Wynalazek niniejszy dotyczy urzadze¬ nia rentgenowskiego, zawierajacego przy¬ najmniej jeden kabel wysokiego napiecia z powloka metalowa, polaczona z oslona me¬ talowa, w której zamknieta jest lampa Roentgena. Metalowa oslona lampy Roent¬ gena jak równiez i okladzina kabla moga byc podczas pracy uziemione, wskutek czego urzadzenie rentgenowskie nie posia¬ da na swej powierzchni, praktycznie bio¬ rac, zadnej czesci, znajdujacej sie pod na¬ pieciem, co pozwala bez obawy nadawac lampie Roentgena rózne polozenia.W takiem urzadzeniu rentgenowskiem mozna zastosowac lampe Roentgena o cal¬ kowicie szklanej sciance w ksztalcie walca, która w razie potrzeby powleka sie izola¬ cyjnym materjalem posrednim i która oto¬ czona jest uziemiona oslona metalowa, przez która przeprowadzone sa izolowane kable wysokiego napiecia. Najwlasciwiej jest zastosowac w urzadzeniach rentge¬ nowskich wedlug wynalazku lampe Roent¬ gena o sciance zewnetrznej, wykonanej czesciowo z metalu, podczas gdy niemeta¬ lowa czesc lampy jest otoczona oslona me¬ talowa. Bardzo dobre wyniki osiagnieto przy zastosowaniu takich czesciowo meta¬ lowych lamp Roentgena, w których meta¬ lowa zewnetrzna scianka lampy jest odi¬ zolowana od katody i przeciwkatody i w których metalowa oslone najwlasciwiej jest przymocowac do metalowej czesci scianki lampy,S.rodek wtórnej cewki transformatora mozna przyten* polaczyc elektrycznie z je¬ go oslona metalów^ i tern samem uziemic.Poniewaz pomiedzy uziemiona oslona me¬ talowa lampy Roentgena lub oslona trans¬ formatora i kablem, przeckodzacym przez te tuleje, istnieje wysokie napiecie, prze¬ to nalezy dlbac o bardzo dokladna izo¬ lacje* Azeby kable, celem udogodnienia trans¬ portu, mozna bylo w prosty sposób oddzie¬ lac od lampy lub zródla pradu przy jedno- czesnem otrzymaniu niezawodnej izolacji konców kalbli, które ze wzgledu na wysokie napiecie stanowia miejsca niebezpieczne, lampa i zródlo pradu lub jeden z tych przyrzadów jest w urzadzeniu rentgenow- skiem wedlug wynalazku polaczony z zyla lub zylami kabla zapomoca zlacza wtycz¬ kowego.Okazalo rzystnem, azeby czolowa powierzchnia na¬ sadki koncowej kabla przebiegala skosnie wzgledem miejscowych linij sil pola elek¬ trycznego. Niebezpieczenstwo przebicia wzdluz powierzchni nasadki koncowej ka¬ bla znacznie sie wskutek tego zmniejsza.Odpowiednie umieszczenie I kottutaktów przylacznikowych w lampie Roentgena jest umozliwione dzieki umieszczeniu na- zewnatrz lampy po jednej lub po obu jej stronach obsad z materjalu izolacyjnego, otoczonych metalowa oslona lampy, przy- czem...te obsady otaczaja przynajmniej cze¬ sciowo koncówki lampy Roentgena i sie¬ gaja do wydrazenia, utworzonego przez scianki lampy. Obsady te posiadaja kon¬ takty przylacznikowe, które sa polaczone z koncówkami lampy Roentgena i do któ¬ rych przylegaja szczelnie kontakty wtycz¬ kowe przynaleznych kabli.Nasadka koncowa kabla na stronie przeciwkatody moze takze przylegac bez¬ posrednio do drazka chlodzacego przeciw - katody. Stykajace sie ze