PL166697B1 - Sposób usuwania ß-cyklodekstryny z zóltka jaja lub z osocza jaja PL PL PL PL PL PL - Google Patents

Abstract

1. Sposób usuwania ß-cyklodekstryny z zóltka jaja lub z osocza zóltka jaja, znamienny tym, ze do poddawanego obróbce materialu dodaje sie a-amylaze, wybrana z a-amylaz utworzonych albo wyprowadzonych przez mikroorganizmy z grupy Aspergillus niger, Aspergillus oryzae, Bacillus polymyxa, Bacillus coagulans oraz Flavobacteriuim albo amylaze trzustkowa swini domowej i poddaje inkubacji. PL PL PL PL PL PL

Description

Wynalazek dotyczy sposobu usuwania β-cyklodekstryny z żółtka jaja lub osocza żółtka jaja, która pozostaje w żółtku jaja przy usuwaniu cholesterolu lub estrów cholesterolu z żółtka jaja za pomocą β-cyklodekstryny.

Wiadomo, że zwiększone wartości cholesterolu w surowicy krwi człowieka stanowią zwiększony czynnik ryzyka dla stwardnienia tętnic lub wieńcowej choroby serca. Z tego powodu dążenia w przemyśle zmierzają do wyraźnego zredukowania cholesterolu lub estrów cholesterolu w bogatych w tłuszcz środkach spożywczych pochodzenia zwierzęcego, przy czym istotny problem polega na tym, aby zachować w znacznym stopniu właściwości sensoryczne i żywieniowo-fizjologiczne środków spożywczych przy takiej obróbce.

Stosunkowo oszczędzający sposób usuwania pochodnych cholesterolu stanowi kompleksowanie z β-cyklodekstryną.

Tak na przykład według opisu patentowego EP-A 0 326 469 proszek żółtka jaja po homogenizacji z wodą w ciągu 5 godzin miesza się z β-cyklodekstryną w temperaturze 40°C i utworzone przy tym kompleksy oddziela się przez odwirowanie.

Sposobem według wcześniejszego niemieckiego zgłoszenia patentowego nr P 39 28 258.9 traktuje się β-cyklodekstryną wyłącznie osocze żółtka jaja, które zostało uprzednio oddzielone za pomocą środka klarującego emulsję takiego jak woda przez odwirowanie od frakcji granulek LDL. Następnie tak potraktowane osocze żółtka jaja po oddzieleniu go od β-cyklodekstryny łączy się ponownie z frakcją granulek LDL. W tym sposobie przy zastosowanych metodach rozdzielania (odwirowanie, sączenie) nie można uniknąć tego, że część rozpuszczonej β-cyklodekstryny pozostaje w żółtku jaja lub osoczu żółtka jaja.

Cyklodekstryny (α, β, γ), które stanowią pierścieniowe oligosacharydy składające się z 6 - 8 jednostek glukozy, według wcześniej poznanych badań toksykologicznie nie budzą zastrzeżeń. Tak np. testy na ostrą toksyczność na myszach i szczurach przy podawaniu doustnym nie dają żadnych wskazówek na działanie toksyczne. Jednakże cyklodekstryny w licznych krajach dotychczas jako „food additive“ nie są dozwolone.

166 697

Zadaniem wynalazku jest dlatego opracowanie sposobu usuwania β-cyklodekstryny z żółtka jaja lub osocza żółtka jaja, który umożliwia bez dużego nakładu technicznego daleko idące i selektywne usuwanie β-cyklodekstryny z obrabianego materiału żółtka jaja. Zadanie to według wynalazku rozwiązano w ten sposób, że do poddawanego obróbce materiału dodaje się a-amylazę, wybraną z α-amylaz utworzonych albo wyprowadzonych przez mikroorganizmy z grupy Asprgillus niger, Aspergillus oryzae, Bacillus polymyxa, Bacillus coagulans oraz Flavobacterium albo amylazę trzustkową świni domowej i poddaje inkubacji.

