PL149658B1 - Tuleja toczna do elastycznego kasowania luzów - Google Patents

Description

OPIS PATENTOWY

149 658

Patent dodatkowy do patentu nr-Zgłoszono: 86 08 25 (P. 261185)

Pierwszeństwo -

Int. Cl.⁴ B23Q 1/26

URZĄD

PATENTOWY

PRL

Zgłoszenie ogłoszono: 88 05 26 Opis patentowy opublikowano: 90 04 30

Twórcy wynalazku: Jan Danek, Andrzej Werhun, Adam Tomczykiewicz,

Janusz Gajek

Uprawniony z patentu: Fabryka Maszyn Odlewniczych, Kraków /Polska/

TULEJA TOCZNA OO ELASTYCZNEGO KASOWANIA LUZÓW

Przedmiotem wynalazku jest tuleja toczna do elastycznego kasowania luzów, przeznaczona do prowadzenia ruchomych elementów urzędzeń, maszyn i obrabiarek względem ich elementów nieruchomych, zwłaszcza znajduje zastosowanie w stole podnoszonym obracarek, w stole podnoszonym zgrubnych szlifierek odlewniczych a także do stołów formierskich obrot nic używanych do składania połówek formierskich skrzynek. Dotychczas sę znane i szeroko stosowane elementy prowadzęce po okręgłych prowadnicach jednych zespołów maszyn względem drugich tak w kierunku pionowym jak i w poziomym. Elementy prowadzęce zbudowane eę w posta ci tulei wykonanej z metalu, np. bręzu lub tworzywa sztucznego. Od tulei 1 prowadnicy wymaga się bardzo dokładnego wykonania, gdyż w przypadku zbyt bliskiego lub zbyt dalekiego położenia prowadnic względem siebie oraz niesymetrycznego położenia siły przesuwajęcej, występuje zakleszczanie się tulei na prowadnicach. Natomiast w przypadku zużycia się tulei powstaję luzy, które wymagaję wymiany tulei na nowę. Wymiana tulei zwlęzana jest z niedogodnym demontażem maszyny, urzędzenla czy tsż obrabiarki. Dodatkowę niedogodnościę znanych rozwięzań tulei jest to, źe skojarzone ze sobę elementy wymagaję używania dużych sił potrzebnych do pokonania oporów tarcia posuwistego tulei względem prowadnic.

Celem wynalazku jeet opracowanie konstrukcji tulei tocznej do elastycznego i samoczynnego kasowania luzów w urzędzeniach i maszynach, w których wymagane Jest przesuwanie jednych elementów względem drugich w sposób dokładny z równoczesnym uniemożliwieniem zakleszczania się tych współpracujęcych elementów, przy Jednoczesnym maksymalnym zmniejszeniu siły potrzebnej do przesuwania tych współpracujęcych elementów. W celu wyeliminowania lub co najmniej ograniczenia przypadków zakleszczania się współpracujęcych i przesuwanych elementów zastosowano elastyczny i samoczynnie regulowany punktowy docisk tych elementów. Tuleja toczna do elastycznego kasowania luzów według wynalazku jest złożona z dwóch półpierścieniowych uchwytów, połęczonych ze sobę przesuwnie walcowymi kółkami. Jeden z uchwytów jest wyposażony w co najmniej dwa elementy toczne, najkorzystniej w postaci walcowych tocznych łożysk, które sę osadzone obrotowo na walcowych sworzniach.

149 658

149 658

Elementy toczne są umieszczone w dwóch od siebie odpowiednio oddalonych płaszczyznach prostopadłych do wzdłużnej osi symetrii. Drugi z uchwytów Jest wyposażony w co najmniej dwie pary tych samych elementów tocznych, które są parami umieszczone w wymienionych dwóch płaszczyznach, przy czym rozmieszczenie elementów tocznych tak w Jednym Jak i w drugim uchwycie Jest takie, że tworzą wzajemnie trzy kąty wierzchołkowe o wartości 120 , podczas gdy wszystkie zewnętrzne powierzchnie walcowe elementów tocznych mają punktowy styk z prowadnicą o kształcie walcowym, która jest połączona z nieruchomą podstawą maszyny. Obydwa uchwyty są umieszczone w walcowej osłonie, zaś od strony powierzchni czołowych uchwytów są osadzone pokrywy, które są zaopatrzone w zgarniające pierścienie. Pokrywy eą osadzone swoimi zewnętrznymi walcowymi powierzchniami w korpusie ruchomej maszyny. Dodatkowo uchwyty są wyposażone w śruby z łbami sześciokątnymi, pod którymi znajdują się sprężyste elementy w postaci krążkowych podkładek, dzięki którym uzyskuje się elastyczne kasowanie luzów.

Takie ukształtowanie i rozmieszczenie elementów tulel tocznej według wynalazku sprawia, że punktowy styk elementów tocznych z prowadnicą oraz zastosowanie elastycznych i sprę źystych elementów prawie w całości zapobiega zakleszczaniu 9lę współpracujących elementów maszyn, urządzeń 1 obrabiarek, a także umożliwia łagodny bez zacięć i skoków przesuwanie jednego elementu względem drugiego. Ponadto sprężyste elementy umożliwiają samoczynne ustalanie luzów między współpracującymi przesuwnymi elementami.

