Wynalazek niniejszy dotyczy central telefonicznych, obslugujacych ruch tranzy¬ towy miedzystacyjny albo ruch przelotowy.Szczególnie wynalazek dotyczy tego rodza¬ ju stacyj telefonicznych, w których pola¬ czenia miedzystacyjne sa zaopatrzone w powtarzacze albo wzmacniacze, umieszczo¬ ne w lacznicy do ruchu przelotowego. Wy¬ nalazek ma na celu uproszczenie obslugi recznej takich stacyj przez mozliwe zasta¬ pienie tej obslugi obsluga automatyczna.W mysl niniejszego wynalazku lokalne sta¬ nowiska robocze, uzywane w instalacjach miedzystacyjnych, obslugujacych ruchl prze¬ lotowy, sa zastapione lacznica automatycz¬ na, zapomoca której moga byc dokonywa¬ ne polaczenia, o których mowiai, za posred¬ nictwem telefonistki, obslugujacej linje glówna lub miedzystacyjna, która w ten sposób jedynie posredniczy w dokonywa¬ niu i dozorze polaczen miedzystacyjnych.Wynalazek jest opisany bardziej szcze¬ gólowo ponizej z powolaniem sie na rysun¬ ki. Fig. 1 jest schemajtycznem przedstawie¬ niem stacji, urzadzonej wedlug wynalazku i przystosowanej do dokonywania wzmoc¬ nionych polaczen tranzytowych. Fig. 2, 3, 4 i 5 sa to schematy obiegu pradu w insta¬ lacji wedlug fig. 1; fig. 2 i 3 przedstawiaja uklad na stanowisku, obsliuigiwanem recz¬ nie, podczas gdy fig. 4 i 5 przedstawiaja czesc polaczenia rozmowy, przechodzaca przez lacznice automatyczna; fig. 6 przed¬ stawia schemat obwodu wybieracza konoo- fVego; iig. ) wskazuje sposób, w jaki naie- ^a^fcomibinowafL fig. ^2, 3, 4 i 5 w oelti uzy¬ skania c&roSct schematu polaczen.Na fig. 1 lin je rozmowy sa ^oznaczone jako linje pojedyncze, aczkolwiek kazda z- nich zawiera w rzeczywistosci dwa lub wie¬ cej przewodów. Rysunek przedstawia dwie wejsciowe linje miedzystacyjne IIlt 7/2, wchodzace do stacji telefonicznej i pola¬ czone z osobnemi stanowiskami roboczemi EP1 i EP2 zapomoca kontaktów spoczynko¬ wych przekaznika linjowego RLZ1 zapomo¬ ca którego linje te moga byc równiez la¬ czone bezposrednio z lacznicami automa- tycznemi. Stanowisko telefonistki EP jest zaopatrzone w urzadzenia do przygotowy¬ wania drugiego polaczenia linji tmiedzysta- cyjnej podczas prowadzonej! w danej chwi¬ li rozmowy. W tym celu kazda linja mie¬ dzymiastowa moze byc laczona na stanowi¬ sku telefonistki na zmiane z jedna lub dru¬ ga z dwóch nalezacych do stanowiska linij pomocniczych ULX i UL21 które na drugim swym koncu sa polaczone z lacznica auto¬ matyczna. Polaczenie linji miedzystacyjne^ z linjami pomocniczemi jest uskuteczniane zapomoca przelacznika WO i dwóch prze¬ laczników rozmowy E0lt E02. Stanowiska telefonistek sa zaopatrzone w odpowiednie urzadzenia sygnalowe do nadzoru polaczen oraz w urzadzenia cyfrowe przelaczajace do ustanawiania polaczen lacznicy automa¬ tycznej. Urzadzenia cyfrowe moga sie skla¬ dac np. z tarczy pokretnej lub cyferblatu lub zespolu guzików typu; uzywanego w systemach telefonów pólautomatycznych.Lacznica automatyczna zawiera wybie- racze rozdzielajace, wykonane w postaci wyszukiwaczy linij wywolujacych i wybie¬ raczy ostatecznych LV1 i LV2. Linje pomoc¬ nicze ULX, UL2 sa polaczone wielokrotnie z polami kontaktowemi wyszukiwaczy linij wywolujacych, podczas gdy linje miedzysta¬ cyjne sa polaczone wielokrotnie z polem kontaktowem wybieracza linji. Wybieracze koncowe LV1 i LV2 sa polaczone wzajemnie parami zapomoca linij