Wynalazek dotyczy tego rodzaju lacznic telefonicznych, w (których isygnaly wywo¬ lawcze sa odbierane ailbo oznaczane w spe¬ cjalnych odbiornikach wywolan, wspólnych grupie abonentów, a do których przy wy¬ wolywaniu sa dolaczane samoczynnie linje abonentów. Wynalazek dotyczy zwlaszcza takich automatycznych ldb nawpól automa¬ tycznych lacznic telefonicznych, w których odbiorniki wywolan stanowia rejestry, w których isa oznaczone zadane numery abo¬ nentów i które sluza jednoczesnie do roz¬ rzadzania nastawieniem wybieraczy. W: u- kladach takich odbiorniki wywolan mogly byc dolychczais laczone zapomoca tak zwa¬ nych wyszukiwaczy rejestrów lub wyszuki¬ waczy linij sznurowych z kazda z linij la¬ czacych lub linij sznurowych, rozrzadza¬ nych w zwiazku ze wspólna grupa linij a- bonentów. Badania, na których jest oparty niniejisizy wynalazek, wykazaly, ze liczba mozliwych polaczen takich wyszukiwaczy rejestrów lub wyszukiwaczy linij sznuro¬ wych jest niepotrzebnie wielka w stosunku do wymagan, okreslonych zapomoca rachun¬ ku prawdopodobienstwa wzgledem pewnej czestosci polaczen. Wynalaizek niniejszy ma na celu wykorzystanie wyników wspo¬ mnianych badan w celu uproszczenia i po¬ tanienia urzadzen przelaczajacych, po-trzebnych do laczenia odbiorników wywo¬ lan c limj^jmi lac^aceiai. Wynalazek jest za¬ sadniczo znamienny tern, ze odbiorniki wy¬ wolan, nalezace do grupy liniji 'Wywoluja¬ cych, sa podzielone pomiedzy linje lacza- ce, nalezace do tej samej grupy linij, w taki sposób, ze kazdy odbiornik wywolan moze byc laczony tylko z ograniczona licz¬ ba tych linij laczacych.Wynalazek nie jest ograniczony w za¬ stosowaniu do ukladów, posiajacych reje¬ stry, lecz moze byc stosowany i do innych systemów, posiadajacych odbiorniki wywo¬ lan, np. do takich recznych lub nawpól automatycznych ukladów, w których zada¬ ny numer zostaje notowany i uwidoczniany dla telefonistki na wskazniku wywolan lub podobnym przyrzadzie.Wynalazek bedzie bardziej szczególowo opisany z powolaniem sie na rysunki. Fig. 1 przedstawia schematycznie znany uklad, stosowany do laczenia odbiorników wywo¬ lan z linjami laczacemi, podczas gdy fig. 2 do 5 przedstawiaja rozmaite postacie jego wykonania w mysl wynalazku; fig. 6 przed¬ stawia uklad polaczen w zastosowaniu do postaci wykonania wynalazku! wedlug fig. 4, Na fig. 1 litera G1 oznacza girape linij la¬ czacych lub linij sznurowych F, do których maja dostep grupy linij abonentów- W przy¬ kladzie przedstawionym kazda taka linja laczaca jest zaopatrzona w wyszukiwacz wywolan S, zapomoca którego linja laczaca moze byc laczona z jakakolwiek linja abo¬ nenta, nalezaca do tej samej grupy abo¬ nentów, jako tez i z wybieraczem V, który moze byc wybieraczem grupowym albo wy¬ bieraczem koncowym i zapomoca którego moze byc dokonywane polaczenie rozmo¬ wy w znany sposób. Do tej samej grupy abonentów jest przydzielona pewna liczba odbiorników wywolan w rodzaju rejestrów, do których to rejestrów moga miec dostep wszystkie linje abonentów danej grupy, po¬ niewaz kazdy odbiornik wywolan moze byc polaczony zapomoca odipowiediniej linji E z kazda ze wspomnianych linij laczacych F.Polaczenia, mozliwe do uskuteczniania, sa zaznaczone na rysunkach malemi kólkami w punktach przeciecia sie linij E i F. W przedstawionym przykladzie zalozono, ze