PL17211B1 - Sposób wytwarzania cennych olejów smarowych. - Google Patents

Description

Jaik wiadomo oleje smarowe mozna u- zyskac przez polimeryzacje nienasyconych weglowodorów. Okazuje sie, iz czesto np. przy uzyciu materjalów wyjsciowych sto^ sumikowD ubogich w wodór, wystepuja sub¬ stancje zywiLcowate,, co wplywa ujemnie na jakosc olejów smarowych. Obecnie stwier¬ dzono, iz mozna otrzymac bardzo dobre o- leje smarowe, jesli nienasycone, plynne we¬ glowodory, które po jednorazowej polime¬ ryzacji i kondensacji daja oleje smarowe posledniej jakosci, poddaje sie polimeryza¬ cji i kondensacji stopniowej w warunkach stopniowo obostrzonych, oddzielajac przy¬ najmniej te prodtukty, które spolimeryzowa- ly sie w pierwszym okresie. Najlepiej prze¬ prowadzic stopniowe traktowanie weglowo¬ dorów przy wzrastajacych temperaturach, jednakowoz mozna stosowac wpierw lagod¬ nie dzialajace sroidki kondensacyjne, a póz¬ niej energiczniejsze, albo mozna stosowac oba sposoby równoczesnie. W ten sposób o- trzymuje sie w pierwszym okresie polimery¬ zacji, wykonanym przy niskiej temperatu¬ rze, proidukt przewaznie ubogi w wioidór, o malej wartosci, który oddziela sie, a w na¬ stepnych okresach wykonanych przy wyz¬ szych temperaturach uzyskuje sie olej sma¬ rowy bogaty w wodór najlepszej jakosci.Jako materjaly wyjlsciowe wchodza w ra¬ chube nienasycone plynne weglowodory do¬ wolnego pochodzenia, Mozna je uzyskac np. przez odwoidornienie weglowodorów o do¬ wolnym ciezarze czasteczkowym, zwlaszczajpaj^fiiniow^eli aibo naitenowych, np. ben- ',: .v'^(jp. fi olejójiy srednich albo pozostalosci po roflpoe naftowej,, jak mazutu, albo przez uwodornienie ipoidi cisnieniem wegla, mazi, olejów mineralnych lub podobnych, albo z produktów ftuzyskanych w1 drodze syntezy, jak np, przez redukcje tlenków wegla pod zwiefcsziottiem lub zwyklem cisnieniem. Od- wodoimienie moze nastapic np. przez kra¬ kowanie w temperaturach ponizej, 600°C, najlepiej w obecntpsfci katalizatorów, jak metali 6 grupy, Mb ich polaczen, zwlaszcza tlenków, pojedynczo lub w mieszaninie ze soba, albo w obecnosci miedzi i podobnych metali pod cisnieniem zwyklem lub zwiek- szonemr ewentualnie z dodatkiem wodoru.Odwodotrnienie wymienionych produktów mozna równiez uskutecznic, traktujac chlo¬ rowcami lub ich polaczeniami wymieniaja- cemi chlorowiec, ewentualnie w obecnosci przenosników chlorowców, jak jod, trójchlo¬ rek antymonu i tak dalej, przy równocze- snem odiszczepianiu polaczen chlorowco- wodorowych. Zamiast chlorowca moga rów¬ niez znalezc zastosowanie inne ciala .zastep¬ cze, jak tlen lub sianka. Odwoidornione pro¬ dukty polimeryzuje i kondensuje sie stop¬ niowo najlepiej w obecnosci srodków kom- densujacych, jak chlorku glinowego, chlor¬ ku cynkowego, fluorku boru, chlorku ze¬ laza, tlenochlorku fosforu, aktywowanego glinu, soidtu, pylku cynkowego' lub podob¬ nych srodków, albo w obecnosci kwasu sol¬ nego luib siarkowego. Mozna równiez stoso¬ wac srodki o czynnych