Przedmiotem wynalazku jest uklad regulatora napiec wzorcowych stalych 1 przemien¬ nych , wykorzystywanego jako wysokostabilne zródlo napiec wzorcowych podczas wykonywania na¬ praw i regulacji elektronicznych przyrzedów pomiarowych.Znany jest z polskiego opisu patentowego nr 108 179 tyrystorowy regulator napiecia, wykorzystywany do celów przemyslowych, w których wystepuje duza obciazalnosc ukladu i nie jest wymagana wysoka stabilnosc parametrów regulowanego napiecia wyjsciowego. Zasada regulacji napiecia wyjsciowego polega na zastosowaniu w petli sprzezenia zwrotnego integratora, który 6teruje prace ukladu zaplonowego tyrystora regulacyjnego, przy czym na wejscie integratora podawane jest zsumowane napiecie odniesienia z przetworzonym napieciem wyjsciowym regulatora.Znany jest równiez z polskiego opisu patentowego nr 103 221 uklad regulowanego zródla napiecia wzorcowego, stosowanego w elektronicznej technice pomiarowej. Uklad ten zawie¬ ra termostatowane zródlo napiecia odniesienia oraz pomocnicze zródlo napiecia wzorcowego, które poprzez wzmacniacz posredniczacy i dzielnik drabinkowy jest podawane na jedno z wejsc wzmacniacza sumujacego, natomiast na drugie wejscie podawany jest przetworzony sygnal z pod¬ stawowego zródla napiecia odniesienia. Opisany regulator nie zabezpiecza szerokiego zakresu napiec wyjsciowych, a takze nie umozliwia przystosowania go jako zródla napiec przemiennych.Uklad regulatora napiec wzorcowych stalych i przemiennych wedlug wynalazku zawiera generator przebiegu sinusoidalnego, który wysterowuje regulowany wzmacniacz napiecia prze¬ miennego. Sygnal z wyjscia tego wzmacniacz przekazywany jest poprzez dzielnik, napiecia prze¬ miennego na wzmacniacz koncowy, a nastepnie na uzwojenie pierwotne transformatora wyjscio¬ wego. W ukladzie regulowanego wzmacniacza napiecia przemiennego wyróznia sie wzmacniacz z automatyczne regulacje wzmocnienia, poleczony obwodem dren-zródlo regulacyjnego tranzystora polowego z wejsciem odwracajecym wzmacniacza operacyjnego. 148 932I i 2 148 932 Dla zapewnienia odpowiedniej stabilnosci napiecia wyjsciowego regulatora caly tor wzmacniaczy objety jest petla sprzezenia zwrotnego, której dzialanie polega na ciaglej komparacji napiecia wyjsciowego z napieciem odniesienia. W tym celu w petli sprzezenia zwrot- ', nego zastosowano komparator, w którym sumowane jest napiecie odniesienia, podawane ze zródla napiecia odniesienia, poprzez wzmacniacz odwracajacy na jedno z wejsc komparatora, oraz przetworzone napiecie wyjsciowe regulatora, podawane na drugie wejscie komparatora z wyjscia .' wzmacniacza sprzezenia zwrotnego. W petli sprzezenia zwrotnego wzmacniacza odwracajecego wle¬ czony jest dzielnik stalopredowy, przeleczany równoczesnie z dzielnikiem napiecia przemiennego.Wyjscie komparatora poleczone jest z wejsciem integratora, z wyjscia którego sygnal steruje odpowiednio wzmocnieniem regulowanego wzmacniacza napiecia przemiennego, a w efekcie - wielkos¬ cia, napiecia wyjsciowego regulatora* Sygnal wyjsciowy z integratora podawany jest na bramke regulacyjnego tranzystora polowego, stanowiecego element petli sprzezenia zwrotnego regulowanego wzmacniacza napiecia przemiennego* Przedmiot wynalazku w przykladzie wykonania Jest odtworzony na rysunku przedstawiajacym schemat blokowy regulatora* Generator G przebiegu sinusoidalnego poleczony jest z wejsciem regulowanego wzmacnia¬ cza napiecia przemiennego 1, zlozonego ze wzmacniacza z automatyczne regulacje wzmocnienia 2, regulacyjnego tranzystora polowego T i wzmacniacza operacyjnego 3 poleczonych w ten sposób, ze wyjscie wzmacniacza z automatyczne regulacje wzmocnienia 2 jest poprzez obwód dren zródlo tran¬ zystora polowego T, poleczone z wejsciem wzmacniacza operacyjnego 3* Sygnal z