Przedmiotem niniejszego wynalazku jest urzadzenie mechaniczne, które, pod wzgle¬ dem odpowiadania powyzszym wymaganiom i mozliwosci urzeczywistnienia warunków strzalu z samolotu, przedstawia nastepu¬ jace cechy charakterystyczne: 1. mozliwem jest zrzucanie pocisków albo kolejno jednego za drugim, przyczem kazdy rzut jest sterowany zapomoca czyn¬ nosci specjalnej, albo tez serjami, przyczem kazda czynnosc steruje zwolnienie (rzut) calej serji pocisków; 2. czynnosc kierowania rzutem ograni¬ cza sie do czynnosci mechanicznej, wyma¬ gajacej tylko bardzo malej energji, miano¬ wicie w przedstawionym wypadku nacisnie¬ cia palcem na cyngiel, umieszczony na ru¬ chomej raczce; 3. liczba pocisków opuszczanych w jed-nej serji daje sie regulowac dowolnie przez czynnosc uprzednia, wykonana przed strza- 4! w wypadku kolejnego zrzucania po¬ cisków, kazdy pocisk zostaje zwolniony w czasie bardzo krótkim i zawsze stalym,* li¬ czac od chwili wykonania czynnosci, powo¬ dujacej zwolnienie (rzut); 5. w wypadku zrzucenia pocisków se- rjami, pierwszy pocisk zostaje równiez zwolniony w czasie bardzo krótkim i sta¬ lym, liczac od chwili czynnosci, powodu¬ jacej zwolnienie (rzut), a nastepne rzuty pocisków nastepuja po sobie w odstepach czasu jednakowych, których trwanie moz¬ na regulowac dowolnie przez czynnosc wy¬ konana przed strzalem; 6* przyrzad sterujacy zawiera czesci wskazujace o znakach latwo czytelnych, które podaja liczby pocisków, zrzuconych lub pozostajacych do zrzucenia, jakotez licz¬ be pocisków, jaka zawiera przygotowana do rzutu serja, i wskazuje czas, który ma dzie¬ lic dwa rzuty nastepujace po sobie; 7. przyrzad ten zawiera urzadzenie za¬ bezpieczajace, w którem czesci sterownicze umocowane sa na stale i w którem wszelkie oddzialywanie na raczke sterownicza pozo¬ staje bez skutku.Przyrzad sterujacy, który stanowi przed¬ miot wynalazku, jest przedstawiony w swych istotnych znamionach tylko jako przy¬ klad na zalaczonym rysunku* na którym fig, 1 przedstawia calosc instalacji urzadze¬ nia sterujacego, pednie i przyrzad do zrzu¬ cania bomb. Fig. 2 przedstawia w wiekszej skali widok w perspektywie urzadzenia ste¬ rujacego z jego nastawianym przyrzadem.Fig. 3 przedstawia odmiane urzadzenia.W postaci wykonania, przedstawionej jako przyklad, urzadzenie bedace przedmio¬ tem wynalazku jest umieszczone na przy¬ rzadzie do zrzucania bomb, w którym naste¬ pujace po sobie rzuty pocisków sa otrzymy¬ wane przez obroty czesci obracalnej, przy¬ stosowanej do tego, aby byc kierowana na odleglosc zapomoca jakiegokolwiek srodka mechanicznego: walca napednego, zazebie¬ nia, lancucha lub podobnego srodka.W takim przyrzadzie do zrzucania bomb kat obrotu, odpowiadajacy jednemu rzuto¬ wi, moze byc wybrany jako równy jakiej¬ kolwiek czesci obrotu walca, zaopatrzonego w kciuki.W przykladzie przedstawionym na ry¬ sunku ten kat rzutu odpowiada jednemu obrotowi walu glównego urzadzenia steru¬ jacego.Jednakze ten stosunek przekladni mógl¬ by byc