Wynalazek niniejszy dotyczy central te¬ lefonicznych wogóle, a w szczególnosci nie- numerowych urzadzen lacznicowych, w któ¬ rych stosowane sa poczatkowe i wtórne lacznice wybierajace.Centrala w mysl wynalazku zawiera u- rzadzenie, dzieki któremu jedna lub wie¬ cej lacznic wtórnych wyszukuje wolne lacz¬ nice poczatkowe, t j. te, które moga byc polaczone z linja wywolujaca. Wspomnia¬ ne wyszukiwanie lacznic poczatkowych od¬ bywa sie przed rozpoczeciem wyszukiwania linfi wywolujacej zapomoca jednej lub wie¬ cej tych lacznic poczatkowych.Niniejsza centrala posiada równiez u- rzadzenie, dzieki któremu po przylaczeniu linji wywolujacej wybieracze poczatkowe, nalezace do grupy wybieraczy, majacych dostep do tej linji wywolujacej, a wiec pod¬ legajace wybraniu przez wybieracze wtór¬ ne, wyznaczone zostaja na kontaktach grup kontaktowych wspomnianych wybie¬ raczy wtórnych. To zarezerwowanie wybie¬ raczy poczatkowych trwa do chwili wy¬ brania przez pewna liczbe wybieraczy wtórnych odpowiednich, wolnych wybiera¬ czy poczatkowych, t. j. tych, które obslu¬ guja linje wywolujaca.Wyszukiwacze wtórne moga wedlug wynalazku wydzielac z posród wybieraczy poczatkowych te wolne wybieracze, które lacza kontakty linij zajetych, oraz wybie¬ racze, uzyte do wytworzenia polaczenia.Wedlug wynalazku w nienumerowem u- rzadzeniu lacznicowem, w którem droga polaczenia przebiega przez poczatkowa iwtórna laezftk*e wybierajaca, obwód elek- tcomagnesu, napedzajacego kazda z tych lacznic, pfrj&dlJiega \firzez szczoteczki odpo¬ wiedniej lacznicy dodatkowe}. Przekazni¬ ki próbujace, które kontrolaja wyszukujac* dzialanie lacznic poczatkowych i wtórnych, polaczone sa z lacznica dodatkowa, przy¬ czem urzadzenie jest tego rodzaju, iz szczo¬ teczki przewodnika rozmów i szczoteczki próbujace, nalezace do wybieraczy poczat¬ kowych, polaczone sa bezposrednio z kon¬ taktami grup kóntaklowyish lacznic wtór¬ nych, t. j. bez posrednictwa jakiegokolwiek przekaznika lub kontaktów lacznic stop^ niowych. Linje, do których maja dostep wyibieracze poczatkowe,, podzielone sa sto¬ sownie do wynalazku na grupy, z których kazda obslugiwana jest przez pewna gru¬ pe wybieraczy poczatkowych. Wybieracze wtórne sa równiez podzielone na grupy, przyczem wybieracze kazdej takiej grupy posiadaja dostep do poszczególnych wybie¬ raczy poczatkowych w kazdej ich grupie.Kazda grupa wybieraczy wtórnych polaczo¬ na jest z przedwstepnie wybierajaca lacz¬ nica dodatkowa.Te i jeszcze inne, niewymienione powy¬ zej cechy wynalazku, wyjasnione beda w dalszym opisie w zwiazku z rozpatrywaniem zalaczonego rysunku, przedstawiajacego zastosowanie wynalazku w nienumerowem urzadzenia lacznicowem, sluzaoem do wy¬ twarzania polaczenia pomiedzy abonentem wywolujacym i pierwszym wybieraczem.Oczywiscie wynalazdk moze znalezc inne zastosowanie, yak równiez w szczególach uklaclu obwodów mozna poczynic rozmaite zmiany, nie wykraczaja przytem poza za¬ kres