke H, kontakty Gl, M4, H9, F2 i do ziemi. Prze¬ kaznik HS wzbudza sie i na kontakcie HS6 przylacza uziemienie (poprzez szczoteczke H) do przewodu H nastepnego wybieracza: ma to na celu wyznaczenie lacznicy do na¬ stepnej kontroli. Na kontaktach HS3 i HS4 przygotowuje sie staly obwód bocznikowy.Na kontakcie HS5 uziemia sie przewód H, w celu utrzymania w stanie wzbudzonym przekaznika wylaczajacego niezaleznie od obwodu kontrolnego, który pozostaje za¬ mkniety az do chwili odlaczenia uziemienia od przewodów Tl lub T2 zapómoca nastep¬ nych urzadzen kontrolnych, jak to opisano wyzej. W chwili uruchomienia przekaznika H przerywa sie obwód przekaznika A, a po uplywie krótkiego okresu czasu zwalnia sie równiez przekaznik B. Przekazniki E, KS i T sa utrzymywane nadal w stanie wzbudzo¬ nym, dzieki uziemieniu przewodu próbnego, przyczem uziemienie to utrzymywane jest przez nastepne urzadzenie kontrolne pod wplywem petli abonenta wywolujacego.Gdy nastepny wybieracz odlaczy uziemie¬ nie od przewodu T, wówczas przekazniki TKS i E, M i H zwalniaja sie. Po rozmagne¬ sowaniu sie przekaznika H zostaje wlaczo¬ ny przewód powrotowy lacznicy Rl, prze¬ biegajacy przez kontakty E4, B4, H7, kon¬ takty nienormalne i szczoteczke szeregu 3, sprezyny przerywacza, kontakty Tl i do ziemi; lacznica Rl przesuwa sie do polo¬ zenia normalnego. W taki sam sposób zo¬ staje wlaczony przewód powrotowy laczni¬ cy R2, przebiegajacy przez kontakty H8, MlA szczoteczke i nienormalne kontakty N21, kontakty E6 i do ziemi. Po powrocie o- bu tych lacznic do swoich polozen normal¬ nych, baterja zostaje ponownie dolaczona na kontakcie B7 do przewodu próbnego.Gdyby abonent wytarczowal okreslona cyfre, przyjeta przez obwód kontrolny, wtedy lacznica Rl zatrzymalaby sie w po¬ lozeniu, podobnem do polozenia 6, wskaza¬ nego na rysunku. Wówczas zostalby za¬ mkniety obwód przekaznika W, biegnacy od bater ji przez cewke tego przekaznika, szczo¬ teczke i kontakt szeregu 8 lacznicy Rl, kon¬ takt B3 i do ziemi. Wzbudzony przekaznik W zwieralby sie z ziemia na kontaktach — 9 —W7, Cl i W5. W punkcie W8 jest uziemiony jeden kontakt szeregu kontrolnego C, wobec czego, po dojsciu lacznicy przepustowej do tego polozenia przekaznik Af wzbudza sie, zatrzymujac te lacznice az do wytarczowa- nia nastepnej cyfry. Jednoczesnie zostaje zamkniety obwód elektromagnesu Rl, prze¬ biegajacy przez kontakty C4, W2, kontakt i szczoteczke szeregu 3, sprezyny przerywa¬ cza, kontakt Tl i do ziemi, wskutek czego lacznica Rl posuwa sie naprzód do chwili dojscia jej do pierwszego kontaktu, pola¬ czonego z kontaktem Wl; wtedy bowiem obwód lacznicy zostanie przerwany. Pola- czenia drutowe szeregu kontaktowego 3 sa tak wykonane, iz lacznica Rl przesuwa sie samoczynnie skokami do polozenia 11, be¬ dac stale gotowa do przyjecia drugiej serji impulsów. Z chwila nadejscia drugiej serji impulsów, zaczyna dzialac w sposób juz o- pisany przekaznik O, wskutek czego prze¬ rywa sie obwód przekaznika W; przekaz¬ nik ten rozmagnesowuje sie. Nastepuje po¬ tem, jak juz bylo powiedziano, wzbudzenie sie przekazników E, P lub Q, H i T.W przypadku, gdyby abonent nie wy- tarczowal numeru, wtedy zostalby zamknie¬ ty obwód, biegnacy od przewodnika impul¬ sowego A przez: kontakt normalny i szczo¬ teczke szeregu 6 kontakty G3, B6, B7 do przekaznika G, który zwarlby sie z ziemia za posrednictwem kontaktów G2, C3 i B3„ Po uplywie okreslonego okresu czasu po przewodzie B przeplywa drugi impuls, bie¬ gnacy przez szczoteczke i kontakt normal¬ ny szeregu R i N22 lacznicy R2, kontakt G5 do przekaznika E. Przekaznik E, wzbudza¬ jac sie, przyciaga swa kotwiczke E9 i la¬ czy swoje uzwojenie z uziemionym kontak¬ tem B3. Jednoczesnie na kontakcie E7 prze¬ rywa sie obwód przekaznika G. Przekaznik P wzbudza sie w obwodzie, przechodzacym przez kontakt B3, obwód, biegnacy od ziemi, przez kontakt G9, uzwojenie przekaznika P, kontakty H13, E12, szczoteczke i kontakt normalny szeregu Tl, opór zabezpieczajacy i do baterji. Przekaznik P uziemia, przekaz¬ nik H poprzez kontakty P2, B3, wskutek czego petla abonenta znów zostaje polaczo¬ na z przekaznikiem A, t. j. za posrednic¬ twem kontaktów H2 i H4, J6 i Jr8, oraz kon¬ taktów normalnych szeregów —1, -\-l, G8 i E2. Wzbudzony przekaznik E, zamyka ob¬ wód wzbudzajacy lacznicy Rl, która, jak juz bylo powiedziane, przesuwa sie stopnio¬ wo naprzód do chwili