PL167207B1 - Składowisko mokre rozdrobnionych materiałów, zwłaszcza odpadów paleniskowych oraz sposób składowania w zbiornikach osadowych odpadów paleniskowych i eksploatacji odpadów paleniskowych zalegających zbiorniki osadowe - Google Patents

Abstract

1. Składowisko mokre rozdrobnionych materiałów, zwłaszcza odpadów paleniskowych, usytuowane nadpoziomowo albo podpoziomowo, zawierające dogodnie trzy zbiorniki osadowe zaopatrzone w studnie przelewowe oraz rurociągi pulpy ze zrzutniami skierowanymi do zbiornika osadowego, znamienne tym, że składa się z wyrobisk (1, 2 i 3), korzystnie w postaci wydłużonych prostopadłościanów, które na wydłużonym boku zjednej strony mają drogi technologiczne (5), a z drugiej strony na wydłużonym boku usytuowane są zrzutnie (7) pulpy najdogodniej usytuowane na przeciwległym boku w stosunku do studni przelewowej(4) oraz dogodnie wpewnej odległości od krawędzi wyrobiska (1,2 i3)po przeciwnej stronie drogi technologicznej (5) usytuowany jest rów odwadniający(8). S. Sposób składowania w zbiornikach osadowych odpadów paleniskowych i eksploatacji odpadów paleniskowych zalegających zbiorniki osadowe, w którym rozdrobnione materiały transportuje się hydraulicznie, po czym wprowadza się transportowany materiał w kilku punktach najczęściej po przeciwległejstronie zbiornikaw stosunku do usytuowania studni przelewowej lub w takiej odległości od miejsc zrzutu, aby wszystkie cząsteczki rozdrobnionego materiału wydzieliły się w zbiorniku, a wodę nadosadową spływającą do studni przelewowej przeważniejako klarowną,zawracasię z powrotem do obiegu, po czym po wypełnieniu zbiornika rozdrobnionym materiałemzalegający osad suszy się i następnie po wysuszeniu rozładowuje się mechanicznie zbiornik osadowy z zalegających osadów, znamienny tym, że po wprowadzeniu do zbiornika osadowego pulpy przy użyciu najdalej oddalonych zrzutni.

Description

Przedmiotem wynalazku jest składowisko mokre rozdrobnionych materiałów, zwłaszcza odpadów paleniskowych oraz sposób składowania w zbiornikach osadowych odpadów paleniskowych i eksploatacji odpadów paleniskowych zalegających zbiorniki osadowe. Rozwiązania techniczne według wynalazku przeznaczone są do składowania odpadów przemysłowych elektrowni cieplnych lub elektrociepłowni, zwłaszcza zlokalizowanych w pobliżu kopalń węgla kamiennego, mających ograniczoną pojemność składowisk popiołów i tym samym potrzebę budowy składowisk na nowych terenach. Uzyskany osad z odpadów energetycznych może być przeznaczony do podsadzania wyrobisk górniczych w kopalniach albo do celów budownictwa.

Znane jest składowisko mokre odpadów paleniskowych oraz sposób transportu i składowania odpadów paleniskowych z książki Jerzy Kucowski, Damazy Laudyn i Mieczysław Przekwas pt. „Energetyka a ochrona środowiska WN-T-W-wa str. 204-248.

Składowisko mokre nadpoziomowe składa się z obwałowania ograniczającego utworzony zbiornik osadowy, który w widoku z góry ma formę zbliżoną do kwadratu lub prostokąta. Zewnętrzne obwałowania poniżej podstawy nasypu statycznego opasane są rowkami drenażowymi, które zbierają wodę osadową. Na koronie obwałowania co najmniej na dwu bokach zbiornika osadowego zainstalowane są rurociągi pulpy zaopatrzone w zrzuty skierowane do zbiornika osadowego. Wewnątrz zbiornika osadowego zainstalowane jest przeważnie jedno ujęcie wody w postaci studni przelewowej połączonej górną częścią konstrukcją szkieletową z koroną obwałowania. Ujęcie wody poniżej podstawy obwałowania połączone jest z rowem drenażowym.

