Przedmiotem wynalazku jest pradowy sygnalizator przekroczenia, przeznaczony do stosowania w systemach rejestracji oraz w ukladach automatyki analogowej i cyfrowej jako urzadzenie wykrywajace wykroczenie pradu stalego poza obszar zadany. Znane sa ze stoso¬ wania uklady sygnalizacji stanu sygnalu pradowego nazywane takze sygnalizatorami linii pomiarowej pradu 4-20 mA wymuszanego poprzez separator przez dwuprzewodowe przetworniki wspólpracujace od strony wejscia z czujnikami zmian wielkosci elektrycznych. W tych ukla¬ dach informacje o stanie sygnalu pradowego uzyskuje sie przez porównanie wyjsciowego na¬ piecia lub pradu seperatora z wartoscia zadana, na skutek czego sygnalizacja obejmuje lacznie dwuprzewodowy przetwornik i wspólpracujacy z nim seperator. Stanowi to znaczna wade rozwiazania, bowiem w przypadku awarii nie wiadomo, które z wspólpracujacych urza¬ dzen uleglo uszkodzeniu.Znany jest z opisu wynalazku wedlug polskiego patentu 132645 uklad sygnalizacji stanu sygnalu pradowego zawierajacy transoptor polaczony od strony diody z dwutranzysto- rowym ukladem progowym sterowanym z napieciowego dzielnika utworzonego z rezystora i sta- bilistora, przy czym prad diody transoptora pochodzi ze zródla napiecia zasilajacego uklad sygnalizacji i zamyka sie przez rezystor i wyjsciowy tranzystor ukladu progowego.Omawiany uklad ma ta wade, ze wymaga stosowania odrebnego zródla napiecia zasilajacego.W przypadku wykorzystania zródla napiecia zasilajacego omawiany uklad sygnalizacji dla jednoczesnego zasilania zarówno seperatora jak i przetwornika, nie moze ten uklad sygna¬ lizacji byó wlaczany wejsciem w dowolne miejsce toru kontrolowanego sygnalu pradowego.Uklad wedlug patentu polskiego nr 132645 ma ten mankament, ze sygnalizuje jeden poziom przekroczenia i nie nadaje sie do stosowania jako sygnalizator "okienkowy".Pradowy sygnalizator przekroczenia, zawierajacy na wyjsciu transoptor sterujacy czlonem wykonawczym sygnalizatora, zaopatrzony w progowe uklady charakteryzuje sie tym,2 147 677 ze ma dzielnik, którego wejscie jest polaczone z wejsciem pierwszego progowego ukladu, zas wyjscie pierwszego progowego ukladu jest polaczone z dioda transoptora, której druga elektora jest polaczona z drugim wyjsciem pradowego dzielnika, podczas gdy pierwsze wyj¬ scie tego dzielnika jest polaczone z wejsciem drugiego progowego ukladu.-Sygnalizator wedlug wynalazku moze byc traktowany jako czwórnik, który wlaczany wejsciem w dowolne miejsce toru kontrolowanego sygnalu pradowego spelnia funkcje sygnalizatora optycznego i/lub czlonu generujacego galwanicznie seperowany, logiczny sygnal dyspozycyj¬ ny wykorzystywany na przyklad do zmiany algorytmu sterowania regulatora analogowego.Dzieki dwuprzewodowosci, polegajacej na tym, ze z kontrolowanego sygnalu na przy¬ klad 4-20 mA jest pobierana energia na potrzeby realizacji funkcji, bedacy przedmiotem wynalazku sygnalizator przekroczenia jest szczególnie przydatny w systemach rejestracji i automatycznej regulacji realizowanych na urzadzeniach zasilanych równolegle jednym lub dwoma napieciami wzgledem wspólnego zacisku odniesienia, bowiem umozliwia szeregowe la¬ czenie wejsc róznych urzadzen wchodzacych w sklad danego systemu.Rozwiazanie wedlug wynalazku wykorzystujac monolityczne uklady scalone, pozwala na jego realizacje w malogabarytowej obudowie przystosowanej do bezposredniego montazu na prowadnicach w szafach kablowych. Przedmiot wynalazku jest blizej objasniony w przy¬ kladzie wykonania za pomoca rysunku, który przedstawia schemat polaczen elektrycznych.Pradowy sygnalizator przekroczenia ma dwa identyczne progowe uklady 1i2 stanowiace czwórniki, które maja górne wejsciowe zaciski polaczone w wezle A, zas dolne wejsciowe zaciski sa polaczone odpowiednio w drugim i trzecim wezle B i C z wejsciem I. i pierw¬ szym wyjsciem Ifi pradowego