Twardniejace zywice sztuczne mozna rozpuscic w rozpuszczalnikach i przez ma¬ lowanie, nakrapianie lub zanurzanie otrzy¬ mywac powloki na dowolnych przedmio¬ tach. Do roztworu mozna przytem dodac odpowiedniego srodka wypelniajacego, jak np. sproszkowanego glinu albo zmielonego szpatu ciezkiego. Twardnienie, nastepujace po powleczeniu zywicami sztucznemi i roz- puszczonemi w rozpuszczalnikach, odbywa sie w ten sposób, iz wpierw podwyzsza sie wzglednie temperature do takiej wysoko¬ sci, aby nastapilo calkowite odparowanie rozpuszczalnika, a nastepnie podwyzsza sie temperature tak, aby nastapilo czescio¬ we lub zupelne stwardnienie twardniejacej zywicy sztucznej.Powyzszy sposób, stosowany obecnie, posiada duzo braków, które wynikaja cze¬ sciowo z natury rozpuszczalniika, a czescio¬ wo ze sposobu wytwarzania powloki twar¬ dniejacej. Do odparowania rozpuszczalni¬ ka, którym zwykle jest spirytus, potrzeba pewnego okresu czasu; dopiero po jego zu- pelnem odparowaniu mozna stosowac pod¬ wyzszona temperature, aby zywica moglaSJtstwardniec, co jednak wymaga znacznego ; czsu. Dalsza trudnosc polega na koniecz- rn&[ai» stósowinia pbrzez pewien czas, przy¬ najmniej V2 godziny, najkorzystniejszej temperatury w celu odparowania rozpu¬ szczalnika, a dopiero potem utrzymuje sie przez okres czasu najkorzystniejsza do stwardnienia temperature wyzsza od po¬ przedniej. Sposób powyzszy jest klopotli¬ wy i wymaga obszernych urzadzen i przy¬ rzadów kontrolnych oraz sumiennie pracu¬ jacych wykonawców. Dalszem utrudnieniem jest latwa zapalnosc, uzywanych po¬ wszechnie rozpuszczalników, które nalezy stosowac przy zachowaniu pewnych srod¬ ków ostroznosci. Obszerne doswiadczenia, wykonywane przy ulepszaniu róznych po¬ wlok z zywic sztucznych oraz upraszcza¬ niu wytwarzania powyzszych powlok, wy¬ kazaly, ze powloki z zywic sztucznych, wy¬ tworzone w znany sposób, pozostawiaja du¬ zo do zyczenia pod wzgledem odpornosci na mechaniczne dzialanie, jak np. na uderzenia.Obecnie /stwierdzono, iz mozna znacznie polepszyc sposób wytwarzania twardnie¬ jacej powloki zi zywicy sztucznej na przed¬ miotach z metalu, rozpuszczajac ta zywice sztuczna w oleju dziegciowym, wzglednie tworzac odpowiednia zawiesine przez roz¬ cieranie oleju dziegciowego z dobrze spro¬ szkowana zywica i-nalezycie sproszkowa¬ nym srodkiem wypelniajacym, przyczem zamiast sproszkowanej zywicy sztucznej mozna uzyc równiez plynna lub pól plynna twardniejaca zywice sztuczna. Stosowanie oleju dziegciowego posiada ponadto te szczególna zalete, ze dzieki swej lepkosci nadaje sie dobrze jako srodek, tworzacy zawiesine.Zaleznie od temperatury stosowanej mozna uzyc olej dziegciowy jako rozpu¬ szczalnik lub jako srodek do wytworzenia zawiesiny. Wedlug przeprowadzonych do¬ swiadczen pewne ilosci twardniejacych zy¬ wic sztucznych przez ogrzanie i silne mie¬ szanie mozna dostatecznie szybko rozpu¬ scic w olejach dziegciowych, posiadaja¬ cych rózne punkty wrzenia. Na zimno na¬ tomiast rozpuszczanie odbywa sie tak po¬ woli, iz nie mozna rozpuszczac w sposób ekonomiczny. Z drugiej strony rozpu¬ szczanie na goraco posiada w pewnych wa¬ runkach te wade, iz zywica sztuczna moze wskutek podwyzszonej temperatury przejsc w forme nierozpuszczalna B i C. Nalezy wiec wytwarzac zawiesine zywicy w oleju dziegciowym w przypadkach, gdy zywice sztuczne stosunkowo latwo twardnieja i w postaci zawiesiny stosowac do powleka¬ nia przedmiotów. Osiaga sie przytem takie same wyniki, jak przy stosowaniu rozpu¬ szczonych w oleju dziegciowym zywic, a uzyskuje sie przytem te korzysc, iz nie jest sie zaleznym od granicy rozpuszczalnosci zywic sztucznych.Nalezy stosowac mineralne srodki wy¬ pelniajace, które z jednej strony sa odpor¬ ne na dzialanie czynników chemicznych, a z drugiej strony wykazuja pod