PL150469B2 - Urządzenie do mocowania lin nośnych do masztów jachtowych - Google Patents

Description

RZECZPOSPOLITA ^OPIS PATENTOWY 150 469

POLSKA PATENTU TYMCZASOWEGO

URZĄD

PATENTOWY

RP

Patent tymczasowy dodatkowy do patentu nr--Zgłoszono: 87 10 05 (P. 268069)

Pierwszeństwo-Zgłoszenie ogłoszono: 88 09 29

Opis patentowy opublikowano: 1990 08 31

Int. Cl.⁵ B63B 15/02 B63H 9/10

Twórca wynalazku: Antoni Grodzicki

Uprawniony z patentu tymczasowego: Studencka Spółdzielnia Pracy „TECHNO—SERVICE“, Gdańsk (Polska)

Urządzenie do mocowania lin nośnych do masztów jachtowych

Przedmiotem wynalazku jest urządzenie do mocowania stalowych lin nośnych do masztów jachtowych, sporządzonych z metalu, drewna lub tworzywa sztucznego.

Znane i stosowane w takielunku jachtów sportowych rozwiązanie mocowania lin nośnych, na przykład want do masztu sporządzonego z dowolnego znanego materiału, mają postać łódkokształtnego o skomplikowanym wykroju blaszanego okucia nakładanego w miejscu mocowania liny na maszt z zewnątrz i utwierdzanego w żądanym położeniu na maszcie przez przynajmniej dwa elementy nośne w postaci śrub mocujących przeprowadzonych przez otwory w maszcie poprzecznie do jego osi, oraz przez przynajmniej jedną podobną śrubę umocowaną tak samo w dolnej ruchomej oddzielnej części okucia, mającej postać dwu jednakowych w lustrzanym odbiciu strzemion, przykręconych do okucia łódkokształtnego. Na małych jachtach okucia masztowe są montowane nitami zrywanymi. Oś tak ukształtowanego zamocowania sporządzonego z cienkiej blachy i ukształtowanego jako dokładne odzwierciedlenie przekroju poprzecznego masztu w miejscu umocowania okucia, przebiega pod kątem ostrym do osi masztu i leży trwale niezmiennie w osi sztagu. Znana jest również i stosowana w takielunku małych jachtów sportowych końcówka „teowa sztagu, mająca postać litery „T“, której krótsze poprzeczne ramię jest wprowadzone w podłużny pionowoosiowy otwór okucia umocowanego do masztu.

Znana i stosowana powszechnie konstrukcja urządzenia do mocowania stalowych lin nośnych masztów jachtowych, mimo że dobrze spełnia swoje przeznaczenie, wykazuje jednak szereg niekorzystnych cech technicznych i eksploatacyjnych. Konieczność dokładnego odzwierciedlenia kształtu przekroju poprzecznego przez łódkokształtne blaszane okucie, powoduje znaczne trudności w przypadku awaryjnej naprawy lub wymiany masztu i zazwyczaj okucie w takim przypadku musi być w całości wymienione na nowe odpowiednio do nowego masztu ukształtowane. Konieczność stosowania w znanym rozwiązaniu stałego niezmiennego kąta ostrego, pod którym oś okucia jest ustawiona względem osi masztu, a wywołanego zastosowaniem dwu opisanych dolnych strzemion listwowych, powoduje niedogodność, którą jest brak możliwości zmiany nawet w małym zakresie kąta ustawienia sztagu względem masztu, dla którego okucie zostało zaprojektowane.

150 469

Zastosowanie w znanym rozwiązaniu przynajmniej trzech punktów wiercenia masztu (dla przeprowadzenia przezeń śrub mocujących blaszane elementy okucia) powoduje w niektórych przypadkach znaczące osłabienie masztu. Zastosowanie dwudzielnego okucia blaszanego w górnych cienkoprofilowych partiach masztu jachtowego mającego znaczny ciężar, w wielu przypadkach jest nieobojętne dla stateczności całej konstrukcji ustroju takielunku jachtowego.

Wynalazek rozwiązuje zagadnienie opracowania urządzenia do mocowania lin nośnych stalowych do masztów jachtowych zarówno metalowych, jak i drewnianych oraz z tworzyw sztucznych, nie wykazującego opisanych wad znanej konstrukcji zamocowania, oraz pozwalającego na określoną swobodę w dość szerokim zakresie ustawiania kąta osi liny (na przykład sztagu) względem osi masztu.

