Przedmiotem niniejszego wynalazku jest trójkolowy walec drogowy, który zapobie¬ ga wspomnianym wadom, poniewaz jego kola napedowe sa osadzone wahliwie na koncach stalej osi, wskutek czego moga sie samoczynnie dostosowywac do kazdego do¬ wolnego ksztaltu nawierzchni drogi, jak to widac na fig. 2. Walec ten moze byc zatem uzyty do walcowania wypuklej, jak równiez daszkowatej nawierzchni dróg.Znane sa wprawdzie walce drogowe, w których, w celu rozwiazania podobnego za¬ gadnienia, zastosowane sa dzielone osie wahliwe. Takie walce maja jednak liczne wady. Przedewszystkiem osadzenie takich wahliwych osi sprawia duze trudnosci ze wzgledu na wielki ciezar walca; kazda pólos jest wykonana w ksztalcie dwuramiennej dzwigni i osadzona obrotowo na mocnym czopie, który musi byc dobrze smarowany.Moment gnacy przejmuje i wyrównywa sprezyna, na która dzialaja obydwa we¬ wnetrzne konce polówek osi. Sprezyna ta, która musi byc nastawiana, aby mozna by¬ lo zmniejszac odpowiednio skosne poloze¬ nie polówek osi, jest niedostepna, poniewaz znajduje sie wewnatrz ramy maszyny. Ze wzgledu na wielkie sily, dzialajace na nia, musi ona byc odpowiednio mocna, wskutek czego napinanie jej wymaga duzego nakla¬ du pracy. Dalsza wada takiego ustroju po¬ lega na tern, ze sprezyna jest wspólna dla obydwóch osi, wskutek czego uderze¬ nia, wywolane przy przejezdzie przez wiekszy kamien lub podobna przeszko¬ de, przenosza sie z jednego kola na drugie, a poza tern kazda z polówek osi nie moze byc oddzielnie nastawiana.W porównaniu z ta znana konstrukcja niniejszy wynalazek stanowi istotne upro¬ szczenie, polegajace glównie na tern, ze os jest nieruchoma, natomiast tylne kola sa wahliwe i dostosowuja sie samoczynnie do ksztaltu drogi.Rysunek przedstawia przyklad wyko¬ nania przedmiotu wynalazku. Fig. 3 przed¬ stawia lewe kolo napedowe w zwyklem po¬ lozeniu, fig. 4 — prawe kolo w polozeniu najbardziej nachylonem (okolo 3%), a fig. 5 — os w przekroju wzdluz linji 5 — 5 na fig. 3.Na osi 1 kól 12, polaczonej mocno z ra¬ ma 2 walca, znajduja sie panewki 3. Jak wynika z fig. 5, konce osi sa zaopatrzone w pionowe plaskie powierzchnie, wskutek czego w panewkach 3 pozostaje dosyc miej¬ sca do osadzenia czopów 4, dookola których panewki 3 moga sie wahac. W celu umozli¬ wienia tego ruchu konce osi sa odpowiednio sciete, wzglednie zaopatrzone w skosna cy¬ lindryczna powierzchnie na górnej stronie, a panewki 3 w podobne wyciecie na od¬ wrotnej stronie konców osi. Czopy 4 sa osa¬ dzone niesymetrycznie wzgledem kól 12, a- zeby powierzchnia przylegania pomiedzy panewka 3 i osia 1 w normalnem pionowem polozeniu kola byla mozliwie duza, oraz w celu zachowania niewielkiego potrzebnego luzu pomiedzy panewkami 3 i napedowemi kolami zebatemi 6.Skosnemu polozeniu kól 12 pomaga sprezyna 8, umieszczona pionowo pod kaz¬ dym koncem osi. Sprezyna ta przylega jed¬ nym koncem do gniazda 10 na psi 1, a dru- - 2 -gim korfeem óo gtówkl sworznia, srubowego 9, przechodzacego przez os 1 i przenoszace¬ go nacisk sprezyny na pokrywe 11 panewki 3, a wskutek tego i na sama panewke. Spre¬ zyna zatem stara sie przechylic kolo w po¬ lozenie nachylone, jednakze tylko tak da¬ leko, jak na to pozwala ksztalt nawierzchni drogi. Na plaskiej powierzchni pozostaja kola pod dzialaniem ciezaru wlasnego wal¬ ca w polozeniu wspólosiowem z osia kól.Naped kól 12 odbywa sie w sposób po¬ dobny, jak w znanych konstrukcjach, za- pomoca kól zebatych 6 i 7, przyczem jednak kolo zebate 6 jest w tym przypadku osadzo¬ ne swobodnie na osi 1. Moment obrotowy przenosi sie z kola zebatego 6 na kolo 12 zapomoca mimosrodowo osadzonego czopa 13. Koniec tego czopa 13, zaopatrzony w kulisty kamien, jest osadzony wahliwie i przesuwnie wzdluz osi w kulistem jarzmie 14, które moze sie przesuwac w kierunku promieniowym wzgledem kola zebatego 6: Przy porównaniu z walcem o wahliwych pólosiach trzeba przyznac opisanej kon¬ strukcji istotne zalety. Nietylko konstruk¬ cja samej osi jest znacznie prostsza, lecz równiez naped kól nie wymaga w porówna¬ niu ze zwykle stalemi kolami zadnych i- stotnych zmian w konstrukcji. Obydwa kola sa ruchome niezaleznie od siebie, a sprezy¬ ny, które w tym przypadku sa latwo do¬ stepne, moga byc samoczynnie napinane.Uciazliwe smarowanie czopów osi wahli¬ wych odpada zupelnie, czopy 4 bowiem smaruje sie razem z panewkami 3 kól na¬ pedowych, wskutek czego kierowca nie po¬ trzebuje zwracac na to uwagi, co ze wzgle¬ du na czeste niefachowe obchodzenie sie z walcem i ciezka jego praca przy budowie dróg ma duze znaczenie.Rysunek przedstawia, jak to juz wspo¬ mniano, tylko schematyczny przyklad wy¬ konania przedmiotu wynalazku; przy prak- tycznem wykonaniu dostosowywa sie oczy¬ wiscie niektóre czesci skladowe do rzeczy¬ wistych potrzeb i zarówno ich ksztalt, jak i sposób dzialania odpowiednio sie zmienia, przez co jednak nie zmienia sie istota wy¬ nalazku. PL