Przedmiotem wynalazku jest sposób i urzadzenie do testowania geofonów w wiazce. maja¬ ce zastosowanie szczególnie w terenowych grupach prowadzacych geofizyczne badania sejsmi¬ czne* W polowych grupach sejsmicznych prowadzacych badania geofizyczne sa stosowane geofony grupowane w wiazki po kilkanascie sztuk. Zachodzi koniecznosc biezacej kontroli stanu te¬ chnicznego poszczególnych geofonów w wiazce* Znany Jest sposób badania stanu technicznego calych wiazek geofonów polegajacy na po¬ daniu przebiegu elektrycznego do obwodu elektrycznego wiazki i badaniu odpowiedzi wiazki na ten przebieg. Sposób tego rodzaju badania przeprowadza sie za pomoca impulsowego tes¬ tera geofonów znanego z opisu patentowego USA nr 3 858 169* Tester ten sklada sie z gene¬ ratora impulsów znajdujacego sie w bloku kontroli i ukladu przekazników podajacych w li¬ nie geofonowe impulsy z generatora. Badanie calych wiazek geofonowych polega na badaniu odpowiedzi na wysylane impulsy.Jest to urzadzenie przystosowane do pracy na profilu umozliwiajace wykrycie i wyelimino¬ wanie calej wiazki geofonów, bez mozliwosci wskazania na konkretny uszkodzony geofon lub geofony.Znany jest tez sposób badania stanu technicznego geofonów zgrupowanych w wiazce w wa¬ runkach laboratoryjnych, polegajacy na wymuszaniu znanych drgan mechanicznych wiazki geo¬ fonów i badaniu odpowiedzi calej wiazki na te drgania. Sposób takiego badania przeprowa¬ dza sie przy uzyciu analizatora geofonów znanego z prospektu firmy Input (Cutput, Inc* z USA, Bulletin Number 11. Analizator sklada sie z ukladu sterowania oraz urzadzenia wib- 147 7542 147 754 racyjnego. Sygnaly elektryczne o znanym charakterze wymuszaja drgania mechaniczne urzadzenia wibracyjnego, na którym usytuowana jest badana wiazka geofonów. Odpowiedz wiazki na drgania jest badana i analizowana przez uklad sterowania. Równiez i tym sposobem przy uzyciu tego analizatora istnieje jedynie mozliwosc zbadania uszkodzenia calej wiazki geofonów.Znany jest równiez sposób badania odpowiedzi wiazki geofonów na przypadkowe drgania me¬ chaniczne. Sposób takiego badania przeprowadza sie przy uzyciu analizatora znanego z pros¬ pektu firmy Ouantum Electronics Corporation, Houston, USA, Analizator jest wyposazony w mikrokomputer oraz dysk elastyczny. Analizator ten wymaga za¬ rejestrowania w jego pamieci parametrów charakterystycznych badanego geofonu. Zmiana rodza¬ ju badanych geofonów wymaga wprowadzenia kazdorazowo nowych parametrów geofonów i jest to mozliwym do dokonania przez producenta urzadzenia. Przy pomocy tego urzadzenia mozna okres¬ lic parametry calej wiazki lub pojedynczego geofonu, lecz nie ma mozliwosci okreslenia,który geofon w wiazce jest uszkodzony.Znany Jest takze sposób i urzadzenie do badania stanu technicznego calych wiazek geofo¬ nów z opisu patentowego USA nr 4 366 561, polegajacy na pobudzaniu wiazek geofonowych za pomoca wzorcowych impulsów elektrycznych. Analiza stanu technicznego wiazek geofonowych od¬ bywa sie poprzez aparature rejestrujaca w komputerze.Urzadzenie wedlug opisu patentowego USA nr 4 366 561 sluzy do eliminowania niesprawnych wia¬ zek geofonowych w czasie pracy na profilu i nie umozliwia wskazania konkretnego uszkodzonego geofonu w danej wiazce, które to prace wykonuje sie zawsze w warunkach laboratoryjnych.Sposób testowania geofonów w wiazce wedlug wynalazku, polega na tym, ze kolejno wokól kazdego geofonu wchodzacego w sklad wiazki wytwarza sie pole magnetyczne i równoczesnie wpro¬ wadza sie do obwodu elektrycznego wiazki