wzbudzenia sie prze¬ kaznika T. Przekaznik ten zamyka, jak juz bylo opisano, obwód elektromagnesu wybie- racza S. Po dojsciu wybieracza do koncó¬ wek, odpowiadajacych koncówkom, na któ¬ rych zatrzymala sie lacznica R2 (t. j. kon¬ cówkom normalnym) zaczyna dzialac prze¬ kaznik M, oraz zostaje zamkniety obwód przekaznika G, przebiegajacy przez kon¬ takty E8, M2, szczoteczke i kontakt normal¬ ny szeregu N21, kontakty M4, H9, T2 i do ziemi. Na kontakcie Gl zamyka sie obwód przekaznika H8, przebiegajacy przez kon¬ takt HS6, szczoteczke H i kontakt normal¬ ny wybieracza S, kontakt normalny i szczo¬ teczke ujemna HS3, petle abonenta HS4. szczoteczke dodatnia i kontakt normalny do ziemi. Przekaznik G6 przerywa obwód przekaznika A, który,: zwalniajac sie, prze¬ rywa obwód przekaznika B; ten zas prze¬ rywa obwód przekazników E, G, H i Tt dzieki czemu lacznica Rl powraca do polo¬ zenia normalnego. Przekaznik wybierajacy HS jest utrzymywany w stanie wzbudzo¬ nym w petli abonenta do chwili zwolnienia go przez abonenta. Takie samo dzialanie ma miejsce w przypadku, gdy abonent nie wytarczuje drugiej cyfry, po dojsciu lacz¬ nicy Rl do jej polozenia 11-go pod wply¬ wem impulsów cyfry 6.W przypadku wczesniejszego zajecia obwodu kontrolnego, w razie potrzeby, db cewki przekaznika A zostaje wprowadzony przy pomocy kontaktu El prad sygnalowy z tarczy, poczem wzbudzony przekaznik E wylacza ten prad.Obwód wybieracza wraz z polaczonym - 10 -z nim obwodem kontrolnym (fig. 3) jest próbowany w obwodzie, który przebiega po¬ przez przewód T, kontakty HS1, TT3, TT6, PI, Ql, Eli, szczoteczke i kontakt normal¬ ny szeregu 9 lacznicy Rl, kontakt normal¬ ny i szczoteczke szeregu C lacznicy R2t kontakt B5, opór i baterje. Jezeli opór ten jest polaczony z przewodem próbnym, wte¬ dy poprzedni obwód kontrolny zostaje wla¬ czony, przedluzajac petle abonenta do przewodników plusowych i minusowych i wzbudzajac za posrednictwem kontaktów H2, H4, przekaznik A, który zamyka wte¬ dy na kontakcie A2 obwód przekaznika B.Przekaznik B uziemia na kontakcie BI przewód próbny, a na kontakcie B5 odla¬ cza baterje od tego przewodu. Na kontak¬ cie B6 zostaje zamkniety obwód przekaz¬ nika Af, biegnacy od baterji przez cewke przekaznika Af, kontakty H14, B6 szczo¬ teczke i kontakt normalny szeregu C, kon¬ takt normalny i szczoteczke szeregu 9, kon¬ takty Eli, Ql, PI, TT6, BI i do ziemi. Prze¬ kaznik A rozmagnesowuje sie przy pierw¬ szym impulsie, lecz poniewaz przekaznik B jest przekaznikiem z opóznionem dziala¬ niem, przeto przekaznik ten pozostaje w stanie wzbudzonym i zamyka obwód elek¬ tromagnesu Rl, biegnacy przez kontakty E3% B2, cewke przekaznika C, kontakt Al i do ziemi. Przy koncu impulsu przekaznik dzia¬ la ponownie, lacznica zas Rl przesuwa sie do polozenia 2, w którem to polozeniu szczoteczka G przerywa obwód przekazni¬ ka Af. Przekaznik ten, zwalniajac sie, za¬ myka obwód elektromagnesu R2, biegnacy poprzez jego sprezyny przerywacza, kon¬ takty H7, Ml% szczoteczke i kontakt nor¬ malny szeregu N2 lacznicy R2f kontakty Cl, BI i do ziemi. Lacznica R2 przesuwa sie o jeden stopien naprzód, poczem prze¬ suwa sie dalej dzieki wlaczeniu obwodu, biegnacego przez jej wlasne sprezyny prze¬ rywajace, nienormalne kontakty szeregu N2 i do uziemionego kontaktu B5. Przesuw ten odbywa sie do chwili ponownego wzbu¬ dzenia sie przekaznika M, Lacznica Rl przesuwa sie o jeden stopien pod wplywem kazdego impulsu, pochodzacego z tarczy a- bonenta, przyczem polaczenie paskowe po¬ miedzy szeregami kontaktowemi 9 i G jest tak wykonane, iz zostaje zamkniety obwód przekaznika Af bez wzgledu na to, czy lacz¬ nica R2 dochodzi do poczatku grupy, odpo¬ wiadajacej grupie, na której zatrzymala sie lacznica Rl, czy tez do niej nie dochodzi.Po wytarczowaniu cyfry, przekaznik C zwalnia sie po uplywie pewnego czasu.Przekaznik ten wzbudzi sie ponownie po dojsciu lacznicy R2 do polozenia, wyzna¬ czonego na szeregu kontaktowym 9, przy¬ czem zostaje zamkniety obwód przekazni¬ ka E, biegnacy od baterji przez cewke prze¬ kaznika E, kontakty G3, C3, M2, szczotecz¬ ke i kontakty nienormalne szeregu N2, kon¬ takt E5 i do ziemi. Przekaznik E przyciaga swoja lekko sprezynujaca kotwiczke E10 i na kontakcie BI uziemia swa druga cewke.Na kontakcie El 1 przerywa sie wtedy ob¬ wód przekaznika Af, który zwalnia sie i za¬ myka ponownie na kontakcie Ml obwód wzbudzajacy