w jednej grupie abonentów miesci sie piec¬ set linij abonentowych, trzydziesci dwie li¬ nje laczace F i siedem odbiorników wywo¬ lan R. Laczenia odbiornika wywolan z li¬ nja laczaca moga byc uskuteczniane zapo¬ moca urzadzenia przelaczajacego dowolne¬ gotypu, w rodzaju wyszukiwaczy rejestrów, przydzielonych do rozmaitych linij lacza¬ cych lub wyszticlwaczy linij sznurowych, przydzielonych do rozmaitych odbiorników wywolan.Fig. 2 przedstawia uklad wedlug wy¬ nalazku w zastosowaniu do takiej samej grupy abonentów, posiadajacej taka sama liczbe linij laczacych i odbiorników wywo- lan. Zgodnie z ta postacia wykonania linje laczace sa podzielone na szereg podgrup, przydzielonych kazda do specjalnego swe¬ go odbiornika wywolan. Kazdy z odbiorni¬ ków wywolan nie moze byc dzieki temu, jak wedlug fig. 1, laczony z kazda linja lacza¬ ca w grupie. Linje laczace sa podzielone pomiedfcy rozmaite odbiorniki wywolan w taki sposób, ze kazdy odbiornik wywolan moze byc laczony tylko z ograniczona licz¬ ba linij laczacych. Odbiornik wywolan R± ma w ten sposób doistep tylko do pierw¬ szych pieciu linij laczacych, odbiornik wy¬ wolan R2 ma dostep tylko do pieciu na¬ stepnych linij laczacych i t. d.f przyczem uklad jest wykonany najlepiej w ten spo¬ sób, ze rozmaite odbiorniki wywolan sa przydzielone do jednakowej lub prawie jednakowej liczby linij laczacych. Wskutek tego, ze rozmaite odbiorniki wywolan sa jednakowo podzielone pomiedzy linje la¬ czace i ze kazda wywolujaca linja abonen¬ ta ma moznosc laczenia sie z kazda £ linij laczacych, przeto uklad wedlug fig. 2 jest prawie równowazny ukladowi wedlug fig. 1, t. j. pod wzgledem jego zdolnosci otrzynly- — 2 —wania i zalatwiania ruchu o takiej samej czestosci. Urzadzenia przelaczajace, zapo- moca których odbiorniki wywolan zostaja laczone z ilinjami laczacemi, moga byc do¬ wolnego typu. Moga one njp. skladac sie z wyszukiwaczy wywolan, przydzielonych do odmiennych odbiorników wywolan, przy- czem uklad wedlug fig. 2 posiada te wyz¬ szosc nad ukladem wedlug fig. 1, ze wy¬ szukiwacze wywolan maja znacznie mniej¬ sza pojemnosc i w nastepstwie tego moga byc wykonywane w! mniejszych wymiarach, a wiec taniej.W celu otrzymania mozliwie jednako¬ wego podzialu wywolan pomiedzy rózne li¬ nje laczace lub odpowiednio pomiedzy od¬ biorniki wywolan, uklad jest wykonany naj¬ lepiej w ten sposób, ze kazde wywolanie powoduje uruchomianie w znany sposób szeregu wyszukiwaczy wywolan S. Wtedy moga byc z korzyscia zastosowane rozdzie¬ lacze wywolan lub rozdzielacze uruchomia¬ jace znanego typu, które sa uruchomiane przy wywolaniu i dopóty w rozmaity spo¬ sób uruchomiaja kolejno szereg wyszukiwa¬ czy wywolan, dopóki odpowiednia ich licz¬ ba nie zostanie uruchomiona. Uruchomia¬ niem takich wyszukiwaczy wywolan roz¬ rzadza wtedy rozdzielacz wywolan w taki siposób, ze rozdzielacz ten w róznych polo¬ zeniach nastawienia uruchomia wyszukiwa¬ cze wywolan, nalezace do rozmaitych od¬ biorników wywolan, i najlepiej w kai- dem polozeniu nastawienia uruchomiaj sze¬ reg wyszukiwaczy wywolan, nalezacych do odrebnych odbiorników wywolan. W ukla¬ dzie wedlug fig. 2 rozdzielacz wywolan u- ruchomia np. w jednem polozeniu dwa wyszukiwacze wywolan, nalezace do od¬ biornika wywolan Rlt w nastepnem zas po¬ lozeniu — dwa wysizukiwacze