Przedmiotem wynalazku niniejszego jest silnik wiatrowy (wiatrak) o poziomem ko¬ le roboczem, t. j. silnik obracajacy sie o- kolo osi pionowej. Lopatki (skrzydla) sil¬ nika posiadaja w rzucie poziomym ksztalt linji lamanej, wskutek czego tworza one rodzaj kieszeni plytkiej, zmuszajacej stru¬ mien przeplywajacego powietrza do odda¬ wania mozliwie najwiekszej czesci posia¬ danej energji, a mianowicie dlatego, ze wylotowa czesc lopatki posiada kierunek taki, aby powietrze odplywalo z mozliwie mala predkoscia koncowa, natomiast dru¬ ga, wewnetrzna czesc istotna lopatki po¬ siada kierunek, odpowiadajacy kierunkowi predkosci wzglednej wiatru, przez co o- siaga sie wlot powietrza na lopatke bez u- derzenia, a wiec i bez straty energji, Silnik wiatrowy wedlug wynalazku po¬ siada zaslone, zakrywajaca polowe jego lopatek (skrzydel) od wiatru i ustawiana samoczynnie przez wiatr zapomoca steru pionowego, Regulacja wielkosci momentu obrotowego wytwarzanego przez silnik (a wiec i ilosci obrotów) uskutecznia sie za¬ pomoca dodatkowej zaslony regulujacej, sterowanej przez regulator odsrodkowy, a uruchomianej przez wiatr.Zaleta silnika wiatrowego wedlug wy¬ nalazku jest jego prosta budowa, latwa bardzo obsluga i taniosc (np. lopatki i za¬ slony, jak równiez dolne dno kola robo¬ czego i nakrywa górna wraz ze sterem mo¬ ga byc wykonane z ram drewnianych lub z rur metalowych, obciagnietych plótnem zaglowem).Na? rysunku -przedstawiono przyklad wykonania wynalazku, a mianowicie fig. 1 przcd8lavHk*sitrul^V przekroju pionowym, fig. 2 — w rzucie poziomym, w czesci z u- sunieta nakrywa górna, a fig. 3 — widok perspektywiczny polowy sJtnika.Silnik posiada nieruchoma os pionowa /, dzwigajaca cala konistrukcj^, która mo¬ ze obracac sie okolo tej osi. Kolo robocze silnika, zawierajace lopatki (skrzydla) o- sadzone jest na osi nieruchomej 1 zapo- moca lozysk kulkowych 2 i 2\ mieszcza¬ cych sie we wspólnej tulei. Ta tuleja jest zaopatrzona u spodu w stozkowe kolo ze¬ bate 6, które przenosi wytwarzany przez silnik moment obrotowy (a wiec i prace) za posrednictwem stozkowego kola zebatego 6' na kolo pasowe lub inne 7, sluzace do napedu maszyn roboczych. Wymieniona tu¬ leja posiada równiez uklad ramion 3, 3', dzwigajacych dno oraz lopatki robocze fskrzydla) silnika, skladajace sie z trzech pionowych plaskich czesci 4, 4", 4'. Pla¬ szczyzna wylotowa 4 lopatki posiada kie¬ runek, odpowiadajacy mozliwie malej, praktycznie dopuszczalnej predkosci od¬ plywu strumienia powietrza w tym celu, aby strate energji, która posiada strumien powietrza, uczynic mozliwie mala. Pla¬ szczyzna wlotowa 4" posiada kierunek, od¬ powiadajacy w ogólnosci kierunkowi ruchu wzglednego powietrza, aby wlot jego od¬ bywal sie bez uderzen, a wiec bez straty energji na tworzenie sie wirów. Obie pla¬ szczyzny 4 i 4" lopatki tworza w ten spo¬ sób pewien rodzaj plytkiej kieszeni, wsku¬ tek czego strumien wpadajacego na lopatke (skrzydlo) powietrza oddaje znaczna czesc swej energji kinetycznej kolu roboczemu silnika, przemieniajacemu ja na prace (mo¬ ment obrotowy). Trzecia plaszczyzna 4' lo¬ patki posiada kierunek promienia i sluzy