lacznicy R2, biegnacy poprzez kontakty HT, Ml, szczoteczke i kontakty nienormalne szeregu N2, kontakty E4, Ql, PI, TT6 i do ziemi. Na kontaktach E13 i E14 zamykaja sie obwody próbne przekaz¬ ników 0 i P, z których jeden lub oba dzia¬ laja, gdy wyjscie, na którem wspieraja sie szczoteczki jest wolne. SezdS. dziala sam tylko przekaznik P, wtedy obwód wzbudza¬ jacy lacznicy zostaje przerwany na kontak¬ cie PI, a na kontakcie P2 — zamkniety ob¬ wód przekaznika H, który za posrednic¬ twem kontaktów H5, TT6 laczy swoje u- zwojenie z uziemionym kontaktem BI. Je¬ zeli zas dziala tylko przekaznik Q, wte¬ dy zostaje przerwany na kontakcie Ql ob¬ wód, wzbudzajacy lacznice, a na kontakcie Q2 zostaje zamkniety obwód przekaznika J, który wlacza wtedy na kontakcie Jl ob¬ wód przekaznika H; przekaznik ten wzbu¬ dza sie. Na kontakcie H5 tworzy sie obwód — 11 —zawierajacy oba przekazniki H i J. Wlasci¬ wa szczoteczka zostaje wtedy wlaczona na kontaktach J4„., J8. Jezeli wszystkie kon¬ takty wyjsciowe grupy sa zajete, wtedy lacznica R2 przesuwa sie ewentualnie na ostatni kontakt grupy i wówczas zamyka sie obwód przekaznika Af, biegnacy po przez kontakty H14, S6, szczoteczke i kontakty szeregu C, kontakty E12, Ql, PI, TT6, BI i do ziemi. Przekaznik M przerywa na kon¬ takcie Ml obwód, wzbudzajacy lacznice R2f a na M2 zamyka obwód przekaznika G, przebiegajacy poprzez kontakt E7. Ponie¬ waz przekaznik G jest przekaznikiem dzia¬ lajacym z opóznieniem, przeto nie dziala w okresie dzialania obu przekazników E i M, L j. podczas poczatkowego dzialania pierw¬ szego z nieb* Na ostatnich kontaktach gru¬ py zostaje utrzymany jednak obwód prze¬ kaznika G, który wzbudza sie wtedy, la¬ czac na kontakcie G9 przewód T (po tym przewodzie przeplywa prad zajetosci) z przewodu abonenta wywolujacego.Podczas dzialania przekaznika E zo¬ staje zamkniety obwód lacznicy Rl, biegna¬ cy poprzez kontakt E2, sprezyny przerywa¬ cza Tli do ziemi, wskutek czego lacznica Rl przesuwa sie stopniowo dalej az do chwili wzbudzenia sie przekaznika T we¬ dlug obwodu, biegnacego przez szczoteczke i kontakt szeregowy 4, kontakty HS4, prze¬ wód H i do poprzedniego wybieracza. Ta lacznica kontrolna posiada oczywiscie do¬ step tylko do jednego wybieracza z uzie¬ mionym przewodem H. Jezeli uziemienie to nie nastapilo podczas przesuwania sie lacz¬ nicy Rl po wlasciwych kontaktach okreslo¬ nej lacznicy rozmów, (wskutek nieukoncze¬ nia nastawiania sie tej lacznicy w poprzed¬ nim okresie), wtedy lacznica Rl szuka po¬ nownie. Podczas dzialania przekaznika T zostaje zamkniety obwód przekaznika po¬ mocniczego. Na kontaktach TT1 i TT2 prze- kaznika TT zostaje przedluzona petla abo¬ nenta do przekaznika A (poprzez szczo¬ teczki i kontakty szeregów / i 2), zastepu¬ jac droge boczna na przewodnikach plus i minus. Na kontaktach TT3 odlacza sie u- ziemieriie od przewodu próbujacego, wsku¬ tek czego odlacza sie poprzedni obwód kontrolny. Na kontaktach TT4 tworzy sie obwód, zwierajacy przekaznik T oraz prze¬ nosi sie uziemienie na przewód przytrzy¬ mujacy, (w celu przytrzymania poprzednich przekazników wlaczajacych). Po znalezie¬ niu przez lacznice R2 wolnego kontaktu wyjsciowego w zadanej grupie i po znale¬ zieniu przez lacznice Rl wybieracza S, któ¬ ry jak przyjeto uzupelnial wywolanie, oby¬ dwa przekazniki TT i H zostaja wzbudzo¬ ne, przyczem zostaje zamkniety obwód e- lektromagnesu wybieracza S, biegnacy po¬ przez kontakt i szczoteczke szeregu 7 i po¬ przez kontakty M3, TT7 H8. Jednoczesnie uziemienie zostaje przeniesione za posred¬ nictwem kontaktu TT8 oraz szczoteczki i kontaktu szeregu 9 na szczoteczke wybie¬ racza M. Gdy zas szczoteczki wybieracza znajduja sie na kontakcie wyjsciowym, od¬ powiadajacym kontaktom wyjsciowym, do których przesunela sie lacznica fi2» wtedy uziemienie ze szczoteczki wybieracza M zo¬ staje przeniesione na przekaznik Jf za po¬ srednictwem szczoteczki Ml lub Jlf2, J4hab J5 i N13. Wzbudzony przekaznik M l*rze* rywa na kontakcie M3 obwód elektroma¬ gnesu wybieracza S i zamyka obwód prze¬ kaznika P, biegnacy poprzez kontakty E7, M2, kontakty nienormalne szeregu N2, E4 Ql, PI, TT6 i do uziemionego przewodu próbnego. Przekaznik G zamyka obwód przekaznika HS, biegnacy poprzez kontakt i szczoteczke szeregu 6, Gl, M4, TT7, H8 i do ziemi. Przekaznik HS wzbudza sie i na kontakcie HS6, poprzez szczoteczke H, przenosi uziemienie do