Wiadomo, ze caly szereg chorób skóry i krwi leczy sie zapomoca cial promienio¬ twórczych (soli radu i mezotoru).Zazwyczaj sól radu wsypuje sie przy- tem do szklanej rurki i rurke te, celem o- chrony jej, wklada sie do zasrubowywanej rurki metalowej. Poniewaz promienie alfa i beta posiadaja zaledwie nieznaczna zdol¬ nosc przenikania, to rurki te (rurki Domini- c^ego), praktycznie biorac, wysylaja tak, jak i rury Roentgen'a, tylko promienie gamma.Rurki Dominici'ego pomimo ich zwarte¬ go ujecia zajmuja jednak tak duzo miejsca, ze zastosowanie ich w miejscu schorzalem jest niemozliwe. Niemozliwe jest np. zrobic taka rarke o srednicy zewnetrznej 0,2 do 0,5 mm tak, aby byla dostatecznie wytrzy¬ mala i mogla byc napelniona dostateczna iloscia radu. A jednak takie minimalne wy¬ miary sa potrzebne, np. gdy chce sie wpro¬ wadzic rad w kanal korzenia chorego zeba.Gdyby udalo sie promieniujaca substan¬ cje tak oprawic, aby przy szczelnem na** jgaz zaniknieciu [promienie mialy przenikac warstwe ochronnej oslony grubosci tylko OU^do 0^2'mm lub jaszcze mniej, to skut¬ kiem tego dzialanie promieni takiej samej ilosci radu podniosloby sie kilkakrotnie. Ze 100% promieni radu wypada ponad 90% ma promienie alfa, okolo 6 do 1% — na pro¬ mienie beta, a mala tylko reszta, mniej niz 3% sa to promienie gamma i tylko ten maly ulamek jest dzisiaj wykorzystywany. Wy¬ nalazek, któryby mógl pomóc w usunieciu tej wady, stanowilby niezwykly postep eko¬ nomiczny.W oprawkach plaskich sól rad/u lub me- zotoru umocowywa sie zapomoca lakieru na cienkiej metalowej plytce lub na tkanej podkladce. Zamkniecie nie jest szczelne na gaz, preparaty nie sa dlugotrwale, poniewaz ani tkanina, ani tez lakier nie sa na dluz¬ szy czas odporne na promieniowanie.Ani rurki Dominici'ego, ani tez plaskie oprawki nie moga byc gruntownie zdezyn¬ fekowane, t j. nie moga byc wygotowane we wrzacej wodzie.Wszystkie te wady sa usuniete zapomo¬ ca wynalazku niniejszego.Przekonano sie, ze materfaly promienio¬ twórcze moga byc wcielone do metali wzglednie stopów, z; których wytwarzane sa przedmioty, stosowane do leczenia zapomo¬ ca promieni.Jezeli metale lub stopy zostana dopro¬ wadzone do scislego zetkniecia z takiemi materjalami promienioiwórczemi jak rad, mezotor, a zwlaszcza sole tych pierwiast¬ ków, a nastepnie zostana poddane mecha¬ nicznej i cieplnej obróbce, np. walcowaniu, wyciaganiu przy jednoczesraem nagrzewa¬ niu, ewentualnie az do spiekania lub stapia¬ nia sie, to lacza sie one z protmieniujacemi substancjami szczelnie na gaz.Przebieg pod wzgledem chemicznym nie jest dotychczas zupelnie zbadany, nalezy przypuszczac, ze polega on na lem, ze ze zwiazków promieniotwórczych skladmik me¬ taliczny zostaje przyjety przez metale, na¬ tomiast jony kwasowe ulatniaja sie w do¬ wolnej postaci.Gdy z tak obrobionego metalu wzglednie stopu zostanie nastepnie wyciagniety np. bardzo cienki drut (0,2 do 0,4 mm.) lub zo¬ stana zen wykonane haczyki albo tez metal taki zostanie rozwalcowany na zupelnie cienkie plytki, to promienie beta, oraz gam- ma zupelnie nie beda zatrzymywane, pro¬ mienie zas