PL160101B1 - Sonda akustyczna do pomiaru gazonosnosci skal PL - Google Patents

Abstract

Sonda akustyczna do pomiaru gazo- nosnosci skal, skladajaca sie z dwóch czesci obudowy polaczonych rozlacznie, wyposa- zona w przetwornik drgan mechanicznych na impulsy elektryczne, lacznik oraz uszczelke gumowa z mechanizmem ryglujacym umie- szczona miedzy obiema czesciami, z których czesc dolna jest perforowana, znamienna tym, ze w dolnej perforowanej czesci (1) znajduje sie gumowy pojemnik (7) wewnatrz którego umieszczony jest lacznik (4) zakon- czony nozem (6) sluzacym do rozcinania po- jem nika (7) przy czym lacznik (4) wyposazony jest w przetwornik' (5) drgan mechanicznych na elektryczne impulsy. PL

Description

Przedmiotem wynalazku jest sonda akustyczna do pomiaru gazonośności skał w aspekcie stanu zagrożenia wyrzutem gazu i skał zwłaszcza w kopalniach soli. Kontrolę stanu zagrożenia wyrzutem gazów i skał prowadzi się poprzez pośredni pomiar ilości gazów związanych w soli metodą emisji akustycznej, przy użyciu wody lub innych płynów rozpuszczających sól, którymi zraszane jest złoże. Stan ten zmusza do napełniania przestrzeni pomiarowej płynem.

Znana i stosowana w technice pomiarów geologicznych jest sonda z amerykańskiego opisu patentowego nr 3 482 628, mająca perforowaną dolną część obudowy.

Także znana jest z polskiego opisu patentowego nr 107 721 technika uszczelniania otworu wiertniczego z zastosowaniem uszczelki gumowej, umieszczonej między dwiema częściami budowy, z osiowym rowkiem, przesuwnie ślizgowym kołkiem wodzącym dwuczęściowych nakrętek nasadowych i rowków bagnetowych na powierzchni rurowego korpusu. Znane sondy dla uszczelniania i zaślepiania otworu wyposażone są w urządzenia hydrauliczne lub pneumatyczne wraz z przewodami doprowadzającymi olej lub powietrze.

Niedogodności znanych rozwiązań eliminuje sonda według przedmiotowego wynalazku.

Istota rozwiązania według wynalazku polega na tym, że sonda w dolnej perforowanej części posiada gumowy pojemnik, wewnątrz którego umieszczony jest łącznik zakończony nożem, służącym do rozcinania tego pojemnika. Łącznik wyposażony jest w przetwornik drgań mechanicznych na elektryczne impulsy.

Zaletą rozwiązania sondy według wynalazku jest całkowite unieruchomienie jej w otworze z równoczesnym uszczelnieniem w czasie rozługowywania płynem wydostającym się z gumowego pojemnika umieszczonego w dolnej perforowanej części sondy.

Przedmiot wynalazku wyjaśniony jest bliżej w przykładzie wykonania na rysunku, przedstawiającym ją schematycznie w przekroju osiowym.

Sonda według wynalazku posiada dwuczęściową obudowę 1 i 2 połączoną rozłącznie, gdzie dolna część 1 perforowana od górnej wodoszczelnej 2 oddzielona jest uszczelnieniem gumowym 3 z osadzonym w nim łącznikiem 4 zapewniającym sprzężenie akustyczne z ośrodkiem, w którym powstają impulsy akustyczne, z przymocowanym do niego przetwornikiem drgań mechanicznych na elektryczne impulsy 5, przy czym łącznik 4 zakończony jest nożem 6 służącym do rozcinania gumowego pojemnika 7 napełnionego na czas pomiaru wodą lub innym płynem rozpuszczającym sól. Rozpierający mechanizm 8 wyposażony w usytuowane poprzecznie regulujice kanały 11, podłużny kanał 12, prowadzący kołek 9, osadzony na łączniku 4 i gumowe uszczelnienie 3, zaś dolna część perforowana obudowy 1 ma na zewnątrz zamontowane ostrogi 10 służące do unieruchamiania sondy po dociśnięciu jej do dna otworu.

Przebieg pracy w czasie pomiaru przedstawia się następująco. Sondę z wypełnionym wodą lub innym płynem rozpuszczającym sól, pojemnikiem gumowym wprowadza się do otworu ostrogami do przodu przy pomocy zapychaczki założonej na płetwę korpusu do końca otworu, a po naciśnięciu odpowiednia siła tak aby guma uszczelki wyraźnie się ugięła, jednym ruchem przekręca się całość o 90° w lewo lub prawo wskutek czego kołek w mechanizmie rozpierającym reguluje się w jednym z kanałów 11, blokując tym samym sondę w otworze na ściśniętej gumie uszczelki. Jednocześnie przecięty zostaje gumowy pojemnik napełniony płynem, który przedostając się przez perforację dolnej obudowy rozpuszcza sól w otworze. Od tej pory sonda gotowa jest do pracy. Zgazowana sól w trakcie ługowania emituje impulsy akustyczne odbierane przez przetwornik drgań mechanicznych na impulsy elektryczne, które podlegają zliczaniu w aparaturze rejestrującej odpowiednio skalibrowanej. Ilość mierzonych impulsów w interwale pomiarowym jest proporcjonalna do ilości gazu związanego w soli będącego miarą określenia stanu zagrożenia wyrzutu gazów i skał w kopalniach. W zależności od długości otworu montuje się odpowiednią ilość elementów zapycharki.

Stosowanie sondy według wynalazku poważnie udoskonala prace badawcze w zakresie badań stanu zagrożenia wyrzutu gazów i skał w kopalniach soli, pozwalając na bezpośrednie prowadzenie badań przy użyciu sondy bez korzystania z urządzeń pomocniczych do wprowadzenia do otworów wody, które to sposoby opóźniają pomiar sondą i mogą dawać nieprawdziwe wyniki pomiarów.

Zakład Wydawnictw UP RP. Nakład 90 egz. Cena 10 000 zł

Claims (1)

1. Zastrzeżenie patentowe

   Sonda akustyczna do pomiaru gazonośności skał, składająca się z dwóch części obudowy połączonych rozłącznie, wyposażona w przetwornik drgań mechanicznych na impulsy elektryczne, łącznik oraz uszczelkę gumową z mechanizmem ryglującym umieszczoną między obiema częściami, z których część dolna jest perforowana, znamienna tym, że w dolnej perforowanej części (1) znajduje się gumowy pojemnik (7) wewnątrz którego umieszczony jest łącznik (4) zakończony nożem (6) służącym do rozcinania pojemnika (7) przy czym łącznik (4) wyposażony jest w przetwornik (5) drgań mechanicznych na elektryczne impulsy.