przewodu #2 .na¬ stepnego wybieracza, w celu wyznaczenia tej lacznicy do nastepnej kontroli. Na kon¬ taktach HS2 i HS3 przygotowuje sie staly obwód, zastepujacy droge boczna. Na kon¬ takcie HS4 uziemia sie przewód H, w celu uniezaleznienia poprzednich lacznic od ob- — 12 —wodu kontrolnego, który pozostaje wlaczo¬ ny do chwili usuniecia potencjalu z prze wodu T przez nastepny obwód kontrolny.Podczas dzialania przekaznika H zostaje przerwany obwód przekaznika A, a wkrót ce potem zwalnia sie równiez przekaznik B. Przekazniki E i T sa przytrzymywane za posrednictwem kontaktów J2, H9, E13 lub J3, H12, E14 potencjalem ziemi na przewo¬ dzie próbujacym, który jest utrzymywany przez nastepny obwód kontrolny pod kon¬ trola petli abonenta wywolujacego. Po od¬ laczeniu przez nastepny wybieracz uzie¬ mienia od przewodu T zwalniaja sie prze¬ kazniki T i E, powodujac rozmagnesowa¬ nie sie przekazników TT, M i H. Po rozma¬ gnesowaniu sie przekaznika H zostaje uzu¬ pelniony przewód powrotowy lacznicy Rl, biegnacy poprzez kontakty E3, B3, H6, kon¬ takty nienormalne i szczoteczke szeregu 5, sprezyny przerywacza Tl i do ziemi. W ta¬ ki sam sposób zostaje uzupelniony przewód powrotowy lacznicy R2, biegnacy poprzez kontakty H7, Ml, szczoteczke i kontakty nienormalne szeregu N2, E5 i do ziemi. Po powrocie obu tych lacznic do swoich polo¬ zen normalnych, baterja zostaje polaczona ponownie za posrednictwem kontaktu B5 z przewodem próbujacym.Gdyby abonent nie wytarczowal nume¬ ru, to uzupelnionyby zostal obwód, biegna¬ cy od ziemi po przewodniku impulsowym A, poprzez kontakt normalny i szczoteczke szeregu 8, kontakty E9, G5, B4, E6 i do przekaznika G, który zwiera sie z ziemia za posrednictwem kontaktów G4, C2 i BI. Po uplywie okreslonego czasu przekaznik E o- trzymuje drugi impuls, przebiegajacy po przewodzie impulsowym B, poprzez szczo¬ teczke i kontakt normalny szeregu 10 lacz¬ nicy R2 i G2, który to przekaznik, wzbudza¬ jac sie, przyciaga swoja kotwiczke E10 i zwiera, sie na kontakcie BI z ziemia, przy- czem na kontakcie E6 przerywa obwód przekaznika G. Przekaznik P wzbudza sie na kontakcie -Bi wedlug obwodu, biegnace¬ go od ziemi poprzez kontakty G7, Hll, E14, szczoteczke i kontakt normalny szeregu Tl, opór zabezpieczajacy i do baterji. Przekaz¬ nik P powoduje wtedy dzialanie przekazni¬ ka H, petla zas abonenta zostaje znów po¬ laczona na kontaktach Hi i H3, J6 i J8, kontaktach normalnych szeregów —1 i +1, G8 i El z przekaznikiem A. Przekaznik E, dzialajac, zamyka obwód wzbudzajacy lacznicy Rl, która posuwa sie stopniowo na¬ przód az do chwili wzbudzenia sie przekaz¬ nika. T, zamykajacego wskutek tego obwód elektromagnesu wybieracza S. Po dojsciu wybieracza do kontaktów, odpowiadaja¬ cych kontaktom, na których zatrzymala sie lacznica R2 (t. j. kontaktom normalnym) za¬ czyna dzialac przekaznik M. Przekaznik ten zamyka obwód przekaznika G, biegna¬ cy poprzez kontakty E7, M2, szczoteczke i kontakt normalny szeregu N2, M4, TT7f HS i do ziemi. Na kontakcie Gl zamyka sie ob¬ wód przekaznika HS, przebiegajacy po¬ przez kontakt HS6, szczoteczke H i kon¬ takt normalny wybieracza S, kontakt nor¬ malny i szczoteczke ujemna, kontakt HS2, petle abonenta HS3, szczoteczke dodatnia, kontakt normalny i do ziemi. Na kontakcie G8 przerywa sie obwód przekaznika A, który, rozmagnesowaljac sie, przerywa ob¬ wód przekaznika B, ten zas przerywa ob¬ wody przekazników E, G, H i T, dzieki cze¬ mu lacznica Rl powraca do swego poloze¬ nia normalnego. Przekaznik wybieracza HS jest dopóty utrzymywany w stanie czyn¬ nym dzieki uziemieniu przewodu H zapo- moca przedostatniej lacznicy mówniczej (fig. 4), dopóki abonent nie zawiesi sluchaw¬ ki.Obwód kontrolny przedostatniego ob¬ wodu wybieracza, podanego na fig. 4 jest próbowany w taki sam sposób jak obwód wybieracza drugiej grupy, przebiegajacy poprzez kontakty BS1, GS3f TT3f TT5, P2, Ql, E12, szczoteczke i kontakt normalny szeregu 10 lacznicy Rl, kontakt normalny i szczoteczke szeregu C lacznicy R2, B6, o- — 13 -pór zabezpieczajacy i do baterji. Jezeli wy- bieracz i obwód kontrolny sa wolne, wtedy poprzedni obwód kontrolny zostaje pola¬ czony z abonentem wywolujacym zapomo- ca dodatniego i ujemnego przewodu prze¬ pustowego, zamykajac obwód przekaznika A za posrednictwem kontaktu HI. Przekaz * nik A zamyka obwód przekaznika B i ob¬ wód stopniujacy lacznicy Rl, który jest po¬ dobny do obwodu, opisanego w zwiazku z obwodem przyjmujacym impulsy i obwo¬ dem wybieracza grupowego. Ruch stopnio¬ wy lacznicy R2 zostaje wstrzymany przez obwód, biegnacy poprzez kontakt Ml, szczoteczke i kontakt normalny szeregu N21, kontakty Cl, BI i do ziemi. Gdy po u konczeniu tarczowania numeru lacznica R2 dochodzi do poczatku grupy, wtedy zamy¬ ka sie obwód przekaznika E, biegnacy po¬ przez kontakty G4, C3, M2, szczoteczke i kontakty nienormalne szeregu N21, kontak¬ ty H5, E4 i do ziemi. Przekaznik E uzupel¬ nia na kontaktach E14 i E15 obwody pró¬ bujace przekazników P i Q, i, jezeli sa do¬ stepne wolne kontakty wyjsciowe, wtedy przekaznik P lub przekaznik 0 zamyka ob¬ wody przekazników H i J w sposób juz o- pisany. Przekaznik E zamyka obwód lacz¬ nicy Rl, biegnacy poprzez kontakt E2, spre¬ zyny przerywacza Tl i do ziemi, powodu¬ jac dzieki temu stopniowe przesuwanie sie lacznicy Rl, t. j. do chwili polaczenia sie jej szczoteczki 4 z przedostatnim wybiera - czem, który, jak przyjeto, powinien zakon¬ czyc polaczenie. W tern polozeniu potencjal ziemi zostaje przeniesiony z przewodu przytrzymujacego (przewód ten byl poczat¬ kowo uziemiony zapomoca poprzedniego wybieracza) na przekaznik T, który zamy¬ ka wtedy wlasciwy obwód przekaznika TT.Oba przekazniki TT i H, wzbudzone po zna¬ lezieniu przez lacznice R2 wolnego kontak¬ tu wyjsciowego w zadanej grupie i po zna¬ lezieniu przez lacznice Rl wybieracza, za¬ mykaja obwód elektromagnesu wybieracza S, biegnacy poprzez kontakt i szczoteczke szeregu 8, kontakty M4, E8, H6, TT7 i do ziemi. Jezeli szczoteczka ta spoczywa na kontakcie wyjsciowym, odpowiadajacym takiemuz kontaktowi, na którym zostala wlaczona lacznica R2, wtedy zostanie Wzbu¬ dzony przekaznik M w obwodzie nastepu¬ jacym: baterja, uzwojenie przekaznika M, kontakty H8, J5 albo J4, szczoteczka kon¬ trolna Ml albo M2, przewód kontrolny, szczoteczka M lacznicy S, szczoteczka 10 lacznicy Rl kontakty TT8, Ql, P2, TT5, u- ziemienie. Wzbudzony przekaznik Af prze¬ rywa na kontakcie M4 obwód elektroma¬ gnesu wybieracza S i uziemia szczoteczke H przedostatniego wybieracza zapomoca uzie¬ mienia z kontaktu TT7 poprzez kontakty H6, E8, M3 szczoteczke i kontakt szeregu 7, kontakt BS8. Przedostatni obwód kontrolny jest jeszcze czynny podczas przyjmowania ostatnich dwóch cyfr przez koncowy obwód wybieracza, a linja wywolywana jest pró¬ bowana. Po ukonczeniu próby przez konco¬ wy obwód wybieracza, wybieracz ten usu¬ wa uziemienie ze szczoteczki próbujacej Tl lub T2, która utrzymywala przedostatni obwód kontrolny i zwalnia przekaznik E.Uzupelniony zostaje teraz obwód przekaz¬ nika GS, biegnacy poprzez kontakt AS2, kontakt i szczoteczke szeregu 6, kontakt TT6, opór bezindukcyjny E6, kontakt TT7 i do ziemi. Opór bezindukcyjny posiada ta¬ ka wartosc, iz przekaznik krancowy BS nie dziala podczas dzialania przekaznika GS.Mozliwe jest jednak doprowadzenie po¬ przez wybieracz koncowy potencjalu ziemi do szczoteczki H przedostatniego wybiera¬ cza; wtedy potencjal ten zostaje doprowa¬ dzony (do tylu) poprzez kontakt BS8, kon¬ takt i szczoteczke szeregu 7, kontakty M3, E7, TT6, szczoteczke i kontakt szeregu 6 i do przekazników GS i BS, które zaczynaja wtedy dzialac. Wybieracz koncowy dopro¬ wadza potencjal ziemi do szczoteczki. H tylko wtedy, gdy linja abonenta wywolywa¬ nego jest wolna, co bedzie wyjasnione na¬ stepnie. Przekaznik GS zamyka obwód - 14 —przekaznika AS, biegnacy poprzez kontak¬ ty GSl, DSl, petle abonenta, poprzez kon¬ takty DS3 i GS6. Przekaznik A doprowa¬ dza uziemienie (przytrzymujace) do prze¬ kaznika GS. Przekaznik BS uzupelnia ob¬ wód sygnalizacyjny, biegnacy poprzez kon¬ takty FS4, BS7, petle abonenta wywolywa¬ nego, kontakty BS4, FS2 i baterje sygnalo¬ wa RR. Po odezwaniu sie abonenta wywo¬ lywanego, zaczyna dzialac przekaznik FS, który zamyka na kontaktach FSl i FS3 ob¬ wód przekaznika DS. Przekaznik DS prze¬ lacza kierunek pradu w petli abonenta (w celach licznikowych). Prad rozmowy jest doprowadzany do abonenta wywolujacego i abonenta wywolanego poprzez przekazniki AS i DS. Na kontakcie DS6 uziemia sie przekaznik BS. Po ukonczeniu rozmowy przez abonenta wywolujacego, przekaznik AS rozmagnesowuje sie, a dzieki temu i przekaznik GS. Jednoczesnie na kontakcie GS6 odlacza sie uziemienie, przytrzymu¬ jace uzyte poprzednio lacznice, które zwal¬ niaja sie. Wybieracz