alfa — w malym zaledwie pro¬ cencie.Takie szczelne na gaz polaczenie metali lub stopów z materjalami promieniotwór¬ czemi moze równiez nastapic przez osadza¬ nie tych materjalów na przedmiotach meta¬ lowych zapomoca elektrolizy, przyczem pro¬ mieniotwórczy osad zostaje powleczony po¬ wloka metalowa, utworzona droga galwa¬ niczna lub jakimkolwiek innym znanym sposobem. Te powloke metalowa mozna je¬ szcze polaczyc z podkladem przez zeskwa- rzenie.W zastosowaniu do wyzej wspomnia¬ nych celów medycznych chodzi glównie o szczelne na gaz polaczenie materjalów pro¬ mieniotwórczych z nieutleniajacemi sie lub trudno utleniajacemi sie metalami, najle¬ piej z metalami szilachetnemi, jak zloto lub platyna. Dla róznych specjalnych celów mozna jednak wiele innych metali w podob¬ ny sposób traktowac.Przy wytwarzaniu przedmiotów, maja¬ cych wlasnosci (promieniotwórcze, nalezy unikac strat materjalów promieniotwór¬ czych, które przy kosztownosci tych mate¬ rjalów maja duze znaczenie. Nalezy wiec zwracac uwage, aby materjaly promienio¬ twórcze nie rozpraszaly sie podczas prze¬ nikania ich do metalu przedmiotów, stoso¬ wanych do celów medycznych, co moze za¬ chodzic np. wskutek wyparowywania.Przy leczeniu nalezy umieszczac mate- rjal promieniotwórczy tylko przy tem^ miej¬ scu, gdzie materjal ten ma dzialac, inne zas, zdrowe miejsca ciala nalezy ochronic przed jego dzialaniem, Z tego powodu celowe jest — 2 -laczenie stosowanych przyrzadów (naczy- niek metalowych, zwlaszcza rurek i t. d.) z materjalem promieniotwórczym nie na calej ich dlugosci, lecz tylko w oddzielnych miej¬ scach wedlug potrzeby.Trudnosci te w mysl wynalazku niniej¬ szego usuniete sa w nastepujacy sposób.Aby uniknac strat materjalów promie¬ niotwórczych podczas przenikania ich do metalu przyrzadu, zostaje on wydrazony; to wydrazenie zostaje calkowicie lub czescio¬ wo napelnione materjalem promieniotwór¬ czym, poezem zostaje ono wypelnione odpo¬ wiednio uksztaltowanym pretem metalo¬ wym, a nastepnie zamkniete szczelnie na gaz lub tez poprostu zamkniete szczelnie na gaz bez zakladania preta metalowego. Tak wykonany przyrzad metalowy w miejscach, gdzie wewnatrz znajduje sie materjal pro¬ mieniotwórczy, nalezy nagrzac do wysokiej temperatury, jednak ponizej punktu topie¬ nia sie danego metalu.Skutkiem takiego nagrzania materjal promieniotwórczy, zamkniety szczelnie w metalowem naczynku, zostaje wchloniety przez otaczajacy go metal tak, iz materjal ten znika z wnetrza naczynka i wnika w scianki tegoz, które nabieraja duzej zdolno¬ sci promieniowania.Zjawisko to mozna latwo stwierdzic za- pomoca zwyklych metod badania.Ponizej beda wyjasnione przyklady technicznego wykonania sposobu, bedacego przedmiotem wynalazku niniejszego, oraz sluzacych do tego srodków; przyklady te nie wyczerpuja jednak wszystkich mozliwo¬ sci wykonania sposobu w ramach niniejsze¬ go wynalazku. Podane przyklady wykona¬ nia wynalazku maja na wzgledzie przewaz¬ nie zastosowanie do celów leczniczych, jed¬ nak równiez inne dowolne stosowanie przed¬ miotu wynalazku lezy w ramach wynalazku.Dla celów leczniczych wskazane