Wynalazek dotyczy urzadzenia do po¬ dawania sygnalów swietlnych, w szczegól¬ nosci w komunikacji lotniczej. Urzadzenie wedlug wynalazku, sklada sie z aparatu projekcyjnego, rzucajacego umówione zna¬ ki sygnalowe na ekran.Wedlug jednej odmiany wykonania wy¬ nalazku urzadzenie sygnalowe stanowi wskaznik wiatru dla komunikacji lotniczej.Wskaznik wiatru sklada sie z aparatu pro¬ jekcyjnego, który wyswietla na ekranie znaki, wyrazajace kierunek i (lub) sile wiatru.Na rysunku przedstawiono dla przy¬ kladu forme wykonania wynalazku. Fig. 1 przedstawia widok zboku; fig/2 — widok zgóry wskaznika wiatru wedlug wyna¬ lazku; fig. 3 — przekrój wzdluz linji 7—/ na fig. 2; fig. 4 — ogólny widok wyswie¬ tlanych znaków, z uwzglednieniem wza¬ jemnego polozenia czesci, na których sa te znaki, i wreszcie fig. 5 — czesciowy widok odmiany lozyska sluzacego do osadzenia obracajacych sie czesci wskaznika wiatru w czesci nieruchomej.Na fig. 1 liczba 1 oznaczono nieruchoma czesc wskaznika wiatru. W czesci tej opar¬ tej na nogach 6 osadzona jest czesc 2 da¬ jaca sie obracac i podtrzymujaca wlasciwy wskaznik wiatru z powierzchniami steruja- cemi 3. Czesci 1 i 2 stanowia razem aparat projekcyjny. Na trzpieniu 7, który moze przesuwac sie w lozysku 4 i polaczony jest z urzadzeniem napedowem, umieszczonem w ruchomej czesci 2 wskaznika wiatru, u- mocowana jest tarcza czolowa 5.Óbjektyw projekcyjny wskaznika wia- * tru osadzony jest w otworze 9 oslony 8 „ ruchomej 'czesci 2. Ruchoma czesc posiada dwa kolnierze 10—11, zaopatrzone od gó¬ ry, wzglednie od dolu, w rowki toczne do kulek 12. Calosc umieszczona jest w obsa¬ dzie 13, której górny brzeg posiada skie¬ rowany ku wewnatrz kolnierz. Dolna czesc obsady 13 zaopatrzona jest w gwint sluza¬ cy do wkrecania pierscienia 14. Pierscien ten posiada w górnej czesci rowek toczny do kulek. Oczywiscie, gdy obydwa cylin¬ dry zostana wsuniete jeden w drugi razem z kulkami spoczywajacemi w rowkach, to oslona 8 moze swobodnie obracac sie w ob¬ sadzie 13. Pierscien 14 jest zabezpieczony przed odkreceniem.Obsada 13 podtrzymuje oslone 1 lam¬ py, zawierajaca lampe projekcyjna oraz odpowiednie zwierciadlo (na rysunku nie- uwidocznione). Oslona 1 lampy posiada na obwodzie otwory 15, przesloniete z ze¬ wnatrz daszkiem 16 chroniacym przed wil¬ gocia, ciag zas powietrza zapewnia komin 17 (fig. 1).W górny kolnierz obsady 13 wkrecony jest pierscien 18 podtrzymujacy soczewke skupiajaca 19 i szybke szklana 20. Na spodzie szybki 20 umieszczona jest róza wiatrów.Bezposrednio pod szybka 20 umie¬ szczona jest strzalka o srodkowym wykro¬ ju 21, polaczona z oslona 8 ruchomej cze¬ sci 2 (fig. 4). Strzalka ta moze sie obracac pod szybka 20, przyczem grot strzalki od¬ slania poszczególne miejsca rózy wiatrów.Pod strzalka 21 umieszczona jest plyt¬ ka szklana 22, która moze sie slizgac po dwóch waleczkach 23, osadzonych w o- pfawce 24 umocowanej