Składowiska mokre budowane są etapami o wysokości 3 - 5 m. Docelowa wysokość mokrych składowisk nie przekracza 30 m. Etapowa budowa składowisk wymaga ich podziału na trzy kwatery, na których zachodzą w sposób cykliczny następujące procesy: technologiczne składowanie pulpy, odsączanie wody z odłożonych odpadów i budowa obwałowań następnego etapu.

Składowiska ze względu na położenie względem terenu dzieli się na podpoziomowe (wgłębne) i nadpoziomowe (terenowe). Składowiska podpoziomowe są budowane w wyrobiskach kopalń odkrywkowych węgla brunatnego, piasku lub materiałów budowlanych (gliny, żwiru, wapienia). Składowiska nadpoziomowe są budowane na terenach o małej wartości użytkowej (nieużytki, tereny bagienne oraz grunty VI klasy bonitacyjnej i inne).

Znany sposób transportu i składowania odpadów paleniskowych polega na tym, że odpady z elektrowni opalanych węglem są transportowane hydraulicznie kanałami spłucznymi żużla i popiołów na składowiska mokre. Transport hydrauliczny odpadów paleniskowych polega na przepływie w rurociągach mieszaniny popiołu i wody tłoczonej za pomocą pomp pompowni bagrowej. Stosunek ilościowy popiołu do wody zwany rozcieńczeniem wynosi 1:5 do 1:20, najczęściej 1:10. Mieszanina popiołu z wodą-pulpa jest wylewana do zbiorników składowiska, zwanych także kwaterami. W czasie przepływu pulpy od wypływu z rurociągów do odstojnika następuje frakcjonalna sedymentacja popiołu. Grube cząstki popiołu osadzają się na początkowym odcinku drogi przepływu. Cząstki drobniejsze są unoszone przez wodę na dalsze odległości. Proces ten powoduje powstawanie w kwaterze składowiska stref o różnym frakcjonalnym składzie odpadów. Powierzchnia zawarta między wypływami pulpy z rurociągów a odstojnikami jest nazywana zrzutową, a powierzchnia zajęta przez odstojnik wody nadosadowej - strefą ujęciową. Właściwości fizyczno-mechaniczne odpadów w poszczególnych strefach są różne. W odpadach występują ziarna kuliste (mikrosfery), które powstają w czasie spalania węgla w wysokiej temperaturze. Mają kształt kuli, a pory wewnętrzne tych ziarn wypełnione są gazami. Woda wstępnie oczyszczona w odstojniku zwana wodą nadosadową, odpływa za pomocą ujęcia i rurociągów do zbiorników wyrównawczych, w których następuje dalsze jej klarowanie. Ze zbiorników woda nadosadowa może być odprowadzana do odbiorników (rzek, strumieni) lub za pomocą pompowni nadosadowej i rurociągów przesłana z powrotem do pompowni bagarowej w elektrowni.

W przypadku braku odpowiednio dużych terenów w rejonie elektrowni stosuje się „łamany transport odpadów - hydraulicznie na mokre składowisko, zwane przeładunkowym, a następnie koleją na składowisko docelowe.

W procesie hydraulicznego składowania odpadów paleniskowych ziarna kuliste (mikrosfery) mające średnią gęstość od 0,45 do 0,6 g/cm³ wypływają na powierzchnię wody odstojników i zbiorników tworząc kożuch o grubości kilkunastu, a nawet kilkudziesięciu centymetrów. Ziarna kuliste szybko wysychają i wówczas są porywane przez wiatr i unoszone na znaczne odległości.

167 207

Intensywność pylenia jest wprost proporcjonalna do powierzchni składowiska, a szczególnie do powierzchni pylących. Dla przeciwdziałania pyleniu ze składowisk i środków transportu stosuje się zabiegi techniczne i biologiczne. Do zabiegów technicznych zalicza się-zraszanie powierzchni pylących wodą lub pulpą, pokrywanie odpadów paleniskowych środkami błonotwórczymi, stosowanie mokrych metod rozładunku popiołów oraz ich składowania, obudowanie stacji rozładunkowych i transporterów oraz usuwanie ziaren kulistych z mokrych składowisk. Do zabiegów biologicznych zalicza się: pokrywanie powierzchni pylących humusem (humusowanie) oraz obsiewanie nasionami roślin, zraszanie składowisk mieszaniną (roztworem) wody, osadów ścieków komunalnych oraz nasionami roślin, stosowanie zabiegów agrotechnicznych i uprawa specjalnych roślin oraz zakładanie wokół składowisk pasów zieleni ochronnych.