przedostatni pozostaje w stanie czynnym dopóty, dopóki przekaz¬ nik DS jest wzbudzony w obwodzie abonen¬ ta wywolanego. Przekaznik BS, utrzymy¬ wany w stanie wzbudzonym zapomoca prze¬ kaznika DS, zapobiega wlaczeniu przedo¬ statniego wybieracza wskutek przerwania styków BSl. Jezeli abonent wywolujacy od¬ lacza sie pierwszy, wtedy przekaznik DS u- zaleznia obwód przekaznika BS od prze¬ kaznika GS, obwód zas abonenta wywoly¬ wanego jest wlaczony do chwili odlaczenia sie abonenta wywolujacego. W tym czasie zostaje wyslany po przewodzie CSH po¬ przez kontakty DS7 i FS6 sygnal do nad¬ zorczego urzadzenia alarmujacego. Jezeli linja abonenta wywolanego jest wlaczana i przekaznik GS dziala bez przekaznika BS, wtedy przewodnik z pradem zajecia BT zo¬ staje polaczony poprzez kontakty GS8, BS5 z abonentem wywolujacym. W kazdym przypadku na kontakcie GS5 przerywa sie obwód przekaznika T, który przerywa wte¬ dy obwód przekaznika TT, powodujac zwol¬ nienie obwodu kontrolnego. Jezeli obwód kontrolny nie znalazl wolnego kontaktu wyjsciowego, wtedy przekaznik G zostaje wzbudzony wedlug obwodu o przebiegu na¬ stepujacym: kontakty B5, G2, E10, M2, szczoteczka i nienormalny kontakt szeregu N21, H5, E3, Ql, P2, TT5, BI i do ziemi.Przekaznik G przenosi uziemienie z kon¬ taktu BI za posrednictwem kontaktów G5 i E5, oporu bezindukcyjnego i kontaktu TT6 na szczoteczke i kontakt szeregu 6, urucho¬ miajac przekaznik GS, który laczy wtedy w sposób juz opisany obwód zajetosci z abo¬ nentem wywolujacym. Jezeli abonent nie wytarczowuje numeru po znalezieniu prze¬ dostatniego obwodu kontrolnego, wtedy u- ziemienie na przewodzie impulsowym A po¬ woduje dzialanie przekaznika G wedlug ob¬ wodu, biegnacego poprzez kontakt normal¬ ny i szczoteczke szeregu 9, E9, G2, B6 i do przekaznika G. Dzieki uziemieniu przewo¬ du impulsowego B, uruchomia sie wiec przekaznik E za posrednictwem szczoteczki i kontaktu normalnego szeregu N22 i kon¬ taktu G3. Podczas dzialania przekazników G i E, uziemienie zostaje przeniesione z kontaktu BI poprzez kontakty G5 i E5, o- pór bezindukcyjny, kontakt TT6, szczotecz¬ ke i kontakt szeregu 6, na przekaznik GS, doprowadzajac dzieki temu prad zajecia do abonenta wywolujacego. Widac wiec, ze gdy dziala przekaznik H, to tylko szczotecz¬ ka ujemna jest polaczona z wybieraczem koncowym, a uziemienie obwodu impulso¬ wego jest utrzymywane w przedostatnim wybieraczu. Lacznica R2 jest zaopatrzona w dodatkowy szereg kontaktów OM (w ce¬ lach licznikowych), potencjal ziemi jest do¬ prowadzony zapomoca kontaktu G8 do kon¬ taktu, polaczonego z odpowiednia grupa (jezeli niema dostepnych kontaktów wyj¬ sciowych).Wybieracz koncowy (fig. 5) wraz ze swoim obwodem kontrolnym jest próbowa¬ ny zapomoca obwodu, biegnacego poprzez — 15 —przewód T, kontakty HSl, T3, szczoteczke i kontakt normalny szeregu C lacznicy R2, kontakt normalny i szczoteczke G lacznicy Rl, kontakty V6, Bi, opór zabezpieczajacy i do baterjL Przewód ujemny zostaje prze¬ dluzony wzdluz przewodnika przepustowe¬ go do przekaznika A, który wtedy dziala, uruchomiajac przekaznik B wedlug wlasci¬ wego obwodu. Z chwila przechodzenia pierwszego impulsu pradu zostaje uzupel¬ niony obwód elektromagnesu Rl, przecho¬ dzacy poprzez kontakty T2, R3, BI, A2 i do ziemi. Jednoczesnie zostaje uzupelniony ob¬ wód równolegly przekaznika C, przecho¬ dzacy poprzez kontakt B4. Po przesunieciu sie lacznicy Rl do polozenia 2, zostaje za¬ mkniety obwód elektromagnesu R2, biegna¬ cy poprzez jego sprezyny przerywacza, kon¬ takty P2, G3, kontakt i szczoteczke szeregu 8 lacznicy RU kontakty HU M2, Gl, E2, B3 i do ziemi. Po dojsciu lacznicy R2 do polo¬ zenia, "wyznaczonego na szeregu kontakto¬ wym 9 lacznicy Rl, na kontakcie B5 wzbu¬ dza sie przekaznik Af wedlug obwodu, bie¬ gnacego od ziemi poprzez kontakty V6 i B8.Przekaznik ten przerywa na kontakcie M2 obwód elektromagnesu R. Po wytarczowa- niu pierwszej cyfry i zwolnieniu sie prze¬ kaznika C, podczas gdy przekaznik M po- zostaje wzbudzony, zostaje zamkniety ob¬ wód, biegnacy od ziemi poprzez kontakt B3, E2, Gl, Ml, szczoteczke i kontakt szeregu 7 lacznicy Rl, kontakty Cl, G5 i do przekaz¬ nika G, który wtedy dziala, przyciagajac swoja kotwiczke G6; tworzy sie wiec ob¬ wód, przebiegajacy poprzez kontakt E6 do uziemionego kontaktu B5. Przekaznik G za¬ myka obwód elektromagnesu Rl, biegnacy poprzez kontakt