Najdluzszy czas trwania patentu do 20 czerwca 1946 r.Wynalazek ponizszy dotyczy ulepsze¬ nia sposobu destylacji smoly, opisanego w patencie Nr 14032, a wiec ¦sposobu de¬ stylacji izapomoca goracych gazów, powsta¬ jacych przy destylacji wegla w gazowniach o poziomych lub pochylych (retortach, i wytwarzania paku i olejów destylacyjnych.W gazowniach o poziomych lub pochy¬ lych retoAach doprowadza sie gazy, po¬ chodzace z pojedynczych retort przez pib- nxywe rury do odbieralnika, przycfeem kaz¬ da retorta polsiada oddzielna rure pionowa, lub tez jeldna tatka fulra sluzy do odprowa- dzahia gazów: pewnej ilosci retort. Gazy odplywaja przy temperaturze 550—800°C, ochladzaja sie jednak szybko podczas przeplywu przelz stosunkowo dluga rure pionowa tak, iz temperatura ich przy do¬ plywie do odbieralnika wynosi 150—200°C.Rrzy -tern ochlaldzianiu sikrapla sie znaczna ilosc -smoly na scianach rury pionowej, która to smola s'plywa nastepnie wzdluz tych scian wdól i -styka sie z goracemi ga¬ zami, doplywaj acemi z retort i zostaje de¬ stylowana, przyczem na scianach rur osa¬ dza sie pak, wegiel i koks, wobec czego sciany te musza byc czesto oczyszczane.Skraplanie smoly w rurze pionowej i po¬ wstawanie wegla lub koksu zmniejsza wy¬ dajnosc smoly, otrzymywanej w odbieral-niku i vr-ur^Anwu fjkraplajacem, pola- czomem z tym odbieralnikiem. *-d-Safrola* otójymaina z retort pozibinych lub pochylych, zawiera wielkie ilesci we¬ gla, poriifewaz gazy stykaja sie przez dlugi czas z rozglrzafaemi scitnmmi retort. Smo¬ la tego rotlzaju doprowadza ^ie zwykle do urzadzen (destylacyjnych, w zmieszaniu ze smola innego rodzaju, jak np. ze smola kokisoiwnicza1 poniewaz smola, pochodza¬ ca z itefbcfot poziomych Mb pbchyllych, za¬ wiera wfefcs^e Jlfrsel yfoim^ip wegla niz smola koksowlnfczai przydzem fprzy desty¬ lacji powstaje pak, .zawierajacy równiez wieksze ilosci1 wegla, ni£ pak posiadajacy lJaki sain punkt' topnienia, lecz otrzymany ze smoly kc&sowflfcziej. Jezeli pozadany jest pak, zawierajacy wieksze ilosci we- gla,niz pak, wytWafizany ze smoly koksow- niczej, miesza sie te ismole ze wiola ipe- tortowa tak, iz przy destylacji pPWitaje pak o wyzsfzej zawartosci wegja. Czasami deistyluje sie smole tfetortowa be!z do¬ mieszki, a miaaiówjW# jeieHi prz^prowa- dzahie wymaga nakladu kosizttów. Destylacja od¬ bywa sie w urzadzeniach, oipalataych zze* wnatr*z, pirizydzem rozklada iia pewna i- losc oleju, zawartego w smole tak, iz wy¬ dajnosc jego zmniejsza sie, podczas gdy powstajacy pak, zawiera wieksze ilosci wegla. Jako wegiel aalezy rozumie rów¬ niez skladniki, które pozostaja po wylugo¬ waniu paku lub smoly bervzol«m lub po¬ dobnym mniemalem jako1 ofcad nierozpu* szczamy. Wegiel wpkiy 4#a z weglowodorów Q weJkim ciytibfae cza- ¦tec^wypR, WswWwhIc nmfofay m* na wlu z*po* bteganS* w ntofflbffa naiwi«k«zym stopniu skreipfaaty sfe amoly w rwie pibiio^ej, jak tez fK)wsiakaniu w iniei szkodliwyob osa¬ dów wc#* i kok«u, pa^yozem wysoki tsm* pwatufpy- goracych gazów sluza Lacji $moly, iak tes do wyW^iizabia paku i ©H#W- Wynalazek nadaje sie równiez do wy¬ twarzania paku ,ze smól bogatych w we- gWl, zmieszanych ze smolami ubogiemi w wegiel; Jak np. ismoila z pieców koksowych, pfzyczem mfepzahine (destyluje! ,sie izapo- raoca bezposredniego zetkniecia sie jej z gazami retortowemu Rury pionowe