Niedogodnością znanego składowiska mokrego odpadów paleniskowych i sposobu składowania odpadów paleniskowych jest powstawanie w zbiornikach osadowych po całkowitym odsączeniu powstałych osadów powierzchni pylących, zwłaszcza ziarn kulistych (mikrosfer), które wymagają spławiania do zbiornika wody spłucznej i ich pozyskiwania. Składowanie odpadów paleniskowych wymaga w miarę wykorzystywania istniejących pojemności pozyskiwania terenu pod nowe składowiska albo podwyższania istniejących składowisk, co jest związane z opłatami za gospodarcze korzystanie ze środowiska. Znaczna powierzchnia zbiorników osadowych powoduje także straty wody w obiegu hydroodpopielania. Niedogodnością znanego składowiska mokrego odpadów paleniskowych jest często niedostateczna stateczność zbiorników osadowych zarówno w okresie składowania odpadów, jak i po jej zakończeniu, co przeważnie wiąże się z przekroczeniem wytrzymałości popiołów na ścinanie lub przekroczeniem wytrzymałości gruntów w podłożu obwałowań oraz możliwością przebicia hydraulicznego w obwałowaniach wykonanych z odpadów energetycznych w wyniku małej odporności popiołu na działanie filtracyjne wody.

Znany sposób składowania w zbiornikach osadowych rozdrobnionych materiałów transportowanych hydraulicznie z polskiego opisu patentowego nr 107 901 polega na tym, że rozsegregowane materiały na grupy różniące się granulacją wprowadza się do zbiornika naprzemiennie, a samo składowanie prowadzi się metodą zmiennych pól wynikającą z podziału zbiornika, przy czym w przypadku składowania materiału o granulacji jednolitej wprowadza się dodatkowo naprzemiennie materiały o granulacji odmiennej.

Znany sposób składowania pozwala na wydatne zwiększenie bezpieczeństwa zbiorników zarówno w okresie eksploatacji i po jej zakończeniu oraz uzyskanie wzrostu wytrzymałości na ścianie składowanego drobnoziarnistego materiału. Sposób ten pozwala również na zwiększenie zdolności akumulacyjnej zbiornika składowanych osadów na drodze przyspieszonej konsolidacji, a tym samym zmniejszenie terenów na cele przemysłowe.

Niedogodnością znanego sposobu składowania w zbiornikach osadowych rozdrobnionych materiałów jest konieczność ich rozsegregowania na grupy granulacyjne, co w praktyce nie zawsze daje zwiększenie bezpieczeństwa zbiorników osadowych oraz uzyskanie wzrostu wytrzymałości na ścinanie składowanego drobnoziarnistego materiału. Prowadzenie rozsegregowania na grupy granulacyjne odpadów paleniskowych ponadto jest uciążliwe i w praktyce dla konsolidacji tego drobnoziarnistego materiału wystarczy samoczynna segregacja występująca w zbiorniku osadowym.

Znany sposób eksploatacji mułów z polskiego opisu patentowego nr 94 017 polega na tym, że koparką wielonaczyniową wybiera się najpierw górną warstwę mułu leżącą w zasięgu jej wysięgnika, a równocześnie sprzężonym z nią kołowrotem przesuwa się osadzony na płozach zgarniak, wykonujący na dolnej powierzchni osadnika bruzdy osuszające. Po wybraniu przez koparkę następnej warstwy zgarnia się w jej zasięg muł z powierzchni międzybruzdowych osadnika. Czynność wyprzedzania bruzdami osuszającymi zgarnianego mułu powtarza się aż do ukończenia eksploatacji osadnika.