inny. Zreszta przyrzad do zrzuca¬ nia bomb, który nie stanowi czesci wyna¬ lazku, móglby byc inny niz ten, który zostal wybrany jako przyklad i posiadac np. kciuki dla rzutów, umocowane na lancu¬ chu bez konca w ten sposób, aby zmienialy swe miejsce w stosunku do przyrzadu, sluzacego do zawieszenia pocisków, przy- czem przesuniecie wzmiankowanych kciu¬ ków od jednego pocisku do nastepnego od¬ powiadaloby jednemu obrotowi walu glów¬ nego urzadzenia sterujacego.Na fig- 1 rysunku cyfry 1, V, 1" ozna¬ czaja pewna liczbe pocisków, zgrupowanych i zawieszonych na zwalniaczach 3, 3', 3", które moga dzialac kolejno wskutek obrotu walu 2, na którym kciuki zwalniajace 4, 4\ 4" sa umieszczone kazdy pod pewnym ka¬ tem w stosunku do nastepnego. Ten wal wprawia sie w ruch za posrednictwem ped¬ ni zebatej 5, poruszanej lancuchem bez kon¬ ca 6, który z drugiej strony pozostaje w zwiazku z kolem ukladu napednego, Ten uklad napedny, którego celem jest zamagazynowanie energji potrzebnej do wywolania w chwili odpowiedniej dzialania calego przyrzadu i zwolnienia pocisków, mozna utworzyc najlepiej w postaci wiazki nici kauczukowych 8, umieszczonej wewnatrz rury i przymocowanej jednym z jej konców do stalej podpory 10, podczas gdy drugim swym koncem jest ona przymocowana do widelek 11, zlaczonych z walkiem 12, naktórym jest umieszczone kolo 7. Ta wiazka kauczuku moze w ten sposób przez okrece¬ nie okolo swej osi nagromadzic pewien za¬ sób energji, a sila poruszajaca, która ona daje, moze byc we wlasciwej chwili prze¬ niesiona przez walek 12 na kolo 7 i doko¬ nac rzutu bomb za posrednictwem lancu¬ cha 6.Na walku 12 jest umocowane równiez inne kolo, które jest polaczone lancuchem bez konca 14 z wlasciwym przyrzadem sterujacym 15, co pozwala temu ostatniemu regulowac ruchy pedni, a tern samem i ca¬ losci mechanizmu.Regulator odsrodkowy cierny 16, umie¬ szczony na walku 12 pedni, ogranicza szyb¬ kosc obrotu tej ostatniej do szybkosci, od¬ powiadajacej rzutowi serji o trwaniu mi- nimalnem.Przyrzad sterujacy 15 jest umieszczo¬ ny na samolocie wpoblizu pasazera, które¬ mu powierzono czynnosc zrzucania poci¬ sków. Zawiera on czesci przygotowujace rzut i regulacje, a nazewnatrz umieszczone sa na nim guziki do regulowania i tarcza wskazujaca.Przyrzad ten jest umieszczony na sta¬ lej plycie podstawowej 17, od której moze byc latwo odjety przez odkrecenie jednego nasrubka 18; poza plyta znajduje sie wal 19, na którym jest osadzone kolo 20, po¬ laczone z walem 12 pedni lancuchem 14; ten ostatni pozostaje zawsze w zwiazku z kolem 20, nawet gdy przyrzad sterujacy jest odlaczony od plyty podstawowej.Zwiazek walu 19 z walem glównym 21 przyrzadu sterujacego jest zapewniony przez sprzeglo 22, które w razie potrzeby moze byc natychmiast rozprzegniete.Fig. 2 przedstawia perspektywicznie ca¬ losc glównych czesci przyrzadu sterujace¬ go, przyczem calosc ta, w celu ulatwienia zrozumienia, zostala przedstawiona w inny sposób, anizeli na fig. 1. Na tej