PL161114B1 - Sposób wykrywania substancji toksycznych przenikających z powietrza do wody - Google Patents

Abstract

Sposób wykrywania substancji toksycznych przenikających z pow ietrza do wody, znamienny tym, że porów nuje się przeżywanie skorupiaków D aphnia m agna w dwu identycznych naczyniach z w odą i zawierających takie same objętości wody pobrane korzystnie z trwałej hodowli tego gatunku bez obecności glonów, przy czym jedno z naczyń otwiera się w badanym miejscu na okres prób, a drugie naczynie pozostaw ia się zam knięte, po czym w ustalonych odstępach czasu dokonuje się obserwacji żywotności D aphnia m agna traktując naczynie zamknięte jako próbę kontrolną.

Description

Przedmiotem wynalazku Jest sposób wykrywania substβncJi toksycznych dla zwierzęt przenikających z powwetrza do wody.

Jako źródła skażeń wody bierze się głównie pod uwagę stałe subβtancJe, lub ich roztwory dopływajęce ze ściekam. Mało znane Jest natomiast przenikanie trucizn do wody ze skażonej atmoosary. Nie ma taż odpowwednich prostych sposobów badania tego zjawiska i wykrywania w wodzie zwięzków toksycznych pochodzęcych z atmoosery. Mogę być wykorzystywana do tego znana mmtody fizyko-chemiczne, wymaaaję one Jednak stosowania drogiej i skomplikowanej technicznie aparatury, tym bardziej skommUkowaanJ, im większe czułość badań Jest lożądaca.

Celem wynalazku jest opracowanie prostego sposobu biologicznego, ummoliwiającago wykrywanie słabych skażeń wody pochodzęcych z lot^iθJrze, przy czym Jako drogę prowadzęcę do tego celu przyjęto znalezienie odpowwednich organimmów żywych i wykoozystanie ich wrażliwości na substancje toksyczne.

Istota wynalazku polega na tym, że porównuje się przeżywanie skorupiaka Daphnia magna w dwu Identycznych naczyniach z wodę zawierających takie same objętości wody pobranej korzystnie z trwałej hodowwi tego gatunku, bez obecności glonów. Jedno z naczyń otwiera się w badanym miejscu na okres prób, a drugie pozostawia się iamnn^tJ, po czym w ustalonych odstępach czasu dokonuje się odBarw^ci żywotności Daphnia magna, traktujęc naczynie zamknięte Jako próbę kontrolnę.

Sposób według wynalazku pozwala na wykrywanie w wodzie śladowych ilości toksycznych eut^s s a^nn c j., pochodzących z powieJΓza, a tym samym pośrednio wykrywanie niewielkich stężeń eubstancJi trujących zawartych w powiβJrzu. Innymi słowy sposób służy do Jednoczesnego badania stanu zatrucie dwu środowisk - wodnego i atmosfery a zarazem do ustalenia trującego oddziaływanie zawartych w nich eubstancJi toksycznych na zwierzęta wodne. Sposób nie wymaga praktycznie żadnej aparatury technicznae, a Jedynie założenia hodowwi laboratoryjnej Oephoma magna w pomieszczaniu wolnym od chemicznego skażenia atmoosary. Powinna to być hodowle trwała, dajęca osobnnki o dobrej kondyycj. Można to osięgnęć poprzez odpowwednie karmienie skorupiaków orez rozrzedzenie pop^acci drogę odławiania.

Sposób wykrywania eυbstannJi toksycznych według wynalazku zostanie przedstawiony w następującym przykładzie wykonnaća.

Do dwóch słoików szklanych typu twist o pojemności 250 cm z zakręcanę pokrywkę pobiera się po 200 cm wody z laboratoryjnej hodowwi Daphrnia magna wraz z kilkunasooma osobnikami tego gatunku. Oba słoiki zamyka się szczelnie na miejscu, e następnie przenosi do pomieszczenia, w którym ma następie badanie na obecność toksyn w lowiθJΓiu. A pomieszczeniu tym Jeden za słoików otwiera się, a drugi zamicnnęty, odcięty od kontaktu z atmosferę