Korzystnym skutkiem znanego sposobu eksploatacji jest możliwość jego stosowania niezależnie od warunków terenowych czy kształtu osadnika. Ponadto sposób pozwala nie tylko na wybieranie mułu cienkimi warstwami o małej wilgotności na całej powierzchni zbiornika, ale także mułu zgarnianego z powierzchni międzybruzdowych w zasięg koparki stwarzając naturalne wyspiska osuszające.

167 207

Niedogodnością znanego sposobu eksploatacji mułów węglowych jak fakt, że korona jednego boku obwałowania osadnika jest obciążona poruszającą się po torze szynowym koparka wielonaczyniowa, co powoduje utrudnianie infiltracji wody przez obwałowanie ze zbiornika osadowego i w niektórych przypadkach doprowadza do uszkodzenia sieci drenażowej składowiska. Uciążliwa jest także konieczność instalowania urządzeń do eksploatacji mułów węglowych na każdym zbiorniku osadowym, co wymaga każdorazowo budowy podstacji do zasilania urządzeń zgarniakowych. Ponadto przy gwałtownym osuszeniu mułu węglowego po wzruszeniu powierzchni składowania może nastąpić pylenie tego materiału w samym osadniku, a szczególnie w czasie jego transportu.

Celem wynalazku jest usunięcie lub co najmniej zmniejszenie niedogodności znanych składowisk mokrych rozdrobnionych materiałów, zwłaszcza odpadów paleniskowych oraz znanego sposobu składowania w zbiornikach osadowych rozdrobnionych materiałów transportowanych hydraulicznie i eksploatacji drobnoziarnistych materiałów zalegających zbiorniki osadowe. Aby osiągnąć ten cel wytyczono zadanie opracowania konstrukcji hydrotechnicznej składowisk mokrego rozdrobnionych materiałów, zwłaszcza odpadów paleniskowych oraz sposobu składowania w zbiornikach osadowych odpadów paleniskowych i eksploatacji odpadów paleniskowych zalegających zbiorniki osadowe, umożliwiających ograniczenie do minimum powierzchni składowisk mokrego podlegających pyleniu, zwłaszcza w upalne albo wietrzne dni oraz zmniejszenie powierzchni składowania z jednoczesnym zwiększeniem kilkakrotnie przewału odpadów energetycznych w wyrobiskach eksploatacji składowiska mokrego.

Zadanie wytyczone w celu usunięcia podanych niedogodności zostało rozwiązane zgodnie z wynalazkiem w ten sposób, że składowisko mokre rozdrobnionych materiałów składa się z wyrobisk, korzystnie w postaci wydłużonych prostopadłościanów, które na wydłużonym boku z jednej strony mają drogi (strefy) technologiczne, a z drugiej strony na wydłużonym boku usytuowane są zrzutnie pulpy najdogodniej usytuowane na przeciwległym boku w stosunku do studni przelewowej oraz dogodnie w pewnej odległości od krawędzi wyrobiska po przeciwnej stronie drogi technologicznej usytuowany jest rów odwadniający. Nachylenie wyrobiska od strony odwodnej w stosunku do dna wyrobiska wynosi jak 1:1. Zbiornik osadowy ma co najmniej jedną zrzutnię zainstalowaną na samym końcu wyrobiska w stosunku do studni przelewowej oraz co najmniej jedną zrzutnię zainstalowaną w odległości od 100-150 m od studni przelewowej. Rów odwadniający ma nachylone dno w kierunku studni przelewowej i w najniżej położonym jego odcinku połączony jest rurociągiem ze studnią przelewową, przy czym rurociąg ma zainstalowane, poprzecznie usytuowane przesłony przeciwfiltracyjne.