G4, kontakty, polaczone ze soba paskami (w polozeniach od 2 do 11) i szczoteczke szeregu 7, kontakty Ml, spre¬ zyny przerywacza i do ziemi. Dzieki temu lacznica Rl przesuwa sie do nastepnego po¬ lozenia, w którem to polozeniu zostaje prze¬ rwany obwód przekaznika Af, przyczem ob¬ wód wzbudzajacy elektromagnesu Rl zo- staje zastapiony obwodem, przechodzacym poprzez kontakt G2, kontakty, polaczone ze soba paskami (w polozeniach od 2 do 1) i szczoteczke szeregu 8 lacznicy Rl, HI i M2.Lacznica Rl przesuwa sie nadal skokami (w tym obwodzie do chwili dojscia jej do po¬ lozenia 12, gdzie zatrzymuje sie, oczekujac na impulsy, odpowiadajace cyfrze jednost¬ kowej. Stopniowy przesuw lacznicy, odpo¬ wiadajacy cyfrze jednostkowej jest podob¬ ny do opisanego przesuwu, odpowiadaja¬ cego cyfrom dziesiatkowym z wyjatkiem, ze elektromagnes lacznicy R2 nie jest wzbu¬ dzony do chwili powtórnego rozmagneso¬ wania sie przekaznika C. Lacznica R2 jest przesuwana stopniowo w obwodzie, biegna¬ cym poprzez kontakty P2, C29 kontakt i szczoteczke szeregu 8 lacznicy Rl kontak¬ ty HI, M2, sprezyny przerywacza lacznicy Rl i do ziemi. Ten przesuw odbywa sie do chwili wzbudzenia sie przekaznika Af, co ma miejsce gdy lacznica R2 zatrzymuje sie w polozeniu, wyznaczonem przez lacznice Rl.Przekaznik M zamyka obwód, biegnacy przez szczoteczke i kontakt 7 do przekaz¬ nika E, który, wzbudzajac sie, przyciaga ko¬ twiczke E7 i dzieki temu przylacza sie do uziemionego kontaktu B5. Przekaznik E przerywa na kontakcie E6 obwód przekaz¬ nika G. Podczas zwalniania sie przekaznika G, (przekaznik ten dziala z opóznieniem) zostaje uzupelniony na kontakcie H7 ob¬ wód próbujacy, biegnacy od ziemi poprzez kontakty G9, TP1, E8, cewke przekaznika P, kontakty «76, lub 7 i do szczoteczki pró¬ bujacej T2 lub Tl. PrzekaznikJ jest prze¬ kaznikiem odlaczajacym i dziala podczas przesuwania sie lacznicy Rl (odpowiednio do cyfry dziesiatkowej) po kolejnych kon¬ taktach wylacznie szeregu 1 lacznicy RU która jest uziemiona. Gdy lacznica Rl zna.]- duje sie na jednym z tych kolejnych kon¬ taktów, (podczas dzialania przekaznika G), wówczas przekaznik J jest utrzymywany w stanie wzbudzonym wedlug obwodu, bie- — 16 —gnacego poprzez kontakty G8, 31, T3, B5 i do ziemi. Gdyby przekaznikJ nie byl wzbu¬ dzony podczas dzialania przekaznika G, to juz nie móglby sie pózniej wzbudzic. Jezeli linja wywolywana jest wolna, wtedy prze¬ kaznik P wzbudza sie, zamykajac wlasci¬ wy obwód przekaznika H. Przekaznik G, zwalniajac sie, zamyka obwód elektroma¬ gnesu Rl, biegnacy poprzez kontakty T2, El, Gl, sprezyny przerywacza i do ziemi.Przesuw stopniowy tego elektromagnesu trwa do chwili wzbudzania sie przekaznika T wedlug obwodu, biegnacego poprzez kon¬ takt E5, szczoteczke i kontakt szeregu 2, kontakt HS3 i do przewodu przytrzymuja¬ cego wybieracza koncowego, okreslonego przez przedostatni obwód wybieracza. Uzie¬ mienie ze sprezyny przerywacza elektro¬ magnesu Rl zostaje przedluzone za posred¬ nictwem kontaktów Gl, El, Tl, H6 i M4 na szczoteczke i kontakt szeregu 4 i na elek¬ tromagnes S wybieracza koncowego. Jedno¬ czesnie z tern przekaznik M zostaje pola¬ czony za posrednictwem kontaktów B8, V6, szczoteczki i kontaktu szeregu 9, ze szczo¬ teczka wyznaczajaca M wybieracza konco¬ wego. Jezeli szczoteczka wybieracza konco¬ wego zatrzyma sie na kontakcie wyjscio¬ wym, odpowiadajacym takiemuz kontakto¬ wi, na którym zatrzymala sie lacznica R2, wtedy przekaznik M zostaje polaczony ze szczoteczka wyznaczajaca M2 lub Ml lacz¬ nicy R2 wedlug obwodu, biegnacego po¬ przez kontakty J4 lub J5, H8 i do ziemi.Przekaznik M przerywa na kontakcie M4 obwód elektromagnesu S wybieracza kon¬ cowego, a na kontakcie M3 zamyka obwód przekaznika HS, biegnacy poprzez szczo¬ teczke i kontakt szeregu 3. Przekaznik ten laczy sie na kontakcie HS4 z przewodem próbujacym, dolaczonym do uziemionego kontaktu B5 za posrednictwem kontaktów H9, J6 lub J7, szczoteczki T2 lub Tl i pa- seczka, polaczonego z kontaktem H. Na kontakcie HS1 zostaje przerwany przepu¬ stowy przewód próbny, dzieki czemu prze¬ rywa sie przedostatni obwód kontrolny, a przewód H uziemia sie na kontakcie #S2 Powoduje to wzbudzenie sie przekaznika BS w przedostatnim wybieraczu. Jezeli li- nja abonenta wywolanego jest zajeta, wów¬ czas przekaznik P nie dziala, a, dzieki roz¬ magnesowaniu sie przekaznika G, zostaje przerwany obwód przekaznika