dzielnika 3. Drugie wyjscie Ic pradowego dzielnika 3 jest po¬ laczone w czwartym wezle D z katoda diody transoptora 4 zabocznikowana tranzystorem T, • Zlacze baza - emiter tranzystora T1 jest zabocznikowane rezystorem R1.Anoda diody transoptora 4 jest polaczona z kolektorem wyjsciowego tranzystora pierwszego progowego ukladu 1. Na wejsciach progowych ukladów 1 i 2 sa wlaczone nastawne rezystory R.i R^» Wejscie pierwszego progowego ukladu 1 bocznikuje stabilizator S1 f zas pomiedzy wezel A i drugie wyjscie Ic pradowego dzielnika 3 jest wlaczony stabilistor Sp.W s£lad pradowego dzielnika 3 wchodza polaczone bazami trzy tranzystory T, T~i T, jednego ukladu monolitycznego, przy czym tranzystor T? ma baze zwarta z kolektorem oraz z emite¬ rem polaczonego diodowo tranzystora T^.W emitery tranzystorów Tp, T. i T. pradowego dzielnika 3 sa wlaczone rezystory odpowie - dnio Rp 9 R^i Rj polaczone drugimi koncówkami z piatym wezlem E.Pierwszy i piaty wezel A i E stanowia wejscie sygnalizatora, zas fototranzystor transopto¬ ra 4 jest podlaczony do wejscia wykonawczego czlonu 5 zasilanego ze zródla napiecia U • Dla zminimalizowania do 0,1% /10 C/ wplywu temperatury na sygnalizowane wysterowaniem czlonu 5 poziomy kontrolowanego pradu I wartosci rezystorów progowych ukladów 112 powi- R5 kT R? nny spelniac warunek 0,8614 In —^ » 22, przy czym w przypadku R« A RA i jednocze- R6 « R5 - 2 4 snie Rp^R-^ 3R? wartosc rezystora R. nie powinna byc mniejsza od 50%/\.Dzialanie ukladu. Dzielnik 3 wymusza rozplyw poddawanego kontroli, wejsciowego pradu I, równoleglymi drogami przez wejscie progowych ukladów 1 i 2 oraz drugi stabilistor Sp lub diode transoptora 4# albo tez tranzystor T1 w zaleznosci od wzajemnych relacji poziomu pradu I i poziomów IA i IBq zaprogramowanych w progowych ukladach 112 nastawnymi re¬ zystorami odpowiednio RA i R B .Jezeli jest spelniona równosc Rp « R^ to dzieki dzialaniu pradowego dzielnika 3 *a * h - - *. + 4 P 1 n^ OL H R4 / 2+ J2 / R4 gdzie: k « stala Boltzmana, q ¦ ladunek elektronu, T - temperatura w stopniach Kelwina.147 677 3 Z analizy progowych ukladów 1 i 2 wynika, ze ich tranzystory wykonawcze sa wysterowywane tak, aby prady IA i lfi nie przekroczyly zaprogramowanych poziomów IAfi i lfi spelniaja¬ cych warunek I&js 1^ f przy czymIA ° LBo r . JL. ™ ln h LAo B^C q 1C- UBE4 W przypadku IA 4 IAq wykonawczy tranzystor pierwszego progowego ukladu 1 jest odciety, skutkiem czego nie plynie prad przez diode transoptora 4, zas prad I- plonie przez drugi stabilistor S .Prad IA wzrasta w miare zwiekszenia sie kontrolowanego pradu I i dla IA . i nastepuje gwaltowna- dzieki dodatniemu sprzezeniu zwrotnemu w obrebie pierwszego ukladu 1 - nasyce¬ nie tranzystora wykonawczego w ukladzie 1, a zatem nastepuje przeplyw pradu IQ przez diode transoptora 4 i równoczesnie wysterowanie wykonawczego czlonu 5.Dalsze zwiekszenie pradu I doprowadza - w chwili gdy Ifi - i^ - do gwaltownego nasycenia tranzystora wykonawczego w drugim progowym ukladzie 2, a tym samym do nasycenia tranzysto¬ ra T^ i przerwania przeplywu pradu IQ przez diode transportora 4.Reasumujac, prad Ic plynie przez diode transoptora 4 wtedy, gdy IA I. i I <* I poniewaz IA« IB wiec powyzsze warunki mozna uogólnic zapisem !*£ I <-I ° Zastrzezenie patentowe Pradowy sygnalizator przekroczenia, zawierajacy na wyjsciu transoptor sterujacy czlonem wykonawczym sygnalizatora, zsopatrzony w uklady progowe, znamienny tym, ze ma pradowy dzielnik /3/ którego wejscie UJ jest polaczone w drugim wezle /B/ z wejsciem pierwszego progowego ukladu /1/, zas wyjscie progowego ukladu /1/ jest po- laczone z dioda transoptora /4/, której druga elektroda jest polaczona z drugim wyjsciem /Ic/ pradowego dzielnika /3/, podczas gdy pierwsze wyjscie /IB/ tego dzielnika /3/ jest polaczone w wezle /C/ z wejsciem drugiego progowego ukladu /2/« PL