figurze uwi¬ doczniono kolo 20, poruszane lancuchem 14; wal 19 tego kola posiada czesc wewnetrzna sprzegla 22, mogacego byc zdjetem, a dzie¬ ki któremu ten wal 19 polaczony jest z jednym z konców walu glównego 21 wyzej wymienionego przyrzadu sterujacego, pod¬ czas gdy drugi koniec tego walu glównego 21 jest zaopatrzony w czesc 21a o przekro¬ ju kwadratowym.Na tym wale 21 jest umieszczony sze¬ roki kciuk oporowy 25, który moze opierac sie na jednej lub kilku zapadkach 26, 27, 28, (których jest trzy), osadzonych luzno na osi stalej 23, z których kazda spelnia specjalna, scisle okreslona czynnosc.Zapadka 26, czyli zapadka sterujaca rzut wprawia sie w ruch wprost (w celu u- suniecia jej konca z pod kciuka 25) pal¬ cem strzelca zapomoca przewodu opance¬ rzonego 29, który z drugiej strony jest po¬ laczony z cynglem 30 ruchomej raczki ste¬ rujacej 31. Sprezyna odwodzaca 32 zmusza te zapadke 26 do zetkniecia sie z kciukiem oporowym 25.Zapadka 27, czyli zapadka ograniczaja¬ ca liczbe pocisków w serji jest poruszana samoczynnie kolem zapadkowem 33, umie- szczonem na osi bocznej 34. W tym celu zapadka 27 posiada przedluzenie w posta¬ ci ramienia 27a, którego koniec 276 opiera sie zawsze pod dzialaniem sprezyny 35 na obwodzie kola zapadkowego 33. Kolo to 33 posiada obwód kolisty, lecz zaopatrzone jest w zaglebienie 33a, w które wchodzi koniec 276 ramienia 27a, gdy powyzsze zaglebie¬ nie 33 ca; wynikajace stad odchylenie wywoluje zetkniecie zapadki 27 z kciukiem oporo¬ wym 25, podczas gdy zapadka ta jest od¬ dalona od tegoz kciuka, gdy koniec 276 ra¬ mienia 27a opiera sie na czesci kolistej ko¬ la zapadkowego 33. Os boczna 34 otrzy¬ muje swój ruch od walu glównego 21 za¬ pomoca mechanizmu redukujacego szybkosc, który najczesciej sklada sie z tarczy w ksztalcie krzyza maltanskiego 36, wprawia¬ nej w ruch przez trzpien 37 krazka 38, o- sadzonego na wale glównym 21; krzyz mal- — 3 —tanski 36, umieszczony swobodnie na osi 34, laczy sie z nia na stale za posrednic¬ twem sprzegla klowego 39, które jest z nim polaczone, a którego czesc 40 jest u- mieszczona na powyzszej osi 34.* Zaopatrzona w krzyz maltanski czesc osi 34 posiada na zewnetrznym koncu gu¬ zik nastawny 41, zapomoca którego mozna przesunac osiowo os 34 w jej podporach i w krzyzu maltanskim 36, azeby wylaczyc sprzeglo kolowe 39. Mozna wiec obracajac wspomniany guzik po nacisnieciu go zmie¬ nic polozenie katowe kola zapadkowego 33, uwolnic kciuk 25 od zapadki 27, odpychajac czescia kolista wspomnianego kola zapad¬ kowego koniec ramienia 27a i ustawic to kolo w ten sposób, aby zapadka 27 i kciuk oporowy 25 nie zetknely sie zpowrotem, az dopiero po pewnej liczbie obrotów walu 21, t. j. po zrzuceniu pewnej, odpowiadaja¬ cej im liczby pocisków. Gdy pusci sie gu¬ zik 41, sprezyna 42, która jest polaczona z osia 34, jednym ze swych konców, a która spoczywa z drugiej strony na podporze sta¬ lej 43, zapewnia sprzegniecie obu polówek sprzegla 39, 40.Wskazówka 41a, polaczona z