Przedmiot wynalazku Jest przedstawiony w przykładzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia podłużny przekrój tulei tocznej, fig. 2 - widok ogólny czoła tulei z kierunku W, fig. 3 - poprzeczny przekrój tulei wzdłuż linii A-A na fig. 1, fig. 4 tuleję w poprzecznym przekroju wzdłuż linii B-B na fig. 1, a fig. 5 przedstawia tuleję w poprzecznym przekroju wzdłuż linii C-C na fig. 1. Tuleja toczna składa się z osłony 1, wewnątrz której znajdują się dwa półpierścleniowe uchwyty 213 połączone ze sobą przesuwnie za pomocą walcowych kołków 4 1 są ustalane te uchwyty 2 1 3 za pomocą śrub 5 z łbami sześciokątnymi. Połączenie uchwytów 213 względem siebie jest elastyczne, ponieważ pomiędzy łbami śrub 5 wkręconych w uchwyt 2 i oporową powierzchnią 6 wykonaną w uchwycie 3 znajdują się sprężyste elementy 7 w postaci krążkowych podkładek. Uchwyt 2, w swoich dwu płaszczyznach 819 prostopadłych do wzdłużnej osi symetrii, zawiera toczne elementy 10, najkorzystniej w postaci walcowych łożysk tocznych, które są osadzone obrotowo na walcowych sworzniach 11, których osie są do siebie równoległe. Natomiast uchwyt 3 zawiera co najmniej dwie pary tocznych elementów 10, które są parami umieszczone w płaszczyznach 8 i 9 za pomocą walcowych sworzni 11. Rozmieszczenie tocznych elementów 10 w uchwycie 213 jest takie, źe tworzą względem siebie trzy wierzchołkowe kąty o wartości 120°, podczas gdy wszystkie zewnętrzne powierzchnie walcowe tocznych elementów 10 mają punktowy styk z prowadnicą 12 o kształcie walcowym, która jest połączona z nieruchomą podstawą maszyny lub obrabiarki. Od strony czołowej uchwyty 2 i 3 zawierają pokrywy 13, które są połączone z tymi uchwytami za pomocą wkrętów 14. Pokrywy 13 są wprasowane swoimi zewnętrznymi walcowymi powierzchniami w korpue 15 ruchomy maszyny lub obrabiarki względem prowadnicy 12. Ponadto pokrywy 13 są zaopatrzone w zgarniające pierścienie 16, które zapobiegają dostawaniu się zanieczyszczeń pod bieżnie tocznych elementów 10.

Działanie tulei tocznej według wynalazku polega na tym, że w momencie zwiększenia się eiły osiowej na styku elementu tocznego 10 z prowadnicą 12 następuje samoczynne i elastyczne ugięcie się elementu sprężystego 7, dzięki czemu następuje eliminacja zakleszczanie się tych współpracujących elementów tocznych 10 z prowadnicą 12. Takie skojarzenie tych elementów powoduje, źe przesuw tulei odbywa się bez zacięć i skoków, czyli bez drgań. Zaś w przypadku zanieczyszczenia się prowadnicy 12, poza obudową tulei, pierścienie zgarniające 16 podczas przesuwu tulei zbierają nagromadzone na prowadnicy 12 zanieczyszczenia.

149 658

Claims (3)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Tuleja toczna do elastycznego kasowania luzów, wyposażona w elementy toczne i elementy złączne, znamienna tym, że składa się z dwóch półplerścienlowych uchwytów /2, 3/ połączonych ze sobą przesuwnie walcowymi kołkami /4/, przy czym uchwyt /2/ jest wyposażony w co najmniej dwa elementy toczne /10/, najkorzystniej w postaci tocznych łożysk, które są osadzone obrotowo na walcowych sworzniach /11/ i eą umieszczona w dwóch płaszczyznach /8, 9/ prostopadłych do wzdłużnej osi symetrii, zaś uchwyt /3/ jest wyposażony w co najmniej dwie pary elementów tocznych /10/, które są umieszczone parami w płaszczyznach /8, 9/, podczas gdy rozmieszczenie elementów tocznych/10/ tak w uchwycie /2/ jak i w uchwycie /3/ jest takie, źe tworzą trzy wierzchołkowe kąty o wartości 120°, zaś wszyst kie zewnętrzna powierzchnie walcowe elementów tocznych /10/ mają punktowy styk z prowadnicą /12/ o kształcie walcowym, która jest połączona z nieruchomą podstawą maszyny·
2. 2. Tuleja toczna według zastrz. 1, znamienna tym, że uchwyty /2, 3/ sę umieszczone w walcowej oełonle /1/, zaś od strony powierzchni czołowych uchwytów /2, 3/ są osadzone pokrywy /13/,które są zaopatrzone w zgarniające pierścienie /16/, przy czym pokry wy /13/ są osadzone swoimi zewnętrznymi walcowymi powierzchniami w korpusie /15/ ruchomej maszyny.
3. 3. Tuleja toczna według zastrz. 1, znamienna tym, że uchwyty /2, 3/ sę wyposażone w śruby /5/ z łbami sześciokątnymi, pod którymi znajdują się sprężysta elementy /7/ w postaci krążkowych podkładek.

   W fig / ’

   149 658

   Pracownia Poligraficzna UP RP. Nakład 100 egz.

   Cena 1500 zł