jest stosowac metale szlachetne, trudno albo tez wcale nieutleniajace sie, zwlaszcza platyne albo stopy platynowe. Najlepiej jest nada¬ wac naczynkom ksztalt rurek, mozna jed¬ nak zaleznie od rodzaju zastosowania wzglednie przy leczeniu odpowiednio do po¬ lozenia, dostepu oraz wielkosci chorego miejsca, majacego byc naswietlanem, stoso¬ wac równiez inne dowolne ksztalty naczy- niek.Napelnianie naczyniek wiekszych wy¬ miarów odbywa sie w zwykly sposób, np. przez bezposrednie wkladanie do naczynka stalego materjalu promieniotwórczego albo tez przez wprowadzenie rozczyrou tego ma¬ terjalu, a nastepnie wyparowanie rozczyn- nika, lub tez inna odpowiednia droga.Szczelne na gaz zamkniecie naczynka po umieszczeniu w niem materjalu promienio¬ twórczego osiaga sie zapomoca zatopienia, zalutowania, zasrubowania lub podobnego sposobu.Jako naczynka o bardzo malych wymia¬ rach, uzywane zwlaszcza w dentystyce do wprowadzania ich w kanaly korzeni zebów*, stosowane sa przewaznie cienkie rurki pla¬ tynowe, których srednica wewnetrzna wy¬ nosi 0,2 do 0,4 mm i odpowiednio do tego srednica zewnetrzna — 0,4 do 0,7 mm. Na¬ pelnianie odbywa sie w rozmaity sposób za¬ leznie od przeznaczenia.Przyklad I. Przy leczeniu korzeni ze¬ bów zdarza sie, ze materjal promieniotwór¬ czy ma byc skupiony w jednem tylko miej¬ scu. W tym przypadku w zamknieta na jed¬ nym koncu rurke platynowa, mniej wiecej o podanych wymiarach, wprowadza sie sproszkowany materjal promieniotwórczy, np. wsypujac go przez lejeczek o otworzfc od 0,15 do 0,30 mm srednicy, co przy pew¬ nej wprawie udaje sie z latwoscia; materjal ten zostaje nastepnie stloczony ku zamknie¬ temu koncowi zapomeca pasujacego do rur¬ ki drutu. Uzywany do tego celu drut moze byc wykonany z materjalu nieco twardsze¬ go od materjalu rurki, rip. z platynoirydu; drut ten zostaje srubowo skrecony lub na¬ gwintowany, nastepnie zostaje powleczony wysokotopliwym lutem platynowym i wy* — 3 —ciagniety na pozadana grubosc tak, aby do¬ kladnie pasowal do rurki, Potem drut ten, siegajacy do materjalu promieniotwórczego, stloczonego ptfzy zamknietym koncu, zosta¬ je spojony albo (zlutowany z rurka przy o- twartym jej koncu. Nastepnie koniec rurki, w którym znajduje sie materjal promienio¬ twórczy, nagrzewa sie do wysokiej tempe¬ ratury, lezacejh ponizej temperatury topie¬ nia sie platyny, mniej wiecej do czerwonego zaru; skutkiem tego metal rurki wchlania materjal promieniotwórczy i nabiera wla¬ snosci promieniotwórczych.Przyklad II. Jezeli rurka o podobnie malych wymiarach ma posiadac wlasnosci promieniotwórcze na calej swej dlugosci, to najlepiej jest stosowac nastepujacy prze¬ bieg. Napelnianie rurki, zamknietej na jed¬ nym'koncu, odbywa sie tak, jak i w przy¬ kladzie I, lecz wklada sie wieksza ilosc ma¬ terjalu promieniotwórczego; w materjal ten wkreca sie nastepnie drut przygotowany tak, jak wskazano w przykladzie I, jednak skre¬ cony srubowo jeszcze raz po wyciagnieciu; skutkiem tego materjal promieniotwórczy zostaje równomiernie przycisniety do scia¬ nek rurki.Platynowa rurke, pokryta na wewnetrz¬ nej jej powierzchni