na oslonie. Plytka szklana 22 umieszczona jest wpoprzek strzalki. Górna strona plytki 22 zaopatrzo¬ na jest w podzialke liczbowa od 0 do 9 ta¬ kiej szerokosci, aby w strzalce mogly byc widoczne dwie pelne liczby.Ruchomy spód 2 takiej latarni magicz¬ nej, w której okienko strzalki 21, plytka szklana 22 i szybka 20 stanowia przezro¬ cze, zaopatrzony jest w choragiewke skla¬ dajaca sie w zasadzie z rurek. Ogon cho¬ ragiewki stanowia zwykle powierzchnie sterowe wzglednie plytwy 3 (fig. 1). Przez rure, stanowiaca przednia czesc choragiew¬ ki przeciagniety jest trzpien 7, którego ze¬ wnetrzny koniec podtrzymuje tarcze 5 z lekkiego metalu, wystawiona na parcie wiatru, drugi zas koniec posiada ramie 25 opierajace sie na ramieniu dzwigni 26.Trzpien 7 wypychany jest nazewnatrz przez sprezyne srubowa odpowiedniej gru¬ bosci, umieszczona wewnatrz rurki 27 i o- wijajaca ten trzpien.Gdy napór wiatru pcha metalowa tar¬ cze czolowa wbrew dzialaniu sprezyny sru¬ bowej, to jednoczesnie dzwignia 26 prze¬ suwa plytke szklana 22. Jasne jest, ze stopien wepchniecia tarczy zalezy od sily wiatru. Tym sposobem plytka szklana 22 przesuwa sie w prawo i w lewo razem z u- mieszczonemi na niej liczbami. Wobec te¬ go, w wykroju strzalki 21 ukazuja sie nie- tylko litery górnej szklanej rózy wiatrów 20, lecz równiez liczba wskazujaca sile wiatru (fig. 4). Na fig. 5 przedstawiona jest szczególnie praktyczna odmiana spo¬ sobu zawieszenia czesci 1 i 2. Oslona 8 czesci 2 zaopatrzona jest w pierscieniowy kolnierz 8A zanurzony w rteci, znajduja¬ cej sie w nieruchomej czesci 1. Tym spo¬ sobem czesc 2 plywa w rteci. Takie zawie¬ szenie jest nadzwyczaj proste i prawie zu¬ pelnie pozbawione tarcia, a oprócz tego czyni zbednem dokladne obrabianie wspól¬ pracujacych czesci.Caly wskaznik wiatru moze byc w od¬ powiedni sposób umieszczony ponad jasno pomalowana powierzchnia. Gdy lampa projekcyjna jest zapalona, wówczas strzal¬ ka uwydatnia sie na tej powierzchni jako jasny obraz. Na wyswietlonym w ten spo¬ sób obrazie mozna odczytac równiez kie¬ runek wiatru dzieki literom rózy wiatrów, - 2 -a oprócz tego sile wzgledna tego wiatru za- pomoca liczb. Wielkosc obrazu zalezy od odleglosci, jaka istnieje miedzy aparatem projekcyjnym a powierzchnia do wyswie¬ tlania, wzglednie ekranem.Taki projekcyjny wskaznik wiatru od¬ daje na lotniskach cenne uslugi. Ostrosc i wyrazistosc obrazu jest co najmniej taka sama, jesli nie wieksza, co i duzego wskaz¬ nika wiatru, oswietlonego przez umieszczo¬ ne nad nim lampy.Znane duze wskazniki wiatru oswietla¬ ne bezposrednio wymagaja ciezkiej kon¬ strukcji z duzemi lozyskami kulkowemi, na ciezkich masztach. Wskutek tego wskaz¬ niki te sa bardzo kosztowne i wskazuja tylko sam kierunek wiatru bez podania wlasciwego kierunku, np. N, S i t. d., rów¬ niez te znane urzadzenia nie podaja sily wiatru. Oprócz tego te wskazniki nie sa zbyt czule na