zosftiaja przy urzadzeniu wedlug «wytnala;zku ,rilniej»sfcego izolowane tak, iz zapobiega sie ochlaldzaniu gazów doplywajacych z retort do odbieralnika lub do itaoego zbiornika i zmniejsza sie znacznie ochladzanie i skraplanie smoly na sciainiach ru/. Gorace gazy doplywaja do odbieralnika lub innej|d zbiornika o wyso¬ kiej temperaturze i destyluja smole, sty¬ kajac sie ,z nia scisle, przyczem równocze¬ snie gafey zostaja naisyoone parami wyde- styloWanych olejów i oczyszczane w pew¬ nym stopniu z zawierzonych czasltelk ciez¬ kiej sajlO^y J paku. Otreymuje sie wiec dzy- ste i bogate gazy, z których mozna wytwa¬ rzac zapomoca óch!la'dzaiiia i dfaraplatoia csytrte oleje.W zbiornikach gazowni (odbieralni¬ kach) zaiajidtoje kie na idnife woda, izainyka- jaca zanurzone w nielj irlury i zapobiegaja¬ ca przeplywowi gafeów ze zbiornika zpo- wrbtem do ireHotot, ,skoro pirzerwie sie wy¬ twarzanie ga!zu celem oprózriieiriia i lado¬ wania retort. Przy urzadzeniu wedlug wy¬ nalazku niniejszego odbieralnik, a mia¬ nowicie ,je(gio czesc, sluzaica do destylacji smoly, nic zawiera1 wody lecz doprowa¬ dzona deitylowaaa smole, która miesza *ie sciski z p,rze,plywajaoemiJ galzami. W odfoieratoikiafeh, w których do uszczelnienia rw sluzy cieck, cfciaga sie to utrzymywac niem odpowiedniego poziomu smoly lub paku, Czasami stonuje sie zwykle rury pipnowei zaopatrzone w urzadzenia zamy¬ kajace tak, iz potócsejgólne retorty, celem opróznianialub ladowania wga byc od- ladzone od odJbieralnika. PominK) to do* powadza de wnole do okUtuerahuka, wzgledata do j«go czeseh rfuiaoej do de- — 2 —stylacji, i iroiapyla sie ja lub miesza w in¬ ny sposób l,z przeplywajacemlgakami tak, iz ^gazy te zostaja oczyszczane a smola zoWtaje destylowana.Destylacje mozna: przeprowadzic w pewneij oddzielonej czesci1 odjbielralnika ' posladajacej ur^zaldfeenia, sluzace do do¬ prowadzania smoly, odprowadzania paku i do mieszania paku kiib snioly z gazami.Do tego celu moze sluzyc .równiez zbiornik destylacyjny, lub tez inne urzadzenie tego rcd'za;ju, do którego doprowadza sie gazy przez ruity pionowe i iw- którym gaizy te niieisizaja s'Je sci&le ze smola, a mianowicie doprowadzajac smole dyszami. Dokladniej¬ sze mieszanie osiaga sie jednak zapomoca urzadzen mechanicznych, jak obracajacych sie krazków, ramion, stozków lub bebnów, które umieszczone sa w zbiorniku i zanurzo¬ ne w plynnej smole lub plynnym paku, Destylacja (powinna zapobiegac osa¬ dzaniu i nagromadzaniu sie twardej smo¬ ly, wobec cz^go materjal musi cyrkulo- wac w urzadzeniu steybko i byc Rozpyla¬ nym, aby smola oplókiwala' wszystkie po¬ wierzchnie (Ulrzadzenia, prizyczem masa smoly posfiada w kazdem mfejisicu jedna¬ kowy sWlaU. Z powodu doprowadzania isnrófty na jednym koncu urzadzenia i od¬ prowadzania paku na jego /drugim koncu, osiaga 's^ie inigprlzerywana destylacje i o- trWymuje pak, który pOsiada na koncu od¬ dawczym wyzszy punkt topliwosci.Gazy, utrzymywane w wysokiej tefti- pefraturize sa 'w stanie destylowac znacz¬ nie wieksze lldsci snioly, niz ilosc jej, wy¬ tworzona z 'tych gafców, wobec dzego wy¬ starcza dla destylacji smoly, oWzymaneij z jedinej retorty, tylko czesc gaZów, a cal¬ kowita ich ilosc moze sluzyc do' destylo¬ wania równiez smoly innego pochodze¬ nia.Urzadzenie destylacyjne moze sluzyc czesciowo do ochladzania gateów