materjalem promienio¬ twórczym, a poza tem wypelniona srubowo skreconym drutem platynoirydowym, zata¬ pia sie lub zalutowuje na otwartym jej kon¬ cu razem ze znajdujacym sie w niej drutem platynoirydowym tak, jak i w przykladzie I, i w ten sposób zamyka sie ja szczelnie na gaz. Wtedy rurke te nagrzewa sie na calej jej dlugosci mniej wiecej do silnego czerwo¬ nego zaru, skutkiem czego scianki rurki na¬ bieraja wlasnosci promieniotwórczych.Fakti ze rurka, wykonana wedlug przy¬ kladu I, posiada wlasnosci promieniotwór¬ cze tylko w jednym koncu, a rurka wedlug przykladu II i nastepnego przykladu III na calej swej dlugosci, moze byc stwierdzony w kazdej chwili zapomoca ekranu swieca¬ cego.Przyklad III. Równiez tym sposobem otrzymuje sie rurke, posiadajaca wlasnosci promieniotwórcze na calej dlugosci; napel¬ nianie zamknietej na jednym koncu rurki odbywa sie znów wedlug przykladu I, a mianowicie tak, iz materjal promieniotwór¬ czy po napelnieniu znajduje sie stloczony przy zamknietym koncu rurki. Pozostala czesc rurki, wolna od tego materjalu, cze¬ sciowo zostaje zapelniona przez wsuniecie w rurke platynoirydowego drutu o kwadra¬ towym, szesciokatnym lub wielokatnym przekroju. Od strony otwartego konca rurki drut ten jest okragly i tak jest dopasowany do rurki, iz rurka ta moze byc szczelnie na gaz zamknieta zapomoca spojenia lub zalu- towania wedlug przykladu I. Po spojeniu lub zalutowaniu rurka zostaje nagrzana do czerwonego zaru znów w tem miejscu, gdzie znajduje sie materjal promieniotwórczy, skutkiem czego metal scianek rurki nabiera wlasnosci promieniotwórczych. Celem na¬ dania gotowej rurce wiekszej wytrzymalo¬ sci, mozna wielokatna czesc drutu srubowo skrecic. Miedzy tym drutem a wewnetrzna scianka rurki powstaje system prostolinij¬ nie lub srubowo przebiegajacych kanalów, które wskutek rozkladu radjoaktywnej sub¬ stancji napelniaja sie emanacja i produkta¬ mi jej rozkladu tak, iz rurka nabiera wla¬ snosci promieniotwórczych na calej swej dlugosci, na jaka siegaja te kanaly.Przyklad IV. Mozna tez napelnic rur¬ ke metalowa w ten sposób, ze rurke te przy zamknietym koncu nagrzewa sie, skutkiem czego powietrze zostaje z niej wypedzone, a nastepnie zanurza sie ja w rozczynie mate¬ rjalu promieniotwórczego. Rozczyn, który dostal sie po ochlodzeniu do rurki, zostaje nastepnie lekko ogrzany celem odparowania rozczynnika, a materjal promieniotwórczy, który wydzielil sie w ruirce, rozdziela sie we¬ dlug przykladu I, II lub III i wtedy z rurka postepuje sie dalej wedlug tych przykla¬ dów. Ewentualnie, celem zwiekszenia ilosci materjalu' promieniotwórczego w rurce, — 4 —tnoina powtórzyc napelnianie rteózyneitt promieniotwórczym oraz nastepujace po nim wyparowywanie rozczynnika.Metalowe naczynka wzglednie paleczki, otrzymane wedlug jednego z podanych spo¬ sobów Lub tez w dowolny inny sposób, dla celów dentystycznych robi sie dlugosci oko¬ lo 15 mm, a zeby zaznaczyc zalutowany ko¬ niec, splaszcza sie je w tern miejscu lub zaopatruje w uszko. W ten sposób mozna odróznic promieniotwórczy koniec paleczki bez pomocy ekranu swiecacego. PL