Wytyczone zadanie rozwiązuje również sposób składowania w zbiornikach osadowych odpadów paleniskowych i eksploatacji odpadów paleniskowych zalegających zbiorniki osadowe w ten sposób, że po wprowadzeniu do zbiornika osadowego pulpy przy użyciu najdalej oddalonej zrzutni od studni przelewowej dogodnie jednostronnie prowadzi się zrzut mieszaniny popiołu i wody za pomocą bliższych zrzutni w stosunku do studni przelewowej aż do utworzenia na jednej stronie przeważnie dłuższego boku osadnika rowu z wodą, a następnie kieruje się na przemian najpierw najdalej oddaloną zrzutnią od studni przelewowej, po czym kolejną zrzutnią aż do wytworzenia dwustronnego nachylenia osadu w osadniku oraz w końcu powraca się ze zrzutem mieszaniny popiołu i wody do najdalej oddalonej od studni przelewowej zrzutni aż do uzyskania spadku osadu w kierunku studni przelewowej, podczas gdy po całkowitym wypełnieniu odpadami paleniskowymi osusza się zalegający osad lub utrzymuje się go w rezerwie wilgotnej, a wybrany osad dogodnie w stanie lekko wilgotnym z osadnika kieruje się na środki transportu dogodnie usytuowane na drodze technologicznej. Wyrobisko w końcowej fazie rozładowania (eksploatacji) z zalegającego osadu odpadów paleniskowych zabezpiecza się przed pyleniem przez pokrywanie odkrytych powierzchni zalegających osadów środkami błonotwórczymi lub emulgatem.

Składowisko mokre rozdrobnionych materiałów, zwłaszcza odpadów paleniskowych oraz sposób składowania w zbiornikach osadowych odpadów paleniskowych i eksploatacji odpadów paleniskowych zalegających zbiorniki osadowe według wynalazku stanowiące skojarzenie wyrobiska w kształcie wydłużonym o stosunkowo małej powierzchni zbiornika osadowego oraz postępowania roboczego związanego z zalewaniem tego zbiornika mieszaniną popiołu i wody powoduje po całkowitym odsączeniu rozdrobnionego materiału nieoczekiwanie uzyskiwanie warstwy górnej osadów zalegających wyrobisko w stanie lekko nawilżonym. Ponadto okazało się, że postępowanie zalewania wyrobiska pulpą w zasadzie w całości eliminuje powstawanie kożucha z ziarn kulistych

167 207 (mikrosfer). Wydłużony kształt wyrobiska i strefy technologicznej umożliwia łatwiejsze przeprowadzenie zabiegów zmierzających do przeciwdziałania pyleniu przez pokrywanie odsączonego i zapełnionego wyrobiska środkami błonotwórczymi lub zraszania wodą albo pulpą. Wydłużony kształt strefy technologicznej umożliwia skuteczne polewanie wodą z przewoźnego zraszacza.

Postępowanie według wynalazku związane z wypełnianiem wyrobiska osadem odpadów paleniskowych daje także w całej masie wydłużona wilgotność osadu bez występowania warstwami wody dzięki skutecznej infiltracji powstałego osadu odpadów paleniskowych oraz nieoczekiwanie zmniejszenie strat wody osadowej poprzez parowanie z uwagi na zmniejszenie powierzchni składowania, przy jednoczesnym wydłużeniu wyrobiska i zmniejszeniu objętości wyrobiska. Świadczyłoby to, że powstały osad w wyrobisku charakteryzuje się dużą odsączalnością grawitacyjną i porowatością zalegających osadów odpadów paleniskowych. Ograniczenie strat wody osadowej wiąże się w praktyce ze zmniejszeniem zużycia wody komunalnej przez elektrownię lub elektrociepłownię. Przy opróżnianiu (rozładowywaniu) zbiorników osadowych z osadów odpadów paleniskowych i wywozie tych osadów do podsadzania wyrobisk górniczych w podziemiach kopalń węgla kamiennego nie ma konieczności rozbudowywania wzrostu powierzchni i objętości składowisk, a transportem w drodze powrotnej z kopalni można przywozić węgiel dla elektrowni cieplnej. Dzięki eksploatacji zbiorników osadowych i kierowaniu odpadów paleniskowych do podsadzania wyrobisk górniczych eliminuje się opłaty za gospodarcze korzystanie ze środowiska. Eksploatacja osadów odpadów paleniskowych w zbiornikach osadowych ponadto powoduje skrócenie cyklu odbudowy (odnawialności) pojemności składowiska mokrego. Niezależnie od tego zostały poprawione warunki bezpieczeństwa i higieny pracy osób zatrudnionych na składowiskach mokrych odpadów paleniskowych u mieszkańców okolicy składowisk.