wynalazku. lim ja abonenta konczy sie w centrali na kontaktach grup kontaktowych wybieraczy poczatkowych PF i na kontaktach lacznic posrednich, tiienwidocznionych na rysunku.LWfe aibonentowe podzielone sa na grupy.W ikaziej tsJkiei grupie fest tyle linij, ile jest koritatóów w grtajpach kontaktowych wybieraczy PF, czyli np. 100, przyczem kazda grupa linij posiada tyle wybieraczy, ile potrzeba do obsluzenia ruchu telefonicz¬ nego, nadchodzacego z tej grupy linij. Kaz¬ da grupa linij abonentowych posiada wspól¬ ny przekaznik rozruchowy A.Wybieracze wtórne SF polaczone sa lancuchowo z pierwszemi wybieraczami S i podzielone na grupy, zawierajace tyle wy¬ bieraczy wtórnych, ile potrzeba do obslu¬ zenia ruchu telefonicznego, przechodzacego przez te wybieracze. Kazda z grup wybie¬ raczy wtórnych wyszukuje poszczególne wybieracze poczatkowe w kazdej ich gru¬ pie. Wybieracze S sa lacznicami jednokie- runkowemi, kontrolowanemi przez lacznice kontrolujace SC, wspólne dla calej grupy wybieraczy. Na rysunku uwidoczniono tylko te obwody wytrieracza S i lacznicy kontrolu¬ jacej SC, które potrzebne sa do zrozumie¬ nia wynalazku, gdyz obwody te sa dobrze znane. Z kazda grupa wybieraczy wtórnych polaczona jest inna lacznica kontrolujaca CS, wybierajaca wolny wybieracz wtórny, który polaczony jest lancuchowo z wolnym wybieraczem, a ten znów z równiez wolna lacznica kontrolujaca SC. Wobec tego licz¬ ba lacznic kontrolujacych jest równa licz¬ bie grap wybieraczy wtórnych, a wiec — i liczbie wybieraczy poczatkowych w kazdej grupie wybieraczy wtórnych.Podczas wywolywania centrali przez a- bonenta przekaznik rozruchowy A% wspólny dla danej grupy abonentów, wlacza wszyst¬ kie wybieracze poczatkowe PF, obslugujace te grupe linii, oraz uruchomia grupe wybie¬ raczy wtórnych SF, wybrana poprzednio przez lacznice kontrolujace CS. Wybrane wybieracze wtórne SF wyszukuja pewna frupe wolnych wybieraczy poczatkowych PF. Wyszukiwanie to trwa do chwili dojscia dwóch z wybieraczy SF do wyznaczonych wybieraczy poczatkowych PF.Gdy to nasta¬ pilo, wtedy dwa wybrane wybieracze po¬ czatkowe wyszukuja dana liffj e wywolujaca.Miech np, dla sprostania wchentf tete-fonicznemu potrzeba 12 wybieraczy poczat¬ kowych w kazdej grupie, wobec czego nale¬ zy miec 12 lacznic kontrolujacych (CS) i 12 grup wybieraczy wtórnych. Pierwsza grupa wybieraczy wtórnych posiada dostep do pierwszych wybieraczy poczatkowych w kazdej grupie tych wybieraczy. Druga gru¬ pa wybieraczy wtórnych posiada dostep do drugich wybieraczy poczatkowych w kazdej grupie tych wybieraczy poczatkowychi t. d., az do dwunastej grupy wybieraczy wtór¬ nych, posiadajacych dostep do dwuna¬ stego wybieracza poczatkowego w kazdej z grup tych wybieraczy.Nie jest trudno wy¬ znaczyc w tern urzadzeniu przebieg obwo¬ du wywolujacego, poczynajac od pierwsze¬ go wybieracza do linji wywolujacej, gdyz okreslone polozenie wybieracza wtórnego wskazuje tern samem dana grupe