Do uszczelniania tloczysk i walów, wy¬ stawionych na 'dzialanie wysokiej tempera¬ tury, nalezy uzywac pierscieni uszczelnia¬ jacych, wykonanych z metalu o odjpowied- nio wiellkiej odpornosci na dzialanie ciepla.Czesto w tym celu stosuje sie pierscienie zeliwne. Jednakze okazalo sie, ze wówczas, gdy pierscienie te sa wystawione na dziala¬ nie wysokiego cisnienia, przy równocze- snem dzialaniu wysokiej temperatury, zeli¬ wo nie iSitawiia dostatecznego oporu nacisko¬ wi, wywieranemu nan przez goracy czyn¬ nik roboczy, mp. pare przegrzana. Wskutek tego uszczelnienie tego roidzaju zuzywa sie bardzo szybko, przyczem drobne czastki, wytworzone wfsikutek zuzycia pierscieni u- szczelniajacych, polozonych najblizej prze¬ strzeni roboczej cylindra, przedostaja sie pomiedzy pierscienie, polozone dalej naze- wnatrz, wskutek zas ujawniajacego sie przytem tarcia, dalsze zuzywanie sie u- szczelnienia szybko postepuje naprzód.Przez smarowanie kroplowe tloczyska z zewnatrz nie osiagano zasadniczo poza¬ danego skutku, poniewaz pierscienie u- szczelniajace tego rodzaju musza byc bardzo dokladnie osizlifowane i doszlifowa¬ ne jedne do drugich, w celu zapobiezenia przedostawaniu sie czynnika roboczeigo przez uszczelnienie, wskutek czeigo tylkonadzwyczaj male ilosci smaru moga byc Okazalo sie^prizytem, ze mozna osiagnac nierowifte 'wieksza trwalosc pierscienia u- szczelniajacego przez wykonanie jegp war¬ stwy zewnetrznej, której powierzchnia jest powierzichinia robocza pierscienia, calko¬ wicie lub czesciowo iz bronzu kub podobne¬ go, wzglednie miekkiego tworzywa, podczas gdy pozostala czesc pierscienia wykonywa sie iz zelaza, sitali lub podobnego tworzywa.Pierscienie tego rodzaju moga sprostac znacznie wiekszemu naciskowi 'czynnika ro¬ boczego na jednosrtke powierzchni. Poza tern bronz i inne stopy miedzi posiadaja wiekszy wspólczynnik rozszerzalnosci cieplnej, niz zelazo, a wskutek tego styk z powierzchnia robocza warsrtwy, wykonainej z bronzu lub podobnego tworzywa, jest wie¬ cej ciagly, niz z czescia zelazna pierscienia.Przy zastosowaniu te,go rodzaju pierscieni uszczelniajacych wytwarza sie na po¬ wierzchni roboczej polysk zwierciadlany o wiele predzej, a tylko wówczas, gidy ten o- statni istnieje, zuzycie pierscienia przy naj¬ wyzszych nawet temperaturach nie prze¬ kracza normalinejgo. Stosowanie zamiast pierscieni z zeliwa lub stali nierdzewiejacej pierscieni z bronzu lub podobnego tworzy¬ wa nie prowadziloby do celu, poniewaz broniz i niektóre inne stopy miedzi' staja sie z czasem kruchemi pod dzialaniem pary.Dzieki jednak temu, ze pierscienie zaopa¬ trzone w warstwe, której powierzchnia jest powierzchnia robocza pierscienia i która jest calkowicie lub czesciowo wykonana z bronzu, wstawia sie wedlug wynalazku niniejszego do pierscieni, wykonanych z tworzywa, wysoce odpornego na dzia¬ lanie wysokiej temperatury, nip. zeliwa szarego, czesc bronzowa pierscienia jest ochroniona od szybkiego zuzycia sie i zniszczenia. Takie pierscienie zlozone sa dosc mocne, aby sprostac, np. w tlo¬ kowych maszynach parowych cisnieniu 40 do 100 ajtmosfer, a nawet, aby przy prze- ciwcisniieniiu i najwyzszych temperaturach trwac latami i przy ciaglej pracy, podczas gdy pierscienie zelazne najrozmaitszej bu¬ dowy, jak wiadomo z doswiadczenia, pozo¬ staja szczelnemi tylko w ciagu kilku dni.Polaczenie pierscieni metalowych, wy¬ konanych z tworzywa, wysoce odpornego na dzialanie ciepla, np. zeliwa szarego, sta¬ li oierdzewiejacej i t. d., z taronzoweimi cze¬ sciami roboczemi, moze byc uskutecznione rozmaicie. Mozna stosowac pierscienie ro¬ bocze z bronzu lub podobnego tworzywa, zarówno jednolite, jak i skladajace sie w znany sposób z oddzielnych czesci. Rów¬ niez i zamocowanie bronzowych pierscieni w zelaznych lub tym podobnych pierscie¬ niach moze byc ulskutecziniane w rozmaity sposób.Na rysunku