sznurowych SL, W które sa wlaczone zespoly powtarzajace FA i poprzez które sa wykonczane polaczenia miedzystacyjne, mianowicie zapomoca la¬ czenia jednego wybieracza koncowego LV w zespole dwóch wybieraczy z linja wywo- lttjaca i zapomoca laczenia drugiego wybie¬ racza koncowego LV2 z linja, idaca w kie¬ runku zadanym. Kazda linja sznurowa jest polaczona poprzez uklad wzmacniajacy i linje KL± z wyszukiwaczem linij wywolu¬ jacych AS, zapomoca którego moze byc u- stalane polaczenie ze stanowiskiem telefo¬ nistki, w celu ustawienia wybieraczy kon¬ cowych i dozoru polaczenia.Wyszukiwacze linij wywolujacych oraz wybieracze koncowe, wchodzace w sklad lacznicy automatycznej, moga byc oczywi¬ scie dowolnego typu. W dalszym opisie przyjeto, ze posiadaja one ramiona kontak¬ towe, które moga wykonywac ruch podwój¬ ny, to jest moga wykonac ruch obrotowy w celu wyboru szeregu kontaktów i ruch w kierunku promienia, w celu wyboru pewnej linji z wybranego szeregu kontaktów. Przy¬ puszcza sie dalej, ze ramiona kontaktowe sa napedzane mechanicznie i moga podle¬ gac rozrzadowi rejestrów RE, które w zna¬ ny sposób sa polaczone z linja KL. Wyszu¬ kiwacze linij wywolujacych AS sa w znany sposób zaopatrzone w: przelaczniki stop¬ niowane SOS, a wybieracze koncowe sa zaopatrzone w przelaczniki stopniowane SOVlf SOV2. Przelaczniki stopniowane sa równiez napedzane mechanicznie. Przy do¬ konywaniu polaczen wzmocnionych sa sto¬ sowane znane przedluzenia' linlijf EF oraz linje sztuczne B (fig. 3). W mysl wyna¬ lazku te linje sztuczne sa tak wykonane, ze moga byc dolaczane do linji za posrednic¬ twem tych samych wybieraczy LVlf LV2, zapomoca których sa dokonywane polacze¬ nia. Zalozono równiez, ze linje miedzymia¬ stowe i odpowiadajace im linje sztuczne sa polaczone z rozmaitemi odcinkami w polu kontaktowem wybieracza koncowego w ten - 2 -£tffcs6b, ze koiicówki linij i linje sztuczne przybieraja w odpowiednich sekcjach te sa¬ me odnosne polozenia. Wybieracze kon¬ cowe LVl9 LV2 sa w podobny sposób za¬ opatrzone w dwa zespoly pól kontaktowych KSlt KS2i dolaczonych do wspólnego przy¬ rzadu przelaczajacego (fig. 5), przyczem zespoly kontaktowe KSX daja polaczenie z linja i jej przewodem próbnym poprzez przedluzenie linji LF, podczas gdy zespól kontaktowy KS2 sluzy do przylaczania linij sztucznych B.Uklad dziala w sposób nastepujacy.Gdy stanowisko telefonistki EP (fig. 2) o- trzyma wywolanie z linji mdedzystacyjnej 7Llf wtedy przekaznik wywolawczy IRX (fig. 3) zostaje wzbudzony wedlug obwo¬ du li zamknie ze swej strony obwód 2, za¬ wierajacy lampke wywolawcza ILX (fig. 2) i przekaznik FR (fig. 3), który wlacza sie sam w obwód przytrzymujacy i przerywa obwód /. Wówczas telefonistka przeklada przelacznik EO± (fig. 2) w polozenie na rozmowe, przyczem zostaje zamkniety ob¬ wód rozmowy 3 telefonistki, zawierajacy odbiornik telefoniczny T i mikrofon M. W tym samym czasie linja miedzystacyjna 11\ jest oznaczona jako zajeta wskutek za¬ nikniecia obwodu 4 poprzez przekaznik RL2i (ftz* 3-) który, otwierajac normalnie zamkniety kontakt 5, odlacza przekaznik RL3 od koncówki ujemnej, dzieki czemu w przewód próbny c miedzy koncówke ujemna jest wlaczony teraz tylko jeden przekaznik RL1% a wiec opornosc pomiedzy przewodem próbnym a koncówka ujemna zostala od¬ powiednio zwiekszona. Gdy telefonistka