Wynalazek dotyczy ukladu chlodzacego o okresowem pochlanianiu (absorbcji).W sklad wynalazku wchodza szczególy nastepujace: przyrzad do rozrzadzania dzia¬ laniem ukladu, który wzmaga bezpieczen¬ stwo i pewnosc dzialania, przyrzad do o- grzewania i oziebiania wyparnicynpochla- nialnika, uklad pozbawiony zaworów i in¬ nych czesci ruchomych w obwodzie chlo¬ dzacym, urzadzenie do samoczynnego roz¬ rzadzania dzialaniem ukladu odpowiednio do jego stanu i do wylaczania przyrzadu w razie zajscia warunków nieodpowiednich, uklad rozrzadzajacy, w którym uplyw albo usterka w jakiejkolwiek czesci przerywa dzialanie przyrzadu, wyparnica-pochlanial- nik, urzadzenie skraplajace do skraplania zarówno czynnika chlodzacego, jak tez czyn¬ nika przenoszacego cieplo do chlodzenia wyparnicy-pochlanialnika.Fig. 1 przedstawia schematycznie urza¬ dzenie chlodzace wedlug wynalazku, fig. 2 — schemat odmiennego urzadzenia chlo¬ dzacego, fig. 3 uwidocznia wykres, przed¬ stawiajacy warunki dzialania urzadzenia; fig. 4 przedstawia widok zgóry urzadzenia ze zdjeta pokrywa, fig. 5 — podluzny prze¬ krój wzdluz linji 5 — 5 na fig. 4, fig. 6 — przekrój skraplacza wzdluz linji 6 — 6 na fig. 5 i fig. 7 — przekrój czesci wyparnicy- pochlanialnika.Wedlug fig. lf pochlanialnik 58 jest po¬ laczony rura 60 ze skraplaczem 56, chlo¬ dzonym zapomoca wezownicy 62 oraz po-laczony przewodem 64 z wyparnica 52, za¬ wierajaca otulony zbiornik 66 i obnazone Vury odparo\yttjace, wypelnione zawsze cie¬ klym czynnikiem oziebiajacym, które chlo¬ dza pomieszczenie 54. Uklad na fig- 1 jest pokazany w zarysie a w rzeczywistosci skraplacz jest powyzej poziomu pochlanial- nika, podczas gdy wyparnica jest powyzej poziomu skraplacza.Pochlanialnik (fig. 7) sklada sie z wal¬ cowego zbiornika G10, w którym sa osa¬ dzone i przylutowane szeregi przegródek G12, dzielacych zbiornik na przedzialy i sluzacych do przewodzenia ciepla przez ma¬ se pochlaniajacego materjalu w zbiorniku.Kazda przegródka przedstawia stozkowe dno G22, posiadajace okragly otwór 24, walcowa krawedz G20 i zagiety do wnetrza kolnierz pierscieniowy G26. Kolnierzei kra¬ wedzie sluza do rozstawienia, podczas gdy krawedzie dostarczaja polaczenie cieplne miedzy kazda przegródka ii zbiornikiem G10. Otwory G24 sa ustawione na jednej linji, co pozwala na zalozenie rury odwodo¬ wej, która doprowadza czynnik chlodzacy i odprowadza go z materjalu pochlaniaja¬ cego, który jest cialem stalem w rodzaju chlorku strontu i jest ulozony w odstepach G14 miedzy przegródkami.PochlaniaLnik jest ogrzewany i chlodzo¬ ny przez ciecz lotna zapomoca chlorku ety¬ lowego, zawartego w zamknietym obwodzie, skladajacym sie ze zbiornika pary 70, któ¬ ry moze byc wypelniony do poziomu 72 i skraplacza pary 74, oziebionego zapomoca wezownicy 90 i polaczonego ze zbiornikiem pary przewodów 76 — 78 i rury 80, odpro¬ wadzajacej ciecz. Gdy pochlanialnik ma byc ogrzany, zostaje zapalony palnik 82 i zamkniety zawór 84 w komorze 86, wlaczo¬ nej pomiedzy odcinki przewodów 76 i 78.Palnik szybko zamienia w pare dostateczna