przedstawiono jedna z po¬ staci wykonania wynalazku, w której czesc bronzowa pierscienia uszczelniajacego jest wykonana w postaci wkladki lub pierscie¬ nia, wstawianego do pierscieniowej obsady, posiadajacej w przekroju ksztalt litery L i wykonanej z zeliwa, sitali nierdzewiejacej lub podohnejgo tworzywa.Fig. 1 przedstawia przekrój obsady pier¬ scieniowej, fig. 2 — przekrój wkladki z bronzu, fi|g. 3 — calosc pierscienia uszczelniaja¬ cego, w widoku czolowym.Zewnetrzny pierscien, czyli obsada pier¬ scieniowa 1 z zeliwa posiada, jak to uwi¬ doczniono na rysunku, przekrój o ksztalcie lfitery L, czyli posiada scianke oporowa 4 i wieniec 6. Na zewnetrznej powierzchni wienca zinajiduje sie zlobek pierscieniowy 2, w którym uklada sie srubowa lub podtobna sprezyne. Wkladka pierscieniowa 5 jest wykonana z ibronzu i moze posiadac na swej wewnetrznej powierzchni rowek smarowni¬ czy 13.W przedstawionej positad wykonania pierscienia uszczelniajacego warstwa pier¬ scienia, której powierzchnia zewnetrzna jesit powierzchnia robocza pierscienia, skla-da sie tylko czesciowo z bronzu, co jednak, jak wykazalo doswiadczenie, zupelnie wy¬ starcza. Wewnetrzna powierzchnia scianki oporowej 4 zeliwnej obsady pierscieniowej 1 moze niie stykac sie z tloczyskiem lub wia¬ lem; scianka oporowa 4 ma na celu .danie wkladce bronzowej oparcia i lacznosci. Za¬ tem srednica wewnetrzna scianki oporowej 4 moze byc nieco wieksza od srednicy wkladki bronzowej 5.Korzystne jest, aby scianjka 4 obsady / byla znacznie ciensza niz wkladka 5. W przedstawionym przykladzie wykonania grubosc wkladki 5 wynosi mniej wiecej % calkowitej glriulbosei pierscienia uiszczelnia- jracego. Wkladka 5 jesit dopasowana do¬ kladnie dio [gniazda obsady 1, ozyli szero- kosc wienca 6 olbsady 1 dbklaidbie odpowia¬ da grubosci wkladki 5. Grubosc wienca 6 obsiady / jiest wolina; moze odpowiadac ;gjru- bosci scianki 4, moze jednak ibyc wieksza odl niej. Wskutek swej wiekszej grubosci wkladka posiada, przy danej (grubosci cal¬ kowitej zestawionego pieirscielnia uszczel¬ niajacego, wieksiza odpornosc na drgania i wypaczanie isie pold idzialaniem ciepla, niz tegoz rodzaju zestawione pierscienie iz ciein- ka wkladka. Poniewaz, z drugiej strony, oibbada o prlzekroju w ksztalcie litery L po¬ siada wieksza odjpornosc pod tym wzgle¬ dem, zatem iSpójmosc miedzy odcinkami wkladki i odcinkami olbsady zostaje u/trzy¬ mana niezawodnie.Zastosowanie pierscienia wedlug wyna¬ lazku wykazulje w porównaniu ze stosowa¬ niem takichze pierscieni, w których zarów¬ no obsada, jiak i wkladka sa wykonane z bronzu, ite zalete, ze w pierscieniach, wyko¬ nanych calkowicie z ibromzu, niity niie moga pracowac przy bardzo wysokich [temperatu¬ rach w sposób nalezyty, co jeldbak ma miej¬ sce, gdy oibsadla sklada sie z zeliwa rzarego, stali lub podobnego tworzywa.Gdy stosuje sie zamiast obsad o prze¬ kroju w ksztalcie litery L olbsady o prze¬ kroju w ksztalcie litery U, to nalezy wsunac odcinki bronzowej wkladki od wewnatrz do tych obsad zeliwnych, które motga byc wów¬ czas polaczone z wkladkami równiez zapo- moca nitów lub tym podobnych srodków.Jezeli powierzchnia robocza pierscieni uszczelniajacych nalezy calkowicie ido pier¬ scienia bncwiizowega, ujetego tylko w pro¬ mieniowym kierunku przez pierscien z me¬ talu odpornego na dzialanie ciepla, np. ze¬ liwa, w taki sposób, ze olbsialdla tworzy tyl¬ ko plaszcz, ochraniajacy wkladke, to wów¬ czas wykonanie; stalego polaczenia miedzy obydwoma piersicienoami jest trudniejsze, poniewaz mirty, przechodzace promieniowo przez pierscienie, moiga sitykac sie z tloczy- skiem, jednak i w tym przypadku polacze¬ nie jeist mozliwe, np. zapomoca wpuszczo¬ nych w zaglebienie nitów, rozmieszczonych promieniowo, lub zapomoca wsitawionych z zewnatrz srub, miesiegajacych az do we¬ wnetrznej: powierzchni wkladek bronzo- wych. PL