Przedmiot wynalazku przedstawiony jest w przykładzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schematycznie składowisko mokre odpadów paleniskowych na wolnym powietrzu w widoku z góry, fig.2-składowisko mokre odpadów paleniskowych w przekroju poprzecznym wzdłuż linii A-A zaznaczonej na fig. 1, fig. 3 - składowisko mokre odpadów paleniskowych w przekroju podłużnym wyrobiska wzdłuż linii B-B zaznaczonej na fig. 1, fig. 4 - składowisko mokre odpadów paleniskowych w przekroju podłużnym rowu odwadniającego wzdłuż linii C-C zaznaczonej na fig. 1, fig. 5 - rurociąg odwadniający rowu odwadniającego w przekroju poprzecznym.

Składowisko mokre odpadów paleniskowych na wolnym powietrzu uwidocznione na rysunku składa się z trzech wyrobisk eksploatacyjnych 1,2 i 3 w postaci prostopadłościanów wydłużonych o ścianach nachylonych od strony odwodnej w stosunku do dna wyrobiska jak 1:1. Wyrobiska 1,2 i 3 mają średnią głębokość 3,2 m. Pojemność jednego wyrobiska wynosi 30.000 m³ przy jego powierzchni wynoszącej 9,375 m². W wyrobisku 1,2 i 3 w jego najniższym punkcie usytuowana jest studnia przelewowa 4 dla grawitacyjnego spływu wody przelewowej, przy czym dno wyrobiskajest nachylone o spadku 0,2% w kierunku studni przelewowej 4. Od wewnętrznej strony wyrobiska eksploatacyjnego 12 i 3 usytuowana jest droga (strefa) technologiczna, zezwalająca na dojazd do wyrobiska 1,2 i 3 oraz wykonywanie prac technologicznych. Powierzchnia drogi (strefy) technologicznej 5 jednego wyrobiska wynosi 5500 m2, a łączna powierzchniajednego wyrobiska i jego strefy technologicznej 5 wynosi około 1,5 ha. Co najmniej z jednej strony wyrobiska 1, 2 i 3 jest usytuowany na podporach wystających z poziomu rurociąg transportujący 6 mieszaninę popiołowodną, z którego wyprowadzane są tak zwane zrzutnie 7. Po zewnętrznej stronie dłuższego boku wyrobiska 1, 2 i 3 w odległości około 20 m od jego krawędzi znajduje się rów odwadniający 8, przyspieszający osuszanie zalanego wyrobiska. Rów odwadniający 8 ma nachylone dno w kierunku studni przelewowej 4 i w najniższym punkcie połączony jest rurociągiem 9 ze studnią przelewową 4, co umożliwia grawitacyjne odprowadzanie wody z rowu odwadniającego 8. Na rurociągu 9 zainstalowane są przesłony przeciwfiltracyjne 10 w postaci kwadratu wykonanego z blachy.

Składowisko mokre odpadów paleniskowych zawierające wewnętrzne wyrobiska 1, 2 i 3, usytuowane jest na składowisku nadpoziomowym popiołu i żużla, które zawiera trzy poziomy kaskadowo usytuowanego obwałowania 11. Wokół składowiska nadpoziomowego popiołu i żużla istnieje nieuwidoczniona na rysunku sieć drenażowa. Woda przesiąkająca ze składowiska mokrego

167 207 7 jest infiltrowana poprzez obwałowania 11 i przedostaje się do drenaży, a stamtąd odprowadzana jest do rowów opaskowych.

Studnia przelewowa 4 poniżej poziomu podstawy nasypu statycznego najniższego obwałowania 11 połączona jest z powrotnym rurociągiem 12 odprowadzającym wodę nadosadową.

Strefa technologiczna 5 zabezpieczona jest przed wtórnym pyleniem piaskiem albo może być zraszana wodą przy pomocy deszczownicy lub spryskiwana emulsją błonotwórczą.