tylko jako zaslona, zapobiegajaca tworze¬ niu sie wirów oraz do polaczenia lopatek ze wspólna tuleja — piasta kola robocze¬ go. Lopatki sa ograniczone u góry limja po¬ chyla, nachylona ku osi obrotu. Najwiek¬ sza wysokosc posiada plaszczyzna wyloto¬ wa 4, jako najbardziej czynna. Czesc pro¬ mieniowa lopatki 4* wcale prawie nie pra¬ cuje. Kolo robocze silnika jest zaopatrzo¬ ne u góry w konstrukcje usztywniajaca 5, laczaca lopatki.Ponizej kola roboczego silnik posiada uklad ramion 8, opierajacy sie na lozysku kulkowem 9. Ramiona 8 dzwigaja za po¬ srednictwem wiazan pionowych 12 nie¬ zbedna tu zaslone 10 w ksztalcie polowy walca, która sluzy do oslaniania polowy kola roboczego od dzialania wiatru, oraz górna nakrywe 11, podparta równiez zapo- moca lozyska kulkowego 13. Zaslone 10 u- stawia samoczynnie we wlasciwe poloze¬ nie wiatr, w zaleznosci od kierunku w ja¬ kim wieje, zapomoca steru 14 o plaszczyz¬ nie pionowej, polaczonego sztywnie z za¬ slona 10 i nakrywa górna //.Oprócz zaslony 10 silnik wiatrowy we¬ dlug wynalazku niniejszego posiada zaslo¬ ne negulujaca 28 w ksztalcie wycinka wal¬ ca. Gdy predkosc wiatru wzrosnie ponad wielkosc, odpowiadajaca normalnej pracy silhika, wzrosnie równiez jego ilosc obro¬ tów, o ile moment oporu pozostaje staly.Wskutek tego uniesie sie ku górze tuleja 17 regulatora odsrodkowego 16, otrzymujace^ go naped od silnika lub poruszanych prze¬ zen maszyn roboczych zapomoca pedni np. pasowej 15. Ruch tulei 17 udzieli sie na dzwigni dwuramiennej 18, podpartej obro¬ towo w punkcie 19, przez co polaczone z ta dzwignia cieglo 20 wychyli za posred¬ nictwem ramienia 21, osadzonego na osi 22, ster pomocniczy 23 w kierunku strzalki z w polozenie 23\ w którem moze nan dzialac parcie wiatru wiejacego w kierun¬ ku strzalki x. Os 22 steru pomocniczego 23 osadzona jest w lozyskach, mieszczacych sie we wspornikach 24, które dzwiga tuleja 25 podparta lozyskiem kulkowem 26 i osa¬ dzona swobodnie na osi nieruchomej / sil¬ nika. Ruch obnotowy tulei 25 przenosi sie — 2 —na zaslone regulujaca 28 zapomoca ra¬ mion 27.Pod dzialaniem parcia wiatru, dziala¬ jacego w kierunku strzalki x, ster pomocni¬ czy 23 wychyli sie okolo osi pionowej / z polozenia 23' w polozenie 23" w kierunku strzalki y" o pewien kat, zalezny od przy¬ rostu predkosci wiatru. Wiskutek tego za¬ slona regulujaca 28 obróci sie o ten sam kat w kierunku strzalki y, przyslaniajac w ten sposób mniej lub wiecej dostep wiatru do kola roboczego silnika, który wskutek tego bedzie wytwarzal mniejszy moment obro¬ towy. Z chwila zmniejszenia predkosci wia¬ tru zmniejszy isie równiez jego parcie na ster pomocniczy 23, a wskutek tego zaslo¬ na regulujaca 28 cofnie sie o pewien kat i odsloni strumieniowi powietrza dostep do kola roboczego silnika. Polozenie tulei 17 regulatora odsrodkowego 16, wzglednie wy¬ chylenie dzwigni dwuramiennej 18 mozna odczytac na podzialce29. | Rzecz prosta, oprócz regulacji samo-L czynnej silnik moze byc zaopatrzony rów-j niez w regulacje uruchomiana przez osobe obslugujaca silnik. Naped reczny regulacji moze uruchomiac te sama zaslone regulu¬ jaca 28 lub tez oddzielna. PL