Przedmiotem wynalazku niniejszego jest jednobiegunowy wylacznik samoczynny na prad staly lub zmienny, który moze byc za¬ opatrzony w wyzwalacz cieplny i odpowia¬ da nastepujacym warunkom. 1. Przy Linieniu zwarcia lub niedopu¬ szczalnego obciazenia w obwodzie chronio¬ nym wylacznik nie daje sie wlaczyc. 2. Natezenie pradu, przy którem naste¬ puje wylaczanie wylacznika, moze byc na¬ stawiane, 3. Elektryczne luki, powstajace przy przerywaniu obwodu pradu, zostaja gaszo¬ ne magnetycznie. 4. Wylacznik posiada podwójna prze¬ rwe luku. 5. Wylacznik wylacza obwód pradu, jesli przeciazenie trwa pewien wyznaczony czas. 6. Wylacznik wylacza obwód pradu na¬ tychmiast, jesli przeciazenie przekroczylo pewna wyznaczona wartosc. 7. Gdy wylacznik ten wylaczyl sie sa¬ moczynnie wskutek dzialania wyzwalacza cieplnego, to moze byc natychmiast zpowro- tem wlaczony. 8. Wymiary wylacznika sa male.Fig, 1 przedstawia schematycznie widok jednobiegunowegó' wylacznika samoczynne¬ go w polozeniu zamknietem. Fig. 2 przed¬ stawia schematycznie widok zgóry mechani¬ zmu tego wylacznika. Fig. 3 i 4 przedsta¬ wiaja polozenia mechanizmu lacznikowego przy wlaczaniu. Fig. 5 przedstawia odmia¬ ne mechanizmu lacznikowego z zastosowa¬ niem obrotowej zapadki lacznikowej. Fig. 6 i 7 uwidoczniaja regulowanie mechanizmu do nastawiania pradu wylaczania. Fig. 8przedstawia wyzwalacz cieplny z mechani¬ zmem lacznikowym o odmiennem wykona¬ niu. ' * • V Podwójna przerwe obwodu pradu za¬ stosowano w celu zmniejszenia masy wy¬ lacznika.Jak przedstawiono na fig. 1 rysunku, jednobiegunowy wylacznik samoczynny po¬ siada dwa nieruchome kontakty a19 a2, u- mieszczone na tasmie, która moze byc ela¬ styczna* Ruchome kontakty b19 b2 sa umie¬ szczone na malym precie metalowym c, przymocowanym do drazka d, wykonanego z materjalu izolacyjnego (fig. 2). Prad przeplywa przez kontakt nieruchomy a19 kontakt ruchomy b19 pret metalowy c, kon¬ takt ruchomy b2, kontakt nieruchomy a2, tak ze przy wylaczaniu wylacznika luki elektryczne powstaja miedzy nieruchome- mi kontaktami a19 a2 i ruchomemi kontak¬ tami blf b2.Elektromagnes wylacznika posiada u- zwojenie e i jest wykonany tak, ze jego na- bieigunniki tworza wystepy g19 g2, miedzy któremi sa umieszczone kontakty a19 bv a2, h.Ruchomy rdzen / elektromagnesu obra¬ ca sie okolo osi k i zakoncza sie wystepem /, tworzacym nabiegunnik, który zajmuje polozenie miedzy kontaktami alf a2.Pola magnetyczne miedzy wystepami gx lub g2 i wystepem / maja odwrotny kieru¬ nek, tak ze powstajace miedzy niemi luki przy odpowiednio dobranym kierunku uzwo-j jenia zostaja zdmuchiwane ku górze, Do drazka d, wykonanego z materjalu izolacyjnego, jest przymocowana metalowa dzwignia katowa m (fig. 1). Dzwignia ta obraca sie okolo osi n, a os ta moze byc przesuwana w szczelinie o, wycietej we wsporniku p. We wsporniku p jest osadzona równiez os k rdzenia /, który jest przytrzy¬ mywany dzwignia q, której ramie jest za¬ konczone hakiem r. Hak ten zaczepia o sworzen, umocowany w dzwigni m.Sprezyna s jest przymocowana jednym koncem do dzwigni katowej m, drugim zas— do wspornika p i dziala w kierunku