PL16704B1 - Urzadzenie do ustalania zadanego kierunku lotu samolotów przy wietrze. - Google Patents

Description

Celem wynalazku jest mechaniczne u- stalanie takiego kata, tworzonego przez po¬ dluzna os samolotu i wskazówke kompasu, któryby pozwalal na osiagniecie i utrzyma¬ nie zadanego kierunku lotu przy kazdym kierunku i sile wiatru.Stosownie do wynalazku cel ten osiaga sie przez to, ii w pierscieniu podziialko- wym, dajacym sie obracac na podstawie u- mieszczona jest dajaca sie nastawiac tar¬ cza spólsrodkowa zaopatrzona w skale od¬ chylenia wskutek wiatru oraz w rowek wzdluz promienia, obok którego znajduje sie podluzna skala wlasnej szybkosci i w którym to rowku umieszczony jest suwak ze wskazówka do ustalania wlasnej szyb¬ kosci oraz z podzialka do odczytywania wzglednego kierunku wiatru. Suwak ten posiada czop prostopadly do tarczy do u- mieszczenia na nim dajacego sie obracac linjallu, zaopatrzolnego w podluzna skale szybkosci wiatru. Linjial ten przy obrocie tarczy rowkowanej w stosunku clo podsta¬ wy zapomoca odpowiedniego srodka utrzy¬ mywany jest równolegle do siebie samego, podczias gdy dla ustawienia tarczy rowko- *) Wlascicielka patentu oswiadczyla* iz wynalazca jest Antonio Cltmenli z Wiednia.OCr wanej przewidziany jest linjal obracajacy sie na-jej osi i.zaopatrzony w podluzna skale ^ybkóscf 'lotu, jjfrzyczem ten' ostatni llnjal moze byc ustawiony zapómoca wska¬ zówki wedlug zewnetrznej podzialki pier¬ scienia podzialkowego.Na rysunku dla przykladu przedstawio¬ no forme wykonania wynalazku, przyczem fig. 1 przedstawia geometryczna zasiade wynalazku przy stalej szybkosci lotu, fig. 2 -— geometryczna zasade wynalazku przy okreslonym kierunku lotu, fig. 3 — prze¬ krój srednicowy urzadzenia, fig. 4 — widok urzadzenia zgóry. Na fig. 1 chwilowe polo¬ zenie samolotu oznaczono litera F, odcinek linji FA = C 0 oznacza szybkosc wlasna samolotu w kierunku jego osi. Przez a oznaczono kat AFO, który tworzy os sa¬ molotu z kierunkiem zerowym (wskazówka kompasu) FO; odcinek linji FB = c ozna¬ cza szybkosc lotu , zalezna od sily wiatru i jego kierunku pod katem OFB = (3 w sto¬ sunku do kierunku zerowego tak, iz kat AFB =T=P—a stanowi kat odchylenia osi samolotu wskutek wiatru.Jezeli zatem samolot mia przyjac nowy kientnek lotu FB1 pod katem px w stosun¬ ku do kierunku zerowego FO, to zmiany kierunku kata osiowego ustalanego zapó¬ moca kompasu odczytuje sie przez to, iz obrót A i F przesuwa przestrzen AB rów¬ nolegle do siebie tak, iz punkt B uklada sie na nowym kierunku lotu FB1S a punkt A na luku AA1 o promieniu AF = AtF = c0.Jezeli jednak znany jest tylko kierunek lotu FB pod katem P w stosunku do FO lub pod katem 7 w stosunku do FA, nie zas szybkosc c = FB w tym kierunku, to nale¬ zy wedlug fig. 2 najpierw obrócic os FA samolotu w dotychczasowym kierunku lotu FB, a wiec o kat odchylenia 7r, przez co o- trzymuje sie nowy kierunek lotu FB* pod katem y w stosunku do osi samolotu FA'.Wprowadzajac teraz na jednym linjale u- stawionym w tym kierunku szybkosc wla¬ sna c0 = FA* i przestawiajac linje laczaca AA4 równolegle do siebie przez przesunie¬ cie w kierunku promienia punktu