ilosc cieczy w zbiorniku, aby }ej wieksza czesc przetloczyc przez przewód 80 do skraplacza 74, obnizajac ciecz do poziomu 88. Potem ciecz zostaje zamieniona w pare za posrednictwem palnika i skroplona w pochlanialniku 58 w celu jego ogrzania. Gdy pochlanialnik ma byc ochlodzony, palnik zostaje zamkniety i zawór pary 84 otwarty.Para w zbiorniku 70 plynie wtedy do skra¬ placza 74, a ciecz w nim zawarta poprzed¬ nio odplywa do zbiornika 70, zalewajac po¬ chlanialnik. Goracy pochlanialnik zamienia ciecz w pare, przyczem para zostaje skro¬ plona w skraplaczu 74 i powraca jako ciecz rura 80.Woda krazy stale przez obydwie we- zownice 62 i 90, polaczone ze soba przewo¬ dem 92, w którym jest umieszczona stru- mienica, posiadajaca komore 94 i zwezenie 96 w której plynie strumien wody. Strumie- nica wytwarza stale niedopreznosc w prze¬ wodzie 98. Miech 100 jest polaczony z prze¬ wodem 98 i wprawia w ruch zawór 84 zapo¬ moca dzwigni 104. Ta ostatnia posiada roz¬ widlone ramiona 106, obracane na czopach 108, i srodkowe famie 110, wchodzace w komore 86, przyczem to ramie srodkowe fest uszczelnione w stosunku do komory za¬ pomoca miechu uszczelniajacego 112. Czo¬ py 108 sa osadzone na drugiej rozwidlonej diwignJ 114, obracanej na czopach 116 i o- taczajacej uszczelniajacy miech 112, który moze sie rozszerzac i kurczyc mimo sprezy¬ ny 120 odpowiednio do zmian cisnienia w komorze 86. Rozszerzenie sie uszczelniaja¬ cego miechu 112 obniza dzwignie 114 w ce¬ lu podniesienia ramienia 121 z gniazda 126, zaopatrzonego w otwory i zawór 124A skur¬ czenie sie zas miechów uszczelniajacych podnosi ramie 114 w celu zamkniecia za¬ woru.Gaz, doprowadzany do palnika, jest re¬ gulowany zaworem 130, przytwierdzonym do miechu 132, wnetrze którego jest pola¬ czone z przewodem 98. Zespól przewodów posiada przewód 136 zabezpieczajacy w ra¬ zie wysokiej temperatury* koniec którego jest zwykle zamkniety zapomoca toplrwego korka 140, umieszczonego we wglebieniu zbiornika pary 70. — 2 —Kadlub 142, zawierajacy zawór dlawia¬ cy 144, jest wlaczony w przewód 92. Za¬ wór ten otwiera sprezyna 152 i zamyka dzwigniila 146, uruchomiana zapomoca mie¬ chu 156, polaczonego przewodem 158 z przewodem 64 czynnika oziebiajacego.W celu uruchomienia urzadzenia zapala sie plomyk rozpalajacy 134 i puszcza sie wode przewodem 92. W tym czasie pochla¬ nialnik jest nasycony amon jakiem a rury odparowujace 68 sa wypelnione plynnym amonjakiem. Cisnienie w zbiorniku pary 70 jest niewielkie i dlatego miech 112 jest skurczony, zamykajac zawór 124. Niedo- preznosc, spowodowana przez przeplyw wody, sciska miech 100 w celu zamkniecia zaworu 84 do pary i jednoczesnie sciska miech 132 w celu doprowadzenia gazu do palników 82. Pochlanialnik zostaje wiec o- grzany.Fig. 3 przedstawia wykreslone stany ukladu podczas jednego okresu dzialania.Rzedne oznaczaja czas, odciete zas przed¬ stawiaja cisnienie manometryczne w kilogra¬ mach na centymetr kwadratowy na wszyst¬ kich krzywych za wyjatkiem temperatury pomieszczenia, którego rzedne przedstawia¬ ja stopnie