soba powierzchnie nasadki koncowej kabla i drazka, chlodza¬ cego przeciwkatody, sa w tym przypadku scisle do siebie dopasowane.Urzadzenie wedlug wynalazku moze takze zawierac transformator wysokiego napiecia, który sluzy jako zródlo pradu dla instalacji rentgenowskiej. W tym przypad¬ ku w dajacej sie uziemiac podczas pracy oslonie metalowej transformatora umie¬ szczona jest scianka izolujaca, na której u- ntocowane sa kontakty zlacza wtyczkowe¬ go, polaczone z koncówkami wtórnego u- zwojenia transformatora; po zalaczeniu ka¬ bli ich nasadki koncowe przylegaja szczel¬ nie do scianki izolujacej.Katoda zarowa lampy Roentgena po¬ siada dwa druty doprowadzajace, wiec ka¬ bel, zasilajacy katode zarowa, posiada na obu koncach po dwa kontakty zlacza wttyczkowego. sNjlepiej jest wykonac te kontakty jako walce wspólosiowe. Odpo¬ wiadaja im dwa wspólosiowe kontakty zla¬ cza wtyczkowego, polaczone z obu przewo¬ dami doprowadzajacemi katody zarowej.Celem przylaczenia lampy do transfor¬ matora wsuwa isie koncówki kabli do sluza¬ cych do tego celu otworów w meftalowych oslonach lampy Roentgena i transformato¬ ra az do scislego zatkniecia sie powierzchni czolowych nasadek kabli z odpowiedniemu powierzchniami koncówek lampy i trans¬ formatora. Nasadki koncowe kabli znajdu¬ ja sie wtedy przynajmniej czesciowo we wnetrzu metalowej oslony lampy Roentge¬ na wzglednie transformatora. Poza na¬ sadka koncowa dobrze jest .umiescic na ka¬ blu pierscien metalowy, otaczajacy kabel i przylegajacy szczelnie do nasadki konco¬ wej. Powierzchnie rozdzialu miedzy ta na¬ sadka a metalowym pierscieniem najlepiej jest wykonac skosna wzgledem osi ka¬ bla.Przymocowanie kabla do metalowej o- slony lampy Roentgena wzglednie trans¬ formatora moze byc uskuteczniane zapo¬ moca kapturka^ którego dno jest zaopa¬ trzone w otwór do przeprowadzania kabla - 2 -i który jest przymocowany db metalowej oslony, (tak ze obejmuje przynajmniej czesciowo nasadke koncowa kabla lub przylegajacy do niej pierscdten metaliowy.Kapturek ton moze byc nagwintowany i wkrecony na odpowiednia nasade gwinto¬ wana metalowej oslony lampy Roentgena.W wielu przypadkach kapturki moga two¬ rzyc jednoczesnie elektryczne polaczenie zewnetrznego plaszcza kabla z oslona lampy Roentgena wzglednie transforma¬ tora.Urzadzenia wedlug wynalazku mozna bardzo latwo i szybko skladac i rozbierac.Poniewaz poszczególne czesci! moga byc stosunkowo lekkie, przeto urzadzenie to moze byc z latwoscia przenoszone przez jedna osobe. Wymiary tego urzadzenia moga byc bardzo nieznaczne. Dla ulatwie¬ nia przenoszenia 'transformatora mozna przymocowywac do oslony transformatora uchwyt, zamykajacy oltwór lub otwory na kable. Zapobiega to jednoczesnie wyply¬ waniu nazewnatrz oleju przez otwory o- slony.Wymialaaek jest tytulem przykladu wy¬ jasniony fcrzy ipomocy jednej jego postaci wykonania, uwidocznionej ma rysunku, na którym fig. 1 przedstawia urzadzenie rent¬ genowskie wedlug wynalazku, w którem lampa Roentgena! i transformator sa pola¬ czone zapomoca