Urządzenie do mocowania lin nośnych do masztów jachtowych, mające element nośny mocowany poprzecznie do osi głównej masztu przez przeprowadzenie go wewnątrz wykonanego w maszcie otworu przelotowego stanowi według wynalazku cienkościenna metalowa tuleja nośna umocowana trwale nierozłącznie w maszcie, poprzecznie do jego osi. Ma ona długość równą lub większą od największej długości przekroju poprzecznego masztu w miejscu jej zamocowania. Cienkościenna tuleja jest zaopatrzona w osadzony w jej wnętrzu wymiennie w pasowaniu najkorzystniej ruchowym, cylindryczny metalowy sworzeń, mający poprzecznie do jego osi wykonany jeden lub więcej gwintowanych otworów z wkręconym weń z zabezpieczonym przed wykręceniem się cylindrycznym cięgnem. Jest ono ustawione pod kątem zmiennym odpowiadającym kątowi pochylenia osi umocowanej do masztu liny stalowej, w stosunku do osi masztu. W przypadku, gdy otwór gwintowany jest wykonany w środku długości sworznia cylindrycznego, to wkręcone weń cięgno cylindryczne jest przeprowadzone swobodnie przez specjalny otwór wykonany w maszcie w płaszczyźnie jego symetrii. W przypadku, gdy otwór gwintowany jest wykonany na obu końcach cylindrycznego sworznia w pobliżu jego czołowych płaszczyzn, wówczas dwa bliźniacze cięgna cylindryczne są wkręcone w cylindryczny sworzeń po obu stronach masztu. W niektórych zastosowaniach urządzenia gwintowany otwór jest wykonany jako nieprzelotowy po obu stronach cylindrycznego sworznia w jego osi, a w innych jeszcze wykonaniach cylindryczny metalowy sworzeń ma poprzecznie do jego osi na obu końcach wykonany przelotowy kształtowy otwór z gniazdem kulistym, z osadzoną w nim końcówką kulistą, której cylindryczny trzon jest zawalcowany na końcówce stalowej linki sztagu.

Urządzenie do mocowania lin nośnych do masztów jachtowych według wynalazku, dzięki zastosowaniu w nim przelotowej cienkościennej tulei nośnej, utwierdzonej trwale w osi poprzecznej do osi masztu, oraz dzięki osadzeniu w tak utwierdzonej cienkościennej tulei wymiennej wkładki walcowej o dowolnie dobranym parametrze ilości punktów mocowania końca sztagu, umożliwia znaczną swobodę w doborze punktów mocowania sztagów do masztu, ich liczby oraz umożliwia dość znaczną swobodę zmiany kąta, jaki jest swobodnie zachowywany pomiędzy osią liny stalowej a osią masztu. Opisana cecha rozwiązania według wynalazku pozwala nadto na znaczne uproszczenie zabiegów inifikacyjnych konstrukcji, a nadto dzięki zastosowaniu jednego jedynie otworu, jaki jest wykonywany w maszcie wpływa na wydatne zmniejszenie współczynnika osłabienia punktowego konstrukcji masztu wywołanego wierceniem w nim przelotowych otworów.

Wynalazek jest szczegółowo opisany na przykładzie jego wykonania i zobrazowany na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przekrój podłużny urządzenia osadzonego w maszcie drewnianym, fig. 2 - przekrój podłużny urządzenia osadzonego w maszcie metalowym rurowym, fig. 3 - przekrój poprzeczny płaszczyzną poziomą masztu metalowego rurowego z urządzeniem przystosowanym do mocowania centralnego sztagu, fig.4-przekrój poprzeczny płaszczyzną poziomą masztu wykonanego z tworzywa sztucznego z urządzeniem przystosowanym do mocowania dwu lin stalowych po dwu stronach masztu, fig. 5 - przekrój poprzeczny płaszczyzną poziomą masztu metalowego rurowego z urządzeniem przystosowanym do mocowania dwu lin stalowych po dwu stronach masztu i fig.6-przekrój poprzeczny płaszczyzną pionową masztu drewnianego z urządzeniem przystosowanym do mocowania dwu lin stalowych zakończonych chwytami kulistymi.

Jak pokazano na rysunku urządzenie do mocowania lin nośnych do masztów jachtowych stanowi cienkościenna metalowa tuleja nośna 1 umocowana trwale nierozłącznie w maszcie 2 poprzecznie do jego osi. W przypadku masztu drewnianego (fig. 1 i fig. 4) tuleja 1 jest weń wklejona

150 469 warstwą spoiwa 5, na przykład epoksydowego. W przypadku masztu metalowego (fig. 2, fig. 3 i fig. 5) tuleja 1 jest weń wspawana spoiną obwodową 6 położoną na obu końcach tulei. Tuleja 1 ma długość L równą lub większą od największej długości przekroju poprzecznego masztu w miejscu jej zamocowania. Tuleja 1 jest zaopatrzona w osadzony w jej wnętrzu wymiennie w pasowaniu najkorzystniej ruchowym cylindryczny metalowy sworzeń 3, mający poprzecznie do jego osi wykonany jeden lub więcej gwintowanych otworów z wkręconym weń i zabezpieczonym przed wykręceniem się cylindrycznym cięgnem 4. Jest ono ustawione pod kątem zmiennym a odpowiadającym kątowi pochylenia osi umocowanej do masztu 2 liny stalowej w stosunku do osi masztu.