u- slyszy numer aparatu, z którym ma byc polaczony abonent wzywajacy, wtedy na¬ ciska klucz BK1 (fig. 2), wskutek czego przewód próbny 13 linji pomocniczej \JLX zostaje polaczony na kontakcie 6 z kon¬ cówka ujemna. Nastepnie telefonistka na¬ ciska na klucz przelacznikowy SK1 (fig. 2) tej stacji, z która lub poprzez która ma byc dokonane polaczenie zadane, dzieki cze¬ mu linja pomocnicza XJLX zostaje oznaczona jako wywolujaca w grupie wysztdriwaczy linji wywolujacych AS, przyczem wybiera¬ cze koncowe, nalezace do tej linji, moga byc polaczone z linjami, idacemi do wymie¬ nionej stacji. To ostatnie oznaczenie jest uskuteczniane zapomoca polaczenia na kon¬ takcie 7 przekaznika SK1 czwartego prze¬ wodu d, wspólnego dla grupy linij pomoc¬ niczych ULX z ujemna koncówka baterji.Przewód d jest polaczony z| drazkiem kon¬ taktowym Kd, nalezacym do szeregu kon¬ taktów Ka, Kb, Kc (fig. 4), zawierajacego omawiana linje UL±. Jednoczesnie zostaje zamkniety obwód 8, zawierajacy przekaz¬ nik LGR (fig. 2), który ze swej strony za¬ myka na kontakcie 9 obwód, unichomiaja¬ cy w znany sposób szereg wyszukiwaczy li¬ nij wywolujacych AS. Kazdy wyszukiwacz linij wywolujacych jest zaopatrzony w ze¬ spól kontaktów, zawierajacy cztery sprezy¬ ny kontaktowe Fa, Fb, Fe, Fd (fig. 4). Pod¬ czas ruchu obrotowego wyszukiwaczy linij wywolujacych sprezyna kontaktowa Fd styka sie pokolei z drazkami kontaktowemi Kd rozmaitych szeregów kontaktowych.Skoro tylko wyszukiwacz linij wywoluja¬ cych znajdzie szereg kontaktowy, do które* go nalezy linja f/Llf wtedy zostaje zamknie¬ ty obwód 10, zawierajacy przekaznik RS4l który wzbudza sie i na kontakcie 11 wla¬ cza sie w swój wlasny obwód przytrzymu¬ jacy. Wspomniany przekaznik RSA zamyka równiez w sposób, ni^pokazany tutaj na ry¬ sunku, obwód elektromagnesu, uruchomia¬ jacego SO przelacznik stopniowany SOS, dzieki czemu przelacznik ten zostaje usta¬ wiony w polozenie trzecie. Obwód elektro¬ magnesu SO jest rozrzadzany w znany spo¬ sób zapomoca urzadzenia centrujacego CK, które utrzymuje ten obwód w stanie za¬ mknietym dopóty, dopóki przelacznik stop¬ niowany nie bedzie ustawiony w polozenie prawidlowe.W trzeciem polozeniu przelacznika stop¬ niowanego obwód 12 zostaje zamkniety, — 3 —dzieki czemu przekaznik LGR zostaje zwar¬ ty, a wiec nastepuje jego rozmagnesowa¬ nie, co pociaga1 za soba zatrzymanie wszyst¬ kich wyszukiwaczy linij wywolujacych. Ten wyszukiwacz, który poczatkowo zetknal sie z drazkiem kontaktowym Kd, przesuwa sie obecnie w kierunku swego ramienia w celu wyszukania linfi wywolujacej ULV Gdy wyszukiwacz znajdzie te linje, wtedy zosta¬ nie zamkniety obwód 13, zawierajacy prze¬ kaznik BR (fig. 2). Przekaznik ten przery¬ wa obwody 8 i 12, co powoduje zatrzyma¬ nie wyszukiwacza. Jednoczesnie elektroma¬ gnes SO (fig. 4) przelacznika stopniowane¬ go SOS otrzymuje nowy impuls pradu, dzie¬ ki czemu przelacznik ten przesuwa sie do polozenia czwartego, W tern polozeniu ób- wód 14 przekaznika RSQ jest zamkniety, a wiec przekaznik ten wzbudza sie i laczy telefonistke z rejestrem RE. W tym samym czasie przelacznik stopniowany SOS zosta¬ je przesuniety do polozenia piatego. W tern polozeniu telefonistka otrzymuje sy¬ gnal brzeczykowy, dajacy jej znac, ze re- jester zostal polaczony. Telefonistka moze wyslac teraz impulsy, potrzebne do usta¬ wienia