kabli wysokiego napiecia, powierzchnia zas calego urzadzenia za¬ opatrzona jest w uziemiona powloke me¬ talowa, fig. 2 — szczególy wykonania lam¬ py Roentgena, transformatora i polaczenia kablowego, fig. 3 — czesc urzadzenia we¬ dlug fig. 2, przyczem na fig. 3 uwidocznio¬ no wyraznie polaczenie elektryczne i za¬ mocowanie mechaniczne kabla na stronie katody lampy Roentgena, fig. 4 przedsta¬ wia widok zboku obsady z materjalu izo¬ lacyjnego, wsunietej w oslone na stronie katody lampy Roentgena, fig. 5 — pola¬ czenie na sftrtonie przeciwksbtody, w którem obsada izolacyjna jest umieszczona bezpo¬ srednio na drazku praeciwkatody, fig. 6 — transformator, w którym fcable wysokiego napiecia zastapione sa uchwytem.Na fig: 2 lampa Roentgena jest ozna¬ czona, cyfra 1, kable wysokiego napiecia z medalowym plaszczem zewnetrznym cy¬ frami 2 i 3, transformator zas — cyfra 4.Lampa Roentgena posiada scianke, sklada¬ jaca sie z czesci szklanych 5 i czesci me¬ talowej 6. Czesc metalowa scianki posiada ksztalt pierscienia i jestt na obydwóch kon¬ cach przypojona do czesci szklanych scian¬ ki lampy Roentgena. Metalowa czesc scianki na)wlasciwiej jeslt wykonac z ze¬ laza chromowego. Zarówno przefciwkatoda 7, jak i plaszcz 8 katody zarowej sa umie¬ szczone wewnatrz metalowej czesci scian¬ ki i sa od niej odizolowane, bedac przy¬ mocowane do konców czesci saklanych scianki. W czesci metalowej miesci sie o- kienko 9, sluzace do przepuszczania promie¬ ni Roentgena. Do przeciwkatody przymo¬ cowany jest drazek chlodzacy 10, sluzacy do odprowadzania energji cieplnej, wytwa¬ rzajacej sie nla przeciwkatodzie. Drutty do¬ prowadzajace 11 i 12 katody zarowej 13 sa wtopione szczelnie do splaszczonej cze¬ sci 14 rurki kolnierzowej 15, której kol¬ nierz jest spojony ze szklana czescia scian¬ ki lampy. Katodla zarowa 13 jest umie¬ szczona wewnatrz plaszcza metalowego 8 przed otworem tego plaszcza, przez który elektrony docieraja do przeciwkatody. Po obu strontach metalowej czesci scianki lam¬ py umocowane sa metalowe oslony 16, o- taczajace prawie calkowicie lampe Roent¬ gena i tworzace wraz z metalowa czescia scianki lampy jednolita powierzchnie me¬ talowa. Oslony te posiadaja otwory na kable wysokiego napiecia oraiz kilka otwo¬ rów 17 (fig. 3) na koncach oslon, przez które powietrze moze doplywac pomiedzy lampe Roentgena a oslony metalowe. Szkla¬ na czesc lampy Roentgena jest ma oby¬ dwóch stronach szczelnie otoczona walco- watemi tulejami izolujacemi 18. Tuleje te - 3 -leza zatem pomiedzy szklana scianka a o- slona metalowa.Lampa Roentgena jest polaczona z transformatorem 4 zapomoca jednego jed¬ nozylowego i jednego dwuzylowego ka¬ bla wysokiego napiecia 2 wzglednie 3, któ¬ re otoczone sa plaszczami metalowemu.Transformator 4, zamkniety zgóry za¬ pomoca scianki izolacyjnej 19, jest umie¬ szczony w napelnibnem olejem naczyniu metalowem 20, któire polaczone jest ze srodkietm cewki wtórnej i uziemione. Wsku¬ tek takiego ukladu polaczen napiecie prze¬ bijajace, jakie muisi wytrzymywac