wywolan, nalezace do odbiornika wywolan R2 i t. d.Przelaczanie odbywa sie wtedy w znany sposób, t, j. ten wyszukiwacz wywolan, któ¬ ry pierwszy znajdzie linje wywolujaca, zo^ staje zajety w polaczeniu, inne zas wyszu¬ kiwacze wywolan zatrzymuja sie. Nalezacy do niego odbiornik wywolania moze byc wtedy zapocmoca swego wyszukiwacza sznu¬ rowego polaczony z linja laczaca, bedaca w polaczeniu.Czas, potrzebny do przelaczania w celu polaczenia linji abonenta z odbiornikiem wywolan, moze byc zmniejszony, jezeli u- rzadzenie przelaczajace bedzie wykonane w taki sposób, aby wolny odbiornik wywo¬ lan byl przedtem laczony z jedna z przy¬ naleznych linij laczacych, wolna w tej chwili. W tym przypadku) przy wywolaniu bedzie uruchomiany tylko wyszukiwacz wy¬ wolan, nalezacy do tej linji, przyczem inne linje laczace i wyszukiwacze, nalezace do tego samego odbiornika wywolan, które nie byly juz przedtem zajete, beda ozna¬ czane jako zajete. Odbiornik wywolan mo¬ ze laczyc sie isamoczynnie z inna linja la¬ czaca po dokonaniu polaczenia. W ukladzie wedlug wynalazku lmja abonenta zostaje laczona w nastepstwie z odbiornikiem wy¬ wolan, to jest w tej samej chwili, gdy od¬ powiedni wyszukiwacz polaczen zostaje la¬ czony z linja abonenta.Wazna zalete wynalazku stanowi to, ze pozwala on na uzywanie zwyklych prze¬ kazników elektromagnetycznych do lacze¬ nia odbiorników wywolan z linja laczaca.Jest to oczywiscie mozliwe równiez w zna¬ nym ukladzie wedlug fig. 1, lecz w tym o- atatnim ukladzie takie urzadzenie byloby bardzo nieekonomiczne jako uzaleznione od wielkiej liczby przekazników, potrzeb¬ nych w tym przypadku. W ukladzie wedlug fig. 1 liczba przekazników, potrzebnych i przypadajacych na jedna linje laczaca, jest równa liczbie odbiorników wywolan, pod¬ czas gdy uklad wedlug fig. 2 wymagaj tyl¬ ko po jednym przekazniku na jedna linje laczaca. Wynalazek umozliwia przeto cal¬ kowite wyeliminowanie wyszukiwaczy wy¬ wolan lub wyszukiwaczy rejestrów, uzywa¬ nych dotychczas. W praktyce nie znaczy to jednak, ze takie wyszukiwacze mwza — 3 ¦ —byc zastapione przekaznikami, poniewaz juz w znanych ukladach, {posiadajacych wy¬ szukiwacze, kazda Moja laczaca jest zaopa¬ trzona w przekaznik, w celu uskutecznia¬ nia polaczenia koncowego z odbiornikiem wywolan. Poniewaz takie przekazniki (juz istniejace) moga byc w ukladzie wedlug wynalazku natychmiast uzywane ido lacze¬ nia odbiorników wywolan, iprzeto wynala¬ zek ten daje bezposrednia oszczednosc na wymienionych wyszukiwaczach. Jednocze¬ snie uzyskuje sie korzysc natychmiastowe¬ go laczenia odbiornika wywolan z linja la¬ czaca.Fig. 3 przedstawia postac wykonania wynalazku, w której szereg odbiorników wywolan jest wspólny dla dwóch grup li¬ nij laczacych Glf G2, odpowiadajacych dwom grupom abonentów, liczacym kazda piecset abonentów. Kazda grupa Gl9 G2 za¬ wiera, jak przedtem, trzydziesci dwie linje laczace F. Przyjmuje sie, ze szesnascie od¬ biorników wywolan wystarcza do polaczo¬ nego ruchu we wspomnianych dwóch gru¬ pach. Uklad jest wtedy wykonany w taki sposób, ze kazdy odbiornik wywdlan moze laczyc sie z szeregiem linij laczacych w obydwóch grupach, przyczem rózne odbior¬ niki wywolan sa rozdzielone pomiedzy roz¬ maite linje laczace w kazdej specjalnej grupie w podobny sposób, jak wedlug fig. 2.W ten sposób