Wyrobiska 2 i 3 mają na swojej długości załamania, przy czym wyrobisko 3 prawie pod kątem 85°C.

Dogodnie gdy drogi technologiczne 5 są pomiędzy dwoma wyrobiskami 1,2 i 3.

Sposób składowania odpadów paleniskowych w wyrobiskach eksploatacyjnych 1,2 i 3 polega na tym, że zrzut mieszaniny popiołu i wody jest jednostronny przy użyciu najdalej oddalonych zrzutni 7 od studni przelewowej 4, a następnie prowadzi się zrzut pulpy do wyrobiska 1, 2 i 3 za pomocą bliższych zrzutni w stosunku do studni przelewowej 4 aż do utworzenia na jednej stronie dłuższego boku wyrobiska 12 i 3 rowu z wodą. Następnie na przemian kieruje się pulpę najpierw najdalej oddaloną zrzutnią 7 od studni przelewowej 4, po czym kolejną zrzutnią 7 aż do wytworzenia dwustronnego nachylenia osadu w wyrobiskach 1, 2 i 3, po czym powraca się ze zrzutem mieszaniny popiołu i wody do najdalej oddalonej od studni przelewowej 4 zrzutni 7 aż do uzyskania spadku osadu w kierunku studni przelewowej 4.

Wyrobiska 1,2 i 3 po całkowitym zalaniu pulpą oraz wypełnieniu odpadami paleniskowymi i po całkowitym odsączeniu odpadów osusza się w ciągu 1,5 do 2 miesięcy aż do uzyskania suchego popiołu, ale o wilgotności progowej lub w stanie lekko wilgotnym do 20% wagowych lub nieco powyżej tej granicy umożliwiającym wjazd sprzętu do wyrobiska 1,2 i 3.

Na poszczególnych wyrobiskach prowadzi się cyklicznie następujące procesy technologiczne: wyrobisko 1 jest zalewane pulpą, a dwa wyrobiska 2 i 3 są trzymane w rezerwie wilgotnej, przy czym wyrobisko 2 jest rozładowywane na jeden zabiór koparki to jest głębokości od 3,30 do 4,5 metra. Można także prowadzić rozładowywanie (opróżnianie) wyrobiska 2 większym zabiorem, ale wtedy koparka musiałaby się znajdować na uformowanych z osadu odpadów paleniskowych półkach. Wybierany popiół ze zbiornika osadowego - wyrobiska 2 ładuje się na środki transportu kołowego usytuowane na drodze technologicznej 5. Wyrobisko 2 będące w końcowej fazie rozładowania (eksploatacji) z zalegającego osadu odpadów paleniskowych zabezpiecza się przed pyleniem przez pokrywanie odkrytych powierzchni zalegających osadów środkami błonotwórczymi lub pokrywaniu wyrobiska 2 emulgatem.

Wyrobisko 3 i inne wyrobiska na innych składowiskach utrzymuje się w różnych fazach osuszania, przy czym powierzchnie tych wyrobisk nawilża się cyklicznie wodą lub pulpą, co zapobiega wtórnemu pyleniu.

Długa droga od zrzutni 7 do studni przelewowej 4 powoduje rozsegregowanie granulacyjne popiołu zawartego w pulpie i oczyszczenie wody wypływającej do studni przelewowej 4, a następnie rurociągiem 12 do układu rurociągów powrotnych wody powrotnej. Przy studni przelewowej 4 na powierzchni o średnicy 50 m, w strefie ujęciowej zbiornika osadowego zbierają się cząstki najdrobniejsze, które przeważnie nie są przydatne jako materiał budowlany, ale nadają się do wypełniania wybranych wyrobisk górniczych w podziemnej kopalni węgla kamiennego. Osady popiołu, zwłaszcza w części zrzutowej pulpy mają frakcję najgrubszą i mogą być przydatne jako materiał budowlany do wykonywania obwałowań składowisk mokrych odpadów paleniskowych.

Fiq.2

Fiq.5

Fig.1

Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 90 egz. Cena 1,100 zł.