wybieraczy koncowych. W przedsta¬ wionym przykladzie telefonistka uzywa do tego celu tarczy pokretnej lub cyferblatu FS. Przyjmuje sie, ze kazdy wyhietracz kon¬ cowy moze byc ustawiany zapomoca trzech seryj impulsów, przyczem rejester RE mo¬ ze otrzymywac szesc seryj impulsów i w ten sposób odpowiednio rozrzadzac prawidlo- wem nastawieniem wybieraczy LV1 i LV2.Po uruchomieniu tarczy pokretnej zostaje zamkniety obwód 15, przechodzacy poprzez jedna cewke przekaznika PR, która, wzbu¬ dzajac sie, wlacza druga cewke w obwód przytrzymujacy 16, przechodzacy poprzez odgalezienie a. Jednoczesnie poprzez od¬ galezienie b zostaje zamkniety obwód im¬ pulsowy 17, zawierajacy przekaznik impul¬ sowy RR± rejestru. Impuls, przeslany po wspomnianym obwodzie impulsowym, usta¬ wia rejestr w znany sposobi W miedzycza¬ sie obwód 18 zostal zamkniety poprzez przekaznik RVX wybieracza koncowego, który to przekaznik wlacza sie na kontak¬ cie 19 (fig. 5) w swój wlasny obwód przy¬ trzymujacy.Po ustawieniu rejestru przekaznik RV2 wybieracza1 koncowego zamyka obwód 20, dzieki czemu przelaczniki stopniowany SO]?! (fig. 5) tego wybieracza zostaje ustawiony w polozenie drugie, wl którem wybieracz koncowy zostaje uruchomiony. Podczas ru¬ chu obrotowego wybieracza sa wysylane wedlug obwodu 21 impulsy wsteczne, roz¬ rzadzajace w znany sposób przekaznikiem impulsów wstecznych RR7 rejestru RE. Po dokonaniu ruchu obrotowego obwód 20 przekaznika RRS rejestru otwiera sie, przy¬ czem przekaznik RV2 rozmagnesowuje sie.Przelacznik stopniowany SOV1 przesuwa sie do polozenia trzeciego. Przy tern polo¬ zeniu obwód 20 jest ponownie zamkniety, przyczem przelacznik stopniowany zostaje przesuniety w polozenie czwarte, w którem wybieracz wykonywa swój ruch w kierun¬ ku promienia. Podczas tego ruchu impulsy wsteczne sa wysylane do rejestru poprzez przekaznik RR7 wedlug obwodu 22. Po do- konanem nastawieniu wybieracza koncowe¬ go przekaznik RR8 jest znowu uruchomio¬ ny, przyczem obwód 20 zostaje ponownie otwarty i przekaznik RV2 zwalnia swa ko¬ twice. Przelacznik stopniowany SOV1 prze¬ suwa sie wtedy do polozenia dziesiatego.Jednoczesnie przelacznik stopniowany SOS przesuwa sie do polozenia 9, które jest po¬ lozeniem rozmowy.Lintja miedzystacyjna, jak to bedzie opi¬ sane ponizej bardziej szczególowo z powo¬ laniem sie na fig. 6 rysunku, moze byc ozna¬ czona jako zajeta w sposób dwojaki. Linja ta mianowicie jest oznaczona jako zajeta w pewien sposób, gdy jest onas zajeta w istnie- jacem juz polozeniu rozmowy, i w inny spo¬ sób, gdy z linja ta jest juz zespolony inny wybieracz, przyczem znajduje sie on w po¬ gotowiu, aby polaczyc siebie z ta linja, sko-ix tylko stanie sie ona wolna. Jezeli linja jest zajeta i obok tego jest z nia zespolony w powyzszy sposób wybierasz koncowy, wtedy przelacznik stopniowany SO]?! stoi w polozeniu dziesiatem, jak to latwo wy¬ wnioskowac z fig. 6. W polozeniu tern ob¬ wód brzeczykowy 23 jest zamkniety po¬ przez uzwojenie przekaznika RV2. Ten prad brzeczykowy indukuje prad w robo- czem uzwojeniu przekaznika, nalezacem do obwodu 21, zawierajacego zespól telefonist¬ ki. Sygnal brzeczykowy zwraca uwage tele¬ fonistki na fakt, ze linja jest zajeta i ze drugi wybieracz julz stoi w pogotowiu, aby polaczyc siebie z ta linja, skoro tylko sta¬ nie sie ona wolna. Telefonistka ustawia