tylko dwie linje laczace w kazdej grupie beda przydzielone do kazde¬ go odbiornika wywolan. W innym przypad¬ ku laczenie odbiorników wywolan z linja- mi laczacemi i laczenie linij laczacych z li- njami abonentów moze byc uskuteczniane w podobny sposób, jak to opisano w zwiaz¬ ku z fig. 2.Fig. 4 przedstawia postac wykonania, w której jest trzydziesci piec odbiorników wy¬ wolan wspólnych dla pieciu grup linij la¬ czacych G-l do G5, przyczem kazda grupa odpowiada pieciuset linjom abonentów i za¬ wiera najlepiej trzydziesci piec linij' lacza¬ cych, t. j. tyle, ile jest odbiorników wywo¬ lan. Kazdy odbiornik wywolan moze byc wtedy laczony tylko z jedna lin ja laczaca w kazdej grupie w sposób, przedstawiony na rysunku.Fig. 5 przedstawia wreszcie odmiane u- kladu wedlug fig. 4, wedlug której kazdy odbiornik wywolan moze byc laczony z dwiema linjami laczacemi w kazdej gru¬ pie, przyczem jednoczesnie kazda linja la¬ czaca moze otrzymywac polaczenie z dwo- ma odmiennemi rejestrami, jak to zazna¬ czono kólkami w punktach przeciecia sie rozmaitych linij. Wskutek uzyskanej w ten sposób zwiekszonej moznosci (polaczen licz¬ ba odbiorników wywolan i liczba linij la¬ czacych moze byc zmniejszona w porów¬ naniu z ukladem wedlug fig. 4. W ukla¬ dzie wedlug fig. 5 sa w ten sposób trzydzie¬ sci dwa odbiorniki wywolan wspólne dla wszystkich grup abonentów, przyczem kaz¬ da grupa posiada tylko trzydziesci dwie li¬ nje laczace.Fig. 6 przedstawia zastosowanie wyna¬ lazku do ukladu telefonów automatycz¬ nych, t j. do ukladu, posiadajacego reje- "sfcry i wybieracze, napedzane mechanicz¬ nie, przyczem wybieracze te naleza do ty¬ pu wybieraczy z ramieniem kontaktowem, obracajacem sie i jednoczesnie poruszaj a- cem sie w kierunku promienia w tej samej plaszczyznie. Uklad ten bedzie objasniony w podanym ponizej opisie czynnosci prze¬ laczania.Wskutek wywolania przekaznik linjo- wy LR wzbudza sie w zwykly sposób, przy¬ czem na kontakcie 1 tego przekaznika za¬ myka sie obwód przekaznika grupy LGR, wspólnego dla danej grupy abonentów.Przekaznik LGR zamyka na kontakcie 2 obwód przekaznika uruchomiajacego SSR2.Przekaznik SSR2 jest wspólny dla wszyst¬ kich linij abonentów w grupie pieciuset.Wzbudzony przekaznik SSR2 zamyka sze¬ reg obwodów 3 szeregu wyszukiwaczy wy¬ wolan S, wolnych w danej chwili. Obwody te przechodza poprzez kontakty rozdziela- .— 4 —cza wywolan SS+ który jest Uruchomiony po wzbudzeniu jego elektromagnesu obracaja¬ cego wedlug obwodu 4. W pierwszej tylko chwili obwody 3 sa zamkniete wzgledem tych wyszukiwaczy wywolan S, które sa po- laczone z kontaktami vt polozeniu, obranem w danej chwili przez rozdzielacz wywolan.Przy normalnem polozeniu przelacznika stopniowego SOS wyszukiwacza wywo¬ lan dbwód 3 pirzebiega poprzez kootakt tego przelacznika, co daje pewnosc, ze przelacznik stopniowany przyjmuje swe polozetoie normalne. W obwód 3 jest wla¬ czony przekaznik RSS, który zamyka teraz obwód 6, zawierajacy przekaznik RS5, któ¬ ry ze swej strony zamyka obwód 7 elek¬ tromagnesu CVS, obracajacego wyszuki¬ wacz. Wyszukiwacz ten zostaje uruchomio¬ ny w celu odnalezienia tego szeregu kon¬ taktów,- do którego jest dolaczona linja wywolujaca. Ptaekaznik i?S5 zmienia wtedy obwód 3 w taki sposób, ze przekaznik RSg zamiast w obwodzie 2 jest teraz wzbudz&i- ny