wybiera¬ czy poczatkowych, natomiast numer grupy wybieraczy wtórnych wskazuje lacznice poczatkowa, uzyta w tej grupie wybieraczy poczatkowych. Polozenie tuzytejj lacznicy poczatkowej wskazuje linje abonentowa, z która zostal polaczony pierwszy wy- bieracz.Opisany teraz bedzie bardziej szczegó¬ lowo przebieg obwodów przy wywolywaniu centrali przez abonenta.Podczas wywolywania centrali przez a- bonenta wzbudza sie przekaznik linjowy L, umieszczony w linji abonenta wywolujace¬ go, wskutek czego linja ta wykazuje zajecie wzgledem lacznicy posredniej, co wyraza sie przez odprowadzenie potencjalu do od¬ powiedniego przewodu kabla wieloprze- wodowego wybieracza poczatkowego (za posrednictwem dolnej cewki przekaznika wylaczajacego KA, kontaktu spoczynkowe¬ go KA3 i kontaktu roboczego 12). Prze¬ kaznik L zamyka równiez na swych kon¬ taktach 1 obwód przekaznika rozruchowe¬ go A, który na swym kontakcie A przyla¬ cza górne uzwojenie przekaznika HA do kontaktu kontrolujacego CC, nalezacego do wszystkich grup wybieraczy poczatko¬ wych, polaczonych z ta grupa linij aboneii- towych. Kontakt CC otrzymuje wiec poten¬ cjal baterji przekaznika HA. Zamkniety zostaje równiez obwód, przechodzacy od ziemi przez kontakty HA2 i A2, poprzez wspólny przewód przekaznika rozrucho¬ wego J, nalezacego do wszystkich lacznic kontrolujacych CS, dalej przez uzwojenie przekaznika J, baterje i do ziemi. Jedno¬ czesnie na kontaktach HA2, A3 wlaczona zostaje lampka SL, wskazujaca, ze w tej grupie znajduje .sie linja wywolujaca.Przekaznik J zamyka na kontakcie J3 nastepujacy obwód pradu: ziemia — bate- rja, górne uzwojenie przekaznika BB (w obwodzie lacznicy kontrolujacej SC), kon¬ takt grupy kontaktowej N wybieracza S, kontakt szeregowy i szczoteczka lacznicy kontrolujacej CS, kontrakty J3, uzwojenie przekaznika H i do ziemi. Dzialaja wtedy przekazniki H i BB, z których przekaznik BB sprawia to, ze lacznica kontrolujaca SC wykazuje stan zajecia linji wywoluja¬ cej, a przekaznik H zamyka na kontakcie H1 obwód elektromagnesu SFDM, obraca¬ jacego skokami odpowiedni! wybieracz wtórny SF. Obwód, jaki sie przy tern two¬ rzy jest nastepujacy: ziemia, baterja, uzwo¬ jenie elektromagnesu SFDM, sprezyny mloteczkowe tego elektromagnesu, kontakt i szczoteczka lacznicy CS, kontakt roboczy J1, kontakty spoczynkowe S1, F1, K1, kon¬ takt roboczy H1 i do ziemi. Jednoczesnie na kontakcie H2 przygotowany zostaje ob¬ wód przekaznika E, biegnacy przez ziemie, uzwojenie przekaznika E, kontakt spoczyn¬ kowy D1, kontakt roboczy H2, szczoteczke i kontakt lacznicy CS, szczoteczke i kon¬ takt lacznicy CC wybieracza wtórnego SF.Wybieracze wtórne SF przesuwaja sie stopniowo do chwili dojscia jednego z nich do kontaktu, do którego doprowadzony zo¬ stal potencjal zapomoca przekaznika roz¬ ruchowego A; wtedy zaczyna dzialac prze¬ kaznik E, przerywajac na kontaktach El obwód elektromagnesu SFDM i jednocze- - 3 —snie zamykajac na