przelacznik BK1 zpowrotem' w polozenie normalne, przyczem przekaznik RS4 prze¬ rywa wtedy obwód 13. Gdy w nastepstwie tego przelacznik stopniowany powróci do swego polozenia wyjsciowego, wtedy ob¬ wód 18 przekaznika RV1 zostaje przerwa¬ ny, przyczem przelaozmik stopniowany SOV1 wraz z wybieraczem koncowym LVX powracaja da polozenia normalnego.Jezeli linja jest zajeta, lecz z drugiej strony zaden wybieracz nie stoi w pogoto¬ wiu, wtedy przelacznik stopniowany SOVlt wlaczony w obwód w polozeniu gotowem, zatrzymuje sie najpierw w polozeniu dzie¬ siatem. W polozeniu tein zostaje zamkniety obwód pradu 25, przechodzacy poprzez dwa odgalezienia linji i poprzesz zespól telefo¬ nistki. Obwód ten zawiera okresowy prze¬ rywacz pradu UB, który wytwarza charak¬ terystyczne trzaski w sluchawce telefonist¬ ki, zwracajac dzieki temu jej uwage, ze li¬ nja jest zajeta i ze wybieracz koncowy jest zespolony z linja i oczekuje na wlaczenie go do linji, gdy ta stanie sie wolna. Jezeli teraz telefonistka, czekajac na zwolnienie sie linji, chce przygotowac inne polaczenie i w tym celu zwolni przelacznik rozmowy EOlA to zamiast aparatu telefonicznego mie¬ dzy dwa odgalezienia zostanie wlaczony przekaznik IR2. Przekaznik ten jest wzbu¬ dzany impulsami, wysylanemi po przewo¬ dzie 25, dzieki czemu obwód lampy wywo¬ lawczej IL2 jest na zmiane przerywany i zamykany na kontakcie 26 tego przekazni¬ ka. Wskutek tego lampa ta bedzie swiecila swiatlem migajacem podczas zajecia linji.Po zwolnieniu tej linji przelacznik stopnio¬ wany SOV1 ustawia sie w swe polozenie jedenaste, które jest polozeniem roz¬ mowy, przyczem obwód 25 zostaje przerwa¬ ny i lampa IL2 gasnie.Linja sznurowa SL zostala teraz pola¬ czona poprzez wybieracz LV3 z linja mie- dzystacyjna ILlt wchodzaca do stanowiska telefonistki EPV Po dokonanem ustawie¬ niu wybieracza LVX przelacznik stopniowa¬ ny SOS zostaje ustawiony w polozenie szó¬ ste, przy którem wybieracz koncowy LV2 ustawia1 sie w podobny sposób na te linje miedzystacyjna, np. na linje 71^, z która ma byc dokonane polaczenie. Po dokona¬ nem ustawieniu wybieracza LV2 przelacz¬ nik stopniowany SOS zostaje ustawiony w polozenie dziesiate, które jest polozeniem rozmowy. Wl tern polozeniu telefonistka jest polaczona poprzez linje UL± i KL z ze¬ spolem) przekazników, nalezacych do powta¬ rzacza FA, przyczem zespól ten zawiera przekaznik FR31 wzbudzany teraz pradem, plynacym wzdluz obwodu 32, dzieki czemu linja KL jest zespolona z przelacznikiem stopniowanym SOV2. Jezeli ten ostatni przybierze w tej chwili jedno z polozen 9 lub 10, wówczas telefonistka uslyszy sygnal zajecia. Mozna1 jednak zalozyc, ze linja jest wolna i ze przelacznik stopniowany SOV2 zajmuje swe polozenie jedenaste. Przy ta- kiem polozeniu przelacznika stopniowane¬ go telefonistka' nie dostrzega zadnego sy¬ gnalu, który to fakt wskazuje, ze linja jest wolna. Gdyby telefonistka chciala sie upew¬ nic, ozy jej wlasna linja jest wolna, mogla¬ by to uskutecznic zapomoca klawisza TK1% po którego nacisnieciu nastepuje rozlacze¬ nie obwodu 32 i przekaznik RFS zostaje pozbawiony wzbudzenia1. Telefonistka jest — 5wtedy polaczona z przelacznikiem stopnio¬ wanym SOl^, od którego, gdy znajduje sie on w polozeniu 9 lub 10, wychodza sygnaly zajecia linji (w powyfzej opisany sposób) faktycznie zajetej. Jezeli linja