guzikiem " 41, wskazuje na tarczy stalej 44 liczbe po¬ cisków, która bedzie stanowila serje. Dla jasnosci rysunku jest na nim przedstawio¬ ne jedynie zero tej tarczy, Z drugiej strony szereg cyfr jest wyryty na krzyzu maltan¬ skim, albo na tarczy przylegajacej do nie¬ go w ten sposób, aby kazda cyfra zjawiala sie kolejno przed stalem okienkiem 45, wy- cietem w oslonie przyrzadu; cyfra widocz¬ na wskazuje polozenie osi 34, t. ]. liczbe po¬ cisków zrzuconych lub pozostajacych do zrzucenia.Zapadka 28, czyli zapadka regulujaca, która jest zmuszona przez sprezyne sygna¬ lowa 47 do pozostawania w zetknieciu lub zetknela sie z kciukiem oporowym 25, jest zlaczona z rura 48, do której jest przymo¬ cowane z drugiej strony ramie 49A którego wolny koniec opiera sie na tarczy kciuko¬ wej 50. Tarcza ta, posiadajaca krótka wy¬ puklosc 50a, zdolna do podniesienia ramie¬ nia 49, a tern samem zapadki 28, jest zla¬ czona z puszka okragla 51, osadzona swo* bodnie na wale glównym 21 i zawierajaca sprezyne spiralna . w ksztalcie waskiej wstegi, której koniec wewnetrzny jest przy¬ mocowany do wyzej wymienionego walu 21, podczas gdy jej koniec zewnetrzny jest przymocowany do sciany wewnetrznej pu¬ szki. Zeby 51a, wyciete na obwodzie ze¬ wnetrznym puszki 51, zazebiaja sie z ukla¬ dem skladajacym sie z kól i kólek zeba¬ tych 52, 53, 54, 55; ostatnie kolo 55 z kotwi¬ ca 56 stanowi wychwytowy mechanizm re¬ gulujacy. Dwa oporki 57, 58, z których je¬ den 57 jest zlaczony z walem 21, a drugi 58 z tarcza kciukowa 50, ograniczaja do jednego obrotu kat odwijania sie sprezyny i wyznaczaja natezenie jej dzialania na po¬ czatku. Rozumie sie, ze sila poruszajaca, wprawiajaca w ruch kola ukladu reguluja¬ cego, zalezy jedynie od naprezenia sprezy¬ ny znajdujacej sie w puszce 51, a jest ona zupelnie niezalezna od sily dzialajacej za posrednictwem lancucha 14 na wal 21.W tych warunkach dzialanie przyrzadu jest nastepujace: Aby zrzucic jedna bombe wywiera sie krótki nacisk na kurek 30. Czynnosc ta po¬ woduje, za posrednictwem przewodu 26, odchylenie wtyl zapadki 26, która zwalnia kciuk 25, a wskutek tego wal 21, który pod dzialaniem silnika kauczukowego obraca sie, robiac jeden obrót, dopóki kciuk 25 nie oprze sie znowu na zapadce 26, która po¬ wraca na swoje miejsce pod dzialaniem sprezyny odwodzacej 32. Ten obrót walu 21 wywola rzut bomby wobec tego, ze, jak to wskazano wyzej, kazdy obrót walu 21 odpowiada zrzuceniu jednej bomby, a zwol¬ nienie tej bomby dokonywa sie w bardzo krótkim czasie po nacisnieciu cyngla 30.Aby zrzucic serje bomb oznacza sie po¬ przednio liczbe pocisków, jaka ma zawierac ta serja, nastawiajac w sposób odpowiedni — 4 —kolo zapadkowe 33 zapomoca guzika 41, przyczem to kolo w polozeniu poczatkowem powinno byc ustawione tak, aby podstawia¬ lo jeden z punktów swego obwodu koliste¬ go pod dtoiii*cj27& ramienia 27 sób, aby zapadka 27 hyla cofnieta wtyl po¬ za kciuk i nie stykala sie z nim.' Naciska sie wtedy na cyngiel 30, ale