otrzymy¬ wanych w odbieralniku w celu wytwarza¬ nia smoly destylowanej w drugiej czesci urzadzenia. W tetn sposdb destyluje sie bez straty czasu .smole gazowa, bogata w wegiel, która dle&tylowano dotychczas w retortach Opalanych z zewnatrz. Przy spo¬ sobie wynalazku wytwarzaja sie przytem paki bogate w wegiel, jak tez wielkie ilo¬ sci ciezkich oldjów. Oleje te sa dzieki o- czysiczaniu gazów podczas destylacji smoly dzysfce lub srtosunkoiwo czyste i mo¬ ga byc bezposrednio wprowadzane w han¬ del, jako oleje kreozotoWe. Pak otrzyma¬ ny moze pofeiadate rozmaite punkty topnie¬ nia, jak tez zaWierac (rozmaite Ilosci we¬ gla, zaleznie od rodzaju destylowanej smoly. W ogólnosci5 otrzymuje sie ze ismo¬ ly bogaitej w wegiel taki pak, którego* pumkt topnienia odpowiada np. pakowi^ otrzyma¬ nemu 'ze smoly piewców koksowych.Pak, wytwomzohy, nadaje sie do naj- rózmaitslzych cellów, a1 fczidzególrife moze byc on mieszany z pakiem lub ze smolami innego, pochodzenia celeni otrzymania pa¬ ku, zawierajaoego olznabzone ilosci wegla.Tak np. mieslzajac to odpowiednim stosun¬ ku smole retort gazowniczych, bogata w wegiel i posiadajaca wysfoki'punkt1 topnie¬ nia ze ,zwykla smola pogazowa, poklada¬ jaca sredni punkt topnienia i normalna ilosc wegla, mozna otrzymywac pak, któ¬ rego punkt topnienia znajduje sie pomie¬ dzy 40-^43°C i •który zawiera 12—15% wolnego wegla1. Pak taki nadaje sie do wytwarzania nawierzchni drpg.Smole detetyltawana mozna równiez mieszac Ize Ismola, iwytworidna w inny spo¬ sób. Tak nip. mozna doprowadzic smole pieców koksowych do gazOwrii i destylo¬ wac ja, zmieszana 'z takienii ilosciami ismo¬ ly rdtort gazowinidzych, iiz powstaje pak, zawierajacy oznaczone ilosci wegla. Pak taki wymaga 'zwykle wieks'zej fflosci smoly z pieców koWsowych, nlz smoly retorto¬ wej, bogatej w wegiel.Wynalalzek niniejszy nadaje sie irów- niez do destylowania surowej smoly, za¬ wierajacej wode i w danym przypadku po — 3 —podgrzaniu, przyczem przebieg moze byc przeprowadzany stopniowo, a mianowicie odwadniajac smole w pewnej ilosci urza¬ dzen, destylacyjnych, a nastepnie desty¬ lujac w dalszym ciagu wytworzona smo¬ le. Otrzymuje sie rozmaitego rodzaju pak i pewna ilosc olejów. Ilosc wegla, zawar¬ tego w paku, otrzymanym ze smoly retort gazowniczych, odpowiada ilosci wegla w tej smole i wegla doprowadzanego podczas destylacji. Pak wytworzony ze smól zmie¬ szanych, ubogich w wegiel zawiera sred¬ nie ilosci wegla, zalezne od zawartosci je¬ go w smolach zmieszanych.Poniewaz podczas destylacji nie po¬ wstaje wcale rozklad olejów, lub tez po¬ wstaje on tylko w malym stopniu, otrzy¬ muje sie wieksze ilosci destylatów olejo¬ wych i gazy bogatsze w pary olejowe, a przy skraplaniu — wieksze ilosci olejów.Zaleznie od oczyszczania gazów przez smole lub pak powstaja przy ochladzaniu bardziej lub mniej czyste oleje, które za¬ wieraja wieksze lub mniejsze ilosci ciez¬ kich skladników smolowych. Przy wytwa¬ rzaniu paku mozna destylowac smole re¬ tortowa i smole uboga w wegiel oddziel¬ nie zapomoca gazów, pochodzacych z in¬ nej czesci urzadzenia, a nastepnie zmie¬ szac ze soba powstajace paki lub dodajac jeszcze surowa smole, a mianowicie, jezeli mieszanina powinna posiadac niski punkt topnienia.Gazy, powstajace podczas destylacji wegla, zostaja ochladzane w znanych skraplaczach, których