sygnal kompensujacy wplyw tego wytworzonego pola magnetycznego, przy czym brak mozliwosci uzyskania kompensacji swiadczy o nieprawidlowosci pracy geofonu w wiazce.Urzadzenie do testowania geofonów w wiazce skladajace sie z oscyloskopu oraz testera,cha¬ rakteryzuje sie tym, ze tester posiada cewke indukcyjna polaczona poprzez wzmacniacz mocy z generatorem i równoczesnie generator Jest polaczony elektrycznie z ukladem dopasowujacym ma¬ jacym wyjscie do podlaczenia z badana wiazka geofonowa oraz oscyloskopem.Sposób i urzadzenie wedlug wynalazku zawierajace cewke indukcyjna umozliwia wykrycie i zlokalizowanie bez dodatkowych operacji z geofonami, na przyklad odwracanie, wytrzasanie lub demontaz, konkretnego uszkodzonego geofonu w wiazce, ze wskazaniem na rodzaj uszkodzenia.Urzadzenie jest prostej konstrukcji i latwe w obsludze.Sposób testowania geofonów w wiazce wedlug wynalazku jest nastepujacy. Kolejno wokól kaz¬ dego geofonu znajdujacego sie w wiazce wytwarza sie pole magnetyczne za pomoca cewki induk¬ cyjnej obejmujacej dany geofon. Równoczesnie w obwód wiazki geofonów wprowadza sie sygnal kom¬ pensujacy wplyw tego wytworzonego pola magnetycznego, badajac jednoczesnie odpowiedz wiazki na przyklad na oscyloskopie.Urzadzenie do testowania geofonów wedlug wynalazku jest przedstawione w przykladowym wyko¬ naniu na rysunku w postaci schematu blokowego.Urzadzenie wedlug wynalazku sklada sie z oscyloskopu I oraz testera II. Tester II sklada sie z generatora 1 polaczonego elektrycznie ze wzmacniaczem mocy 2, który z kolei Jest polaczo¬ ny kablem z cewka indukcyjna 3, Równoczesnie generator 1 jest polaczony elektrycznie z ukladem dopasowujacymi majacym wyjscie 5 do podlacznia z badana wiazka geofonowa G oraz oscyloskopem I, Sposób dzialania urzadzenia wedlug wynalazku jest nastepujacy. Sygnaly elektryczne z gene¬ ratora 1 podawane sa poprzez wzmacniacz mocy 2 do cewki indukcyjnej 3 wytwarzajacej pole mag¬ netyczne obejmujace swoim wplywem badany geofon w wiazce G, Pod wplywem pola magnetycznego wytworzonego przez cewke indukcyjna 3 w badanym geofonie na przyklad G1, Gp, czy G indukuje sie sygnal elektryczny. Równoczesnie sygnal z generatora 1 po-147 754 3 dawany jest poprzez uklad dopasowujacy 4 i wyjscie 5 do obwodu elektrycznego badanej wiaz¬ ki, do którego przylaczony jest oscyloskop I, na ekranie którego obserwuje sie przebiegi w obwodzie elektrycznym wiazki. Sygnal kompensujacy z ukladu dopasowujacego 4 kompensuje wplyw sygnalów elektrycznych wytworzonych w badanym geofonie wiazki G cewka indukcyjna 3 dla prawidlowo pracujacego geofonu. W przypadku uszkodzonego któregos z geofonów G^, G2 ... G kompensacja nie zachodzi, co obserwuje sie na oscyloskopie I i jest dowodem niepra¬ widlowej pracy danego geofonu.Zastrzezenia patentowe 1. Sposób testowania geofonów w wiazce, znamienny tym, ze kolejno wokól kazdego geofonu wchodzacego w sklad wiazki wytwarza sie pole magnetyczne i równoczesnie wprowadza sie do obwodu elektrycznego wiazki sygnal kompensujacy wplyw tego wytworzonego pola magnetycznego, przy czym brak mozliwosci uzyskania kompensacji swiadczy o nieprawid¬ lowosci pracy geofonu w wiazce. 2. Urzadzenie do testowania geofonów w wiazce skladajace sie z oscyloskopu oraz tes¬ tera, znamienne tym, ze tester(II) posiada cewke indukcyjna(3) polaczona poprzez wzmacniacz mocy(2)z generatorem(1) i równoczesnie generator(l) jest polaczony elektrycznie z ukladem dopasowujacym(4)majacym wyjscie(5)do podlaczenia z badana wiazka geofonowa(G) oraz oscyloskopem fi). PL