w obwodzie 8, zawierajacym równiez przekaznik wylaczajacy SSR4. Ten ostatni przekaznik jest tak nastawiony, ze zostaje wzbudzony dopiero wtedy, gdy pewna licz¬ ba przekazników RS8 zostala przedtem wlaczona równolegle do obwodu 8. Dzieki temu ukladowi liczba uruchomianych wy¬ szukiwaczy jest ograniczona, poniewaz prze¬ kaznik SSR4 po swem wzbudzeniu sie prze¬ rywa obwód 4, a wiec zatrzymuje rozdzie¬ lacz wywolan. Gdy wyszukiwacz znajdzie wspomniany iszereg kontaktów, wówczas zo¬ stanie zamkniety obwód 9, zawierajacy przekaznik próbujacy RSlt który to prze¬ kaznik wlacza sie nai kontakcie 10 w swój wlasny obwód przytrzymujacy oraz zamy¬ ka obwód 11, zawierajacy przekaznik RS4 o niewielkiej opornosci, wskutek czego przekaznik i?55 zostaje zwarty, a wiec tra¬ ci swe wzbudzenie.Uruchomiajace przekazniki /?S5 wszyst¬ kich wyszukiwaczy wywolan, nalezapycli do tego samego rejestru RSG, sa przylaczone równolegle dio czesci dbwodti 6/wychodza¬ cej z rejestru; Wiskuftek równoleglego przy¬ laczenia przekaznika RSA do tej wspomnia¬ nej czesci obwodu 6 kme wyszukiwacze wy¬ wolan zostaja oznaczone jako zajete, po¬ niewaz odnosny przekaznik RS ^ nie moze wtedy przyciagnac .swej kotwicy. Gdy prze¬ kaznik RS\ zostal wzbudzony, wówczas ob¬ wód 7 zostal przerwany, a ruch obrotowy wyszukiwacza zatrzymany. W tym samym czasie przelacznik stopniowy SOS zostal wzbudzony wedlug obwodu 12, dzieki cze¬ mu przesunal sie do swego polozenia trze¬ ciego. W tern polaczeniu obwód 13 zostaje zamkniety zapomoca elektromagnesu CRS, wskutek czego wyszukiwacz jest urucho¬ miony w kierunku promienia. Gdy wyszu¬ kiwacz znajdzie wywolujaca linje abonen¬ ta, wtedy zostaje zamkniety nowy obwód 14 przekaznika próbnego RSr. Przekaznik ten wzbudza sie i przerywa obwód 13, czy¬ li wybieracz zatrzymuje sie. Jednoczesnie elektromagnes obracajacy przelacznica sftop- niowego wzbudza sie wedlug obwodu 15, dzieki czemu przekaznik stopniowy ustawia sie w swe polozenie czwarte, W polozeniu tern obwód 16 zostaje zamkniety wzgledem tego przekaznika RS9, który laczy rejestr REG z omawiana linja laczaca. Po wlacze¬ niu rejestru w obwód sygnal brzeczykotwy zostaje wyslany w znany -sposób do wywo¬ lujacego abonenta, który wtedy wysyla w znany isposób impulsy pradu, które uru¬ chomiaja przekaznik RR4 w rejestrze, dzie¬ ki czemu ten ostatni nastawia sie na po¬ trzebny numer. Gdy to nastapilo, zostaje uruchomiony wybieracz danej grupy, gdyz zostal przedtem zamkniety obwód, zawie¬ rajacy odgalezienie linji La. Nastawienie wybieracza odbywa sie w znany sposób za¬ pomoca wysylania impulsu wstecznego po¬ przez odgalezienie ilinji Lb. Impuls ten uru¬ chomia przekaznik RR7 rejestru. Po doj¬ sciu do skutku polaczenia wywolywanego zostaje zamkniety obwód 17, dzidki czemu przelacznik stopniowy ustawia sie w polo- — 5 —zenie szóste, które jest polaczeniem rozmo¬ wy. Jednoczesnie odlacza isie rejestr, któ¬ ry inoze byc uzyty potem do uskutecznie¬ nia polaczen pojprzez inne linje laczace, nalezace do tego rejestru. Dojpóki rejestr dziala, dopóty przynalezne do niego linje laczace, niepo&redmczace w rozmowie, sa oznaczone jako zajete, a mianowicie dzie¬ ki temu, ze kontakt 18 w obwodzie 6 jest otwarty; konitakt ten zosttaje zamkniety tyl¬ ko wtedy, gdy rejestr przybiera siwe polo¬ zenie wyjsciowe. PL