izolacja lamipy ii kalbla, okresla sie tylko polowa napiecia roboczego, wskutek czego oprócz oszczednosci na .maJterjiale osiaga sie zwar¬ tosc budowy urzadlzenia. Oba kable wyso¬ kiego napiecia 2 i 3 posiadaja nasadki kon¬ cowe 21, 22, 23, 24, wykonane z dobrego ma¬ terialu izolacyjnego, np. ze sztucznej zywi¬ cy. Te naisadki koncowe, posiadajace wiek¬ sza srednice od kabla, posiadaja, jak to wyraznie uwidoczniono na fig. 3, powierzch¬ nie falista 25, wskutek czego niebezpieczen¬ stwo przebicia wzdluz tych powierzchni jedt zmniejszone. Izolacyjna czesc kabla siega az do wnetrza nasadki koncowej i przylega do niej mozliwie sizczelnie bez po¬ zostawiania jakiejkolwiek przestrzeni po¬ wietrznej. Przewód kabla przedluzony jest do nasadki koncowej i jest pnzez nia mozli¬ wie szczelnie otoczony. Nasadki 23, 24 sa zaopatrzone w kontakty wtyczkowe 27, po¬ laczone z zyla kabla. Kontakty te sluza do elektrycznego polaczenia zyly kabla z prze- ciwkatoda wzglednie z odpowiedbim bie¬ gunem wtórnej cewki transformatora. Kaz¬ da z nasadek koncowych 21 i 22 jeist zaopa¬ trzona w dwa wspólosiowe kontakty wtycz¬ kowe 26 i 27, polaczone z zylami kabla.Kontakty te sluza do elektrycznego pola¬ czenia zyl kabla z drutami doprowadzaja- cemi 11 i 12 katody zarowej. Promienie krzywizny czesci przewodzacych koncówek kabli sa dobrane mozliwie duze celem zmniejszenia niebezpieczenstwa przebicia.Powierzchnie czolowe 28 nasadek kabli nie sa proistopadle do zyl kabli i nie przebie¬ gaja równolegle do istniejacych tam linij sil pola elektrycznego, lecz posiadaja, jak to lepiej uwidocznione jest na fig. 3, kie¬ runek skosny wzgledem osi kabli.Drazek chlodzacy 10 pnzeciwkatody po¬ siada koniec kulisty 29, zaopatrzony w o- twór walcowy 30, w który mozna wsunac kontakt wtyczkowy 27 nasadki koncowej 23, przyczem czesc czolowej powierzchni nasadki 23 przylega scisle do czesci po¬ wierzchni kulistego konca drazka chlodza¬ cego. Na sciance izolacyjnej 19 transfor¬ matora znajduja sie wspólosiowe kontakty wtyczkowe 33 i 34, tworzace z kontaktami 26 i 27 nasadki 22 zlacze wtyczkowe, oraz kontakt 36, odpowiadajacy analogicznie kontaktowi 27 nasadki1 24. Scianka 19 po¬ siada wystepy cylindryczne 37, które obej¬ muja nasadki koncowe 22 i 24 kabli wy¬ sokiego napiecia. Kontakt 33 jest polaczo¬ ny z jednym koncem wtórnej cewki trans¬ formatora, kontakt zas 34 laczy sie z od¬ powiednim zaczepem tego uzwojenia tak, ze pomiedzy tenii kontaktami wystepuje nieznaczne napiecie, potrzebne do dostar¬ czania pradu zarzenia, katodzie zarowej.Wewnatrz metalowej oslony lampy Roentgena, lecz naizewnatrz isiamej lampy, na stronie katody zarowej lampy Roent¬ gena umieszczona jest, jak to wyraznie u- widoczniono na fig. 3, obsada 38 z mate- rjalu izolacyjnego, np. ze sztucznej zywi¬ cy, która siega az do komory 39, która two¬ rzy szklana scianka lampy. Druty dopro¬ wadzajace 11 i 12 katody zarowej sa przeprowadzone przez obsade 38, a mia¬ nowicie przechodza przez male rurki me¬ talowe 39 i 40, polaczone