jest wolna, wtedy przelacznik stopniowany zajmuje polozenie 11, przy którem nie sa wysylane zadne sygnaly. Jezeli obecnie wlasna linja jest wolna, wtedy dwa obwody 33, 34 sa zamkniete na kontaktach przelaczników stopniowanych SOV2 i SOV± i przechodza poprzez przekaznik RFlt który jest tak na¬ stawiony, ze zostaje wzbudzony poraz pierwszy, gdy obydwa te obwody zostaja jednoczesnie zamkniete. Gdy przekaznik RF1 jest wzbudzony, wtedy linja KL zosta¬ je odlaczona od przekazników stopniowa¬ nych SOV2, SOV1 i polaczona natomiast z powtarzaczem FA. Wtedy zamyka sie obwód 35, zawierajacy przekaznik RFQ, który odlacza powtarzacz i laczy linje nad¬ zorcza KL z wywolywana linja miedzysta- cyjna. W tym samym czasie obwód 35 zo¬ staje zamkniety, dzieki czemu nastepuje wlaczenie cewki róznicowej przekaznika RL91 która tak przeciwdziala pierwotnie wzbudzonemu uzwojeniu roboczemu tego samego przekaznika, ze przekaznik ten roz- magnesowuje sie i linja miedzystacyjna 1LX zostaje znowu polaczona ze stanowi¬ skiem telefonistki. Telefonistka1 moze zno¬ wu wlaczyc sie bezposrednio do obu linij i posylac sygnaly wywolujace. W celu wy¬ slania sygnalu wywolujacego do linji ILV przyciska ona przelacznik RO^ Naciskajac za® przelacznik \R02, zamyka obwód 37, zawierajacy przekaznik RF^ który laczy linje ILX ze zródlem pradu dzwonka wy¬ wolujacego. Skoro tylko telefonistka upewni sie, ze odpowiedz zostala otrzymana w obu linj ach, przeklada ona przelacznik rozmo¬ wy do polozenia normalnego, przyczem przekaznik RFQ rozmagnesowuje sie, pola¬ czenie zas z powtarzaczem zostaje przywró¬ cone. Jednoczesnie obwód 36 zostaje prze¬ rwany, przyczem przekaznik LR^ wzbudza¬ jac sie ponownie, dolacza linje miedzysta¬ cyjna IL1 do wybieracza koncowego. Jed¬ noczesnie dwa obwody 38, 39 sa zamknie¬ te poprzez dwa przekazniki RF7 i RF8, któ¬ re wzbudzaja sie i lacza obie linje poprzez powtarzacz i wlasciwe linje sztuczne. Po¬ wtarzacz moze byc dowolnego typu i skla¬ da sie zasadniczo z dwóch urzadzen wzmac¬ niajacych Fx, F2 i dwóch transformatorów róznicowych DTlf DT2 (fig. 5).Sygnal rozlaczeniowy, wysylany z jed¬ nej lub drugiej linji, wzbudza odpowiednio przekaznik RF9 lub RF10, który ze swej strony zamyka obwód 40, przechodzacy po¬ przez cewke przekaznika RF4. Przekaznik ten, wzbudzajac sie, Wlacza swa cewke przytrzymujaca w obwód 41, który zawiera przekaznik RF6. Ten ostatni przekaznik nie jest w tym przypadku wzbudzony. Z dru¬ giej strony przekaznik IR2 (fig. 2), wzbu¬ dzony ze stanowiska telefonistki, wlacza na swym kontakcie 26 lampke sygnalowa IL2 w obwód pradu. Telefonistka moze obecnie, przesuwajac swój przelacznik rozmowy E01% polaczyc sie w powyzej opisany spo¬ sób z obydwiema linjami. Polaczenie zosta¬ je automatycznie przerwane po przelozeniu przelacznika BK1 do jego normalnego po¬ laczenia.Powyzej zostalo przyjete, ze wybiera- oze koncowe zostaly nastawione na pewna okreslona linje. W rzeczywistosci wybieracz koncowy musi wybierac dana linje z szere¬ gu linij, idacych do tej samej lacznicy, i z tego powodu wybieracz, po nastawieniu go na pierwsza z linij, idacych do omawianej lacznicy, bedzie samoczynnie szukal linji wolnej w danej chwili. Uklad jest w mysl wynalazku tak wykonany, ze w razie, gdy¬ by wszystkie linje wychodzace byly za¬ jete, wybieracz ustawia sie natychmiast w polozenie