obroto¬ wego A' drugiego linjalu AAiBo tak dale¬ ko, by punkt Bot lezacy symetrycznie do A w stosunku do A\ znalazl sie na nowym kie¬ runku lotu FB', to punkt A' zleje sie z punktem B, a punkt Bo z B', przez co otrzy¬ muje sie szybkosc w = A'B' = AB wia¬ tru i kierunek jego pod katem ty w stosunku do kierunku zerowego. Jezeli trzeba usta¬ lic nowy kurs pod katem 8 w stosunku do poprzedniego, tt obraca sie przedewszyst- kiem linjall ulozyskowany na przesuwanym w kierunku promienia czopie w kierunku A'iT, umocowujac go nastepnie w poloze¬ niu równoleglem, obraca sie tarcze lozysko¬ wa podwójnego czbpa tego linjalu tak, iz punkt B', wskazujacy wielkosc i kierunek szybkosci wiatru, wskazuje pozadany kie¬ runek lotu. Czop A' przechodzi przytem w polozenie A", które daje nowy kierunek FA" osi samolotu, a przez to nowy kat o- siowy a" w stosunku do wskazówki kom¬ pasu.Urzadzenie zbudowane wedlug tej geo¬ metrycznej zasady sklada sie z cylindrycz¬ nej podstawy 1, w której daje sie obracac zaciskany sruba Ib pierscien podzialowy 2, zaopatrzony w jednakowe podzialki 2a, 2b wewnatrz i z zewnatrz. W pierscieniu tym ulozyskowana jest dajaca sie obracac tarcza podzialowa 3, zaopatrzona we wska¬ zówke 3a i podzialke katowa 3b odchylenia wskutek wiatru. Na tarczy tej w jej rowku promieniowym umieszczony jest suwak 4 z podzialka podluzna 3c sluzaca za skale wla¬ snej szybkosci samolbtu, zaopatrzony we wskazówke 4a i bardzo cienka, okragla tar¬ cze 4b z podzialka. W suwaku daje sie ob¬ racac pionowy czOjp 5. Na jego dolnym kon¬ cu umieszczone jest zebate kolo stozkowe 6, sczepione z kolem stozkowem 8 tejze wiel¬ kosci osadzonem iua wale 7, ulozyskowanym pod rowkiem tarczy 3. To kolo stozkowe 8 zabezpieczone jest od przesuwania sie wzgledem suwaka zapómoca swej piasty. olecz daje sie w nim obracac i polaczone jest z walem 7 zapomoca sprezyny i nówka przechodzacego przez cala jego dlugosc, a wiec zabezpieczone jest od obracania sie, a jednak daje sie przesuwac wzdluz walu.Wal 7 jest ulozyskowany obustronnie w tarczy podzialkowej 3 i posiada osadzone na nim wpoMizu osi tarczy zebate kolo stozkowe 9, sczepiome z kolem stozkowem 10 tejze wielkosci umocowanem w srodku podstawy 1. Te cztery kola stozkowe musza tak wspóldzialac, by linjal 11, obracajacy sie na czopie 5 i zaciskany zapomoca sruby 5a utrzymywal sie zawsze równolegle do siebie samego, pomimo wszelkich obrotów tarczy podzialkowej 3 w stosunku do pod¬ stawy 1. Ten linjal // posiada po obu stro¬ nach umieszczona symetrycznie do swego czopa obrotowego 5 podluzna skale szybko¬ sci wiatru. Na zewnetrznym wystepie pier¬ scieniowym lc podstawy obraca sie pokry¬ wa 12 zaciskana zapomoca sruby zacisko¬ wej 12b. Jest ona zaopatrzona w nasade ru¬ rowa 12a. Pokrywa ta posiada ograniczony srednicowo, pólokragly otwór, którego sred¬ nicowa gnanica zaopatrzona jest w podluz¬ na skale 12c szybkosci lotu. Brzegi sredni¬ cowej granicy tej pokrywy sa zaopatrzone w ostre wskazówki 12d, pozwalajace na od¬ czytywanie kata w kierunku lotu (3 na dkali zewnetrznej 2a pierscienia, 2 z podzialkami.Sposób poslugiwania sie urzadzeniem jest nastepujacy.Chwilowy kat a9 który