kontaktach E2 obwód przekaznika F.Mimo to, ze w obwodzie przekaznika E znajduje sie .przekaznik HA, ten ostatni nie dziala, gdyz posiada niskoomowe u- zwojenia- Przekaznik HA wzbudzi sie do¬ piero wtedy, gdy wybieracz wtórny doj¬ dzie do polozenia, wyznaczonego przez in¬ na lacznice kontrolujaca, podobna do lacz¬ nicy CS, wtedy bowiem dwa przekazniki E zostaja wlaczone równolegle, a wiec opor¬ nosc tych przekazników zalaczonych szere¬ gowo do przekazników HA sie zmniejszy.Wzbudzony tedy przekaznik HA przery¬ wa na kontakcie HAl obwód swego uzwo¬ jenia bezindukcyjnego, zapobiegajac dzieki temu dzialaniu innych przekazników E. Je¬ zeli wyznaczony obwód lancuchowy wybie racza poczatkowego jest juz "zajety pod¬ czas {przesuwania sie ku niemu wybieracza wtórnego, wtedy wzbudzony zostaje prze¬ kaznik D wedlug obwodu: ziemia, baterja, uzwojenie przekaznika D, kontakty robo¬ cze J2, kontakty spoczynkowe F2, szczo¬ teczka i kontakt lacznicy CS, szczoteczka i kontakt wielokrotny B wybieracza wtór¬ nego SF, kontakt wielokrotny taki, jak B i szczoteczka wybieracza wtórnego, pola¬ czonego juz z wybieraczem poczatkowym, kontakty robocze KB4 lub HB5 przekazni¬ ka wylaczajacego KB lub próbujacego HB odpowiedniej grupy wybieracza wtórnego oraz uziemiony przewód próbujacy T. Prze¬ kaznik D przerywa na kontakcie Dl obwód przekaznika próbujacego E, wskutek cze¬ go wybieracz wtórny obraca sie nadal. Wy¬ bieracz poczatkowy, o ile jest wolny, zosta¬ je uruchomiony nawet wtedy, gdy stoi na linji zajetej, poniewaz wówczas kabel wie- loprzewodowy B nie jest uziemiony.Widac wiec, ze wybieracze wtórne szu¬ kaja nadal, t j, do chwili, gdy dwa z nich zajma wybieracze poczatkowe tej grupy, do której nalezy abonent wywolujacy.Wzbudzony przekaznik HA przerywa na kontaktach HA2 obwód przekazników rozruchowych J, nalezacych do poszczegól¬ nych lacznic kontrolujacych, jednoczesnie zas przekazniki H, nalezace do lacznic kontrolujacych, polaczonych z wybielacza¬ mi wtórnemi, L j, z temi, które zajely wy¬ znaczone wybieracze poczatkowe, wlaczo¬ ne zostaja w obwód pradu na kontaktach F3. Wzbudzony przekaznik HA przerywa na kontakcie HA2 obwód lampy SL, która gasnie.Wzbudzony przekaznik F zamyka na kontakcie Fi równiez obwód elektromagne¬ su stopniujacego EDM wybieracza poczat¬ kowego, jak nastepuje: ziemia, baterja, u- zwojenie EDM, kontakt szeregowy R i szczoteczka, kontakt szeregowy i szczo¬ teczka lacznicy kontrolujacej CS, kontak¬ ty spoczynkowe BI, kontakt roboczy FI, kontakt spoczynkowy Ki, kontakt roboczy Hi i do ziemi. Jednoczesnie na kontaktach roboczych F4 zamkniety zostaje nastepu¬ jacy obwód pradu: ziemia, kontakt robo¬ czy F4, uzwojenie przekaznika B, kontakt i szczoteczka lacznicy CS, obie cewki prze¬ kaznika KB, wybieracze 5, przewód prób¬ ny T. Podobne obwody zamkniete zostaja w innych wybieraczach poczatkowych.Jezeli tylko jeden wyznaczony wybie¬ racz poczatkowy jest wolny, to oczywiscie szuka