wyjscia regulowa¬ nego wzmacniacza napiecia przemiennego 1 jest poprzez dzielnik napiecia przemiennego 4 podawany na uklad wzmacniacza koncowego 5, a z jego wyjscia - na uzwojenie pierwotne transformatora wyjsciowego Tr* W przypadku pracy regulatora w trybie pierwszym jako zródlo napiec przemiennych, napie¬ cie na uzwojeniu wtórnym transformatora wyjsciowego Tr podawane jest na wyjscie WY ukladu regu¬ latora* W przypadku gdy regulator pracuje w trybie drugim jako wzorcowe zródlo napiecia stalego, przebieg z uzwojenia wtórnego transformatora wyjsciowego Tr podawany jest na uklad prostowników i filtrów 6* Odpowiednie stabilnosc napiecia wyjsciowego uzyskuje sie poprzez dzialanie petli sprzezenia zwrotnego, które stanowie: dzielnik zakresów stalopredowych Rl i R2 dla trybu drugie¬ go pracy regulatora lub dzielnik zakresów zmiennopradowych R3 i R4 wraz z przetwornikiem napie¬ cia przemiennego 7, dla trybu pierwszego oraz wzmacniacz sprzezenia zwrotnego 8, komparator 9 i integrator 10* Wyjscie wzmacniacza sprzezenia zwrotnego 8 poleczone jest z jednym z wejsc komparatora 9, natomiast do drugiego wejscia podleczone jest wyjscie wzmacniacza odwracajecego 12, w którego petli sprzezenia zwrotnego znajduje sie dzielnik stalopredowy 13, przeleczany równoczesnie z dzielnikiem napiecia przemiennego 4* Na wejscie wzmacniacza odwracajecego 12 podawane jest napiecie z termostatowanego zródla napiecia odniesienia 11* Wzmocniona w ukladzie komparatora 9 róznica napiec: przetworzonego wyjsciowego oraz odwróconego napiecia odniesienia steruje prace integratora 10 w ten sposób, ze gdy przetworzone napiecie z wyjscia wzmacniacza sprzezenia zwrotnego 8, wprost proporcjonalne do wartosci napiecia wyjsciowego regulatora. Jest rózne od napiecia odniesienia, to sygnal z wyjscia integratora 10 steruje odpowiednio wzmocnie¬ niem regulowanego wzmacniacza napiecia przemiennego 1, a co za tym idzie wielkoscie napiecia wyjsciowego regulatora* W tym celu sygnal z wyjscia integratora 10 podawany jest na bramke regulacyjnego tranzystora polowego T, stanowiecego petle sprzezenia zwrotnego regulowanego wzmacniacza napiecia przemiennego 1* W przedstawionym w przykladzie wykonania regulatorze zastosowano dzielniki zakresów: stalopredowych Rl i R2 i zmiennopradowych R3 i R4, umozliwiajace prace regulatora w przedziale 0 + 1000 V w czterech zakresach, natomiast poprzez zastosowanie czterodekadowych dzielników: napiecia przemiennego 4 i stalopredowego 13 uzyskuje sie dokladne regulacje napiecia wyjsciowe¬ go regulatora w wybranym zakresie* Uzyskana stabilnosc napiecia wyjsciowego regulatora jest lepsza niz 0,1%*148 932 3 Zastrzezenie patentowe Uklad regulatora napiec wzorcowych stalych i przemiennych, zawierajecy termostato¬ wane zródlo napiecia odniesienia, generator przebiegu sinusoidalnego* regulowany wzmacniacz napiecia przemiennego, wzmacniacz koncowy i transformator wyjsciowy oraz integrator z ukladem sumujecym w petli sprzezenia zwrotnego, znamienny tym, ze na Jedno z wejsc komparatora /9/ jako ukladu sumujecego w petli sprzezenia zwrotnego podaje sie sygnal ze zródla napiecia odniesienia /li/ poprzez wzmacniacz odwracajacy /12/, w którego petli sprzeze¬ nia zwrotnego wleczony jest dzielnik stalopredowy /13/, a drugie wejscie komparatora /9/ poleczone jest z wyjsciem wzmacniacza sprzezenia zwrotnego /8/, natomiast sygnal z wyjscia komparatora /9/ podawany jest poprzez integrator /10/ na bramke regulacyjnego tranzystora polo¬ wego /T/, stanowiecego element sprzezenia zwrotnego regulowanego wzmacniacza napiecia przemien¬ nego /l/* w którym obwód dren-zródlo tranzystora polowego /T/ leczy wyjscie wzmacniacza z auto¬ matyczne regulacje wzmocnienia /2/ z wejsciem odwracajecym wzmacniacza operacyjnego /3/» K2 T Uy PL