tworzy os samo¬ lotu z kierunkiem wskazówki kompasu FO (fig. 1), ustawia sie zapomoca wskazówki la na zewnetrznej podzialce 2a pierscienia 2 i ustala sie zapomoca sruby zaciskowej Ib.Nastepinie ustawia sie tarcze podzialkowa 3 i zaciska zapomoca sruby lc tak, by wska¬ zówka 3a stala naprzeciwko wskazówki la.Obydwie te wskazówki daja kierunek osi podluznej samolotu. Nastepinie ustawia sie suwak 4 zapomoca wskazówki 4a ma skali 3c wlasnej szybkosci samolotu przez prze¬ suniecie w kierunku promienia odpowiednio do znanej szybkosci wlasnej, a krawedz srednicowa pokrywy 12r zaopatrzona w po¬ dzialka 12c szybkosci loitu, ustawia $ie i za¬ ciska zapomoca sruby lc na skali 36 na w jakikolwiek sposób okreslony kat odchyle¬ nia wskutek wiatru X. Nastepnie przekuwa sie przy zwolnionej srubie zaciskowej 5a obracajacy sie dokola czopa 5 linjal 11 tak daleko, by brzeg z podzialka przechodzace¬ go przez srodek czopa linjalu wskazywal na skali srednicowej 12c okreslona w jakakol¬ wiek sposób szybkosc lotu w kierunku lotu.Przez to okresla sie na podzialce linjalu 11 wielkosc szybkosci, podczas gdy kierunek jej pod katem 5 w stosunku do osi samolotu odczytuje sie na podzialce kolowej 4b zol- pomoca brzegu z podzialka linjalu 11, tak samo jak kat kierunku wiatru <| w stosun¬ ku do wskazówki kompasu wykazany jest na podzialce jako suma 8 + a odczyta¬ nych na podzialkach kolowych 4b i 26.Analogiczne posuniecia nalezy uskutecz¬ nic wówczas, gdy stosownie do opisu fig. 2 pragnie sie zmienic kierunek lotu pod do¬ wolnym katem przy nieznanej jeszcze szyb¬ kosci lotu. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe. Urzadzenie do ustalania zadanego kie¬ runku lotu samolotów przy wietrze, zna¬ mienne tern, ze posiada pierscien z podzial¬ ka (2) obracajacy sie w jego podstawie (1), wewnatrz którego obrada sie spólsrodkowa tarcza (3), zaopatrzona w kolowa (3a) ska¬ le odchylen samolotu wskutek wiatru i ida¬ cy wzdluz promienia rowek, przy którym u- mieszczona jest podluzna skala (3c) szyb¬ kosci wlasnej samolotu, ia w którym to row¬ ku umieszczony jest suwak (4) ze wskazów¬ ka (4a) do ustalania szybkosci wlasnej sa¬ molotu i podzialka kolowa (4b) do odczyty¬ wania wzglednego kierunku wiatru (S)9 przyczem suwak ten posiada czop (5) pro¬ stopadly do tarczy dla obracajacego sie na nim linjialu (11) z podluzna skala szybkosci — 3 —wiatru, który to linjal przy obrocie tarczy (3) w stosunku do podstawy (1) zapomoca odpowiednich srodków utrzymywany jest równolegle sam do siebie, podczas gdy dla ustawienia katowego tarczy (3) sluzy linjal promieniowy fl2c), obracajacy sie mai osi tarczy i zaopatrzony w podluzna skale szyb¬ kosci lotu, przyozem linjal ten (12c) daje sie ustawiac zapomoca wskazówki (12d) na kat kierunku lotu, wzglednie moze ten kat wykazac. Actiengesellschaft C. P. Goerz Optische A n s t a 11 A c t i o v a S p o 1 e c n o s t K. P. G o e r z Opticky u s t a v. Zastepca: Inz. J, Wyganowski, rzecznik patentowy.$ Do opisu patentowego Nr 16704. $ ¦V'' r '/ ' / < / / / / // / / / / / I I * l ' I I I I I I 1 \ \ \ \ «V ^ * ^ § ¦si \ M W\ \L ' M'7*J ^ 55 ^H: bruk L. Boguslawskiego i Ski, Warszawa. PL