Okazało się mianowicie nieoczekiwanie, że w ten sposób można osiągnąć praktycznie całkowity rozpad β-cyklodekstryny w żółtku jaja lub osoczu żółtka jaja w ekonomicznie sensowny sposób. Było to dlatego tak niespodziewane, ponieważ cyklodekstryny zostały opisane jako potencjalne inhibitory a- i β-amylaz (R. J. Weselake, R. D. Hill, Cereal Chem. 60, str. 98 (1983)) i są w znacznym stopniu odporne wobec większości a- i β-amylaz. O niektórych nielicznych typach α-amylazy, jak np. takich z Bacillus polymyxa, Aspergillus oryzae albo amylazy trzustkowej świni domowej było wprawdzie wiadomo, że są one w stanie hydrolizować cyklodekstryny, jednak z niewielką szybkością. Dlatego też nie było do przewidzenia, że ta aktywność w żółtku jaja wystarczyła, aby rozłożyć β-cyklodekstrynę stosunkowo szybko i całkowicie.

W sposobie według wynalazku materiał wyjściowy, składający się z żółtka jaja albo osocza żółtka jaja, który na podstawie poprzedzającej obróbki za pomocą β-cyklodekstryny wykazuje zwykle jeszcze resztkową zawartość 0,1 -1,0% wagowych β-cyklodekstryny, poddaje się obróbce enzymatycznej.

Do tej obróbki można stosować żółtko jaja albo osocze żółtka jaja jako rozcieńczony roztwór wodny, przy czym na kg żółtka jaja dodano np. 0,1 do 2 kg wody w ciągu usuwania cholesterolu. Następnie wartość pH przez dodanie jadalnego kwasu jak np. kwasu cytrynowego nastawia się na żądaną wartość pH 4,5 do 6,0. Potem do materiału żółtka jaja dodaje się a-amylazę, wybraną z α-amylaz utworzonych przez mikroorganizmy z grupy Aspergillus niger, Aspergillus oryzae, Bacillus polymyxa, Bacillus coagulans oraz Flavobacterium albo z nich wyprowadzonych albo amylazę trzustkową świni domowej i poddaje inkubacji. Wymaganą ilość a-amylazy kieruje się w zasadzie według zawartości wyjściowej β-cyklodekstryny w żółtku jaja i wynosi ona z reguły 10 do 500 FAU nag usuwanej β-cyklodekstryny (1 FAU = Fungal α-Amylase Unit rozkłada w warunkach standardowych (substart: skrobia rozpuszczalna, czas inkubacji 7 do 20 minut, temperatura 37°C, pH = 4,7) 5,26 g skrobi w ciągu godziny). Z czysto technicznego punktu widzenia można również stosować większe ilości α-amylazy, jednak stają się one bardzo szybko nieekonomiczne, ponieważ nie jest z tym już związane żadne lepsze działanie. Warunki inkubacji, takie jak temperatura i czas trwania mogą być zmieniane w szerokich granicach, jednak szczególnie korzystne okazały się temperatury między 5 do 65°C, przy czym występują czasy obróbki 2 do 50 godzin.

Szczególna zaleta sposobu według wynalazku polega na tym, że zastosowane amylazy krótkotrwale mogą być również wystawione na wyższe obciążenia temperaturowe, bez utraty ich aktywności enzymatycznej. Tak można dodać enzymy również podczas pasteryzacji, gdzie krótkotrwale występują temperatury do 70°C. W ten sposób dane jest elastyczne przeprowadzenie procesu według wynalazku podczas przeróbki nie zawierającego cholesterolu proszku żółtka jaja, którą można przeprowadzić przed, podczas albo po pasteryzacji. W korzystnej postaci wykonania enzymatyczny rozkład β-cyklodekstryny można przeprowadzić również podczas składowania. Za pomocą sposobu według wynalazku możliwe jest daleko idące usunięcie β-cyklodekstryny, przy czym resztkowe zawartości cyklodekstryny leżą poniżej granicy wykrywalności wynoszącej <100 ppm.

Następujące przykłady wyjaśniają bliżej wynalazek.