spoczynkowe na kontaktach linji ostatniej, poczem przesuwa sie wstecz po tych samych kontaktach, próbujac linje po¬ nownie. Przy powyzszem polozeniu spo- czynkowem obwód próbny wybieracza zo- - 6 —stal w ten sposób zmieniony, ze wybieracz podczas swego ruchu powrotnego moze byc nastawiony na ltnje, zajeta w danej chwili, nie tworzac jednak z nia polaczenia. W tym samym czasie linja ta bedzie zabloko¬ wana wzgledem innych wybieraczy w taki sposób, ze tylko jeden wybieracz moze po¬ zostac przy tej linji w pogotowiu do pola¬ czenia sie z nia, skoro linja ta stanie sie wolna. Urzadzenie próbujace jest- tego ro¬ dzaju, ze wybieracz podczas swego ruchu powrotnego pomija1 te linje, przy których inny wybieracz jest juz ustawiony w po¬ gotowiu. Podczas ruchu powrotnego wybie¬ racz moze oczywiscid takze zatrzymac sie na linji, która w miedzyczasie stala sie wol¬ na zupelnie.Powyzsza operacja przelaczajaca jest przedstawiona na fig. 5, uwidoczniajacej tylko te obwody, które maja jakikolwiek zwiazek ze sprawdzaniem. Po dokonanem nastawieniu wybieracza na pierwsza z linij, idacych do pozadanej lacznicy, która to li¬ nja jest polaczona z polozeniem kontakto- wem, oznaczonym cyfra 1 na rysunku, prze¬ lacznik stopniowany SOV przesuwa sie do polozenia szóstego, przy którem wybieracz zostaje uruchomiony ponownie, w celu od¬ szukania linji wolnej, jezeliby pierwsza li¬ nja byla zajeta. Uruchomianie wybieracza jest uskuteczniane wedlug obwodu 42, wzbu¬ dzajacego elektromagnes GRV, który ze swej strony zamyka obwód 43 elektroma¬ gnesu sprzegajacego, rozrzadzajacego ru¬ chem wybieracza w kierunku promienia ra¬ mienia kontaktowego. Jak to latwo zrozu¬ miec z fig. 2, linja bedzie oznaczona jako zajeta, skoro tylko przekaznik RL2 zostanie wzbudzony. Podczas próbowania linji prad przeplywa (fig. 5) przez przekaznik próbu¬ jacy RG21 lecz jego natezenie jest tak ma¬ le, ze nie wystarcza do wzbudzenia prze¬ kaznika RF2. Dopiero gdy wybieracz doj¬ dzie do wolnej linji, przekaznik próbujacy bedzie dostatecznie wzbudzony, poniewaz w tym przypadku przewód próbny jest po¬ laczony za posrednictwem linji poprzez dwa przekazniki RLlf RL^ z ujemna kon* cówka baterji. Jezeliby linja byla zajeta w polaczeniu, nieprzechodzacem poprzez sta¬ nowisko telefonistki, np. w polaczeniu, przechodzacem poprzez wzmacniacz, wów¬ czas przekaznik próbujacy RG2 moze jed¬ nak nie przyciagnac swej kotwicy, poniewaz przekaznik ten bedzie wtedy polaczony równolegle z podobnym przekaznikiem w drugim wybieraczu i dzieki temu nie otrzy¬ ma pradu o dostatecznem natezeniu. Skoro jednak wybieracz znajdzie wolna linje, wtedy przekaznik RG2 bedzie wzbudzony, gdyz elektromagnes przelacznika stopnio¬ wego zostanie wzbudzony pradem wedlug obwodu 45 tak, ze przelacznik stopniowany osiagnie polozenie jedenaste, które jest po¬ lozeniem rozmowy.Jezeli wszystkie linje sa zajete, wybie¬ racz porusza sie w dalszym ciagu, dopóki nie dojdzie do swego polozenia spoczynko¬ wego, oznaczonego na fig. 5 litera S2. W tern polozeniu obwód 46 zostaje zamkniety i jest odgaleziony równolegle poprzez prze¬ kazniki RG2 i /?G5, które teraz przyciagna swoje kotwice. Gdy przekaznik RG$ przy¬ ciagnie swoja kotwice, zostaje zamkniety obwód 47 przekaznika /?G4, który, wzbu^ dziwszy sie, wlacza sie w obwód 48. Jed¬ noczesnie przekaznik RG2 