Wynalazek niniejszy dotyczy cieplomie¬ rza i ma na celu zaopatrzenie go w doklad¬ na, dobrze dajaca sie odczytywac i wygodna skale i takie uksztaltowanie podstawy do rurck szklanych, aby powierzchnie cieczy w rurce szklanej mozna bylo dokladnie na punkt zerowy nastawiac, oraz aby nieprze¬ widziane dopelnienie i inne uruchomienie cieplomierza uniemozliwic.Wykonanie tego wynalazku jest uwi¬ docznione na rysunku. Fig. 1 przedstawia przekrój podluzny, fig. 2 — przekrój po¬ przeczny, fig. 3 — widok cieplomierza z in¬ na podzialka; fig. 4 przedstawia zprzodu zmieniona podzialke.Fig. 1, 2 i 3 przedstawiaja waska, kali¬ browana, czesciowo napelniona rurke a szklana, umieszczona na podstawie b lub w ramce.Podstawa ta lub rama moze byc przymo¬ cowana do sciany srubami e i jest zaopatrzo¬ na w srube do nastawiania1 c, która jest za¬ bezpieczona zapomoca plomby d i sluzy na poczatku ogrzewania do nastawiania po¬ wierzchni cieczy na punkt zerowy podzial- ki Rysunek przedstawia cieplomierz, nada¬ jacy sie do okreslenia sredniej temperatury pokoju. Wprowadzajac nieco odmienne przymocowanie cieplomierzy, mozna przy¬ mocowac go do grzejnika, celem znalezienia wartosci temperatury powierzchniowej grzejnika.Fi£. 3 przedstawia podzialke z odstepa-i, malejacemi ku dolowi. Odstepy maleja - od\vrdtnie proporcjpnalnie do rosnacej za¬ wsze dlugosci rurki dyfuzyjnej, wskutek czego zostaje usuniety blad, spowodowany opadnieciem cieczy wskutek zmniejszonego odparowania.Chcac uzywac cieplomierza do wzgled¬ nego obliczania ilosciowego zuzycia ciepla w pokoju lub sprawnosci cieplnej grzejnika w mieszkaniu o centralnem ogrzewaniu, na¬ lezy liczbe, znaleziona na koncu okresu o- grzewania, pomnozyc przez objetosc prze¬ strzenna pokoju lub przez nagrzewana po¬ wierzchnie grzejnika, oelem wyposrodkowa- nia udzialu, któryby wchodzil w rachube przy obliczaniu kosztów ogrzewania pokoju lub grzejnika w stosunku do ogólnych kosz¬ tów ogrzewania mieszkania. Takie oblicze¬ nie jest jednak zbyt zawile, a wskutek tego uniemozliwia ono mieszkancowi wyrobienie sobie pogladu na zuzycie ciepla w poszcze¬ gólnych pokojach.Aby ta trudnosc usunac, sporzadza sie dla danej skali wszystkich cieplomierzy te¬ go samego ogrzewania, ilosc podzialek, pro¬ porcjonalna do objetosci przestrzennej po¬ koi wzglednie do powierzchni nagrzewanej grzejników, jak to na fig. 3 i 4 uwidocznio¬ no. Fig. 4 przedstawia podrwójfria ilosc od¬ stepów podzialki f w stosunku do fig. 3 i dlatego cieplomierz wedlug fig. 4 nalezy stosowac do pokoju lub do grzejnika o pod¬ wójnej wielkosci.Jak wyzej wspomniano, mozna tylko niektóre ciecze, które znajduje sie przez doswiadczenie, tak obliczyc, aby W bardzo waskich rurkach szklanych, napelnionych glejboko w szkle ciecza, odparowanie bylo zawsze dostatecznie dokladnie odwrotnie proporcjonalne do zwiekszajacego sie od¬ stepu od powierzchni cieczy do górnej kra¬ wedzi rurki szklanej.Do cieplomierzy sciennych nalezy stoso¬ wac ciecz, jak np. kumol lub propylobenzol, a dla cieczy grzejnikowych tetraline, lub al¬ kohol etylowy. Nat&miast nafta i terpenty¬ na z powodu ich sklonnosci do podnoszenia sie na sciankach rurki oraz ciecze ze sklon¬ noscia pochlaniania wody i takie, które z biegiem czasu ulegaja zmianom — nie na¬ daja sie do uzywania ich jako ciecze pomia¬ rowe.Badania wykazaly równiez, ze szerokie rurki szklane posiadaja chwiejne i niepew¬ ne odparowanie cieczy. Ciecz pomiarowa musi miec takie warunki odparowania, by jednorazowe napelnienie ciecza bylo wy¬ starczajace podczas calego okresu nagrze¬ wania.Przedstawiony na fig. 1, 2 i 3 cieplo¬ mierz, nadaje sie do oznaczania sredniej temperatury pokoju bardzo dokladnie w stopniach, poniewaz temperatury pokoju wahaja sie w granicach od 10 dó .25°, oraz dla dowolnego przeciagu czasu. Tu nalezy raz na zawsze ustalic przy badaniu rurek szklanych o malym przekroju, zachodzace zmiany w cieczach przy róznych tempera¬ turach i porównac je z diagrama lub tabela.Jest to wtem sposób umozliwione, ze odpa¬ rowania, mierzone na malejacej podzialce w tych samych warunkach sa zawsze takie same, bez wzgLedu na to, czy slup cieczy w rurce jest wysoki czy niski. Chcac oznaczyc srednia temperature cieczy, zastepuje sie podstawe b rurka lub podatnym narzadem, zaopatrzonym w plombowana pokrywke i zanurzonym w tej cieczy. Taki prosty i nie¬ zawodny w uzyciu cieplomierz do oznacza¬ nia sredniej temperatury cieczy ma nad¬ zwyczaj wielkie znaczenie gospodarcze dla wielu urzadzen, do których dostarcza sie goracej wody.Dlugotrwale badania pod urzedowa kon¬ trola powyzszych cieplomierzy wykazaly, ze mozna niemi calkiem pewnie oznaczac temperatury z dokladnoscia 0,5°C. Bedace w uzyciu bardzo zawile i duzo pracy przy¬ sparzajace termografy daja zaledwie przy¬ blizona dokladnosc.Jezeli na poczatku okresu ogrzewania trzeba napelnic ciecza wieksza ilosc oieplo- — 2 —mierzy urzadzenia do¦*centralnego ogrzewa¬ nia, to cieplomierze z nowemi szklami po- miarowemi napelnia sie do jednego ozna¬ czonego znaku. W tym celu jesit przewi¬ dziana sruba nastawna c, która sluzy do tego, aby poziom cieczy mozna bylo nasta¬ wic dokladnie naprzeciwko punktu zerowe¬ go podzialki. Sruby przymocowujace e leza poza rurkami tak, ze sruby te nie mozna przedwczesnie usunac. Nasadka g na rurce a zapobiega zbyt wysokiemu podniesieniu jej, /tak ze wylot rurki nie moze byc za¬ mkniety. PL