W przypadku, gdy otwór gwintowany jest wykonany w środku długości sworznia cylindrycznego 3 (fig. 1,2 i 3) wkręcone weń cięgno cylindryczne 4 jest przeprowadzone swobodnie przez otwór 7 wykonany w maszcie 1 w płaszczyźnie jego symetrii.

W przypadku, gdy otwór gwintowany jest wykonany na obu końcach cylindrycznego sworznia 3 w pobliżu jego czołowych płaszczyzn (fig. 5) dwa bliźniacze cięgna cylindryczne 4 są wkręcone w cylindryczny sworzeń 3 po obu stronach masztu 2.

W przypadku, gdy otwór gwintowny jest wykonany jako nieprzelotowy po obu stronach cylindrycznego sworznia 3 w jego osi (fig. 4) jest weń wkręcona śruba 8, stanowiąca element mocowania Oczkowego zawiesia 9 sztagu.

W wykonaniach przeznaczonych dla małych jachtów sportowych, według wynalazku, urządzenie do mocowania lin nośnych ma cylindryczny metalowy sworzeń 3, mający poprzecznie do jego osi na obu końcach wykonany przelotowy kształtowy otwór z gniazdem kulistym 10, z osadzoną w nim końcówką kulistą 9, której cylindryczny trzon jest zawalcowany na końcówce stalowej linki sztagu 11.

Wynalazek nadaje się do zastosowania w budowie i eksploatacji sportowych jachtów wszelkich klas.

Claims (5)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Urządzenie do mocowania lin nośnych do masztów jachtowych, mające element nośny mocowany poprzecznie do osi głównej masztu przez przeprowadzenie go wewnątrz wykonanego w maszcie otworu przelotowego, znamienne tym, że stanowi go cienkościenna metalowa tuleja nośna (1), umocowana trwale nierozłącznie w maszcie (2) poprzecznie do jego osi, mająca długość (L) równą lub większą od największej długości przekroju poprzecznego masztu w miejscu jej zamocowania i zaopatrzona w osadzony w jej wnętrzu wymiennie w pasowaniu najkorzystniej ruchowym cylindryczny metalowy sworzeń (3), mający poprzecznie do jego osi wykonany co najmniej jeden gwintowany otwór z wkręconym weń i zabezpieczonym przed wykręceniem się cylindrycznym cięgnem (4), ustawionym pod kątem zmiennym (σ), odpowiadającym kątowi pochylenia osi umocowanej do masztu (2) liny stalowej, w stosunku do osi masztu.
2. 2. Urządzenie według zastrz. 1, znamienne tym, że otwór gwintowany jest wykonany w środku długości sworznia cylindrycznego (3), a wkręcone weń cięgno cylindryczne (4) jest przeprowadzone swobodnie przez otwór (7) wykonany w maszcie (2) w płaszczyźnie jego symetrii.
3. 3. Urządzenie według zastrz. 1, znamienne tym, że otwór gwintowany jest wykonany na obu końcach cylindrycznego sworznia (3) w pobliżu jego czołowych płaszczyzn, a dwa bliźniacze cięgna cylindryczne (4) są wkręcone w cylindryczny sworzeń (3) po obu stronach masztu (2).
4. 4. Urządzenie według zastrz. 1, znamienne tym, że gwintowany otwór jest wykonany jako nieprzelotowy po obu stronach cylindrycznego sworznia (3) w jego osi.
5. 5. Urządzenie do mocowania lin nośnych do masztów jachtowych, mające element nośny mocowany poprzecznie do osi głównej masztu, przez przeprowadzenie go wewnątrz wykonanego w maszcie otworu przelotowego, znamienne tym, że stanowi go cienkościenna metalowa tuleja nośna (1), umocowana trwale nierozłącznie w maszcie (2) poprzecznie do jego osi, mająca długość (L) równą lub większą od największej długości przekroju poprzecznego masztu w miejscu jej zamocowania i zaopatrzona w osadzony w jej wnętrzu wymiennie w pasowaniu najkorzystniej ruchowym cylindryczny metalowy sworzeń (3), mający poprzecznie do jego osi na obu końcach wykonany przelotowy kształtowy otwór z gniazdem kulistym (10), z osadzoną w nim końcówką kulistą (9), której cylindryczny trzon jest zawalcowany na końcu stalowej linki sztagu (11).

   FI6.2

   FIG .5