P. Obwód stopniowo przesuwajacego sie elektroma¬ gnesu Rl zamyka sie, jak juz bylo powie¬ dziano, na kontakcie Gl. Z chwila wzbudze¬ nia sie przekaznika T, na kontakcie T3 od¬ lacza sie uziemienie od przepustowego przewodu próbnego. Na kontakcie T4 zo¬ staje zamkniety obwód, zwierajacy prze¬ kaznika T. W tym przypadku przewód przytrzymujacy H nie jest uziemiony i po przerwaniu przedostatniego obwodu kon¬ trolnego dziala tylko przekaznik GS. W przypadku, gdyby próbowana linja byla pierwsza w grupie central prywatnych P, B, X, i gdyby przekaznik P nie dzialal, wówczas zamknalby sie obwód, biegnacy od baterji poprzez opornik zabezpieczajacy, szereg kontaktów, na którym zatrzymala sie szczoteczka Xl albo X2, kontakty J3 albo J2, E9, V2, uzwojenie przekaznika V, G10, H5, B5 do uziemienia* Przekaznik V wlacza na kontakcie V3, poprzez opór zabezpiecza¬ jacy, swoje uzwojenie w obwód baterji i na kontakcie VI przerywa obwód wzbudzaja¬ cy przekaznika E, który, zwalniajac sie, przelacza na kontakcie E6 obwód przekaz¬ nika G. Na kontakcie V5 zamyka sie obwód przekaznika Af, przyczem obwód ten bie¬ gnie poprzez kontakty J2 lub J3 do koncó¬ wek central prywatnych B, P9 X. Wobec rozmagnesowania sie przekaznika Af, ob¬ wód elektromagnesu R2 jest ponownie wla¬ czony. Podczas kazdego stopniowego posu¬ wania sie naprzód lacznicy, jest wlaczany na kontakcie B5 obwód próbujacy przekaz¬ nika P, biegnacy poprzez kontakt V4 do ziemi. Jezeli linja, z która nastapilo pola¬ czenie, jest wolna, wtedy przekazniki P i H wzbudzaja sie i na kontakcie H10 zosta- - 17 —je zamkniety obwód przekaznika E, który przerywa obwód przekaznika G i zamyka obwód lacznicy Rl która wybiera odpo¬ wiednie lacznice rozmów: dalszy przebieg laczenia postepuje takf jak poprzednio. Je¬ zeli przekaznik P w ostatniej linji danej grupy nie zostal jeszcze wzbudzony, to, dzieki uziemieniu szeregów kontaktowych Xl lub X2, wzbudza sie przekaznik Af, któ¬ ry przerywa obwód elektromagnesu R2 i wzbudza ponownie przekaznik E. Po uply¬ wie pewnego czasu, zwalnia sie przekaznik G, przerywajac na kontakcie G10 obwód przekaznika V. Wobec tego, ze przekaznik H nie dzialal podczas dzialania przekazni¬ ka T, przeto do przedostatniego wybiera- cza ponownie zostaje wyslany sygnal zaje¬ cia. Gdyby abonent nie wytarczowal nume¬ ru, wtedy zamknietyby zostal obwód impul¬ sowy przekaznika dwustopniowego, biegna¬ cy poprzez kontakty B9, C3, TP4, E10 i przewód impulsowy TP, przyczem w koncu impulsu zwarlby sie przekaznik TP na swych czulych kontaktach TP2. Przekaz¬ nik ten, w razie otrzymania powtórnego im¬ pulsu, wlacza przekaznik E za posrednic¬ twem kontaktów VI, TP3 i E10. Przekaznik E przyciaga swoja kotwiczke El i laczy sie z uziemionym kontaktem B5. Przekaznik E zamyka obwód elektromagnesu Rl, a z chwila, opisanego juz dzialania przekazni¬ ka T, do przedostatniego wybieracza zosta¬ je wyslany ponownie sygnal zajecia. Po zwolnieniu obwodu kontrolnego przedostat¬ niego wybieracza, zostaje przerwany ob¬ wód przekaznika A koncowego, nalezace¬ go do obwodu kontrolnego, wskutek czego przekaznik ten przerywa obwód przekazni¬ ka B, ten zas zamyka przewody powrotowe obu elektromagnesów Rl i R2. Przewód po- wrotowy elektromagnesu Rl przechodzi po¬ przez kontakty T2, E3, B2 i kontakty nie¬ normalne szeregu 6. Przewód powrotny e- lektromagnesu R2 przechodzi poprzez kon¬ takty nienormalne szeregu N2 i B5. Jezeli wytarczowany numer jest numerem gru¬ py central prywatnych P.B.X., (lecz nie pierwszej linji), wtedy nie nastepuje samo¬ czynne wyszukiwanie, gdyz potencjal bate- rji jest polaczony jedynie tylko z pierwsza linja tej grupy. Polaczenie krzyzowe sze¬ regu kontaktowego C lacznicy R2 z szere¬ giem kontaktowym 9 lacznicy Rl jest tak wykonane, iz ponumerowane kolejno linje moga nalezec do grupy central prywatnych P.B.X. lub tez do kilku linji, a to dlatego, iz lacznica R2 obraca sie stopniowo do chwili dojscia jej do polozenia, wyznaczo¬ nego przez lacznice Rl.W obwodach kontrolnych, podczas kaz¬ dego numerowego okresu wybierania, do elektromagnesów napedowych S lacznic rozmów sa wlaczane wspólny kondensator, gaszacy iskry i opory dodatkowe.Wynalazek nie ogranicza sie do szcze¬ gólów urzadzenia, opisanego powyzej, gdyz mozna w nim poczynic rozmaite zmiany nie wykraczajac przytem poza zakres wyna¬ lazku, okreslonego w zalaczonych zastrze¬ zeniach. PL