slaby wiatr, gdyz posiadaja duza bezwladnosc.W dzien lotnik mniej zwraca uwagi na wskaznik wiatru, gdyz dostrzega wiele in¬ nych naturalnych wskazników kierunku i sily wiatru, np. dym z kominów i t. d. Z u- wagi na okolicznosc, ze projekcyjny wskaz¬ nik wiatru wedlug wynalazku posiada bardzo prosta budowe, moze byc wykona¬ ny o dowolnej czulosci i daje sie z latwo¬ scia zainstalowac, a obok tego podaje lot¬ nikom niezwykle wazne dane odnosnie rzeczywistego kierunku i sily wiatru, za¬ tem uzycie takiego wskaznika nie powinno sie ograniczac tylko do glównych lotnisk, lecz równiez powinno znalezc zastosowa¬ nie w miejscach przymusowego ladowania oraz w widocznych miejscach terenu, le¬ zacych na linji lotniczej. To ostatnie za¬ stosowanie jest bardzo dla lotów pozy¬ teczne, gdyz lotnik, poslugujac sie wska¬ zaniami urzadzenia, jest w stanie korygo¬ wac swój lot.Lotnik znajdujacy sie w samolocie, gdy nie leci wzdluz kierunku wiatru, ma wiel¬ ka trudnosc w ustaleniu, w jakim stopniu aparat jego odchyla sie od linji komunika¬ cyjnej wskutek wiatru bocznego. Trudnosc ta jest tern wieksza, ze sila wiatru jest nie zawsze jednakowa (poszczególne wartosci charakterystyczne wiatru moga sie bardzo znacznie róznic od siebie w krótkich okre¬ sach czasu), przyczem kierunek wiatru zawsze moze sie zmienic. Jesli wiec lotnik kieruje sie wzdluz okreslonej linji, ustalo¬ nej poprzednio w odniesieniu do polozenia miejsc startu i ladowania, to podczas lotu zmienny wiatr bedzie go stale spychal z obranego kierunku lotu. Nawet jesli kieru¬ nek lotu bedzie ustalony z uwzglednieniem kierunku i sily wiatru w chwili odlotu, to jeszcze nie mozna miec pewnosci, ze kie¬ runek ten nie ulegnie znacznym zmianom pod wplywem wiatru. Nawet komunikaty meteorologiczne, jakie lotnik odbiera po drodze przez radjo, sa zawsze w wiekszym lub mniejszym stopniu niewystarczajace, gdyz dane te zebrane byly w innych miej¬ scowosciach, a nie w tych wlasnie, ponad któremi przelatuje samolot. Jesli, np. ode¬ brany komunikat glosi, ze sila wiatru np. w Amsterdamie, Brukseli i Londynie wy¬ nosi 5, wzglednie 3, albo 6, a kierunek — W, NW i W, to jeszcze z tego lotnik nie wie, czy przelatujac obecnie nad Ostenda, znajduje sie w zachodnim pradzie powie¬ trza o sile 4—5. Okolicznosc ta w dzien nie jest jeszcze tak przykra, lecz podczas lotu nocnego stanowi powazna niedogodnosc.Dotychczas znane sa tarcze umieszczo¬ ne w dzien na lotniskach polozonych na drodze powietrznej i zaopatrzone w liczby oraz znaki, które powiadamiaja przylatu¬ jacych lotników o kierunku i sile wiatru.Otóz znajomosc takich danych jest o wiele wiecej konieczna w nocy, kiedy lotnik nie moze sie orjentowac wedlug zjawisk, któ¬ re w dzien umozliwiaja rozpoznawanie po¬ trzebnych dat, nawet bez pomocy wymie¬ nionych tarcz.Proponowano juz wykladac tarcze równiez w nocy. W tym celu nalezalo — 3przedewszystkiem zebrac