161 114 pozostawia Jako próbę kontrolną. Po zanotowaniu daty 1 godziny rozpoczęcia testu dokonuje się obserwwaji zachowania się Daphnia w obu słoikach w małych odstępach czasu np. co 12 godzin. Podczas obserwaajl notuje się czas, po którym kolejno wystąpiły u Daphnia zaburzenia ruchu /kołowanie, utrata zdolności pływania/, padły pierwsze osobbiik, padły wszysskie osobnnki DbsθrwanJi dokonuje się Jednocześnie w słoiku otwartym i zamkniętym,, Wyżej wymienione objawy stwierdzono u Dapłmia w próbie otwartej przy równoczesnym ich braku w próbie zar^nnętej /kontrolnej/ świadczę o obecności w powwatrzu trujęcej subβtaniJJ, która przenikajęc z atm^^fery do wody doprowadza ostatecznie do śmierci Daphnia w otwartym naczyniu.

Sposób według wynalazku daje także mmoliwość ustalenia czasu, po którym trujęcy czynnik wprowadzany do pomieszczenia przestaje działać. Należy w takim przypadku powtarzać testy co 2 - 4 tygodnie aż do stwierdzenia braku toksyny w powwetrzu.

Dla ustalenia szczegółowych wyników stosowania sposobu według wynalazku przeprowadzono testy z Daphnia magna w pomieezczeniu, w którym wcześniej dokonano fum-ę^^aci środkiem owadobójczym o nazwwe .“Vinylostp·^, stosowanym m.in. do odkaraluszanla pomieszczeń. Składnikiem czynnym tego środka jest zwięzek chemiczny o nazwie “Oichlorofos* · Testy zaczęto przeprowadzać po 20 dniach od fumiganJi pomieszczeń w odstępach średnio jeden raz na tydzień.

W pierwszych tygodniach i miesięcach skorupiaki Daphia padały już przed upływem doby. W 6 - 8 mietięcu przeżywały 2, 3, 4 doby, a w 11-tym miesiącu ginęły po 3 - 4 dobach. Próby wykθnany, że spadek toksyczności powwetrza następował bardzo powwli. Pomimo przeprowadzania częstego wietrzenie pomieszczeń trujęce skutki fumigaaJl utrzymywały aię Jaszcza po 330 dniach od zabiegu. Identyczne próby przeprowadzane równolegle w pomieszczeniach nie poddanych fuUggacj, nie ginięcia Daphnn.

Stosowanie sposobu według wynalazku ukazuje tylko pośrednie oddziaływanie toksycznego środka na wodne skorupiaki, ponieważ środek ten zaledwie w niewielkiej części trafia do wody z ati^ser^. Pozwala to Jednak wyobrazić sobie skalę wielokrotności szkodliwego oddziaływania tego Jak i innych środków owadoobjczych w przypadku bezpośredniego dostawania się ich do środowiska wodnego. Poi^^2^<^<^^r^:^e obserwowany zanik ryb w naszych rzekach Jest przypuszczalnie wynikiem stosowania tych środków.

Przeprowadzona testy wyksazły, że ważne Jest, by do prób wykrywania ^basen^i toksycznych używać wody o takiej samej objętości i takiej samej powaerzchnl lustra wody w naczyniu, zwracajęc uwagę by nie było w niej glonów. ObβJiość glonów osłabia toksyczne działanie insektycydów.

Stwierdzono, iż Daphnia magna jest wrażliwa nie tylko na insektycydy, ale także na szereg innych subbsanncj. Jak np. na obecne w powwetrzu cząstki formaainy, czy lotna zwięzki zawarte w pastach do podłóg.

Sposób według wynalazku może być z powodzeniem stosowany także w warunkach domowych każdej rodziny dla zbadania czystości iowtetrza w pomieszczeniach mieszkalnych.

161 114

Zakład Wydawnictw UP RP. Nakład 90 egz. Cena 10 000 zł

Claims (1)

1. Zastrzeżenie patentowe

   Sposób wykrywania substancji toksycznych przenikających z powietrza do wody, znamienny tym, ża porównuje się przeżywanie skorupiaków Daphnia magna w dwu identycznych naczyniach z wodą i zawierających takie sama objętości wody pobrane korzystnie z trwałej hodowwi tego gatunku bez obecności glonów, przy czym Jedno z naczyń otwiera się w badanym miejscu na okres prób, e drugie naczynie pozostawia się zamnn^ąe, po czym w ustalonych odstępach czasu dokonuje się obaer-waci żywotności Daphnia magna traktując naczynie zamknnęte Jako próbę konnrolnę.