Przykład I. 1kg poddanego obróbce wstępnej żółtka jaja o zawartości 0,8% wagowych β-cyklodekstryny nastawiono za pomocą 1 M kwasu cytrynowego na wartość pH 5,5. Następnie dodano 1000 FAU enzymu Aspergillus oryzae w postaci produktu handlowego Fungamyl® firmy Novo. Po dwugodzinnej inkubacji w temperaturze 40°C β-cyklodekstryna w próbce nie była już wykrywalna (granica wykrywalności: 100 ppm).

Przykład II. 1kg poddanego obróbce wstępnej żółtka jaja, jak opisano w przykładzieI, zmieszano z 1000 FAU Fungamyl®. Tę mieszaninę pasteryzowano następnie w wymienniku ciepła w temperaturze 68°C w ciągu 45 sekund, oziębiono w ciągu 4 minut do temperatury 5°C i wreszcie

166 697 poddawano inkubacji jeszcze w ciągu 8 dni w temperaturze 5°C. W obrabianej próbce β cyklodekstryna nie była już wykrywalna (granica wykrywalności: 100 ppm).

Przykład III. 1 kg osocza żółtka jaja, które otrzymano z 1kg żółtka jaja i 2kg wody ^zi oddzielenie frakcji granulatu LDL i które zawierało 0,3% wagowych β-cyklodekstryny, poddano obróbce w sposób opisany w przykładzie I przy pH = 5,5 z 1000 FAU Fungamyl®.

Po dwukrotnym zagęszczaniu osocza żółtka jaja próbkę pasteryzowano i poddano inkubacji, jak opisano w przykładzie II. β-cyklodekstryna w obrabianej próbce nie była już wykrywalna (granica wykrywalności: 100 ppm).

Przykład IV. Do 1kg poddanego obróbce wstępnej żółtka jaja o zawartości 0,8% β cyklodekstryny i pH 6,9 dodano 0,005 moli CaCfe i 800 FAU α-amylazy EC.3.2.1.1. z trzustki świni domowej. Po 3-godzinnej inkubacji w temperaturze 40°C i następnym składowaniu (24 h w temperaturze 8°C) stężenie β-cyklodekstryny w żółtku jaja wynosiło 0,08%.

PrzykładV. Zmieszano ze sobą 1 kg poddanego obróbce wstępnej żółtka jaja z 950 FAU surowego preparatu α-amylazy z Bacillus coagulans, jak opisano w przykładzie IV. Po 2-godzinnej inkubacji w temperaturze 37°C stężenie β-cyklodekstryny w żółtku jaja wynosiło 0,1%.

Przykład VI. 1kg poddanego obróbce wstępnej żółtka jaja, jak opisano w przykładzie IV, zmieszano z 1200 FAU surowego preparatu z Flavobacterium sp. i poddano inkubacji w ciągu 1 godziny. Stężenie β-cyklodekstryny w żółtku jaja obniżyło się do 0,2%.

Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 90 egz.

Claims (8)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Sposób usuwania β-cyklodekstryny z żółtka jaja lub z osocza żółtkajaja, znamienny tym, że do poddawanego obróbce materiału dodaje się α-amylazę, wybraną z α-amylaz utworzonych albo wyprowadzonych przez mikroorganizmy z grupy Aspergillus niger, Aspergillus oryzae, Bacillus polymyxa, Bacillus coagulans oraz Flavobacteriuim albo amylazę trzustkową świni domowej i poddaje inkubacji.
2. 2. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że stosuje się żółtko jaja lub osocze żółtka jaja w rozcieńczonym roztworze wodnym.
3. 3. Sposób według zastrz. 2, znamienny tym, że na kg żółtka jaja dodaje się 0,1 do 2 kg wody.
4. 4. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że nastawia się wartość pH na 4,5 do 6,0.
5. 5. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że α-amylazę dodaje się w ilości 10 do 500 FAU na g będącej do usunięcia β-cyklodekstryny.
6. 6. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że inkubację przeprowadza się w temperaturze 5 do 65°C.
7. 7. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że obróbkę enzymatyczną przeprowadza się przed, podczas albo po pasteryzacji.
8. 8. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że inkubację przeprowadza się podczas składowania.