powierzchniach, jak ziemie bielaca, aktywny kwas krzemowy i podobne srodki, osobno lub zmieszane z in¬ nem,! srodkami fcondensujaceimi albo pro¬ dukty kndiensacyjne poddac nastepnie dzia¬ laniu powyzszemi srodkami. W pewnych warunkach dobrze jest prowadzic polimery¬ zacje i kondensacje z (dodatkiem zwiazków hamujacych reakcje, jak tlenku cynkowego, sody, amon jaku i tak dialej.Poszczególne stopnie miolzna równiez przeprowadzic z idodatkiem cyklicznych we¬ glowodorów, jak naftalenu lub fcraikcyj z ma¬ zi pogazowej, np. benzoilu surowego, oleju antracenowego i tak diaiej, oraz olejów aro¬ matycznych uzyskanych przez uwodornienie pod cisnieniem lub odtwodomienie albo z dodatkiem polaczen oleflinowych gazowych, jak gazów fcrakowych. Pirodufcty polimery- zacyjne o mniejszej wartoisci utworzone w pierwszym okresie i oddzielone, mozna przez traktowanie wodorem pod cisnieniem prze¬ prowadzic w produkty bogatsze w wodór, mogace sluzyc jako materjal wyjsciowy do syntezy olejów smarowych.Przyklad L 100 czesci wagowych po- zostalioisci po amerykanskim oleju skalnym, kraiku je sie kilkakrotnie w temperaturze 500 — 540°C. Prócz 5 czesci koksu i 25 cze¬ sci gazów krakowych otrzymuje sie 70 cze¬ sci silnie nienasyconego oleju z liczba jodo¬ wa 145. Powyzszy olej polimeryzuje sie z dodatkiem 4 czesci chlorku glinowego, mie¬ szajac przy 15 r— 30°C. Po rozlozeniu chlor¬ ku glinowego woda uzyskuje sie 8 czesci zywicy, ponadto przez destylacje 55 cze¬ sci lekkich olejów o liczbie jodowej 120, a Jako pozostalosc 7 czesci oleju smarowego ubogiego w wodór i nieco izywicowatego ole¬ ju, który posiada stroma krzywa na wykre¬ sie lepkosci w zaleznosci od temperatury.Wymienione 55 czesci olejów lekkich niena¬ syconych poddaje sie w temperaturze od 30 —- 110°C z dodatkiem 5 czesci chlorku glinowego ponownej polimeryzacji. Prócz 25 czesci nasyconej benzyny i oleju srednie¬ go otrzymuje sie 30 czesci oleju smarowego o lepkosci 3° Englera przy 100°C, o krzywej wykresu lepkosci podobnej1 do krzywych, ja¬ kie w zaleznosci od temperatury daja oleje smarowe pensylwanskie. PL

Claims (3)

1. Zastrzezenia patentowe. 1. Sposób wytwarzania cennych olejów smarowych, znamienny tem, ze plynne we¬ glowodory nienasycone, dajace przy jedno¬ razowej polimeryzacji i kondensacji olejesmarowe posledniej jakosci, poddaje sie stopniowo polimeryzacji i kondensacji w warunkach coraz wiecej obostrzonych, przy- czem oddziela sie przynajmniej te produk¬ ty, które (ulegly polimeryzac jd w pierwszym okresie,
2. 2. Spoisób wedlug zastrz. 1, znamienny tern, ze stopniowa polimeryzacje i konden¬ sacje pirowadzi sie przy wzrastajacych tem¬ peraturach.
3. 3. Sposób wedlug izastaz, 1 i 2, zna¬ mienny tern, ze produkty wyjsciowe polime¬ ryzuje lub komdenisujje sie z dodartkiem cy¬ klicznych weglowodorów w obecnosci kata¬ lizatorów. I. G. F ar b en in du s t ri e A k t i e n g e s e 11 s c h a f i Zastepca: Dr. inz. M. Kryzan, rzecznik patentowy. bruk L. Boguslawskiego I Ski, Warszawa. PL