otwiera¬ nia wylacznika. Linja kierunku dzialania sily napiecia sprezyny przechodzi miedzy osia n a punktem zaczepiania haka r.Przez oslone wylacznika przechodzi dra¬ zek v, na którego koncu jest umocowany guzik t, który mozna przesuwac w kierunku jego osi.Jezeli przycisnac guzik l i przesunac go na lewo, to wystep xx dzwigni m dziala w punkcie powyzej linji dzialania sily napie¬ cia sprezyny. Jezeli pociagnac guzik na prawo, to hak y zahacza o ramie q± dzwi¬ gni q, zakonczonej hakiem r.Gdy wylacznik jest zamkniety, sprezy¬ na s obraca dzwignie m, wskutek czego wy¬ woluje nacisk na kontakty a1, a2, blf 62, za¬ pewniajacy dostateczne dociskanie kontak¬ tów.Celem wylaczenia wylacznika, pociaga sie guzik / na prawo, wskutek czego hak y uderza o ramie q1 i podnosi hak r. Sprezy¬ na pociaga dzwignie m, przyczem jego os n przesuwa sie w szczelinie o, wskutek czego obraca sie dzwignia m, poczem kontakty szybko sie otwieraja.Celem wlaczenia jednobiegunowego wy lacznika samoczynnego, przyciska sie guzik i przesuwa sie gp na lewo. Wystep x draz¬ ka v naciska na dzwignie m w lewo, przy¬ czem os n przesuwa sie w lewy koniec szczeliny o (fig. 3). Jezeli dalej przyciskac guzik /, to dzwignia m obraca sie okolo osi n i hak r zahacza o dzwignie m, przyczem jednoczesnie sprezyna s zostaje napieta.Odpowiednie polozenia narzadów mecha¬ nizmu wlaczajacego sa schematycznie przedstawione na fig. 3 i 4.W ostatnio opisanem polozeniu dzwigni m kontakty nie stykaja sie jeszcze ze so¬ ba. Dopiero gdy nacisk na guzik / ustanie, wystep x odsuwa sie od dzwigni m i spre¬ zyna s przyciaga drazek d dalej az do po¬ lozenia zamkniecia kontaktów, przyczem drazek ten obraca sie okolo haka r. — 2 —Jezeli w momencie zamykania kontak¬ tów natezenie pradu wzrasta do wysokosci niedopuszczalnej, to zostaje wciagniety w uzwojenie elektromagnesu rdzen /, wskutek czego hak r zostaje podniesiony i sprezyna 5 otwiera kontakty. Jednoczesnie wystep x oraz os rt zostaja przesuniete na lewo, tak ze nic nie przeszkadza obracaniu sie drazka w kierunku, w którym nastepuje otwarcie wylacznika* Sposób recznego uruchomiania wystepu x i ramienia q podany zostal tylko jako przyklad. Jak przedstawiono na fig. 5, wy¬ step x* moze byc umocowany na osi x i mo¬ ze posiadac odgalezienie w. Os ta jest obra¬ cana zapomoca ramion skrzydelkowych /', umieszczonych zboku wylacznika. Obrót tych ramion wywoluje to samo dzialanie, jakie wywolywalo naciskanie guzika l w poprzednim przykladzie.Nastawianie natezenia pradu wylacza¬ jacego odbywa sie zapomoca sprezyny sru¬ bowej k1 (fig. 6 i 7), która jest umocowana na osi k, a drugi jej koniec wsuniety jest miedzy zeby p1, osadzone na obwodzie od¬ cinka kolowego (fig. 7), umieszczonego na dzwigni q.Jezeli wylacznik ma byc zaopatrzony w wyzwalacz cieplny, to rdzen / nie zostaje polaczony na stale z dzwignia q (fig. 8), lecz moze sie swobodnie obracac okolo osi k, a nieuwidoczniona na rysunku sprezyna odciagajaca rdzen jest tak regulowana, ze przyciaganie rdzenia nastepuje tylko powy¬ zej pewnego duzego natezenia pradu, przy którem wylacznik ma byc wylaczony na¬ tychmiast.Wylaczenie haka r z polozenia zacze¬ pienia odbywa sie w tym przypadku zapo¬ moca kciuka A, polaczonego na stale z ko¬ twica /, gdy kotwica wskutek wciagania jej przez uzwojenie elektromagnesu przebyla pewna droge (fig. 8).Dzwignie q (fig. 8) podtrzymuje jednak ramie B, na którem jest osadzona obrotowo dzwignia katowa O: zab D tej dzwigni ka¬ towej znajduje sie na drodze przesuwu tlo¬ ka wyzwalacza cieplnego F* Tlok tego wy¬ zwalacza przesuwa sie wskutek rozszerza¬ nia sie umieszczonej w wyzwalaczu miesza¬ niny, nagrzewanej wskutek przeplywu pra¬ du przez uzwojenie, wlaczone w szereg z chronionym obwodem pradu. Tlok wyzwa-* lacza, przesuwajac sie, uderza o zab D dzwigni katowej O i obraca przez to, dzwi¬ gnie q okolo jej osi k. Jezeli przeciazenie trwa czas dluzszy, haik r odlacza &ie i jed- nobiegunowy wylacznik samoczyimy wyla¬ cza prad.Fig. 8 przedstawia polozenie tloka przy pewnem przeciazeniu w chwili, gdy akurat styka sie z zebem D. Przy dalszem przesu¬ waniu sie tloka hak r przestalby zaczepiac o sworzen.Charakterystyki nagrzewania sie silnika chronionego oraz wyzwalacza cieplnego winny byc jednakowe. Z tego powodu wy¬ zwalacz winien miec mozliwie duza pojem¬ nosc cieplna.Z powyzszego wynika, ze krzywa ochla¬ dzania sie wyzwalacza cieplnego; jest pla¬ ska i ze potrzeba pewnego czasu, aby wy¬ zwalacz powrócil w swe pierwotne poloze¬ nie, albo tez, ze nalezy przeczekac pewien czas, az wyzwalacz sie ochlodzi, aby mozna bylo znów wlaczyc wylacznik, jesli zostal wylaczony wskutek dzialania wyzwalacza cieplnego. Wade te posiada wieksza czesc znanych systemów z drutem zarowym i wy- zwalaczem cieplnym o duzej pojemnosci.Wady tej nie posiada jednobiegunowy wy¬ lacznik samoczynny, bedacy przedmiotem wynalazku niniejszego.Mozliwosc momentalnego ponownego wlaczenia urzadzenia jest zapewniona przez umieszczenie dzwigni katowej 0 w mecha¬ nizmie wylaczania. Skoro, mianowicie po uprzedniem wylaczeniu wskutek przeciaze¬ nia, nastapi ponownie wlaczenie wylaczni¬ ka, drazek guzika naciskowego lub jakikol¬ wiek inny naped dziala w sensie zamknie¬ cia kontaktów. Przed polozeniem, odpowia- — 3 —dajacem zaczepieniu ruchomej dzwigni, sworzen v1 (fig. 8), umocowany na drazku v, uderza o dzwignie O, wskutek czego zab D odchyla sie od tloka F; wobec tego dzwignia q moze opuscic sie nizej, tak ze hak r opa¬ da. W kazdym badz razie drugi zab E albo inna czesc dzwigni q lub O uderza przytem o tlok F i wskutek tego wylacznik jest znów wlaczony.Jezeli przeciazenie trwa dluzej, to tlok przesuwa sie dalej, przyczem, oczywiscie, znów wylacza wylacznik.W kazdym razie po drugiem wylaczeniu wylacznik nie moze byc znów momentalnie wlaczony, lecz trzeba przeczekac póki wy- zwalacz cieplny nie ochlodzi sie, czego w kazdym razie wymaga rozgrzany silnik wzglednie instalacja, chroniona przez wy¬ lacznik. Po zniknieciu przeciazenia wyzwa- lacz cieplny stopniowo sie ochladza i tlok powraca w swe polozenie pierwotne, przy¬ czem zab D znów zajmuje polozenie przed tlokiem F.Literami H oraz L oznaczono na fig. 8 opór omowy i kontakt ruchomy do regulo¬ wania wyzwalacza cieplnego. PL