budowa odpowiada ilosci olejów zawartych w gazach. Przy stosowaniu wiekszej ilosci retort lub zbiorników, kazde z tych urzadzen moze byc ogrzewane gazami, pochodzacemi z rozmaitych retort, a produkty pojedyn¬ czych retort moga byc oddzielnie skrapla¬ ne celem otrzymania olejów o rozmaitych wlasciwosciach. Oleje te mozna w dal¬ szym ciagu frakcjonowac, mieszajac je z goracemi gazami i ochladzajac Gazy, z których wydzielono oleje, moz¬ na mieszac z gazami innych retort lub przerabiac je oddzielnie celem otrzymy¬ wania amonjaku, olejów i podobnych pro¬ duktów.Do destylowania sluzy krótki odbie¬ ralnik, oddzielony od reszty urzadzenia i zaopatrzony w przewody doplywowe dla smoly i odplywowe — dla paku. Nasyco¬ ne gazy destylacji powinny posiadac od¬ dzielne urzadzenie skraplajace tak, iz de¬ stylaty te moga byc frakcjonowane.Na rysunku przedstawiony jest przy¬ klad urzadzenia, sluzaceigo do przepro¬ wadzania sposobu wedlug wynalazku ni¬ niejszego. Fig. 1 uwidocznia schematycz¬ nie gazownie w widoku zgóry, fig. 2 — w widoku zprzodu, a fig. 3 -— w widoku zty- lu. Fig. 4 i 5 przedstawiaja urzadzenie destylujace w przekroju podluznym i po¬ przecznym. Fig. 6 jest widokiem odmien¬ nego wykonania takiego urzadzenia.Do opalania retort 6, zaladowanych weglem, sluzy piec 5. Gazy przeplywaja przez izolowane rury 7 (fig. 4—6) tak, iz gazy te nie ochladzaja sie.Rury pionowe 7 uchodza do odbieral¬ nika 9, w którym gazy zostaja ochladzane woda lub woda amonjakalna, doprowa¬ dzana dyszami 10 i przewodem 11. Z tych gazów, ochladzanych szybko, wydzielaja sie smolowe czesci skladowe i odplywaja wraz z woda amonjakalna przez rure 12 do urzadzenia rozdzielajacego 13, z któ¬ rego smole odprowadza sie rura 15 do zbiornika 14, a wode amonjakalna rura 16 do zbiornika 17, skad dostaje sie ona cze¬ sciowo rura U do dysz 10. Na jednym koncu zbiornika 9 oddzielona jest czesc 18, sluzaca do destylacji i polaczona zapo¬ moca rur 7 z retortami. Smole nagroma¬ dzona w zbiorniku 14, doprowadza sie za¬ pomoca pompy 19 i rury 20 do jednego konca odbieralnika 18 lub do jego obu konców. Dodatkowe ilosci smoly doply¬ waja ze zbiornika 22 rura 20. Smole mie-sza sie w odbieralniku scisle z przeplywa- jacemi fazami i zostaje destylowana, a o- trzymany pak odprowadza sie rura 26 do zbiornika 27, a z niego zapomoca pompy 28 rura 29 4o zbiornika, w którym imoze ona byc zmieszana ze smola lub pakiem uun^j jakosci. Rura li i dysze 10 moga byc odlaczane zapomoca odpowiedniego u- rzadzenia! jezeli odbieralnik ma sluzyc do destylacji. W innym przypadku przepro¬ wadza sie z niego wode amonjakalna i smole do urzadzenia wydzielajacego.Scisle zmieszanie emoly i paku z ga¬ zami uskutecznia sie zapomoca wtryski¬ wania tych materjalów, lub rozpylania ich urzadzeniami mechanicznemi, jak np. krazkami 33, umieszczonemi na obracaja- cym sie wale 34 (fig. 4—6). Przy szyb- kiom obracaniu sie tych krazków, smola drobno rozdzielona, zostaje wtlaczana w gazy i destylowana, oczyszczajac równo¬ czesnie te gazy. Stopien destylacji moze byc zmieniony zapomoca regulowania ilo¬ sci doprowadzanej smoly i stopnia rozpy¬ lania. Równiez temperatura i ilosc gazów wplywaja na destylacje.W czesci gazowni, nie sluzacej do de¬ stylowania, gazy ochladzaja sie w rurach pionowych i w odbieralniku i plyna przez rure 35 do zbiornika 36, a