elektrycznie ze wspólosiowemi kontaktami wtyczkowemi 41 i 42, przymocowanemi do obsady 38. Dru¬ ty doprowadzajace sa utrzymywane w rur¬ kach 39 i 40 zapomoca srub 43 i 44. Przy zakladaniu nasadki koncowej 21 kabla 3 — 4 —do otworu metalowej oslony lampy Roent¬ gena kontakty 26 i 27 zostaja wsuniete do kontaktów 41 1.42. Nasadka 38 jest uksztal¬ towana tak, ze przylega ona sizczelnie do nasadki 21. Powierzchnia rozdzialu nasad¬ ki 21 i obsady 38 przebiega skosnie do kie¬ runku linij sil pola elektrycznego. Obsada 38, celem umozliwienia obiegu powietrza, posiada splaszczona powierzchnie 45, jak to wyraznie przedstawiono na fig. 4 ry¬ sunku, Niazewnatrz lampy Roentgena, szere¬ gowo z katoda zarowa wlaczony jest opor¬ nik 46, który ogranicza do okreslonej war¬ tosci prad zarzenia.Do nasadek koncowych kabli przyle¬ gaja pierscienie metalowe 47 (fig. 3). Po¬ wierzchnia dzialowa miedzy nasadka kon¬ cowa, 21 a pierscieniem 47 jest skierowana skosnie wzgledem osi kabla, a mianowicie jest wygieta w kierunku przewodu pradut Kable przymocowuje sie do lampy Roent¬ gena wzglednie do transformatora zapo- moca kapturków nagwintowanych 48 (fig. 3).Kapturek 48 obejmuje pierscien 47 oraz czesc naisadki koncowej 21. Kapturek ten moze byc wkrecony na zaopatrzona w gwint nasade 49 metalowej oslony lampy Roentgena. Nasadka 21 zostaje przytem przycisnieta do obsady 38, a jednoczesnie powstaje elektryczne polaczenie miedzy kontaktami 26 i 27 oraz 41 i 42. W ten sam sposób mozna polaczyc kabel iz trans¬ formatorem i przeciwkatoda lampy Roent¬ gena. Kapturki 48 zapewniaja elektryczne polaczenie metalowe plaszcza zewnetrzne¬ go kabla z metalowemi oslonami lampy Roentgena i transformatora, wskutek czego uziemienie metalowej oslony transformato¬ ra powoduje jednoczesnie uziemienie me¬ talowej oslony lampy Roentgena i metalo¬ wego zewnetrznego plaszcza kabla. Na o- slonie transformatora jest w tym celu u- mieszczony zacisk 50 do uziemiania.Kable 2 i 3, zaopatrzone w metalowy plaszcz zewnetrzny, sa gietkie. W tym celu zastosowany jest gietki .metalowy plaszcz zewnetrzny. Taki plaszcz moze sie skladac z duzej liczby pierscieni, które, be¬ dac przymocowane do siebie, sa jednak wzgledem siebie ruchome i stanowia razem metalowy plaszcz zewnetrzny 'kabla.Fig. 5 przedistawia nieco odmienna po- stac konca pnzeciwkatody lampy Roentge¬ na. Koniec drazka chlodzacego jest przy¬ tem otoczony bezposredbio obsada izola* cyjna 52, która siega az do wydrazenia, które tworzy scianka szklana lampy.Urzadzenie rentgenowskie wedlug wy¬ nalazku mozna bardzo latwo rozbierac, od¬ krecajac kapturki 48 i wyjmujac kable z otworów w metalowych oslonach lampy i transformatora. Dla udogodnienia przeno¬ szenia transformatora mozna w otworach na kable umiescic uchwyt 51, (fig. 6).Uchwyt ten przymocowywa sie zapomoca kapturków nagwintowanych 53, nakreca¬ nych na odpowiednie jnasady metalowej od¬ slony 20 transformatora, przyczem uchwyt ten tworzy jednoczesnie zamkniecie otwo¬ rów w oslonie transformatora. PL