Wynalazek dotyczy nadajnika z modu¬ lowaniem czestotliwosci i ma na celu wy¬ tworzenie nadajnika, w którym usunieta bylaby wada, istniejaca w wiekszosci sy¬ stemów, a polegajaca na tern, ze obok mo¬ dulowania czestotliwosci powstaje takze modulowanie amplitudy.Wedlug wynalazku osiaga sie to w ten sposób, ze zostaja wzbudzane drgania re¬ laksacyjne, których czestotliwosc mozna zmieniac przy pomocy pradów o czesto¬ tliwosci dzwiek[owej lub tez innych zmie¬ niajacych sie pradów elektrycznych.Do wzbudzenia drgan relaksacyjnych posiadaja (ogólnie biorac) znaczenie o- pór oraz pojemnosc. Czestotliwosc jest u- wajjiinkowana wielkoscia oporu i pojemno¬ sci. Czestotliwosc mozna zmieniac przez oddzialywanie na jeden z obu tych czynni¬ ków. Do otrzymania czystej modulacji ko¬ nieczne jest oddzialywanie na opór. We¬ dlug wynalazku mpze sie to odbywac w ten sposób, ze opór systemu, wytwarzaja¬ cego drgania relaksacyjne, stanowi calko¬ wicie lub czesciowo opór lampy trójelek¬ trodowej, na która oddzialywa sie w zna¬ ny sposób zapoimoca pradów o czestotli¬ wosci dzwiekowej lub innych zmieniaja¬ cych sie pradów elektrycznych.W pewnych warunkach moze zajsc po¬ trzeba wysylania pradów o nadzwyczaj wielkiej czestotliwosci. W tym przypadku mozna wzbudzic drgania relaksacyjne o czestotliwosci p|osredniej, modulowac je ite modiilawiane drgania posredniej cze- stotliw^ras^ .zastosowac do modulowania wlas jest pozadane utrzymywac amplitude wy¬ slanych fal elektromagnetycznych na sta¬ lym poziomie oraz zapobiegac modulowa¬ niu amplitudy.Wynalazek jest wyjasniony tytulem przykladu na rysunku, na którym przed¬ stawiona jest jedna z postaci jego wykona¬ nia.Na irysiumiku tym liczba 30 oznaczona jest lajmpa trój elektrodowa, której obwód siatkowy jest sprzezony zapomoca trans¬ formatora 32 z obwodem mikrofpnowym 34. Liczba 26 oznaczona jest baterja siat¬ kowa napiecia poczatkowego, spieta po-, tencjomierzem 28. Liczba 64 oznaczono pradnice pradu zmiennego, która jest po¬ laczona szeregowo z telegraficznym klu¬ czem nadawczym 66 i moze byc uzyta do celów telegraficznych. Opór wewnetrzny lampy 30 stanowi czesc oporu systemu, sluzacego do wytwarzania drgan relaksa¬ cyjnych. W danym przykladzie system ten sklada sie z kondensatora 20, wlaczonego równolegle do polaczonych samoindukcji 8 i oporu wewnetrznego lampy 10. Obwód siatkowy tej lampy zawiera samoindukcje 12, która moze byc sprzezona z saimoin- dukcja 8, braz baterje siatkowa z poten- cjomierzem 14. Obwód anodowy lampy ma przebieg nastepujacy: katoda 2, baterja a- nodowa 16, anoda lampy, opór wewnetrzny tej lampy, katoda lampy 30, cewka 8, a- noda 6 i opór wewnetrzny lampy 10.Sposób dzialania tego urzadzenia jest nastepujacy.Gdy kondensator 20 jest rozladowany, wtedy opór lampy 10 jest duzy. Jezeli kondensator 20 stopniowo laduje sie, to dopóty nie moze sie on rozladowac po¬ przez lampe 10, dlopóki wewnetrzny opór tej lampy jest duzy. Skoro jednakze na¬ piecie kondensatora stanie 'sie tak duze, ze napiecie miedzy katoda 2 i anoda 6 tej lampy osiagnie dostateczna wajrtosc, wów¬ czas przez lampe poplynie prad elektro¬ nowy. Strumien elektronów, plynacych od katody do anody, tworzy dobry przewod¬ nik elektryczny, a wiec wtedy kondensa¬ tor 20 moze sie rozladowywac przez lam¬ pe, przyczem przez cewke 8 pbplynie sto¬ sunkowo duzy impuls pradu wyladowania.Sprzezenie miedzy cewkami 8 i 12 jest tak dobrane, ze z chwila rozpoczecia sie wyla¬ dowania prad wyladowania zwieksza sie przez sprzezenie miedzy temi cewkami, po rozladowaniu zas lampa 10 zostaje zno¬ wu odpowiednio szybko doprowadzona do stanu, przy którym jej opór wewnetrzny jest bardzo duzy.To sprzezenie powoduje kazdorazowe, zupelne rozladowanie kondensatora 20.Drgania relaiksacyjine, wytworzone w ten sposób, sa doprowadzane zapomoca cewki 36 do wzmacniacza 38. Wzmacniacz ten moze byc sprzezony z antena bezpo¬ srednio. W danym przykladzie wykonania wzmacniacz jest sprzezony z siatkami dwóch lamp trójelektrodowych 46, leza¬ cych w przeciwsobnym ukladzie polaczen, zapomoca transformatora 48. Równolegle do wtórnego uzwojenia tego transforma¬ tora 48 wlaczone sa dwa kondensatory 44.Kondensatory te sa polaczone ze soba szeregowo,, pomiedzy zas wspólnym punk¬ tem katod i wspólnym punktem obu kon¬ densatorów 44 wlaczony jest wyjsciowy obwód pradu generatora 40 wielkiej cze¬ stotliwosci z odpowiednim stabilizatorem piezokwarcowym 42. Generator ten wy¬ twarza wielka czestotliwosc, która jest mo¬ dulowana zapomoca drgan relaksacyjnych, wzmocnionych we wzmacniaczu 38. Prad anodowy o modulowanej juz czestotliwosci jest doprowadzany zapomoca transforma¬ tora 50 do filtru 52, który moze byc np. u- rzadzony w taki sposób, ze jedtno z pasm widma jest tlumione. Drugie zas pasmo widma jest doprowadzane db wzmacnia¬ cza 54, sprzezonego z antena 56. Wzmac- - 2 -niacz ten moze byc wykonany jako stabi¬ lizator amplitudy wysylanych fal elektro¬ magnetycznych i tern samem zapobiegac modulacji amplitudy.Jest zrozumiale, ze przez dobieranie wielkosci opotm lampy 30 uwarunkowuje sie czas, w ciagu którego kondensator 20 naladowuje sie do napiecia, przy którem przez lampe 10 plynie strumien elektro¬ nów. Poniewaz przewodnosc lampy 30 jest zmieniana w takt pradu o czestotli¬ wosci dzwiekowej, przeto szybkosc, z jaka odbywa sie kolejne ladowanie kondensato¬ ra 20, zalezy od wahan pradu, wytwarza¬ nych przez mikrbfon. Napiecie, z jakiem rozladowuje sie kondensator, jest jednakze zawsze jednakowe i w ten isposób otrzy¬ muje sie drganie o niezmiennej amplitu¬ dzie, lecz o zmieniajacej sie czestotliwosci; PL