wzgledem fizycznym dostateczna twardosc, jak np. szpat ciezki, kwarcyt lub inne mineraly, poniewaz w tych przypadkach chodzi zwy¬ kle o zawiesiny, mineralny bowiem srodek wypelniajacy nie rozpuszcza sie w oleju dziegciowym. Powlekanie masa, wytworzo¬ na przez rozpuszczenie albo zawieszenie twardniejacych zywic sztucznych w oleju dziegciowym z dodatkami lub bez, odbywa sie droga malowania, nakrapiania lub za¬ nurzania ogrzanego przedmiotu w danej masie. Uzyta zywica sztuczna zaleznie od sposobu wytwarzania moze byc w stanie pólplynnym wzglednie plynnym. A zatem stosuje sie zywice sztuczna nie stopiona lecz plynna lub pólplynna dzieki sposobo¬ wi wytwarzania. Jako dalsze srodki wy¬ pelniajace wchodza w rachube oleje orga¬ niczne o wysokim punkcie wrzenia, jak np. olej antracenowy, poniewaz nie paruja o- ne calkowicie podczas powlekania wskutek — 2 —wysokiej temperatury wrzenia, lezacej po¬ wyzej 300°C, lecz pozostaja w twardnie¬ jacej powloce i dzialaja korzystnie, zwiek¬ szajac elastycznosc powloki.Stosowanie olejów dziegciowych jest korzystne ze wzgledu na wysoka tempera¬ ture zaplonienia tak, iz wykluczone jest niebezpieczenstwo. Poniewaz wrzenie ole¬ jów dziegciowych odbywa sie miedzy 180° — 360^C, a twardnienie sztucznych zywic — miedzy 80° — 300°C, istnieje przeto moznosc wyboru olejów, których temperatury wrzenia beda w przyblizeniu w granicach, przy których twardnienie zy¬ wic sztucznych odbywa sie z zadana szyb' koscia. W ten sposób mozna uniknac nie- tylko tworzenia sie baniek, co powoduje duzo klopotu przy poslugiwaniu sie inne- mi sposobami powlekania, lecz mozna rów¬ niez uniknac przeprowadzania pracy przy róznych temperaturach. Przy uzyciu innych rozpuszczalników nie mozna uniknac sto¬ sowania róznych temperatur. W tych przy¬ padkach trzeba wpierw stosowac tempera¬ ture nizsza w celu odparowania rozpu¬ szczalnika, a dopiero potem mozna przejsc na temperature, przy której odbywa sie twardnienie. Przy tern postepowaniu sa ko¬ nieczne albo dwa piece oraz przenosnik do przenoszenia przedmiotów z jednego pieca do drugiego, albo trzeba przedmioty, po¬ kryte lakierem z zywicy sztucznej, przy stopniowo wzrastajacych temperaturach ogrzewac az do temperatury twardnienia.Koniecznego wskutek tego nakladu mate- rjalu, ciepla i czasu unika sie wedlug spo¬ sobu niniejszego. Przy tym sposobie rura, powlekana masa ze sztucznej zywicy i ole¬ ju dziegciowego, moze posiadac w przybli¬ zeniu temperature, przy której odbywa sie twardnienie, o ile tylko przy wyborze uzy¬ wanego oleju dziegciowego uwzglednia sie temperature twardnienia zywicy, albo na- odwrót, o ile przy danych olejach o okre¬ slonych granicach wrzenia, uzywa sie zywi¬ ce, których temperatury twardnienia sa w przyblizeniu zgodne z granicami wrzenia olejów.Wspomniane juz korzystne dzialanie dzieki obecnosci wysokowrzacych olejów organicznych, np. oleju antracenowego o punkcie wrzenia powyzej 300°C, w goto¬ wej twardniejacej powloce mozna uzyskac z latwoscia przez dodanie do oleju dzieg¬ ciowego, sluzacego jako rozpuszczalnik al¬ bo srodek zawieszajacy, pewnej ilosci oleju antracenowego o punkcie wrzenia powyzej 300°C. Powloki wytworzone wedlug tych za¬ sad scisle i silnie przylegaja, a przez to sa niezwykle odjporne na wplywy chemiczne i mechaniczne.Przyklad. Rure z dowolnego metalu lub stopu, która ogrzano poprzednio zna¬ nym sposobem, albo ogrzewana podczas nakladania powloki do 260 — 280^0 ma¬ luje sie albo nakrapia mieszanina lub za¬ wiesina, wytworzona przez rozcieranie ole¬ ju dziegciowego, wrzacego miedzy 210 — 240°C, z mieszanina dobrze zmielonej zy¬ wicy sztucznej i kwarcytu w stosunku 1 : 1.Mozna przytem zastosowac twardnienie powloki przy odpowiedniej temperaturze.Powloke mozna dac zarówno po stronie zewnetrznej jak i wewnetrznej. PL