Celsjusza, Gdy zaczyna sie na¬ grzewanie, cisnienie chlorku etylowego pod¬ nosi sie raptownie, jak to przedstawia krzy¬ wa pary 406 — 408. Chlorek strontu zosta¬ je szybko nagrzany przez chlorek etylowy, jak to przedstawia krzywa 406 — 408 czyn¬ nika oziebiajacego. W miejscu 408 chlorek strontu poczyna wyparowywac amonjak, który zostaje skroplony w komorze 56 przez wode chlodzaca ze stala szybkoscia. Utrzy¬ muje to zasadniczo stale cisnienie w obwo¬ dzie amonjaku, jak to przedstawia krzywa 408 — 410 czynnika oziebiajacego. Ponie¬ waz amonjak ciagle pochlania utajone cie¬ plo parowania z chlorku etylowego, tenze dazy do pozostawania pod stalem cisnie¬ niem, jak to przedstawia krzywa pary 402— 412. W punkcie 410 zostala wyparowana cala ilosc amonjaku, która moze byc wy¬ dzielona przy tej temperaturze i cisnieniu.W nastepstwie tego wydzielenie amonjaku ustaje i cisnienie chlorku etylowego podno¬ si sie raptownie, jak to przedstawia krzywa pary 412 — 414.Sprezyna 120 jest nastawiona na rozcia¬ ganie, odpowiednie do cisnienia w przybli¬ zeniu 12 kg/cm2 w przewodnie pary, które jest przedstawione przez punkt 414. Gdy to cisnienie zostaje osiagniete, miech 112 rozszerzy 'sie wystarczajaco, aby otworzyc zawór 124, pozwalajac zaworowi gazu 130 zamknac sie, a zaworowi pary 84 otworzyc sie. Zamyka to okres ogrzewania. Otwarcie zaworu 84 pozwala na krazenie chlorku e- tylowego, który chlodzi pochlanialnik, przy- czem chlorek etylowy zostaje skroplony przez zimna wode w wezownicy 90 i cisnie¬ nie jego zostaje szybko zmniejszone, jak to wskazuje krzywa pary 414 — 418, W po¬ dobny sposób raptowne zanurzenie pochla- nialnika w chlodnym plynie zmniejsza ci¬ snienie amonjaku, jak to przedstawia krzy¬ wa 416 — 420 czynnika chlodzacego. Przy niskiem cisnieniu, oznaczonem punktem 420, chlorek strontu pochlania amonjak i powoduje chlodzenie. Cieplo utajone po¬ chlanianego amon jaku jest usuwane przez chlorek etylowy, który jest stale wyparo¬ wywany w pochlanialniku 58 i skraplany w komorze 74. Chlodzenie odbywa sie zwykle przy stalej temperaturze, jak to przedsta¬ wia krzywa 420 — 422, poniewaz miech 156 ustawia zawór wodny 144 odpowiednio do temperatury wyparnicy, regulujac przeplyw wody chlodzacej, tak aby utrzymac stopien pochlaniania, który scisle odpowiada zapo¬ trzebowaniu chlodzenia, albo zamyka zawór, aby zatrzymac urzadzenie, jezeli chlodzenie nie jest potrzebne.Uklad przewodów jest zaopatrzony w zwezony otwór 166, który zwykle jest za¬ mkniety przez obciazony zawór 170. Otwór i ciezar zaworu sa tak dobrane, ze zawór nie otworzy sie wczesniej, az dostateczna nie- dopreznosc zostanie wytworzona przez stru- — 3 -mlenice w celu scisniecia dwóch miechów 10G i 132 i potem powietrze nie bedzie wpu¬ szczane dostatecznie szybko, aby pokonac niedopreznosc, konieczna do utrzymania obydwóch miechów w stanie scisnietym. Ten uklad jest wykonany w celu wpuszczania malej ilosci powietrza do komory 94 po to, by powietrze moglo byc stale usuwane z komory przez strumien i w ten sposób stru¬ mien byl dostatecznie