niezbedne dane meteorologiczne i odpowiednio do tych da¬ nych wykladac silnie oswietlone tarcze, które stale nalezalo zmieniac. Natomiast projekcyjny wskaznik wiatru wedlug wy¬ nalazku uskutecznia to wszystko samo¬ czynnie.Wyswietlania mozna równiez uzyc w celu zastapienia wymienionego wyzej skró¬ tu dla komunikatów meteorologicznych. W tym celu z powodzeniem mozna zastoso¬ wac urzadzenie wedlug wynalazku, zaopa¬ trzone w latarnie magiczna, rzucajaca ob¬ raz na wymieniona juz pozioma powierzch¬ nie projekcyjna i wyswietlajaca przezro¬ cze ze wszystkiemi niezbednemi znakami i liczbami, okreslajacemi wysokosc chmur, widocznosc i t. d.O ile dane dotyczace wiatru, jak wy¬ nika z powyzszego, wyswietlane sa zupel¬ nie samoczynnie, to inne dane meteorolo¬ giczne wypada podawac lotnikowi zapo- moca recznego nastawiania odnosnych przezroczy. W razie potrzeby, przesuwanie przezroczy mozna uskutecznic zapomoca urzadzenia zbudowanego na zasadzie tele¬ grafów okretowych, innemi slowy droga nastawiania z biura odleglego od lotniska.Na kazdym lotnisku mozna umiescic bardzo latwo odpowiednia powierzchnie projekcyjna, np. na plaskim dachu. Zaleta zespolenia projekcyjnego wskaznika wia¬ tru z innem urzadzeniem projekcyjnem po¬ lega na tern, ze wszystkie dane, które lot¬ nik, znajdujac sie w powietrzu, zyczy so¬ bie poznac z lotniska, zebrane sa na jed¬ nej tarczy.W Ameryce istnieje juz duzo oswie¬ tlonych nazw miejscowosci i specjalnych wskazników kierunku, umieszczonych w miescie na dachach najbardziej odpowied¬ nich budynków, wylacznie dla wygody ko¬ munikacji lotniczej. Znaki te sa, jak wia¬ domo, cennemi wskazówkami dla lotnika, ulatwiajacemi mu orjentacje. Dzieki urza¬ dzeniu projekcyjnemu wedlug wynalazku mozna uniknac takich wypadków, ze lotnik przeczyta niespodzianie, iz znajduje sie ponad miejscowoscia polozona zdala od jego linji komunikacyjnej, otrzymuje bo¬ wiem po drodze dane, zapomoca których moze uniknac odchylen od wyznaczonego kursu, to jest przedewszystkiem otrzymuje dane dotyczace kierunku i sily wiatru. Po¬ za tern projekcyjny wskaznik wiatru umie¬ szczony na lotnisku mozna uzyc do poda¬ nia danemu lotnikowi jeszcze jednej wia¬ domosci, a mianowicie do podania odpo¬ wiedniego znaku, powiadamiajacego lotni¬ ka, czy moze ladowac na tym lotnisku, czy tez nie. Sygnal taki polegal dotychczas zwykle na zapaleniu swiecacych sie kul, przyczem kule czerwone oznaczaly zakaz, a zielone — pozwolenie ladowania.Poniewaz lotnik przed ladowaniem o- kresla najpierw swój kierunek, a przytem obserwuje wskaznik wiatru, zatem istnieje moznosc uzycia tego wskaznika do poda¬ nia sygnalu niebezpieczenstwa (czerwone¬ go) lub wolnego ladowania (zielonego).Obraz wskaznika wiatru mozna z latwoscia zabarwic na czerwono lub zielono, wlacza¬ jac poprostu do projekcyjnego wskaznika wiatru czerwony, wzglednie zielony filtr, sterowany z odleglosci. PL