zostaje wylaczo¬ ny. Nastepnie zamyka sie obwód 49 elek¬ tromagnesu przelacznika sto|pniowan^go, wskutek czego przekaznik stopniowany u- stawia sie w polozeniu siódmem. W tern po¬ lozeniu wzbudza sie elektromagnes GRV na kontakcie 50 przelacznika stopniowane¬ go, dzieki czemu zamykal sie obwód 51 elek¬ tromagnesu MW, który odwraca kierunek ruchu wybieracza; wybieracz ten porusza sie wstecz po tym samym szeregu kontak¬ tów. Po opuszczeniu przez wybieracz swego polozenia spoczynkowego, przekaznik RGQ rozmagnesowuje sie, dzieki czemu przewód próbny zostaje polaczony z przekaznikiem próbujacym RG3. Ten ostatni przekaznik — 7 —moze przyciagnac swoja kotwice, jezeli na¬ wet linja w danej chwili jest zajeta w da- nem polaczeniu, Z drugi] strony nie moze on przyciagnac kotwicy, jezeli linja jest za¬ jeta w polaczeniu i gdy jednoczesnie drugi wybieracz, z ta linja zespolony, jest w po¬ lozeniu pogotowia. W\ tym ostatnim przy¬ padku przewód c linji jest równiez pola¬ czony z ujemna koncówka baterji poprzez przekaznik RLlt jezeli linja jest zajeta w polaczeniu, przechodzaeem poprzez stanoi- wisko wlasnej telefonistki, i jest polaczona z dodatnia koncówka baterji poprzez prze¬ kaznik RG2 w wybieraczu, znajdujacym sie w pogotowiu. Jezeliby linja nie byla zaje¬ ta w stanowisku wlasnej telefonistki, wte¬ dy przewód próbny linji bedzie! polaczony z dodatnim biegunem baterji poprzez dwa polaczone ze soba równolegje przekazniki RG2. W obydwu przypadkach natezenie pradu, zasilajacego przekaznik próbujacy RGS, jest za male do wzbudzenia sie prze¬ kaznika, a wiec wybieracz porusza sie w dalszym ciagu dopóty, dopóki albo nie znaj¬ dzie linji, która w miedzyczasie stala sie calkiem wolna, albo linji, która jest zajeta i na której niema zadnego wybieracza, sto¬ jacego w pogotowiu. Gdyby podczas ruchu powrotnego wszystkie linje zostaly ozna¬ czone jako zupelnie zajete, to jest na kaz¬ dej! linji bylby ustawiony wybieracz w po¬ lozeniu pogotowia, wówczas wybieracz po¬ ruszalby sie w dalszym ciagu zpowrotem az do polozenia spoczynkowego Sx tuz przed pierwszem polozeniem. W tern polozeniu przekazniki RG3 i RG5 otrzymuja prad do¬ stateczny do ich wzbudzenia sie, przyczem przelacznik stopniowany, zostaje urucho¬ miony poprzez obwód 52 i w nastepstwie tego ustawiony w polozenie dziewiate, w którem wybieracz zatrzymuje sie, do tele¬ fonistki zas zostaje wyslany sygnal zajecia.Gdyby wybieracz podczas swego ruchu powrotnego znalazl linje zajeta, lecz na niej nie znajdowalby sie zaden wybieracz w polozeniu pogotowia, wówczas przekaz¬ nik RGS bylby dostatecznie wzbudzony po* przez przewód próbny i móglby przyciagnac swa kotwice. Przelacznik stopniowany o- trzymalby prad wedlug dbwodu 53 i dzieki temu zostalby przesuniety do polozenia dziesiatego, w którem wybieracz bedzie stal obok w polozeniu pogotowia, dopóki linja nie zwolni sie. W polozeniu dziesiatem prze¬ lacznika stopniowanego obwód 48 bedzie przesuwany i w nastepstwie tego przekaznik RG4 bedzie pozbawiony wzbudzenia. W ten sposób przekaznik RGS zostal odlaczony, a zamiast niego przekaznik próbujacy RG2 polaczony z przewodem próbnym. Gdy li¬ nja sie zwolni, wtedy przekaznik RG2 przy¬ ciagnie swoja kotwice, co pociagnie za so¬ ba przesuniecie sie przelacznika stopniowa¬ nego w polozenie jedenaste, które jest po¬ lozeniem rozmowy. PL