wzburzony i pozosta¬ wal w zetknieciu ze zwezeniem.Zawór do stalej temperatury, która jest podtrzymywana w urzadzeniu, moze byc nastawiony zapomoca wyregulowania spre¬ zyny pomocniczej 160 zapomoca recznie obracanej tarczy nieokraglej 162 w taki sposób, aby przeciwdzialala sciskaniu mie¬ chów 156.Gdy preznosc chlorku etylowego zosta¬ je zmniejszona, sprezyna 120 stopniowo sciska miech 112. Fotem, gdy pochlanialnik jest calkowicie nasycony amonjakiem, cie¬ plo nie bedzie wiecej oddawne chlorkowi etylu, w nastepstwie czego cisnienie chlor¬ ku etylu stopniowo spada, jak to wskazuje krzywa pary 424—426. Gdy cisnienie doj¬ dzie do punktu 426, sprezyna 120 scisnela miechy 112 dostatecznie, by zamknac za¬ wór 124, i rozpoczyna sie nowy okres ogrze¬ wania. Powyzszy przebieg powtarza sie sa¬ moczynnie. Jak to przedstawia fig. 3 cisnie¬ nia chlorku etylowego i amonjaku sa za¬ wsze bardzo zblizone do siebie co do wiel¬ kosci. Polaczenie chlorku etylowego, chlor¬ ku strontu i amon jaku usuwa naprezenie powloki pochlanialnika.Gdyby pochlanialnik zostal z jakiego¬ kolwiek powodu nagrzany nadmiernie1 np. skutkiem uplywu chlorku etylu z obwodu parowego, to korek topliwy 140 roztopi sie w celu usuniecia niedopreznosci i zamknie palnik przedtem, nim bedzie mogla byc o- siagnieta temperatura niebezpieczna. W rze¬ czywistosci ogrzanie przyrzadu zalezy cal¬ kowicie od istnienia niedopreznosci, która zalezy równiez od! zgóry okreslonego prze¬ plywu wody chlodzacej i nienaruszonego stanu obwodu rozrzadzanego. To tez, do¬ póki woda chlodzaca nie plynie rzeczywi¬ scie z szybkoscia dostateczna, do skrople¬ nia amon jaku palnik nie moze byc zapalo¬ ny. Dalej zlamanie, uplyw lub uszkodzenie jakiejkolwiek czesci obwodu usunie niedo¬ preznosc w celu zapobiezenia dzialaniu przyrzadu.Fig. 2 przedstawia odmienne wykonanie wyparnicy oziebiajacej 52 (fig. 1), która za¬ wiera otulony zbiornik 66a i komore odpa¬ rowujaca 68a, wierzcholek jej jest pola¬ czony z dnem zbiornika rura 160, która znajduje sie ponad zbiornikiem 66a. Uklad ten zawiera dostateczny nadfriiar czynnika oziebiajacego do napelnienia zbiornika 66a albo 68a, gdy pochlanialnik jest zupelnie nasycony. Na poczatku okresu wytwarzania nadmiar ten znajduje sie w zbiorniku, a wy- parnica jest oprózniona. Wysokie cisnienie, powstale przez wytworzona pare oziebia¬ jaca, przedewszystkiem przetlacza cala ciecz do wyparnicy, wypelniajac te ostat¬ nia tak, by zapobiec w niej skropleniu czyn¬ nika, znajdujacego sie w stanie gazowym.Czynnik oziebiajacy, skroplony nastepnie, zbiera sie w zbiorniku 66a. Na poczatku okresu pochlaniania zarówno wyparnica, jak i zbiornik sa wypelnione ciecza. Poczat¬ kowo czynnik oziebiajacy paruje w zbiorni¬ ku, dopóki ten ostatni nie zostanie oziebio¬ ny do temperatury wyparnicy, poczem pa¬ rowanie zachodzi w wyparnicy, przyczem gaz przedostaje sie w postaci pecherzyków przez ciecz do zbiornika i powraca do po¬ chlanialnika. Obydwa urzadzenia odparo¬ wujace zapobiegaja przedostawaniu sie cie¬ pla do wyparnicy na poczatku okresu wy¬ twarzania, przyczem w urzadzeniu wedlug fig. 2 czynna powierzchnia oziebiajaca znajduje sie w najwyzszym punkcie ukla¬ du.Na fig. 1 skraplacz pary 74 i skraplacz czynnika chlodzacego sa przedstawione od¬ dzielnie w celu uproszczenia objasnienia — 4ukladu, lecz w rzeczywistosci obydwa skraplacze znajduja eie w stosunku wy¬ mierniym ciepla ze sofea i tworza Jednolita calosc* Wedlug lig, 4 i 5 beben CIO sluzy jako powloka calego przyrzadu skraplaja¬ cego i posiada komore do skraplania pary €12, odpowiadajaca komorze 14 na fig 1.Komora ta ma wlot €16 i wylot CiS pary.Wewnatrz komory jest umieszczona wezow- nica €24, w której plynie woda, wlaczona pomiedzy wlotem €21 i wylotem €23. We¬ zownica ta odpowiada wezowiricom 62 i 90 na fig* 1. Zwoje tej wezownicy sa rozsta- wkrtle w odstepach w celu umieszczenia zwojów podobnej wezownicy srubowe) €34, która jest wlaczona pomiedzy wlot czynnika oziebiajacego Clfl i wylot czyn¬ nika, oziebiajacego lub zawór odcinajacy €44. Wezownica ta odpowiada komorze 56 na fig, 1, Wezow»ioe €24 i €34 najle¬ piej jest spoic razem w scisly zwiazek termiczny.Zawór C44 posiada ksztalt miseczki C45 i ma wewnetrzny przewód €46, oto¬ czony mogacem sie odksztalcac rurowem gniazdem C48. Przepona C50, uksztaltowa¬ na w postaci miski, jest przypojona nad wylotem miseczki C45 i ma srodkowy ku¬ listy wystep €51, który moze byc przyci¬ sniety do gniazda zapomoca korka C52 i sruby C54, wkreconej w pokrywe C56, przypojona do miseczki C45 wraz z prze¬ pona. Miseczka C45 ma wylot C58, który laczy isie z przewodem G62* (fig. 4 i 5), polaczonym z przewodem 190.Uginajaca sie przepona i rurowe gnia¬ zdo zaworu sa zbudowane z materjalu, po¬ siadlajacego okreslona ale niewielka ela¬ stycznosc i wzglednie wysoka plastycznosc, co pozwala gniazdu odksztalcac sie i w ten sposób dostosowywac sie do jakiejkolwiek nieprawidlowosci w ksztalcie przepony i pozwala na dokladlne osadzenia przepony niewielkim wysilkiem. Pozwala to na wy¬ konanie szczelnie zamykanych zaworów ber dokladnego uksztaltowania lub ueta- wieiria ick czesci.Przeciwlegly koniec skraplacza B&ose byc utworzony przez podobay zafwór C60 do napelniania. Catrly skraplacz moze byc pokryty otulina filcowa €66 i posiadac ze¬ wnetrzna oslone €68, mai^ca koncowe po¬ krywy C72, ; Skraplacz, przedstawiony na fig, 4—- 6f opróznia sie z plyanego amonjaku pod ko¬ niec okresu ogrzewania i wtlacak caly ten amonjak do wypaarnicy. W chwili gdy za¬ wór ipary 84 izoetaje otwarty* wezownica skraplajaca €34 jest napelmoaa Ostatnia reartka skropionego amonjaku z pochla- nialnifca, i gdy goraca para chlorku etylo¬ wego doplywa do komory €12, ogrzewa ona amonjak w wezownicy C34y zamienia¬ jac czesc cieczy w pare i podnoszac £ef preznosc, jak to przedstawia czesc krzywej 410 — 416, czynnika oziebiajacego do war¬ tosci dostatecznie wysokiej, aby wtloczyc pozostala ciecz do wyparnicy. Wezownica bedzie oprózniona z cieczy dzoleki utworze¬ niu korków wloskowatych w wetowaaicy sa¬ mej i w przewodzie 64, przyczem wymiary rur sa do tego celu dobrane. PL