nastepnie przez rure 37 do skraplacza 38, gdzie zostaja w dalszym stopniu ochladzane, np. zapomoca wody amonjakalnej, doprowadzanej rura 39, pompa 40, wezownica 41. Do utrzy¬ mywania równowagi cisnien sluzy prze- wietrzmik 42. W urzadzeniu 43 zostaja wy¬ dzielone i porwane czastki simoly i inne zanieczyszczenia. Wode amonj akalna, wydzielona w skraplaczu i w urzadzeniu 43 doprowadza sie rurami 44 wraz ze smola i olejami smolowemi do urzadze¬ nia, wydzielajacego 45, w którem smola wydziela sie, podczas gdy woda amon ja- kalna odplywa przez przewód 46 zpowro- tem do gazowni. Wode amonjakalna i smole, wydzielone w zbiorniku 36, dopro¬ wadza . sie mra 63 równiez do urzadze¬ nia 45* Jezeli pozadane jest dalsze oczy¬ szczanie gazów, doplywajacych z (glównej czesci gazowni, gazy te przeprowadza sie przez skraplacz 48, w którym ochladza sie je woda amonjakalna, krazaca przez rure 49, pompe 50 i wezownice 51. Nie¬ zbedna do tego celu ciecz doprowadza sie ze zbiornika 17 przez przewód 52, Mozna równiez oczyszczac gazy w dalszym stop¬ niu woda w odrebnem urzadzeniu, poczem odplywaja one przez przewód 53 do ga¬ zomierza. <}azy, doplywajace ze zbiornika 18, plyna przez przewód 53, polaczony za¬ pomoca odgalezienia 54 i kurka 55 ze zbiornikiem 36 celem ewentualnego prze¬ prowadzania gazów do glównego urzadze¬ nia skraplajacego. Normalnie, to znaczy podczas destylacji, kurek 55 jest za¬ mkniety, a kurek 56 otwarty tak, iz gazy dostaja sie bezposrednio do skraplacza 55, w którym skraplaja sie oleje i woda i odplywaja przez rure 59 do urzadzenia wydzielajacego 60. Przewód 61, zaopa¬ trzony w przewietrznik 62, laczy-, to'.urza¬ dzenie z innemi urzadzeniami oczyszcza- jacemi, z których gazy dostaja sie do ga¬ zomierza.W opisanem urzadzeniu smola nie zo¬ staje destylowana jezeli otwiera sie zawo¬ ry w rurze U i doprowadza plynny amo- njak do odbieralnika 1S, jak tez otwiera narzady zamykajace w celu odprowadzania smoly i wody do aparatu 13. Przy desty¬ lowaniu smoly zamyka sie zawory w ru¬ rze 11, poczem w odbieralniku 18, który dziala jako niezalezne urzadzenie desty¬ lacyjne, rozpyla sie doprowadzona smole.Smola destylowana moze pochodzic z pozostalej czesci gazowni, wzglednie ze zbiornika 14, lub tez z innego zródla, z którego dostaje sie ona do zbiornika 22'.Mozna równiez mieszac inne rodzaje smól i wytwarzac odpowiedniego rodzaju pak. — 5 —W tym przypadku doprowadza sie np. smole z pieców koksowych ze zbiornika 22 równoczesnie ze smola retortowa ze zbiornika 14, a mianowicie w takich ilo¬ sciach, aby otrzymac pak, zawierajacy oznaczone ilosci wegla 1 posiadajacy ozna¬ czony punkt topnienia.Otnzymane oleje sa czyste lub prawie czyste, a sklad ich zalezy od rodzaju de¬ stylowanej smoly i stopnia destylacji, podczas gdy ich czystosc, zalezna jest od dokladnosci wymywania smola luib pa¬ kiem.Wynalazek niniejszy daje sie stosowac w istniejacych gazowniach, a szczególnie w gazowniach, które przerabiaja z prze¬ rwami male ilosci wegla na gaz swietlny.Wystarcza izolowanie jednej lub kilku rur, a w danym przypadku odbieralnika lub jego czesci, sluzacej do destylacji, u- mieszczenie urzadzen, sluzacych do do¬ prowadzania smoly i odprowadzania pa¬ ku i do mieszania smoly z gazami oraz do oczyszczalnia ich, i urzadzen skraplajacych dla czesci gazowni, sluzacej do destylacji. PL