on sam tej linji wywolujacej, która moze byc równiez wlaczona zapomoca pierwszego wybieracza poczatkowego, za¬ nim drugi wyszukiwacz zacznie wyszukiwac.Po dojsciu wybieracza poczatkowego do linji zadanej wzbudza sie przekaznik B w polaczeniu szeregowem z wylaczajacym przekaznikiem kontrolnym KB wybieracza i z przekaznikiem KA w obwodzie lin jowym abonenta. Przekaznik KA przerywa na kontakcie KA2 obwód przekaznika linjo- wego L, który wówczas przerywa na kon¬ taktach Li obwody przekaznika rozrucho¬ wego A i przekaznika zatrzymujacego HA.Przerwany zostaje jednoczesnie obwód przekaznika. E, co wywoluje rozmagneso¬ wanie sie przekaznika F. — 4 -Przekaznik B przerywa obwód wybie¬ rana poczatkowego i, zanim zdazy roz¬ magnesowac sie zwalniajacy sie powoli przekaznik F, przekaznik B zamyka na kontakcie Bi poprzez kontakty Fiy HI obwód przekaznika Ky który na swoich wlasnych kontaktach KI wlacza sie w ob¬ wód pradu niezaleznie od przekaznika F.Przekaznik K utrzymuje na kontaktach K3 obwód przekaznika H i na kontaktach K4 uziemia znów przekaznik B.Przekaznik KB laczy na kontakcie KB2 petle abonenta z przekaznikiem impulso¬ wym AA wybierajacej lacznicy kontrolnej SC i na kontakcie KB4 zamyka obwód przekaznika D, przechodzacy przez kon¬ takty K2, F2, KB4 i przewód próbujacy T.Wzbudzony przekaznik AA zwiera prze¬ kazniki H i B, doprowadzajac uziemienie do uzwojenia przekaznika H zapomoca kon¬ taktu roboczego AA2 poprzez kontakt ro¬ boczy BBln kontakt N, kemtakt grupy kon- taktowej, szczoteczke lacznicy CS i kontakt roboczy Ki, zapomoca zas kontaktu robo¬ czego AAl doprowadza uziemienie do prze¬ kaznika B poprzez kontakt roboczy KB5, kontakt grupy kontaktowej i szczoteczke lacznicy CS. Zwolnienie «ie przekaznika H wywoluje wtedy rozmagnesowanie sie przekaznika K. Jednoczesnie zamknie¬ ty zostaje obwód, biegnacy przez kon¬ takty H3 i D2 do przekaznika G, przy- czem obwód ten uziemiony zostaje za po¬ srednictwem wolnego wybieracza. Jezeli przytem z wolna lacznica kontrolna pola¬ czony jest wolny wybieracz^ to wtedy, dzie¬ ki uziemieniu przekaznika G, przekaznik ten sie wzbudza i nastepnie zwiera sie na kontakcie G2, zamykajac obwód elektro¬ magnesu stopniujacego CIM, przechodza¬ cy przez kontakty £3, G3. Elektromagnes ten obraca wówczas lacznice kontrolujaca CS do chwili polaczenia sie jej z wolnym wybieraczem, polaczonym z wolna kontro¬ la. Gdy to nastapilo, wtedy na kontaktach Gl wzbudza sie przekaznik H, przerywa¬ jac na kontaktach G3 obwód wspomniane¬ go elektromagnesu. Przekaznik H przerywa obwód przekaznika G, a przekaznik K przerywa obwód przekaznika D, jednak lacznica CS jest nadal polaczona z wolnym pierwszym wybieraczem.Jezeli z wolnym wybieraczem wtórnym nie jest polaczony wolny wybieracz poczat¬ kowy lub jego lacznica kontrolujaca, to wtedy przekaznik C dziala, a przekaznik G jest nieczynny.Przekaznik C zamyka wów¬ czas obwód licznika polaczen telefonicz¬ nych Jf. PL