Wynalazek dotyczy wyrobu wielozylo¬ wych kabli do przesylania pradów o Wyso¬ kiem napieciu. Przy zwyklej budowie ta¬ kich kabli miedzy izolowanymi zylami oraz miedzy temi zylami a otaczajaca je wspól¬ na powloka powstaja wolne przestrzenie, które isa wypelniane wkladkami z materja- lu wlóknistego. Te wolne przestrzenie po¬ winny byc wypelnione mozliwie calkowicie i równomiernie. Przy zwyklym sposobie wyrobu kabli wypelnienie to jest dokony¬ wane jednoczesnie ze skrecaniem zyl izo¬ lowanych w ten sposób, ze wraz z temi zy¬ lami wprowadza sie do bebna skrecajace¬ go odpowiednie pasma z materjalu wlókni¬ stego i skreca sie je razem z zylami* Parzy¬ lem powstaje jednak obawa, ie pasma te nie uloza sie w nalezytem miejscu, co pro¬ wadzi do nieprawidlowej budowy kabla w pewnych miejscach oraz do oslabienia kabla pod wzgledem jego wlasnosci elektrycz¬ nych, Specjalnej -starannosci wymaga wypel¬ nianie tych wolnych, posiadajacych ksztalt klinów, przestrzeni zewnetrznych w ka¬ blach z tak zwana izolacja tasmowa; sa to kable, w których nietylko kazda poszcze¬ gólna zyla miedziana posiada powloke izo¬ lacyjna, lecz równiez izolowane zyly sple¬ cione sa zaopatrzone we wspólna izolacjetasmowa, umieszczona pod plaszczem olo¬ wianym- Poniewaz w tym typie kabli nie stosuje'sie zwykle metalowych oslon na powierzchni poszczególnych zyl, to linje sil przebiegaja czesciowo^ od jednej zyly miedzianej do drugiej, czesciowo zas — od ; zyl miedzianych do plaszcza olowianego, a wiec i przez wolne przestrzenie miedzy zy¬ lami. Jako najlepszy materjal do wypel¬ niania wolnych przestrzeni w tych kablach, okazaly sie sznury papierowe. Jednakze sznurami papierowemi bardzo trudno jest równomiernie i calkowicie wypelnic wolne przestrzenie, a zwlaszcza skierowane ku srodkowi kabla katy zewnetrznych prze¬ strzeni klinowatych. Podzielenie poszcze¬ gólnych sznurów zewnetrznych na wieksza liczbe pasm skladowych nie daje zadowa¬ lajacych rezultatów przy dotychczas uzy¬ wanym sposobie wyrobu kabli, poniewaz sznury przy wejsciu do kalibru skrecajace¬ go w zewnetrznych czesciach kabla sa moc¬ niej stlaczane, niz w czesciach, lezacych blizej srodka kabla. Moze sie zdarzyc, ze pomimo silniejszego stlaczania w ze¬ wnetrznych czesciach kabla wewnetrzne katy zewnetrznych przestrzeni klinowatych pozostana niewypelnione, a w kazdym ra¬ zie wypelnienie ich nie bedzie wykazywac wymaganej równomiernosci. W celu usu¬ niecia tej wady, proponowano, aby sznury odpowiednio uksztaltowac przed ich skre¬ ceniem z zylami izolowanemi, czego trud¬ no bylo dokonac z konieczna dokladnoscia.Wynalazek wyróznia sie tern, ze wkla¬ danie sznurów, wprowadzanych do klino¬ watych przestrzeni z zewnatrz, nastepuje dopiero po skreceniu zyl izolowanych. To daje moznosc unikniecia wszystkich wspo¬ mnianych wad. Poniewaz najprzód odby¬ wa sie skrecanie zyl tylko z jednoczesnem wprowadzaniem srodkowego sznura, to wskutek niewprowadzania w tym czasie sznurów zewnetrznych latwo moze byc kontrolowane prawidlowe skrecanie oraz prawidlowe zalozenie sznura srodkowego.Zakladanie sznurów zewnetrznych odbywa sie nastepnie wedlug wynalazku najlepiej . równiez w kilku oddzielnych, po sobie na¬ stepujacych przebiegach, a mianowicie w ten sposób, ze najprzód zakladane sa tylko pasma w wewnetrzne katy zewnetrznych powierzchni klinowatych, a dopiero w jed¬ nym lub kilku dalszych przebiegach naste¬ puje wypelnianie pozostalych czesci wol¬ nych przestrzeni zewnetrznych przez wkla¬ danie i wtlaczanie jednego lub kilku dodat¬ kowych pasm.Fig. 1 rysunku przedstawia schema¬ tycznie przyrzad ~. do wykonywania kabli wyzej opisanym sposobem. Liczba 1 ozna¬ cza przedni koniec wydrazonego walu ko¬ sza skrecajacego, w który wstawiony jest beben z izolowanemi zylami i sznurami.Na tym wale wydrazonym zaklinowana jest tarcza w ksztalcie gwiazdy 2, dzwiga¬ jaca szereg