stale; podniesie¬ nie zapadki 27 ma ten skutek, ze zwalnia kciuk 25, a wal 2/ wykonywa obrót zupelny i szybki, który odpowiada zrzuceniu pierw¬ szego pocisku serii Po tym obrocie kciuk 25 zostaje zatrzymany przez zapadke 28, która sciaga sprezyna odwodzaca 47. Lecz podczas tegoz obrotu wal 21 napina spre¬ zyne puszki 51, podczas gdy oporek 57 kciuka 25 oddala sie od oporka 58 tarczy kciukowej 50 w ten sposób, :ze ta tarcza 50, napedzana ptzez puszke sprezynowa, za¬ czyna sie obracac i bedzie obracala sie da- lcji gdy kciuk 25 zostanie zatrzymany przez zapadke 28. W danej chwili wystep tarczy 50 zetknie sie z ramieniem 49, podnoszac je jednoczesnie z zapadka 28, ii która ramie to jest zlaczone. Podczas gdy kciuk 25 jest zwolniony wal 21 wykonywa nowy obrót, który odpowiada zrzuceniu drugiego poci¬ sku, potem ta sama czynnosc powtarza sie kolejno, wywolujac zrzucenie dalszych po¬ cisków serji, dopóki kolo zapadkowe 33 obracajac sie nie podstawi swego zaglebie¬ nia 33a pod koniec 27b ramienia 27a, któ¬ ry wtedy opada, pociagajac zapadke 21\ ta zas wskutek tego podchodzi pod kciuk 25 i unieruchomia go.Rozumie sie, ze szybkosc obrotu tarczy 50 jest regulowana przez mechanizm regu¬ lujacy wychwytowy i ze wskutek tego, re¬ gulujac uprzednio sposobem wlasciwym ten mechanizm, mozna wyznaczyc w sposób dokladny czas, który zuzyje puszka 51 na dokonanie jednego obrotu okolo swej osi, a tern samem odstep czasu, który uplynie miedzy kolejnemi rzutami pocisków tej samej serji.Nastawiajac kolo zapadkowe 33 w ten sposób, aby podsunelo swoje wglebienie 33a pod koniec 27b ramienia 27a, /zapew¬ nia sie zaryglowanie przez zapadke 27 ca¬ lego ukladu. To nastawienie otrzymuje sie Latwcv umieszczajac wskazówke 41a guzi¬ ka nastawczego na zerze odpowiedniej skali.Zwolnienie zapadki 28 mogloby byc u- skutecznione równiez inneani srodkami me- chanicznemi niz te, które zostaly poprzed¬ nio opisane, np. pod dzialaniem sprezyny, która moglaby byc napinana przez obrót walu 21 w mierze^oznaczanej przez uprzed¬ nie odliczenie w ten sposób, aby skutki od¬ prezenia tej sprezyny, które maja dopro¬ wadzic do zwolnienia zapadki 29, nsasfcapi- ly w czasie, dokladnie odpowiadajacym te¬ mu obliczeniu.Fig- 3 przedstawia irma postac wykona¬ nia urzadzenia regulujacego przeciag cza¬ su, oddzielajacy rzuty kolejne pocisków jednej serjL Urzadzenie to sklada sie z ciernego regulatora odsrodkowego (kulko¬ wego) 59, dzialajacego zapomoca tancia, który zastepuje tu pc^rzednio opisany me¬ chanizm wychwytowy, przyczem zmiane szybkosci otrzymuje sie przez przesuniecie zapomoca guzika regulujacego 60 wystepu ciernego 61, który wywiera .drialanie na przesuwna tarcze 62.Ceche charakterystyczna, wspólna tym róznym postaciom wykonania regulacji przeciagu czasu, oddzielajacego kolejne rzuty pocisków tej samej serji, stanowi to, ze sila, która porusza to urzadzenie, jest niezalezna od dzialania glównej sprezyny napednej i oporów biernych czesci pedni i zwalniaczy. PL