Claims (6)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Składowisko mokre rozdrobnionych materiałów, zwłaszcza odpadów paleniskowych, usytuowane nadpoziomowo albo podpoziomowo, zawierające dogodnie trzy zbiorniki osadowe zaopatrzone w studnie przelewowe oraz rurociągi pulpy ze zrzutniami skierowanymi do zbiornika osadowego, znamienne tym, że składa się z wyrobisk (1,2 i 3), korzystnie w postaci wydłużonych prostopadłościanów, które na wydłużonym boku z jednej strony mają drogi technologiczne (5), a z drugiej strony na wydłużonym boku usytuowane są zrzutnie (7) pulpy najdogodniej usytuowane na przeciwległym boku w stosunku do studni przelewowej (4) oraz dogodnie w pewnej odległości od krawędzi wyrobiska (1,2 i 3) po przeciwnej stronie drogi technologicznej (5) usytuowany jest rów odwadniający (8).
2. 2. Składowisko według zastrz. 1, znamienne tym, że nachylenie wyrobiska (1,2 i 3) od strony odwodnej w stosunku do dna wyrobiska wynosi jak 1:1.
3. 3. Składowisko według zastrz. 1, znamienne tym, że zbiornik osadowy ma co najmniej jedną zrzutnię (7) zainstalowaną na samym końcu wyrobiska w stosunku do studni przelewowej (4) oraz co najmniej jedną zrzutnię (7) zainstalowaną w odległości od 100 -150 m od studni przelewowej (4).
4. 4. Składowisko według zastrz. 1, znamienne tym, że rów odwadniający (8) ma nachylone dno w kierunku studni przelewowej (4) i w najniżej położonym jego odcinku połączony jest rurociągiem (9) ze studnią przelewową (4), przy czym rurociąg (9) ma zainstalowane, poprzecznie usytuowane przesłony przeciwfiltracyjne(10).
5. 5. Sposób składowania w zbiornikach osadowych odpadów paleniskowych i eksploatacji odpadów paleniskowych zalegających zbiorniki osadowe, w którym rozdrobnione materiały transportuje się hydraulicznie, po czym wprowadza się transportowany materiał w kilku punktach najczęściej po przeciwległej stronie zbiornika w stosunku do usytuowania studni przelewowej lub w takiej odległości od miejsc zrzutu, aby wszystkie cząsteczki rozdrobnionego materiału wydzieliły się w zbiorniku, a wodę nadosadową spływającą do studni przelewowej przeważnie jako klarowną, zawraca się z powrotem do obiegu, po czym po wypełnieniu zbiornika rozdrobnionym materiałem zalegający osad suszy się i następnie po wysuszeniu rozładowuje się mechanicznie zbiornik osadowy z zalegających osadów, znamienny tym, że po wprowadzeniu do zbiornika osadowego pulpy przy użyciu najdalej oddalonych zrzutni od studni przelewowej dogodnie jednostronnie prowadzi się zrzut mieszaniny popiołu i wody za pomocą bliższych zrzutni, w stosunku do studni przelewowej aż do utworzenia na jednej stronie przeważnie dłuższego boku osadnika rowu z wodą, a następnie na przemian kieruje się pulpę najpierw najdalej oddaloną zrzutnią od studni przelewowej, po czym kolejną zrzutnią aż do wytworzenia dwustronnego nachylenia osadu w osadniku oraz w końcu powraca się ze zrzutem mieszaniny popiołu i wody do najdalej oddalonej od studni przelewowej zrzutni aż do uzyskania spadku osadu w kierunku studni przelewowej, podczas gdy po całkowitym wypełnieniu odpadami paleniskowymi osusza się zalegający osad lub utrzymuje się go w rezerwie wilgotnej, a wybrany osad dogodnie w stanie lekko wilgotnym z osadnika kieruje się na środki transportu dogodnie usytuowane na drodze technologicznej.
6. 6. Sposób według zastrz. 5, znamienny tym, że wyrobisko w końcowej fazie rozładowania z zalegającego osadu odpadów paleniskowych zabezpiecza się przed pyleniem przez pokrywanie odkrytych powierzchni zalegających osadów środkami błonotwórczymi lub emulgatorem.

   167 207