sworzni 3. Na tych sworzniach osadzony jest szereg tarcz, które moga byc przesuwane na sworzniach i zamocowywa- ne w odpowiednich odstepach od siebie.Tarcze te sluza do prowadzenia skrecanych czesci skladowych kabla; w tarczach tych sa równiez osadzone: kaliber skrecajacy i przyrzad do ksztaltowania wkladek. Otwo¬ ry w tarczach 5, 6, przez które przechodza sworznie 3, najlepiej jest wykonac jako o- twory podluzne, a to w celu umozliwienia przekrecenia tarcz okolo osi skrecania oraz ulatwienia nastawiania calego przyrzadu.Pierwsza tarcza 4 sluzy jako tarcza pro- wadnicza i posiada potrzebne otwory 41 i 42 do przepuszczenia przez nie zyl izolo¬ wanych a oraz sznurów b, c, d. W tarczy 5 osadzony jest kaliber skrecajacy 7, w którym odbywa sie skrecanie zyl izolowa¬ nych a wokolo sznura srodkowego b, do¬ prowadzanego przez wal wydrazony. Poza tern tarcza 5 posiada otwory 52, niezbedne do prowadzenia sznurów zewnetrznych. W tarczy 6 osadzony jest przyrzad ksztaltu¬ jacy 12, zapomoca którego jest uskutecz¬ niane równomierne i calkowite wypelnia- — 2 —nie pasmami c wewnetrznych katów w ze¬ wnetrznych przestrzeniach klinowatych. Po¬ za tem tarcza ta posiada otwory 62 do pro¬ wadzenia pasm d, które potrzebne sa do wypelnienia pozostajacych jeszcze wol¬ nych przestrzeni w kalibrze skrecajacym 9.Fig. 3 schematycznie przedstawia przy¬ rzad ksztaltujacy 12, osadzony na tarczy 6. Przyrzad ten sklada sie w zasadzie z trzech walców .8, które sa posrodku wypu¬ kle w cehi wywierania nacisku na sznury c. Konce walców sa tak uksztaltowane, ze przylegaja do zyl izolowanych a i unie¬ mozliwiaja usuwanie sie tych zyl podczas ksztaltowania wlozonych pasm papiero¬ wych c. Zapomoca odpowiedniego doboru grubosci pasm papierowych mozna w ten sposób osiagnac calkowite i równomierne wypelnienie wewnetrznych katów ze¬ wnetrznych przestrzeni klinowatych, przy- czem zwartosc tego wypelnienia moze byc uprzednio okreslona. Przy dotychczas sto¬ sowanych sposobach wyrobu kabli bylo to niemozliwe, gdyz nacisk, wywierany przez kaliber skrecajacy, przewaznie dzialal na mase papierowa, przylegajaca do bocznych powierzchni zewnetrznych przestrzeni kli¬ nowatych, tak ie wskutek silnego tarcia o te powierzchnie, lezace prawie prostopadle do kierunku nacisku, pasma uszczelniajace w chwili ksztaltowania nie mialy juz do¬ statecznej swobody ruchu, aby mogly wci¬ snac sie w wewnetrzne katy az do calko¬ witego ich wypelnienia.Fig. 3 przedstawia przekrój, a, fig. 4 — widok zprzodu odmiany wykonania przy¬ rzadu, ksztaltujacego wkladki. Przyrzad ten sklada sie ze specjalnie uksztaltowane¬ go kalibru skrecajacego 10, który osadzony zostaje w tarczy 6 i którego przekrój po¬ przeczny tylko w przedniej czesci jest okra¬ gly, a nastepnie wskutek zastosowania we wnetrzu kalibru zeber U stopniowo prze¬ chodzi w ksztalt gwiazdy lub, jak w danym przypadku, w ksztalt listka koniczyny. Ze¬ bra, podobnie jak i walce 8 na fig. 2, maja za zadanie powolne i pewne ksztaltowanie pasm, podczas gdy kaliber przeszkadza u- suwaniu sie zyl izolowanych. Liczba zeber zalezna jest od liczby zyl.Sposób i przyrzad wyzej opisane mo¬ ga byc zmieniane w granicach wynalazku.Pasma d np. mozna dzielic na duza liczbe pasm skladowych i ukladac je ewentual¬ nie takze w oddzielnych, nastepujacych po sobie przebiegach roboczych. W tym przy¬ padku przyrzad musi byc powiekszony wskutek zastosowania dalszych koniecznych tarcz i przyrzadów ksztaltujacych. Jezeli chodzi tylko o nalezyte skrecanie zyl, a nie o calkowite i równomierne wypelnienie kli¬ nowatych przestrzeni zewnetrznych, to mozna opuscic tarcze 6, a ewentualnie u- przednio uksztaltowane sznury zakladac w kalibrze 9.Stosowanie sposobu wedlug wynalazku nie ogranicza sie do uzywania jako wkla¬ dek sznurów papierowych, poniewaz na te wkladki moze byc uzyty kazdy dowolny materjal wypelniajacy. PL